«Ο Σκοτεινός Κύριος του Βέρτεκοπ», Ιερώνυμος Πολλάτος

Αυτό το μυθιστόρημα είναι ένα από εκείνα που εμφανίζονται στον ελληνικό λογοτεχνικό ορίζοντα χωρίς καθόλου τυμπανοκρουσίες και που κερδίζουν την θέση τους σιγά-σιγά μέσα στον χρόνο ο οποίος, όπως ξέρετε, κυλάει πολύ διαφορετικά όταν πρόκειται για βιβλίο χαμηλών τόνων αλλά υψηλών δεδομένων, που σκοντάφτει όμως στην προβολή των ευπώλητων και των τεχνηέντως περιζήτητων αλλά και που στα blogs δεν το έχουνε για κάποιο λόγο πάρει χαμπάρι, τους το προτείνεις μεν αλλά μερικοί  μπλογκάδες, γνήσιοι  Έλληνες βλέπεις ,δεν δέχονται υποδείξεις από τους κοινούς θνητούς….
Είναι σαφώς από κείνα τα βιβλία, που χαίρεσαι που τα ανακαλύπτεις, αυτά που ο ένας τα προτείνει στον άλλο και νοιώθει σίγουρος για την επιλογή του ακόμα και στην περίπτωση, που υποψιάζεται ότι ο άλλος θα το κατακεραυνώσει ενδεχομένως για τους δικούς του βέβαια λόγους!

Κατά την ταπεινή μου γνώμη «Ο Σκοτεινός Κύριος του Βέρτεκοπ»,του Ιερώνυμου Πολλάτου από τις εκδόσεις Ροδακιό, το «Θαύμα της Αναπνοής» του Δημήτρη Σωτάκη από τις εκδόσεις Κέδρος και "Η Επιστροφή" του Μιχάλη Μοδινού από τον Καστανιώτη ήταν τα πιο ξεχωριστά και ποιοτικά ελληνικά μυθιστορήματα από όλα όσα διάβασα πέρυσι -και δεν διάβασα και λίγα-και τα οποία είναι πραγματικά διαφορετικά κυρίως ως προς την βασική τους ιδέα, διαθέτουν πολλά επίπεδα ανάγνωσης και προκαλούν σε συζήτηση και τον πιο στριφνό αναγνώστη ακριβώς γιατί έχουν κάτι να πουν.
Μαζί με κάμποσα άλλα, μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού, σε κάνουν να ελπίζεις ότι ο βαλτότοπος, στον οποίο λιμνάζει η πιο ανιαρή ελληνική λογοτεχνική παραγωγή όλων των εποχών θα καθαρίσει κι επιτέλους θα βγουν στην επιφάνεια ενδιαφέροντες δημιουργοί.

Να πω όμως πρώτα απ΄όλα ότι έχω μια μεγάλη,καλόγνωμη φυσικά, ένσταση για την ανοικονόμητη παρουσίαση του βιβλίου, που έκανε στις 11/09/2009 στην Ελευθεροτυπία η μόνη βιβλιοκριτικός που αντέχω πια, η Μ. Θεοδοσοπούλου,συνήθως ποταμός γραφής η ίδια,εξαιρετική βιβλιο…γνώστρια  η οποία όμως στην προκειμένη περίπτωση κατέληξε να αποκαλύπτει ένα ένα όλα τα βασικά μυστικά,τα μαγικά κλειδιά για την εξέλιξη των διαδραματιζομένων!
Άσε, καλή μου Μάρη, και τίποτα ανείπωτο για να απολαύσει ο αναγνώστης μόνος του, σταγόνα-σταγόνα την απίστευτα ισορροπημένη και τέλεια εναλλασσόμενη γλυκύτητα και πίκρα του κειμένου!
Πότε θα του ξανατύχει κάτι τέτοιο,απλό, ανθρώπινο,με αρμονική χρονική έκταση, ρυθμό, χιούμορ, περίσκεψη, γλαφυρότητα και άλλα τόσα μαζεμένα χαρίσματα σε ένα κείμενο και με τέλος που τσακίζει και που δεν το περιμένεις με τίποτα; Τέλος πάντων.

Το κουβάρι των γεγονότων αρχίζει να ξετυλίγεται από την δεκαετία του΄50 στη Ζάκυνθο ακριβώς στον μεγάλο σεισμό και με κεντρικό ήρωα έναν φοιτητή που θα συνδέσει την ζωή του και κατά τις επόμενες δεκαετίες με τον Διονύσιο Σολωμό ως το τέλος της.
Ο Σολωμός τον εμπνέει με έναν αλλόκοτο τρόπο, η ζωή του φοιτητή και κατόπιν καθηγητή στην μικρή επαρχιακή πόλη με την βαριά ιστορική σκιά πάνω της γίνεται σημαντική, συνδεόμενη με τον ποιητή καθ ΄ όλη την διάρκεια της επταετίας και με κάποιες σημειώσεις του (του Σολωμού) στα περιθώρια ενός χειρόγραφου, του οποίου η τύχη τελικά είναι απίστευτα απρόσμενη όταν πέφτει στα χέρια του γιού του, γνήσιου εκπρόσωπου μιας άλλης γενιάς, μιας άλλης καθημερινότητας, μιας άλλης τάξης προσώπων και πραγμάτων, όπου χούντα, Σολωμός, ποίηση, οικογενειακό παρελθόν, γενέτειρα πόλη έχουν όλα πολτοποιηθεί και μικρύνει, δεν τον αφορούν, στο κάτω-κάτω ο ίδιος του ο πατέρας δεν του έχει εξιστορήσει τίποτα, δεν έχει μοιραστεί μαζί του κάτι από το τόσο ιδιαίτερο παρελθόν του και αναρωτιέσαι, εσύ, ο αναγνώστης, γιατί άραγε;

Το βιβλίο το βρήκα εξόχως κινηματογραφικό, με παράλληλα δράματα, με μικρά παζολινικά θα τα έλεγα μονόπρακτα σε σπονδυλωτή ταινία νεορεαλιστικού ύφους, ενός ύφους που καλά κρατεί χρόνια μετά. Ο Πολλάτος δίνει ρεσιτάλ έμπνευσης σε 180 σελίδες χωρίς πλατιάσματα και καλολογικά στολίδια, μεστές και βαθύτατα μελετημένες που σε αφήνουν όμως να αναπτύξεις τα δικά σου συναισθήματα, πάντα με μια γραφή χαμηλών τόνων αλλά υψηλών απαιτήσεων .
Συνδυάζει με άνεση ευφάνταστη πλοκή,στρωτό γράψιμο, ισομερή κατανομή των χρονικών περιόδων στις οποίες τοποθετεί την ιστορία του και όλο το κείμενό του το διατρέχει μια αύρα Ελλάδας, που αντέχει και αναρωτιέται ακόμα για πολλά , σίγουρα δεν γνωρίζει τον εθνικό της ποιητή και παραδομένη σ΄ ένα κακοστημένο σύστημα βολέματος αυτομουντζώνεται συνεχώς αναδεικνύοντας ως αρκετούς τους ανεπαρκείς και ικανούς τους ανίκανους και έτσι 180 χρόνια μετά την σύσταση του νεοελληνικού κράτους, εν έτει 2010,νερό στο αυλάκι δεν λέει να μπει και να κυλήσει ομαλά……

Σχόλια