" Το Άλικο και Το Λευκό ", Μισέλ Φέιμπερ/ "The Crimson Petal and the White",Michel Faber







"The Crimson Petal and the White" είναι ο αυθεντικός τίτλος του εκπληκτικού,μοναδικής ομορφιάς και έξοχης τεχνικής βιβλίου του Michel Faber και υπάρχει ένα ποίημα του Alfred Tennyson,το "Now Sleeps the Crimson Petal, Now the White" που νομίζω ότι εδώ εμπνέει δυνατά και τον Faber, όπως ενέπνευσε πολλούς άλλους που το εγκιβώτισαν σε γραπτά τους, το μελοποίησαν κτλ.

Το ποίημα αρέσει και σε μένα και εννοώ να σας το παραθέσω στην γλώσσα που γράφτηκε το 1842 από τον Tennyson: 


Now sleeps the crimson petal, now the white;
Nor waves the cypress in the palace walk;
Nor winks the gold fin in the porphyry font:
The fire-fly wakens: waken thou with me.
Now droops the milkwhite peacock like a ghost,
And like a ghost she glimmers on to me.
Now lies the Earth all Danae to the stars,
And all thy heart lies open unto me.
Now slides the silent meteor on,
and leaves A shining furrow,as thy thoughts in me.
Now folds the lily all her sweetness up,
And slips into the bosom of the lake:
So fold thyself, my dearest, thou,
and slip Into my bosom and be lost in me.

Ο Φέιμπερ σε μια συνέντευξή του είπε ότι ναι,προέρχεται ο τίτλος του βιβλίου από το ποίημα του Τέννυσον χωρίς όμως να έχει κάποια ιδιαίτερη σχέση με την ιστορία του.Σας μεταφέρω στα αγγλικά το απόσπασμα γιατί ο Φέιμπερ παρουσιάζει μέσα σε 5 προτάσεις,μιας συνέντευξης,το δια ταύτα  του καταπληκτικού του μυθιστορήματος.Λέει: 
It comes from a Tennyson poem that begins "Now sleeps the crimson petal, now the white". But the poem has no particular relevance to my story. I like the complexity of associations suggested by crimson and white—Sugar is a "scarlet woman" but she is mistaken for an angel by Agnes Rackham, and is also desperate to move into a new life that's respectable and innocent.Agnes is, by birth and inclination, pure white, but is troubled by the phenomenon of blood. William uses and destroys petals of both colours in his profession of perfume manufacture. 



Πιστεύω ότι τα περισσότερα που γράφτηκαν σε λιγοστά ελληνικά blogs ή κάτι ολιγόστηλα  ή τέλος πάντων σε ρεπορτάζ της ξεπέτας και της διεκπεραίωσης που επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί το βιβλίο είναι απελπιστικά λίγα,μην πω ότι του αξίζει μεταχείριση ναμποκοφική,τζεημστζοϋκή ή τολστοϊκή, όχι δεν θα  το παρακάνω,αλλά είναι ένα πολύ χαρισματικό βιβλίο με εξαιρετικά ιδιαίτερα σημεία-κλειδιά που αξίζουν εμβάθυνσης και μάλιστα έχει κι ένα επιπλέον πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό:ο κόσμος που μπορεί να το διαβάσει είναι σαφώς το πολύ ευρύ,το μεγάλο κοινό,αυτό που ονειρεύονται μύριοι εξαιρετικοί συγγραφείς αλλά δεν θα το δουν ποτέ,αυτό που περιέργως έχουν και συντηρούν με σκουπίδια (τι κρίμα ,πραγματικά)μύριοι ατάλαντοι που όμως πουλάνε.Μπέρδεμα,ναι;
O Faber έγραφε το βιβλίο αυτό επί χρόνια,από τα φοιτητικά του στην Μελβούρνη,όταν σπούδαζε Βικτωριανή Λογοτεχνία.(Πάθατε,ε;Στας αγγλίας και τας αυστραλίας και γενικώς παντού εκτός από την χώρα που "γέννησε τον πολιτισμό",οι άνθρωποι σπουδάζουν τέτοια κατηγοριοποιημένα και εξειδικευμένα,μην κλαίτε,πάρτε χαρτομαντηλάκι,σε λίγο θα έχετε συνέλθει).Το έχει χαρακτηρίσει ο ίδιος κατά κάποιο τρόπο αυτοβιογραφικό αφού η αγωνία και η προσπάθεια της κεντρικής ηρωίδας, της Σούγκαρ,είναι (ή ήταν ως την πολυπόθητη συγγραφική καταξίωσή του τουλάχιστον) ο δικός του αγώνας μιας ολόκληρης ζωής,το δικό του υπαρξιακό (όπως τόσων και τόσων άλλων) ερώτημα αν κάποιος -η Σούγκαρ,αυτός,εγώ,εσύ,ο καθένας μας- πρέπει να αφεθεί σε ό,τι του κληροδότησε το παρελθόν,η οικογένειά του ή του έστερξε η τύχη του ή αν θα έπρεπε να διεκδικήσει,να πολεμήσει,να κάνει κάτι άλλο,αυτό που ποθεί η καρδιά του.
Το 2002 ο Φέημπερ(ενίοτε θα το γράφω με ήτα,γιατί έτσι ),εκδίδει επιτέλους το αριστουργηματικό "The Crimson Petal and the White" και αν και είναι ήδη γνωστός από το 1998 με την συλλογή διηγημάτων "Some Rain Must Fall"-η Έλλα Φιτζέραλντ έχει τραγουδήσει ένα κομμάτι που λέγεται "Into Each Life Some Rain Must Fall"-η επιτυχία τού "The Crimson Petal and the White" είναι τεράστια και διεθνής* και το πιο σημαντικό,του αξίζει απόλυτα.Γιατί;Mα με αυτά καταπιανόμουν και πιο πάνω.
Διότι -άντε να τα ξαναπώ- ο τύπος έγραψε ένα επικό,ένα ογκωδέστατο μυθιστόρημα 1077 σελίδων, που διαβάζεται κάλλιστα από μεγάλης γκάμας αναγνωστικό κοινό με διαφορετικές αναγνωστικές καταβολές και προθέσεις.Δεν το συναντάμε εύκολα αυτό,δεν νομίζετε;Δεν χρειάζονται αναλύσεις φιλολογικού τύπου και θεωρητικούρες,εδώ έχουμε να κάνουμε με το προφανές.

Στην Ελλάδα το μετέφρασε για τον εκδοτικό οίκο Λιβάνη το 2005 η Χριστιάννα Σακελλαροπούλου με τον τίτλο "Το Άλικο και Το Λευκό",άθλος/μετάφραση νομίζω.
(Τι είπατε;Πόσοι το ξέρουνε από τότε στην Fuckland των καραμανλοπαπανδρέηδων,ενώ είναι σαφώς βιβλίο για το ευρύ κοινό; Εντάξει,έχουμε συνηθίσει,κάτι λίγοι,οι γνωστοί  βιβλιομανιακοί ανώνυμοι, οι συνήθεις ύποπτοι.)

Πάμε όμως λιγάκι και στο βιβλίο.Να πω τα τετριμμένα, ότι μέσα από τις σελίδες του και το πυκνό, δυνατό γράψιμο,την φαντασία και την διεισδυτικότητα του Φέημπερ εμείς οι ταπεινοί πλην όμως αδηφάγοι αναγνώστες συναντιόμαστε με τον Ντίκενς,τον Έλλιοτ,τον Χάρντυ και δεν ξέρω ποιόν ακόμα ανάλογου αναστήματος λογοτέχνη της εποχής τους;Έτσι είναι.Ακριβώς έτσι και μάλιστα χωρίς μιμητισμούς.Ο Φέιμπερ είναι αυτόφωτος. Το καταλαβαίνεις από τις πρώτες σελίδες,το βιβλίο σε έχει γραπώσει,σε έχει κλείσει βαθιά μέσα στις λέξεις του,μια προς μια και σφαδάζεις από τον πόνο των σωμάτων και των ψυχών τους,σέρνεσαι με την Σούγκαρ,την Άγκνες και τον Ουίλλιαμ σε έναν αριστοτεχνικά αναπαραστημένο βικτωριανό κόσμο στο γκρίζο Λονδίνο του 1870,ένα νοτερό, λασπωμένο,ζοφερό Λονδίνο με "παρακατιανούς",κλέφτες,πόρνες,αλλά και φανταχτερούς αστούς και παραδομένους στα πλούτη τους πλούσιους.
Εσύ,ο αναγνώστης,είσαι από την αρχή παρών.Σε καλεί ο συγγραφέας απευθυνόμενος κατευθείαν σε σένα,σου λέει σε β΄ενικό " πρόσεχε που πατάς",σε τραβολογάει μαζί του στα σκοτεινά σοκάκια του Λονδίνου εκεί που βασιλεύει η μπόχα και η αθλιότητα.Την 19χρονηΣούγκαρ όμως που κυλιέται από παιδί χωρίς να το επιλέξει στην κοινωνική και την πραγματική λάσπη του βικτωριανού Λονδίνου δεν την αφορά η μπόχα και η αθλιότητα.Σε οδηγεί με μεγάλη συγγραφική μαστοριά έτσι ώστε να το βάλεις αμέσως πολύ καλά στο ξερό σου το κεφάλι.Ξέρεις από την αρχή ότι η Σούγκαρ είναι ένα ξεχωριστό,παράξενο πλάσμα,είναι πόρνη αλλά διαβάζει μανιωδώς βιβλία και συγγράφει κιόλας ένα,είναι αλλιώτικη,είναι ευφυής,δεν είναι όμορφη,έχει κοφτερό μυαλό,είναι πολύ δυνατή,είναι ο χαρακτήρας-οδηγός σου που σε αφήνει ο Φέημπερ να τον πλησιάσεις και μέσα από την δική της ματιά της να ταξιδεύεις στο κείμενο.
Η Άγκνες αντίθετα δεν είναι δική σου,φίλε αναγνώστη,δεν την αφήνει στο έλεος της κρίσης σου ο Φέημπερ,δεν την προσεγγίζεις.Είναι ο πιο σκοτεινός και ταυτόχρονα αγγελικός χαρακτήρας της ιστορίας του.Υπάρχει,λες,περίπτωση να έζησε ποτέ ανθρώπινο ον σαν την Άγκνες;

Πρόσεξε τα ονόματα και τα χρώματα,η μία είναι η Sugar, γυναίκα που την "βάφει" ο ίδιος στην συνέντευξή του scarlet και η άλλη είναι η Agnes,που την αποκαλεί pure white.Συνδυασμός και παιχνίδι λέξεων μεγάλου μάστορα του λόγου που γεωμετρεί ένα πρωτοφανές ερωτικό τρίγωνο, με δαιδαλώδεις καταστάσεις στις οποίες η Άγκνες με την παντοδύναμη απουσία της όντας βυθισμένη σε απόλυτη άγνοια ανατρέπει τα πάντα,η Σούγκαρ κάνει ακριβώς το ίδιο αλλά με πλήρη επίγνωση και με πεδίο δράσης τον ίδιο της τον εαυτό,ο Ουίλλιαμ στην διελκυνστίδα των δυο γυναικών μεταλλάσσεται σε ένα τέρας και καταλαβαίνεις κι εσύ πόσο ήδη "τελειωμένος" είχε γεννηθεί, πόσο ανηλεής υπήρξε ,που αν και όχι αβίαστα "uses and destroys petals of both colours in his profession of perfume manufacture",και τέλος υπάρχει ένα παιδί,η κόρη του Ουίλλιαμ,που δεν μπορεί να αγαπήσει και να αγαπηθεί αληθινά παρά μόνον από μια ξένη,την Σούγκαρ!

Οι εγχώριοι κριτικογράφοι ίσως ανακαλύψουν τον Φέιμπερ σε καμια πενταετία από τώρα,όταν θα έχει γράψει κι άλλα βιβλία,θα τους κεράσουμε λουκουμάκι για την ανακάλυψη όταν θα επαίρονται ανερυθρίαστα για την κατευθυνόμενη κριτικογραφία που υπηρετούν,όμως προς το παρόν το "Το Άλικο και Το Λευκό" του Μισέλ Φέιμπερ μπορεί κάλλιστα να είναι το δικό μου δώρο σε σας που έρχεστε στο μπλογκ.Διαβάστε το,φίλοι, και μάλιστα να το αγοράσετε,γιατί δεν είναι από τα βιβλία τύπου "της μιας δραχμής τα γιασεμιά",δανειστικά και έτσι,πρέπει να έχουμε και τίποτα καινούργια βιβλία της προκοπής στην βιβλιοθήκη μας.Κάντε μου την χάρη και εμπιστευτείτε με.

Σχόλια

  1. Ανώνυμος10/12/10 16:01

    Πρόσεξε,θα το διαβάσω αυτό το βιβλίο!
    Αν δεν είναι όπως τα λες θα σε βρω,θα ερθω,θα στο φέρω στο κεφάλι.1077 σελίδες,δεν μας λυπάσαι;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Όχι βέβαια,άκου να σας λυπηθώ,να το διαβάσεις και παρά την ανωνυμία μαντεύω,βρε αθεόβοφη ,ΠΟΙΑ είσαι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος4/4/12 17:49

    Τέλειο μυθιστόρημα.Το ζούσα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος21/6/12 21:42

    Συναρπαστικό.Σ'ευχαριστώ.Θαλ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Τόνια3/11/12 00:03

    Το έχω λατρέψει αυτό το βιβλίο.Σ'ευχαριστώ πολύ.Πάρα πολύ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ανώνυμος15/11/12 00:18

    Το έχω αγοράσει.Σύμφωνα με τις κριτικές πρέπει να είναι εξαιρετικό βιβλίο. Το έχω στο πρόγραμμα μου να το ξεκινήσω σε δυο μήνες περίπου από τώρα αφού θα έχω τελειώσει το Ντρόυντ του Dan Simmons.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Λαμπρά,θα ήθελα μετά την γνώμη σου.
      Σίγουρα ο Ντίκενς "ενέκρινε" το βιβλίο του Faber.Δεν έχω διαβάσει το Ντρόυντ,κακώς,το ξέρω.Πώς σου φαίνεται;


      Διαγραφή
    2. Ανώνυμος7/2/13 23:49

      Ντρουντ παιδιά,Ντρουντ.Κι εγώ την έχω πατήσει.

      Διαγραφή
    3. Έχεις δίκιο.Τώρα που το διαβάζω το πήρα χαμπάρι κι εγώ.Ε,το μονοτονικό τα κάνει αυτά.
      Ευχαριστώ για την επισήμανση.

      Διαγραφή
  7. Ανώνυμος25/11/12 00:55

    Το ''Ντρόυντ'' πραγματεύεται τα τελευταία πέντε μυστηριώδη χρόνια της ζωής του Ντίκενς. Είναι βασισμένο σε αληθινά βιογραφικά γεγονότα και αφηγητής είναι ο Γουίλκι Κόλινς επίσης συγγραφέας της Βικτοριανής εποχής, φίλος και συνάδελφος του Ντίκενς. Το 1865 ένα σιδηροδρομικό ατύχημα άλλαξε τη ζωή του Ντίκενς, αλλά παρόλα αυτά ο συγγραφέας αναφέρεται και σε γεγονότα του 1830-1840-1845 για παράδειγμα. Ο τίτλος του τελευταίου μισοτελειωμένου μυθιστορήματος του Κ. Ντίκενς ήταν ''το μυστήριο του Εντγουιν Ντρόυντ'' εξ'ου και ο τίτλος. Πέθανε όμως και δεν πρόλαβε να το ολοκληρώσει.
    Μου αρέσει το βιβλίο, έχει πολύ ενδιαφέρον , δίνει πολλά στοιχεία για το Λονδίνο της εποχής, οι χαρακτήρες είναι θαυμάσιοι. Έχω πολύ δρόμο ακόμα, είμαι στη μέση του βιβλίου. Είναι τεράστιο σε προειδοποιώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το έχω πάρει από καιρό αλλά ο όγκος του ομολογώ με έχει τρομάξει,λογαριάζω να το ξεκινήσω τον Δεκέμβρη και λέω να το πάω σιγά-σιγά,παράλληλα με τα διάφορα που θα διαβάζω στην πορεία.Εκτός αν κολλήσω.
      Ευχαριστώ για τις πληροφορίες.

      Διαγραφή
  8. Το Άλικο και το λευκό είναι συγκλονιστικό μυθιστόρημα.Δεν περίμενα τέτοιο γράψιμο ούτε καν τέτοιο θέμα στην εποχή μας. Ισχύουν όσα λες και θέλω να προσθέσω την εντύπωση που μου άφησε η ανάγνωσή του ότι μπορεί κάλλιστα να το αντιστοιχίσει ο αναγνώστης σε καταστάσεις παρόμοιες του σήμερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ανώνυμος15/1/13 16:18

    Βιβή ξεκίνησες να διαβάζεις το Ντρόυντ;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι,πολύ συντηρητικά όμως,επειδή δεν είμαι στα καλύτερά μου και δεν θέλω να το "κάψω".

      Διαγραφή
    2. Ανώνυμος17/1/13 15:32

      Λόγω μαγαζιού να υποθέσω το λες αυτό.Κρίμα αλλά ξεκόλλα. Έχεις αν θες πράγματα να κάνεις.Γιώργος

      Διαγραφή
  10. Ανώνυμος9/3/13 20:39

    Μεγάλης γκάμας το ιστολόγιό σου.Χαίρομαι που σε βρήκα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου