"Μια Χαραμάδα Φως",Βαγγέλης Κούτας






Στο μυθιστόρημά του "Μια Χαραμάδα Φως",ο  Βαγγέλης Κούτας επιχειρεί κατάβαση στα άδυτα της ψυχής ενός παιδιού,από την πρώιμη εφηβική του ηλικία ως την ενηλικίωση,το οποίο ξεριζώνεται από το νησί του και στέλνεται αρχικά σε μια παιδούπολη της επαρχίας-πληρώνοντας εκείνο τις αμαρτίες
κυριολεκτικά των γονιών του - και στην συνέχεια σε ένα ίδρυμα της Αθήνας.
Η κεντρική ιδέα του Ηπειρώτη συγγραφέα είναι καλή και ολοφάνερα καλές και οι προθέσεις του και η πένα του.Μετατρέπει, με επιτυχία και δίχως να καταφεύγει σε μανιέρες, ένα χιλιοειπωμένο θέμα σε ένα ισορροπημένο μυθιστόρημα,που στο τέλος σού αφήνει, κρινόμενο κατ΄αρχάς χωρίς απορριπτική διάθεση-επειδή αν κάποιος ξινόλας θέλει, θα του βρει αδυναμίες- καλές εντυπώσεις, πράγμα διόλου αμελητέο αν σκεφτούμε τι αηδίες διαβάζει ο μέσος αναγνώστης,αυτός που δεν πολυψάχνει τα πράγματα.
Ο Κούτας, εναλλάσσοντας τα πρόσωπα αφήγησης,γράφει πότε ολότελα στεγνά και λιτά,πότε με περισσότερα,έστω μετρημένα κι αυτά,καλολογικά στολίδια.Με 368 σελίδες στις οποίες εκτείνονται κάπου τριών δεκαετιών -΄60,΄70,΄80-καταστάσεις και νοοτροπίες της χώρας σε επαρχία και Αθήνα, διηγείται με πολύ ξεκάθαρο τρόπο την αθλιότητα,τον βιασμό,την ευκολία του εγκλεισμού ενός ανθρώπου στους τέσσερις τοίχους ενός ιδρύματος,την ανυπαρξία ουσιαστικής κοινωνικής μέριμνας, την ευκαιριακή παρουσία καλών ανθρώπων σε πόστα που τα λιγοστά εφόδια από την παραπαίουσα πότε με το ένα πότε με το άλλο Πολιτεία δεν τους αρκούν,τις θλιβερές καρικατούρες σε μια κλειστή επαρχιακή κοινότητα που ενώ βλέπουν το άδικο να συντελείται,το αφήνουν να θεριέψει κτλ.
Δίνει πάντα ολιγόλογα αλλά με ακρίβεια το στίγμα της εποχής στην οποία κινούνται οι χαρακτήρες του βιβλίου του,κάνει παρατηρήσεις και αναφορές στα μεγάλα γεγονότα που κυριαρχούν στην επικαιρότητα της χώρας,μόνο που για τους ήρωες του μυθιστορήματός του επιλέγει να μην υπάρχουν αυτές οι κοινές, μεγάλες εθνικές στιγμές αφού, χωμένοι στα βάσανά τους, ο καθένας έχει αποκοπεί από τα δρώμενά της, καθώς αυτή η συγκεκριμένη και πολύπαθη και βιασμένη σαν το κακορίζικο παιδί της μυθοπλασίας χώρα βγαίνει με κόπο και οδύνη και θυσίες από μια εποχή και περνάει σε μιαν άλλη.

Ο ήρωάς του,ο Χρήστος,ως τα εικοσιπέντε του κουβαλάει το δικό του τεράστιο, προσωπικό βάρος που πασχίζει μόνος του να το ελαφρύνει αλλά οδηγείται σε μονοπάτια βίας επαληθεύοντας έτσι την ρήση ότι η βία φέρνει βία.Μια κακή παιδική ηλικία κι ένας βιασμός στην διάρκειά της στοιχειώνει μια ζωή αυτόν που τον έχει υποστεί και που δύσκολα τον αφήνει στην άκρη και προχωράει.
Κι ο Χρήστος, ο οποίος μάλιστα δεν φταίει σε τίποτα -το λέει και το ξαναλέει αυτό ο συγγραφέας, βάζοντας έτσι την Ειμαρμένη σε πρωταγωνιστικό ρόλο-πληρώνει κι ας μην χρωστάει και δεν μπορεί να κάνει κι αλλιώς.

Αυτό περιγράφει στην ουσία ο Κούτας δίχως τερτίπια στην συγγραφική τεχνική του και χωρίς στημένες,κραυγαλέες εντάσεις στο ύφος.
Μου έδωσε την εντύπωση ότι επέλεξε συνειδητά αυτήν την κάπως ξύλινη γλώσσα,έτσι ώστε  στο τέλος,χωρίς να έχει διακινδυνεύσει, ούτε σε μια πρόταση, να ξεπέσει σε μελοδραματισμούς,να αφήσει με απλοχεριά,που πια επειδή δεν την περιμένεις σε αιφνιδιάζει, μια πολύτιμη χαραμάδα φως στον ήρωά του και μιαν ευπρόσδεκτη ελπίδα στον αναγνώστη ότι δεν έχουν όλα χαθεί.

Σχόλια

  1. Καλησπέρα.Κι εσύ τα ψειρίζεις...Μια αδυναμία στα τεχνικά της συγγραφής των βιβλίων που παρουσιάζεις την έχω διαπιστώσει.Αυτό κακό δεν είναι αλλά μην το παρακάνεις σε βάρος του συναισθήματος,που μπορεί να σου αφήσει ένα καλό εντέλει βιβλίο!Το βιβλίο του Κούτα εγώ το διάβασα κατά λάθος,δηλαδή έχω μια προκατάληψη για το είδος που προωθεί ο εκδότης του αν και δεν πρέπει να τα τσουβαλιάζουμε όλα,το ξέρω.Μου το έκαναν δώρο,δεν θα το κοίταζα εύκολα μέσα στις στοίβες του Ψυχογιού με όλο αυτό το εύκολο και πανομοιότυπο βιβλιομάνι που βγάζει.Όμως χαίρομαι που κάποιος το ξεχώρισε για μένα και ακόμα πιο πολύ χαίρομαι που το διάβασα.Είναι ένα δυνατό κείμενο,δεν κάνει εκπτώσεις στην ποιότητά του,έχει μια ροή χωρίς καθόλου να κάνει κοιλιά,έχει επίπεδο.Δεν γίνεται να διαβάζουμε πάντα μόνο κλασσική και υπεράνω κάθε κριτικής λογοτεχνία!Και τώρα γράφουν κάποιοι μια χαρά,δεν ζούμε και τις πιο μεγαλειώδεις εποχές της ανθρωπότητας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ανώνυμος6/6/12 11:38

    Όντως καλό βιβλίο,είχε ένα προβληματισμό και σου έβγαζε μια ελπίδα στο τέλος.
    Ναταλία

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλησπερα, θα μπορούσατε μήπως να μου πείτε ποιες δεκαετίες καλύπτει το μυθιστόρημα;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βασιλική, τώρα είδα την ερώτησή σου,να με συγχωρείς,ε;Το γράφω και παραπάνω καλύπτει ΄60 ,΄70 και ΄80,αναφέρεται δε σε καταστάσεις και νοοτροπίες της χώρας μας σε επαρχία και Αθήνα εκείνης της περιόδου.

      Διαγραφή
  4. Τελεια σε ευχαριστώ πολύ.

    Γίνεται εκτενής αναφορά στη ζωή (και τραυματικό συμβαν του βιασμού) στο φιλανθρωπικό ίδρυμα (μετεξέλιξη των παιδουπόλεων της Φρειδερικης) ή αυτή είναι περιορισμένη;

    Ευχαριστώ εκ των προτερων =)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν είναι πολυσέλιδο βιβλίο έτσι κι αλλιώςκαι η γραφή του Κούτα είναι γενικότερα λιτή.Θα έλεγα λοιπόν ότι η αναφορά είναι στην σωστή δόση για να κάνει την πειστική σύνδεση με την ενήλικη πια ζωή του ήρωά του.Έτσι το θυμάμαι δηλαδή,σαν αρμονικά μοιρασμένο και όχι φλύαρο.Η αίσθηση που έχει αφήσει τόσα χρόνια μετά είναι του "μετρημένου",αυτή είναι η πιο κατάλληλη λέξη.Δεν το θυμάμαι στις λεπτομέρειές του όμως και με βάζεις σε πειρασμό να το ξαναδιαβάσω!

      Διαγραφή
    2. Ok, σε ευχαριστώ πολύ για τις πληροφορίες!

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου