Τα Μάτια του Λύκου",Τζεμίλ Τουράν




"Τα Μάτια του Λύκου" είναι ένα τούρκικο μυθιστόρημα, που το έγραψε στα ελληνικά ένας Κούρδος. Όχι,δεν τα λέω καλά.Είναι μια κούρδικη αφήγηση από έναν ευαίσθητο άνθρωπο,που γεννήθηκε στο κομμάτι του Κουρδιστάν που ανήκει στην Τουρκία,σπούδασε στην Άγκυρα,πήρε πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα κι έχοντας πια την ελληνική υπηκοότητα έγραψε,όχι,γράφει,ακόμα γράφει,στα ελληνικά. Ούτε αυτό μου αρέσει,πάλι κάτι δεν λέω καλά.

Πάμε από την αρχή,"Τα Μάτια του Λύκου" είναι ...
Μα επιτέλους τι μπορεί να είναι για την λογοτεχνία του Σύμπαντος ένα βιβλίο;Γίνεται να του δώσεις χαρτιά...εισόδου και να το προσδιορίσεις μόνο με γεωγραφικές συνιστώσες ;Μάλλον όχι, ειδικά αν ο συγγραφέας του είναι ο Τζεμίλ Τουράν,ένας άνθρωπος ο οποίος, όπως διάβασα στο βιογραφικό που συνοδεύει το βιβλίο, που εκδόθηκε το 2003 από τον Καστανιώτη,έχει περάσει πολλά ώσπου να φτάσει στην Ελλάδα της δεκαετίας του ΄80,να πάρει την ελληνική υπηκοότητα ,να ζει και να εργάζεται πλέον στην Αθήνα και να γράφει με τα άριστα και γεμάτα λυρισμό κι ευαισθησία ελληνικά του ιστορίες από την γενέτειρα πατρίδα του, που μοιρασμένη στα τέσσερα, σε Τουρκία,Ιράν,Ιράκ και Συρία,δεν μπορεί ν΄ αποκτήσει-40.000.000 ψυχές που μιλάνε δική τους γλώσσα-την ανεξαρτησία της, παρά τα κινήματα,τις εξεγέρσεις,τους πολέμους από το 1880 περίπου κτλ γνωστά, που παρόμοιά τους συμβαίνουν σε πολλά μήκη και πλάτη του πλανήτη.
Ο Τουράν καταγράφει με γλαφυρό τρόπο μιαν αληθινή ιστορία, που διαδραματίστηκε στο τουρκικό Κουρδιστάν κατά την δεκαετία του ΄60 και είναι η σύντομη ζωή ενός νεαρού Κούρδου που έγινε 
"κατσαχτσής",δηλαδή ας πούμε λαθρέμπορος,λαθρέμπορος της ανάγκης,μιας ανακόλουθα βεβαίως διαμορφωμένης ανάγκης των Κούρδων να περνάνε σύνορα,να μπαίνουν δηλαδή παράνομα από την Τουρκία στο Ιράν και ανάποδα, αλλά αυτό ουσιαστικά να γίνεται μέσα από τα δικά τους εδάφη τα οποία όμως δεν υπήρξαν ποτέ και τυπικά αναγνωρισμένα ως ανεξάρτητη, ενιαία χώρα! Μοιρασμένα σε τέσσερις χώρες τα εδάφη αυτά του Κουρδιστάν,πλούσια σε νερό αλλά όπως μαντέψατε ήδη και σε πετρέλαιο, με γραμμές συνόρων που χώρισαν οικογένειες μεταξύ τους έγιναν και γίνονται ακόμα και σήμερα πεδία μαχών και βέβαια και αφορμή για λογοτεχνικά πονήματα.
Οι κατσαχτσήδες έκαναν τα λεγόμενα τότε "μαύρα ταξίδια",άκρως επικίνδυνα και συχνά με πολλές απώλειες και θανάτους για να μεταφέρουν εμπορεύματα αλλά και να συναντιούνται με τους συγγενείς τους.
Για το βιβλίο του και τα πρόσωπα ο ίδιος ο Τουράν είπε σε συνέντευξή του στο e-go.gr του  Έθνους:
  • "Ο λύκος ενέχει συμβολική έννοια στο βιβλίο μου, γιατί αυτός, όπως και ο Κούρδος δεν δαμάζεται και δεν είναι δυνατόν να σκύψει το κεφάλι. Μέσα από το βιβλίο μου προσπαθώ να κάνω γνωστούς τους Κούρδους, πως αγαπούν, πως μισούν, τι σχέση έχουν μεταξύ τους, ποια είναι η σχέση τους με την φύση. Στην Ευρώπη επικρατεί μία διφορούμενη εικόνα . Άλλοι θεωρούν τους Κούρδους επαναστάτες, άλλοι απλούς πρόσφυγες.Η ιστορία του βιβλίου είναι πέρα για πέρα αληθινή. Ο Τούρκος αξιωματικός σκότωσε το παιδί αυτό του βιβλίου, τον Ντανιέλ, και η γυναίκα του -που ζει ακόμα- όντως πήρε το νόμο στα χέρια της και εκδικήθηκε στο δικαστήριο σκοτώνοντας τον δολοφόνο του άντρα της".
  • " Πρώτα, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι οι κατσαχτήδες δεν είναι λαθρέμποροι, απλά φέρνουν εμπορεύματα, όπως τσάι και χένα. Την εποχή που διαδραματίζεται το βιβλίο μου, στο Ιράκ τα προϊόντα ήταν πολύ φθηνά και γι' αυτό περνούσαν τα σύνορα επιζητώντας φθηνότερα. Αυτό γίνεται και σήμερα με διαφορετική βέβαια μορφή. Τα σύνορα ήταν πάντα μία μεγάλη πληγή για εμάς. Ακόμα και η δική μου οικογένεια χωρίστηκε στα δύο. Αλλοι έχουν Ιρανική υπηκοότητα και άλλοι τουρκική. Γι΄ αυτό πολλές φορές παραβιάζαμε τα σύνορα μόνο και μόνο για να πάμε να δούμε τους δικούς μας, να φάμε μαζί τους, ήταν ένα κομμάτι από τη καθημερινότητά μας".
  • "Η σχέση των Κούρδων με τα ζώα είναι ιδιαίτερη. Τα αγαπούν και τα σέβονται. Το κυνήγι για παράδειγμα του ελαφιού κατά τη μυθολογία είναι κάτι κακό. Επίσης, δεν πειράζουν ποτέ ζώα με μικρά. Δεν υπάρχει νόμος να τα προστατεύσει, τα προστατεύει ο ίδιο ο λαός. Φυσικά, ο αξιωματικός τους βιβλίου δεν σέβεται κάτι τέτοιο και θέλει να σκοτώνει τους λύκους. Ο Ντανιέλ λυπάται και ορκίζεται να μην σκοτώσει άλλον λύκο. Αφήνει τη λύκαινα να ξαναφτιάξει το κοπάδι της. Μέσα στα μάτια της βλέπει τον εαυτό του. Δεν μπορεί να χωνέψει ότι έστω και για καλό συνεργάστηκε με τους Τούρκους που δεν σέβονται τίποτα".
Καλογραμμένο,απλό,λυρικό,γεμάτο εικόνες με ανθρωπιά,με περηφάνια,με περίσκεψη,με μια ποιητικότητα φανερή,με νοσταλγία για την πατρίδα και μια πίκρα για τον αδικαίωτο αγώνα της κι ένα "γιατί;" να πλανώνται θλιμμένα αλλά και αγωνιστικά στις σελίδες του ο Τουράν μας αποκαλύπτει μια πτυχή του Κουρδιστάν και του λαού του και μας κάνει,ελπίζω,να αφήσουμε πέρα τις ρατσιστικές υστερίες των ημερών και να σκεφτούμε πώς, επιτέλους, οι λαοί όλου του κόσμου θα μπορέσουν να ζουν στα χώματά τους ελεύθερα και ειρηνικά και να διαχειρίζονται οι ίδιοι δίκαια τα πλούτη των εδαφών τους. 
Θαύμασα τα ελληνικά του σε ένα κείμενο πολύ στρωτό,ισορροπημένο,ξεκάθαρο,χωρίς κραυγαλέες λέξεις και φράσεις,χωρίς λάθη,χωρίς γλωσσικούς ελιτισμούς αλλά κυρίως παρακολούθησα την πορεία του Ντανιέλ και των δικών του ανθρώπων ,την αδικία που βίωσαν στο αποκορύφωμά της επηρεασμένη από την δική του στοχαστική ματιά και έτσι κείνο που με κέρδισε πάνω απ όλα είναι ότι ο Τζεμίλ Τουράν δεν γράφει με μίσος!
Κι αυτό με πήγε στον μεγάλο,πολύ μεγάλο Έλληνα πεζογράφο,τον Ηλία Βενέζη και στο συγκλονιστικό του "Νούμερο 31328" και μου (ξανα)θύμισε πως η λέξη ανθρωπιά δεν σπάνιζε ποτέ πριν στο λεξιλόγιο των Ελλήνων και είναι κρίμα -και δεν θα το δεχτούμε να γίνει αυτό το πράγμα- να καλυφθεί από τις γελοίες ρατσιστικές υστερίες των ψευτοπατριωτών της τηλεόρασης.....
Το διάβασα στην διάρκεια αυτού του ζοφερού διήμερου με αφορμή τα όσα έγιναν ή δεν έγιναν στην Αθήνα, με την περίεργη αυτή κατάσταση στην πολύπαθη Νομική,με τους μετανάστες, τους αλληλέγγυούς τους,τους πολέμιους,τους επικριτές,τους αριστερούς και δεξιούς φιλάνθρωπους ή μισάνθρωπους,τους πατριώτες όλων των λογιών και γενικώς όλη την σάρα την μάρα και το κακό συναπάντημα να κόπτονται υποκριτικά εφ΄όλης της ύλης....
Κι η κρίση να γίνεται κρισάρα παγκοσμίως όλο και πιο πολύ και να μας αλέθει η κιμαδομηχανή της ανεξαρτήτως φύλου,χρώματος,θρησκείας,εθνικότητας και μεις να μην εννοούμε να ξυπνήσουμε ,να μην βλέπουμε τον πραγματικό εχθρό...

Σχόλια

  1. Ανώνυμος29/1/11 11:47

    Ό οποίος εχθρός είναι; Ο ιμπεριαλισμός και η πλουτοκρατία;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ρωτάς;Εσύ τι λες,δεν είναι;Σου φαίνεται δίκαιο σύστημα ο καπιταλισμός;Και μη μου πεις τις αηδίες των χορτάτων-βολεμένων γιάπηδων ή παιδιών του μπαμπά τους περί ελευθερίας και δημοκρατίας στον καπιταλισμό διότιπλέον τις βαριέμαι τις παπαροαναλύσεις...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος1/2/11 12:16

    Ψυχραιμία,παιδιά.
    Έρχονται χειρότερες μέρες...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Δυστυχώς, αυτό είναι το μόνο σίγουρο...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου