" Τα Σακιά " , Ιωάννα Καρυστιάνη






Με μιαν ορμητική γραφή που δεν αφήνει τ ί π ο τ α , ούτε το απειροελάχιστο μεδούλι κι από την τελευταία,απλή λεξούλα να πάει χαμένο,με ένα κείμενο στο οποίο η μια φράση ξεπλένει την άλλη σαν καθαρό νερό,που δεν σταματάει στιγμή να κυλάει παρασύροντας σε κάθαρση τα πάντα,η Ιωάννα Καρυστιάνη γράφει ένα ακόμα σπουδαίο μυθιστόρημα, μεσούσης της κρίσης αυτό ,μιας πολλαπλής κρίσης στην οποία εμπαίζεται μεθοδευμένα και αναίσχυντα το ύστατο απομεινάρι τής,όποιας,αξιοπρέπειάς μας και προσπαθεί -και το πετυχαίνει-να πιάσει τον παλμό της ελληνικής κοινωνίας ενώνοντας σε κωδική ανάγνωση την ιδιωτική και ιδιωτεύουσα κρίση δυο απλών ανθρώπων,μάνας και γιού,που εκείνοι δεν βολεύτηκαν πουθενά,δεν τρύπωσαν κι ας κινούνταν κι αυτοί μέσα στο μεταπολιτευτικό σύστημα, αυτήν την άθλια φάμπρικα λαμόγιων με βιτρίνα δημοκρατίας,που εξέθρεψε και συντηρεί το ζοφερό παρόν,πρώην παρελθόν το οποίο βολικά βρυκολάκιασε και τώρα μας πνίγει.

Η συγγραφέας ονομάζει, πολύ φωτισμένα, το βιβλίο της "Τα Σακιά". Όλοι κουβαλάμε σακιά στην ζωή σαν ψυχικά φορτία, άλλος μικρότερα άλλος μεγαλύτερα ,που συχνά δεν μοιραζόμαστε με κανέναν, φοβάμαι πως έτσι κι αλλιώς η λέξη,η έννοια συλλογικότητα δεν υπήρχαν πάντα ευδιάκριτα και άδολα στην καθημερινότητα του νεόκοπου ελληνάρα.
Από τις ευαίσθητες συγγραφικές κεραίες της Καρυστιάνη εντοπίζονται καταστάσεις, λέγονται ονόματα, καταγράφονται γεγονότα,ανακαλούνται πρόσωπα, ανιχνεύονται συγκλονιστικά συναισθήματα, αραδιάζονται με αδιαφιλονίκητη συγγραφική δεινότητα χίλια μύρια πράγματα καθώς η ιστορία της διασπείρεται προς κάποια άγνωστη αρχικά κατεύθυνση, έχοντας ξεκινήσει από μια μάλλον σκοτεινή αφετηρία.

Μαζί με το ενδιαφέρον μού προέκυψε, εξαιτίας της αδιευκρίνιστης αυτής κατεύθυνσης, και μια μικρή,αναγνωστική δυσκολία,ολότελα δική μου,διότι η Ιωάννα Καρυστιάνη είναι όντως πένα στιβαρή,πυκνή,εξαίσια κι άλλα πολλά, που της αρμόζουν και τα έχει επάξια κατακτήσει  και το τι γράφω εδώ εγώ είναι η καλοπρόθετη παράθεση των εντυπώσεών μου από το μυθιστόρημα, που με προσοχή διάβασα.Τι έγινε;Δεν μπόρεσα να μπω αμέσως στο κλίμα του βιβλίου και μου κακοφάνηκε...Κι άμα δεν πω γιατί,θα σκάσω... 
Μου έβγαλε την αναγνωστική ψυχή ώσπου να μου πει τι έτρεξε με τον ήρωά της! Μου έλεγε ότι υπήρξε σοβαρό ζήτημα,αλλά όχι τί.Με το τσιγκέλι οι πληροφορίες,με το σταγονόμετρο κι εγώ είμαι πολύ ανυπόμονος άνθρωπος,άρα και αναγνώστρια!Θα μου πέιτε τι έχει να κάνει αυτό με την Καρυστιάνη,τίποτα,στα μπλογκ βγάζουμε τα δικά μας εσώψυχα,ζούμε το καλό μυθιστόρημα,μπαίνουμε μέσα του,έχουμε λόγο,θέλουμε το ένα δεν θέλουμε το άλλο.
Σε κάποια στιγμή λοιπόν κουράστηκα να αδημονώ, δεν με ενδιέφερε πια να ξέρω τι μπορεί να είχε κάνει αυτός ο 30χρονος άνθρωπος,δεν με ενδιέφερε άλλο το οιδιπόδειο με την μάνα του,μάντευα πάνω-κάτω το σημείο μηδέν,το περίμενα πώς και πώς και δεν μου το έλεγε,αυτό ήταν παιδεψίλα αλλά που όπως αποδείχτηκε άξιζε τον κόπο.
Με πήγαινε στην "χώρα Α" ας πούμε,που είναι γειτονική,είναι δίπλα και με πήγαινε μέσω αμέτρητων διαδρομών,από δεκάδες άλλες μακρινές "χώρες",με φόρτωνε με εικόνες, κριτικές, διάφορες περιγραφές,αναλύσεις,πολιτικές διατυπώσεις κτλ κτλ για όλα αυτά που έλεγα παραπάνω, ίσως και περιττές- κατά την γνώμη μου πάντα- σε σχέση με το θέμα,που αυτό καθαυτό τσακίζει κόκαλα.
Διότι πλέον τι ζητώ από ένα μυθιστόρημα που πατάει στην σύγχρονη ή την σχετικά πρόσφατη πραγματικότητα; Αναζητώ την ουσία των λέξεων,τους αυθεντικούς καρπούς της έμπνευσης και αυτή η σχεδόν δημοσιογραφική της μανία να χωρέσουν όλα σε 356 σελίδες, κι ας είναι από τις πιο μαστόρικες που έχω διαβάσει,να ειπωθούν ονόματα και γεγονότα μιας επικαιρότητας που ξεχνιέται την επόμενη μέρα, άρα δεν έχει διαχρονική βαρύτητα,με έκανε για λίγο να διαβάζω από ένστικτο,ψυχανεμιζόμενη και περιμένοντας το σφυρηλάτημα γραφής που κάνει στα τελευταία κεφάλαια.

Ε υ τ υ χ ώ ς.Η Καρυστιάνη είναι τελικά τόσο γενναιόδωρη προς τον αναγνώστη, τόσο δυνατή που οι λέξεις σου φωνάζουν "μείνε" και δεν αντιστέκεσαι καθώς στο πεδίο της μάχης των παραγράφων μπαίνει έγκαιρα η κεντρική ηρωίδα,η Βιβή Χολέβα,αρχίζοντας να κουβαλάει το σακί της στην Ανηφόρα πια.
Εκεί η Καρυστιάνη "φεύγει" επιτέλους,ξεκολλάει από τα γήινα και γίνεται αυτό που ξέρεις ήδη ότι είναι:μια πένα παγκόσμιας εμβέλειας τόσο,όσο ελάχιστοι εν ζωή Έλληνες συγγραφείς, από αυτούς τουλάχιστον που έχω διαβάσει,σίγουρα ο Ισίδωρος Ζουργός για παράδειγμα και ίσως ο πιο νέος Γιάννης Μακριδάκης για άλλους λόγους και όντας πιο λαϊκός και πολιτικός σαν συγγραφέας,αλλά και κάποιες γυναίκες με πρώτη φυσικά την Ζατέλη.Αν έγραφαν στα αγγλικά ή στα γαλλικά αυτοί οι άνθρωποι θα ήταν διάσημοι λογοτέχνες αλλά και bestsellerάδες, με τα θέματα που επιλέγουν ή από ιδιοσυγκρασία τους προκύπτουν.Γράφουν όμως στα ελληνικά και δυσκολεύομαι να φανταστώ πώς θα μεταφράζονταν οι ιστορίες τους.Με τι κότσια;Μα θα ήταν άθλος!
Και αναρωτιέμαι.Τέτοια ταλέντα δεν άξιζαν ευρύτερης από την ελληνική αναγνώρισης;Αν υπάρχει κι αυτή δηλαδή....Είναι ατυχία τους τελικά που γράφουν σ΄αυτήν την απίστευτα ελκυστική γλώσσα,που δεν μιλιέται όμως παρά από τους... βλάσφημους κι ασεβείς κατοίκους της προγονικής χώρας; Είναι ζήτημα αριθμών που η ελληνική λογοτεχνία δεν μπορεί να βγει πραγματικά έξω όσο μεγάλη κι αν είναι;

Αλλά ας πάω ευθύς αμέσως στην ηρωίδα της Καρυστιάνη.Ποιά είναι ετούτη η Βιβή Χολέβα,υπάρχει ακόμα αυτό το τόσο σπαραχτικό είδος μάνας;Επιβίωσε αυτή η εικόνα, η έννοια, το πρότυπο,η κατηγορία μάνας μέσα στον δήθεν γκλαμουράτο αχταρμά της μεταπολιτευτικής σαβουροποίησης των πάντων;Πώς την σκέφτηκε,πού την είδε αυτήν την ιδανική, σύγχρονη μάνα η Ιωάννα Καρυστιάνη; Προβάλλει την Μάνα με κεφαλαίο το μ,την ανασυνθέτει ως ρόλο,της δίνει κάτι από τον παλιό λόγο ύπαρξής της και πώς το καταφέρνει τόσο επιδέξια, μάλιστα σε μια εποχή τεράτων;

Κάθε ιστορία έχει κενά, κάποια είναι κοινά για όλους όσοι λαβαίνουν μέρος στην πλοκή της. Καθένας ωστόσο έχει και μερικά που μόνο εκείνος έχει προσέξει, μόνο εκείνου δεν του δίνουν πειστικές απαντήσεις όσο κι αν προσπαθεί, αν προσπαθεί, που μάλλον δεν προσπαθεί.Σε μερικές περιπτώσεις κάποιοι βολεύονται με αυτά τα κενά, γκρίζες ζώνες που τις περιφρουρούν με νύχια και με δόντια, τρέμουν στην ιδέα ότι, αν καλυφθούν, μπορεί η πλήρης αλήθεια να είναι αβάσταχτη.Ανάβοντας κι άλλο τσιγάρο, η Βιβή Χολέβα σκέφτηκε όσους ήξερε και δεν ήξερε, οι περισσότεροι είχαν τα φεγγάρια του φανατισμού της γκρίνιας, με την πρώτη αναποδιά, πάρ’ τους κάτω.Τι έχουν, μωρέ, τα δικά σας σακιά; Μια χρεωκοπία, έναν ξενιτεμένο, κατραπακιές της εφορίας, αποτυχία στον ΑΣΕΠ, μια κακιά πεθερά, έναν νευρασθενικό προϊστάμενο, ένα παιδί που πετάει μολότοφ, ένα τζάκι που ντουμανιάζει το λιβινγκρούμ, οισοφαγική παλινδρόμηση, υψοφοβία, κερατλίκια, ραγάδες στον πισινό.Για περάστε να ρίξετε μια ματιά στο δικό μου, να σας κοπεί ο βήχας.


Την φαντάζεται,την κατασκευάζει;Δεν ξέρω.Αναρωτιέμαι.Ορίζει,θαρρώ τελικά, με εργαλείο της αυτήν την μοναχική,αξιοπρεπή, αγωνίστρια 52χρονη Βιβή Χολέβα από την αρχή την έννοια Μάνα,την έννοια Καθήκον,την έννοια Δημοκρατία. Ναι,όλα αυτά κάνει η Καρυστιάνη,έτσι πιστεύω.Με ειλικρίνεια, δύναμη, διεισδυτικότητα,ισορροπία, αρμονία, συναίσθημα,ιδεολογία,εντιμότητα.Πέρα από το χάρισμά της να γράφει εξαιρετικά.
Μάνα και γιός στο μυθιστόρημά της ολισθαίνουν και κατρακυλούν σε αβύσσους αλλά παραμένουν έντιμοι.Ο Λίνος,ο γιός, είναι μεν ό,τι "έγινε" κι αυτό δεν αλλάζει με τίποτα αλλά είναι έντιμος μέσα στην αμαρτία του,στο λάθος,στο πάθος,στην βλακεία του,στην μοναξιά του.
Η Ιωάννα Καρυστιάνη εγκιβωτίζοντας θαρραλέα,αλεσμένες στον μύλο του χρόνου και τις επιμέρους  ιστορίες των περιφερειακών χαρακτήρων,τις πολιτικές καταστάσεις και τις νοοτροπίες του μόλις χτεσινού παρελθόντος κάνει ένα αλληγορικό,κοινωνικό,πολιτικό βιβλίο,πρέπει να είσαι εντελώς βλάκας,ολότελα παραδομένος στην χαύνωση για να μην το διαβάσεις και με πολιτική πρόθεση το κείμενό της,που πάντως διαθέτει άλλο ήθος, δύναμη,περίσκεψη και σεμνότητα παρά την πίκρα,που το διαποτίζει.

Βλέπεις οι εντολοδόχοι κι οι εντολοτηρητές,οι λακέδες κι οι ραγιάδες,οι λογής δήθεν,οι τακτοποιημένοι διανοούμενοι κι οι εφησυχασμένοι αγωνισταράδες των κομματικών παρελάσεων υπερτερούν μονίμως σταθερά στην ψόφια χώρα της Βιβής Χολέβα,ίσως γι αυτό και κείνη ανασύρει μέσα στην απόγνωσή της όπως όπως το λαμπρό,αρχαίο κτλ παρελθόν για να το χρησιμοποιήσει ως ασαμποτάριστη ακόμα γέφυρα επικοινωνίας με τον γιό της. 
Τελικά η Καρυστιάνη με κέρδισε,μια και καλή με τον τρόπο που τελειώνει την ιστορία της χωρίς να την ...τελειώσει, καθώς την οδηγεί σε μια πολυμέτωπη πλην όμως νικηφόρα έξοδο αργά, συνετά,αποτυπωμένη με μαεστρία, εμπνευσμένη απ΄τον ομηρικό Οδυσσέα και αφήνει διέξοδο και σ΄εμένα,τον αναγνώστη, να ανασάνω και να ελπίσω σε μιαν εσωτερική αχτίδα φωτός ίσως,κάποτε,αν.
Κι ακριβώς το μη-τέλος, αυτό είναι που δένει τέτοια πολύτιμα βιβλία με μας τους αναγνώστες και τα αποκαλώ πολύτιμα διότι πραγματεύονται την αλήθεια όλων των σπουδαίων,ταπεινών,υπαρκτών πέρα για πέρα ανθρώπων,που κουβαλάνε μοναχικά αλλά όχι μισάνθρωπα τα σακιά τους.

Σχόλια

  1. Καλησπέρα.Σοβαρά δεν είχες πριν διαβάσει Καρυστιάνη;Είσαι απαράδεκτη αλλά κάλλιο αργά παρά ποτέ...Αλλά επίσης ερωτώ,είσαι τρελή;Σου άρεσε αλλά και δεν σου άρεσε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μου άρεσε.Μάλιστα θα ήθελα να καταπιαστεί με την ζωή του γιού,του Λίνου,και σε ένα επόμενο μυθιστόρημα.Να συνδέσει τους ήρωές της βάζοντάς τους σε ξεχωριστά βιβλία, όπως ευφυώς πράττουν ενίοτε οι αγαπημένοι μου ξένοι,σύγχρονοι συγγραφείς.Η φιγούρα της Βιβής Χολέβα μου έχει καρφωθεί στο μυαλό.Ίσως επειδή έχω παιδιά,δεν ξέρω,ίσως επειδή αυτή η κακογερασμένη στα 52 της Βιβή,που δεν είναι ούτε κουλτουριάρα ούτε λαϊκούρα,είναι η ΜΑΝΑ.Απλά ομολόγησα τις διαθέσεις μου που εναλλάχθηκαν όμως με ανατροπές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος25/11/10 14:43

    Καλημέρα σε όλους σας.Πιστεύω ότι οι λέσχες ανάγνωσης είναι το τελευταίο οχυρό του καλού βιβλίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Μμμμ,ναι,αλλά πού κολλάει η σοφή σου διαπίστωση στην για "Τα Σακιά " της Καρυστιάνη ανάρτηση;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ανώνυμος12/12/10 00:42

    Υπέροχο βιβλίο..τέλεια γραφή!!
    'Οντως με έσκασε κ μένα στην αρχή..αλλά το άξιζε.

    Αλίκη

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ανώνυμος14/12/10 17:24

    Εξαιρετικό μυθιστόρημα με συγκλονιστική γραφή,με πνοή,με ελπίδα,με δύναμη.Θα συμφωνήσω ότι στα πρώτα κομμάτια του σε παιδεύει,λίγο σε
    κουράζει,αλλά αν ξέρεις την Καρυστιάνη ξέρεις ότι ελέγχει πάντα, απόλυτα, όλο το κείμενό της και τελικά δεν θα απογοητευθείς,είναι ευφυής συγγραφέας.Να διαβάσεις και άλλα της βιβλία.Θα ήθελα να ερχόταν στην λέσχη και να την γνωρίζαμε.Τι λες;Νίκος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Νίκο καλή ιδέα,γιατί όχι;Την είχα ακούσει παλιότερα σε μια συμμαζεμένη,από άποψη κόσμου και ύφους, συζήτηση και άρθρωνε πολύ μεστό και σεμνό λόγο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ανώνυμος29/12/10 14:14

    Εκπληκτικό βιβλίο,πολύ δυνατό.Και αισιόδοξο κατά κάποιο τρόπο,έχεις δίκιο.Έχω μείνει παρόλο που το ολοκλήρωσα εδώ και μέρες στην ατμόσφαιρά του,το σκέφτομαι πολύ το βιβλίο αυτό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Με συγκλόνισε.Είχα καιρό να εστιάσω με τέτοια αφοσίωση σε μυθιστόρημα,όλα της τα βρήκα τέλεια,την γλώσσα,το κεντρικό θέμα,όλα,έγραψε σπουδαίο,διαχρονικό βιβλίο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ανώνυμος5/1/11 16:28

    Και πάει πολύ καλά και από άποψη πωλήσεων,γιατι όχι;Επίσης και της Διβάνη και του Θέμελη και του Μάρκαρη κτλ. Με τα ξένα δεν ξέρω,συγγνώμη, προτιμώ την ελληνική λογοτεχνία.Λέτε να έκλεισε ο φρικτός κύκλος της άρλεκιν σαβούρας,αμήν Παναγία μου,να διαβάσει ο έλληνας και να βάλει το μυαλό του σε λειτουργία,να δούμε άσπρη μέρα,να ξυπνήσουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Ανώνυμος14/1/11 23:05

    Πολύ μαυρίλα και στη συνέχεια μπόλικη μαυρίλα και λίγη ακόμη απαισιοδοξία..... έτσι για να έχουμε!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Ανώνυμε, αναφέρεσαι στο βιβλίο ή στο παραπάνω σχόλιο;
    Άλλος φίλος/η πάντως σε παλιότερο σχόλιο το βρήκε κατά κάποιο,όπως λέει τρόπο,αισόδοξο.Άρα το σίγουρο είναι ότι το βιβλίο λειτουργεί πολύ συναισθηματικά, άσχετα από το πώς ακριβώς το εισπράττει ο καθένας μας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Ανώνυμος10/2/11 10:50

    Συγκλονιστικό βιβλίο, όσο για την αρχή που σας παίδεψε, εμένα καθόλου, διότι μ'αυτόν τον τρόπο γέμιζε τα σακιά των πρωταγωνιστών και το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Τα βιβλία της Κας Καρυστιάνη είναι εξαιρετικά κατα την άποψή μου.
    Σουμέλα από Βρυξέλλες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Ανώνυμος2/3/11 23:06

    Εμένα δεν μου άρεσε καθόλου. Από τις 356 σελίδες τουλάχιστον οι 100 θα μπορούσαν να λείπουν. Κατά την ταπεινή μου πάντα άποψη. Αλλά αυτό που με ενόχλησε περισσότερο, είναι που ξαναβρήκα και εδώ, σ' αυτό το βιβλίο, τη μίσανδρη συνήθεια των Ελληνίδων συγγραφέων: οι άνδρες πρωταγωνιστές των μυθιστορημάτων τους, πάντα περιγράφονται ως "λίγοι" "αχαμνοί" "άβουλοι" στη σκιά μιας γυναίκας, που παρόλα τα αρνητικά της έχει παράθυρο με θέα στη ζωή. Ξέρουμε πως η ελληνική λογοτεχνία απευθύνεται κυρίως σε γυναικείο κοινό. Αλλά φτάνει αυτό για να αποτελεί στόχευση της αφήγησης; Μα να μην υπάρχει ούτε ένα θετικό, σε καμιά ανδρική φιγούρα στα "σακιά"; Μπορεί η ζωή να είναι μόνο μαύρο ή μόνο άσπρο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Είδες κάτι που οι υπόλοιποι δεν είδαμε και επομένως βάζεις νέα ερωτήματα.Ο προβληματισμός σου καλόδεχτος,οι πιθανές του καθένα μας απαντήσεις πολλές.Προσωπικά συνεχίζω να θεωρώ το μυθιστόρημά της πολύ αληθινό και βαθιά ανθρώπινο έστω και μητριαρχικό κατά μια έννοια.
    Στέκομαι όμως επιφυλακτικά σε ένα δυο άλλα πραγματάκια που λες, για παράδειγμα ότι η ελληνική λογοτεχνία απευθύνεται κυρίως σε γυναικείο κοινό.Έτσι έτεινε να φαίνεται,λόγω των χαζών ροζ 700σέλιδων τούβλων που πλημμύρισαν την αγορά κι έκαναν όντως έναν μεγάλο κύκλο,που όμως νομίζω κλείνει επιτέλους,δεν έχουν βλέπεις άλλα 20άρικα για πέταμα οι χαρούμενες αναγνώστριες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Κουραστικό στις πρώτες σελίδες του αλλά σε αποζημιώνει στο τέλος.
    Μπορώ να πώ πως είναι ένα καλό βιβλίο με προβληματισμούς ειδικά αν είσαι γονιός.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Διαβαζουμε τωρα στη ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΡΟΔΟΥ το βιβλιο αυτο...

    Έβαλα τα σχόλια σας στο lesxirodou.pblogs.gr

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. Καλά κάνατε,δεν έχω πρόβλημα.Απλά να σας επισημάνω ότι δεν είμαι φιλόλογος,φυσικά και δεν είμαι επαγγελματίας κριτικός(και τους ψιλοσιχαίνομαι τους περισσότερους κιόλας),επίσης δεν διαβάζω ένα βιβλίο μόνο με τα μάτια του προσώπου αλλά κυρίως με εκείνα της καρδιάς και έτσι ό,τι γράφω είναι προσωπικό,πάντα καλών προθέσεων αλλά συναισθηματικά φορτισμένο.Περίπου όλοι στην λέσχη μας λειτουργούμε έτσι,συναισθηματικά, απλά,ως αναγνώστες και βιβλιόφιλοι και τίποτα περισσότερο ή λιγώτερο. Τα "Σακιά" τα αγαπήσαμε όλοι και όλες.Είχαμε συνάντηση τον προηγούμενο μήνα για το βιβλίο αυτό και θα επανέλθουμε έχοντας στην παρέα μας και την κυρία Καρυστιάνη, ελπίζουμε,το φθινόπωρο. Θα ήθελα να ξέρω τις εντυπώσεις σας όταν ολοκληρώσετε την ανάγνωση και το συζητήσετε.Ευχαριστώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Ανώνυμος27/5/11 15:38

    Ωραίο βιβλίο,μοναχικό,ανθρώπινο.Όντως κάπου γίνεται λίγο κουραστικό,δεν μου έρχεται άλλη λέξη αν και ούτε το κουραστικό είναι απόλυτα αυτό που θέλω να πω αλλά συνολικά είναι από τα καλύτερα,πιο μεστά,πιο καλογραμμένα που έχω διαβάσει.Εμένα μου έδωσε πολλά συναισθήματα,δύσκολα θα ξεχάσω τους ήρωές του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. Ανώνυμος6/6/11 20:21

    Το διάβασα χθες στην παραλία.
    6 ώρες κάτω απο τον ήλιο με ένα βιβλίο αρκετά σκοτεινό. Αλλά δεν μπορούσα με τίποτα να το αφήσω. Είναι απο τα βιβλία που θες μετά να τα συζητήσεις, που θα μπορούσαν να είχαν συμβεί. Το τέλος του με ένα μυστήριο τρόπο χωρίς να είναι εύκολα καλό, ήταν αισιόδοξο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Ανώνυμος15/9/11 15:42

    Το διάβασα αρχές Αυγούστου και συμφωνώ λέξη προς λέξη με αυτά που λες.Δεν μπορώ να το βγάλω από το μυαλό μου,τι τύπος η Χολέβα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Ανώνυμος23/1/12 16:25

    Το τέλειωσα χτες.Το πληρέστερο βιβλίο της μακράν.Φανή

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. Νικολέτα29/3/13 00:50

    Καταπληκτικό γράψιμο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Ανώνυμος21/2/14 11:10

    Ωραίο βιβλίο,το καλύτερό της.Ωραία και από εσένα η παρουσίασή του εδώ .Μια πραγματικά αυθόρμητη κριτική για ένα εκπληκτικό βιβλίο,αυτό εισέπραξα.Τώρα έχεις γίνει πιο intellectual στις κριτικές σου .Καλώς.Μόνο μη χάσεις τη πολιτική σου ματιά και το χιούμορ σου,να χαρείς.Πρόσεχε γενικότερα.
    Με εκτίμηση
    Γ.Μ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου