"Ένα Σπίτι για τον Κύριο Μπίσβας",Β.Σ.Νάιπολ





Ο κύριος Μπίσβας είναι Ινδός,γεννημένος και μεγαλωμένος στο Τρινιντάτ,ακριβώς όπως και ο Β.Σ.Νάιπολ, χαρισματικός (δικό μου το κοσμητικό επίθετο),ως ο σημαντικότερος σύγχρονος Βρεττανός (έτσι λέει το βιβλίο στα βιογραφικά που παραθέτει) συγγραφέας.Καλά. Ινδοβρεττανοτρινιντιτιανός,κάτι σαν ρόλος σε επιστημονική φαντασία μου κάνει,δεν πειράζει, συμβαίνει και στα καλύτερα σπίτια,πάμε στο ζουμί και σας διαβεβαιώ,έχει μπόλικο.

Η ιστορία εξελίσσεται κάπου στην δεκαετία 1930-1940,στο Τρινιντάτ, ξέρετε, το νησί στην Καραϊβική.
Ιδού ολίγον από Βικιπαίδεια για να προσανατολιστείτε : Η Τρινιντάντ (Ισπανικά Τρινιδάδ) ήταν η κυριότερη νήσος των άλλοτε Δυτικών Ινδιών που απετέλεσε Βρετανική αποικία. Την ανακάλυψε το 1498 ο Χριστόφορος Κολόμβος και αποικίστηκε από τους Ισπανούς το 1532. Οι Άγγλοι την κατέλαβαν το 1797. Στον Β' Π.Π. η νήσος υπέφερε οικονομικά λόγω αποκλεισμού της από γερμανικά υποβρύχια μέχρι τις 27 Μαρτίου 1941 οπότε οι ΗΠΑ εξεμίσθωσαν βάσεις στη νήσο για 99 χρόνια. Στις 8 Δεκεμβρίου 1960 οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν έκταση 21.000 εκτάρια και από τότε διατηρούν μια πολύ μικρή έκταση. Στις 31 Αυγούστου 1962 η Τρινιντάντ και η Τομπάγκο απετέλεσαν ανεξάρτητη χώρα μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας και ένα δημοκρατικό καθεστώς ανέλαβε στις 24 Σεπτεμβρίου 1976.


Δηλαδή άστα να πάνε και βάλε,Ινδοί του ΄30 και ΄40 μέσα μάλιστα στην θύελλα του Β΄παγκόσμιου ,ένας αχταρμάς, βραχμάνοι ή ινδουϊστές που γιορτάζουν Χριστούγεννα και καλοκαίρι,ντάλα ζέστη, στολίζουνε κι αυτοί Αγιοβασίληδες αλλά τα υπόλοιπα έθιμα, έθιμα όλα κι όλα γνήσια ινδικά και έτσι ο κύριος Μπίσβας παγιδεύεται γιατί φλερτάρει,τρόπος του λέγειν,μισή ματιά ρίχνει και βρίσκεται σώγαμπρος στο Χάνουμαν Χάουζ οπότε αρχίζει ο ινδικός του Γολγοθάς.Εγκλωβίζεται σε ένα σόι τεράστιο με αδελφές,γαμπρούς,γιούς,παιδιά, ανήψια,χωριό ολόκληρο μόνο του το σόι κι ενώ εκείνος ασφυκτιά,παρεξηγεί και παρεξηγείται,σχολιάζει και τον σχολιάζουν,δεν ταιριάζει και δεν του ταιριάζουν, η μοίρα του τον πάει από το κακό στο χειρότερο.Εκεί που πάει να σηκώσει κεφάλι, εκεί κάποια αναποδιά ολκής τυχαίνει και τυχαίνει μόνο σ΄αυτόν!
Ο κύριος Μπίσβας δεν είναι κακός,ούτε δόλιος,ούτε τεμπέλης,είναι αδύναμος,έρμαιο της τάξης και της κάστας του,δευτεροκλασάτος μετανάστης,φτωχός κι ασήμαντος ανθρωπάκος και η γνώμη του δεν μετράει για κανέναν ή τουλάχιστον μετράει πολύ λιγώτερο από τα λεφτά πχ της πεθεράς του και του αδελφού της και όταν μέτρο είναι τα λεφτά, όπως ξέρετε,υποχωρούν οι διαφορές του φύλου,του χρώματος,της φυλής,της τάξης και κουμάντο κάνει αυτός που τα διαχειρίζεται.Σε άλλους δίνει και σε άλλους όχι.Φυσικά ο κύριος Μπίσβας  ανήκει στους δεύτερους αλλά του συμβαίνει αυτό όχι μονάχα γιατί είναι κάπως ... κακορίζικος αλλά και γιατί στην τέχνη του γλειψίματος,συγγνώμη,της διπλωματικής ευκινησίας δεν τα καταφέρνει διόλου και έτσι γίνεται η προσωποποίηση του " όλοι μαζί κι ο ψειριάρης μόνος του"!Αλλά τελικά αυτός ο ανθρωπάκος έχει ένα όραμα και ψυχή για να το παλέψει.Επιθυμεί να αποκτήσει ένα σπίτι.Σπίτι δικό του,ολόδικό του, γι αυτόν και την οικογένειά του.Το επιχειρεί πολλές φορές αλλά τα σπίτια που φτιάχνει ή του τυχαίνουν είναι λίγο σαν κι αυτά στο... παραμύθι με τα τρία γουρουνάκια που χτίζουν σπίτια που τα χαλάει τόσο μα τόσο εύκολα ο κακός ο λύκος.Και κακός λύκος στην περίπτωσή του είναι η κολοχώρα που ζει,το ανύπαρκτο κράτος,η πεθερά του,ο αδελφός της,η ατυχία του,το αγύριστο κεφάλι του.Μα από την αρχή κιόλας του μυθιστορήματος ο Νάιπολ μας έχει προειδοποιήσει για την ζωή που περιμένει τον κύριο Μπίσβας ο οποίος- κι αυτό μου έκανε τρομερή εντύπωση-διαβάζει μανιωδώς,η ανάγνωση είναι καθημερινή του ασχολία και προσπαθεί να μυήσει και τα παιδιά του:
"Έμεινε στο σοκάκι κι άρχισε να διαβάζει Σάμιουελ Σμάιλς.Είχε αγοράσει ένα από τα βιβλία του πιστεύοντας ότι ήταν μυθιστόρημα και κόλλησε σ΄αυτόν.Ο Σάμιουελ Σμάιλς ήταν το ίδιο ρομαντικός και ικανοποιητικός με όλους τους άλλους μυθιστοριογράφους και ο κύριος Μπίσβας έβλεπε τον εαυτό του σε πολλούς από τους ήρωές του:ήταν νέος,ήταν φτωχός και του άρεσε να πιστεύει ότι αγωνιζόταν.Όμως πάντα ερχόταν κάποιο σημείο όπου κάθε ομοιότητα έπαυε.Οι ήρωες είχαν εντελώς συγκεκριμένες φιλοδοξίες και ζούσαν σε χώρες όπου οι φιλοδοξίες αυτές μπορούσαν να επιτευχθούν και είχαν και κάποιο νόημα."

Ποιες χώρες ;Μα δεν θέλω χαζές ερωτήσεις!Τις χώρες του Δυτικού κόσμου!Διότι τί υπάρχει στον πλανήτη;Η Δύση, με πεντ΄έξι χώρες που κάνουν κουμάντο,άντε μην πω μια, τις ΗΠΑ και καμιά δεκαριά ακόμα που ακολουθούν κούτσα-κούτσα κι οι υπόλοιποι κιμάς παρακατιανός,ο τρίτος κόσμος, ο μπας κλας...

Ο κύριος Μπίσβας ζει στο ταπεινό και φτωχό Τρινιντάτ κι είναι ο ίδιος ακόμα πιο φτωχός και ταπεινός και το χειρότερο,αυτό που τον τσακίζει,είναι ότι έχει απόλυτη επίγνωση και της φτώχειας και της ασημαντότητάς του κι ας είναι πιο περήφανος,πιο υποψιασμένος,πιο μορφωμένος από τους άλλους κι ας ξέρει απ΄έξω κι ανακατωτά όλον τον...Μάρκο Αυρήλιο. Ο Νάιπολ εκτείνει νωχελικά, προσεχτικά,με ευφράδεια και δεινότητα την ιστορία του σε 750 σελίδες μέσα από τις οποίες πραγματικά μεταφέρεσαι στο Τρινιντάτ εκείνης της εποχής και μπαίνεις 100% στην ψυχολογία του Μοχούν Μπίσβας, μοιράζεσαι τα συναισθήματα και την πίκρα που τον πνίγει,συμμερίζεσαι απόλυτα την (αυτο)σαρκαστική του διάθεση,την ανθρώπινή του κούραση,αδυναμία,αγωνία,τον φόβο,την ανάγκη της στοιχειώδους επιβεβαίωσης, από τα παιδιά του τουλάχιστον, στα οποία δεν καταφέρνει όμως να δείξει την αγάπη που τους έχει,καθώς βάλλεται από μια σύζυγο,κολλημένη στο σόι της, που τον υπονομεύει ανελέητα και συνεχώς,η οποία κάνει ό,τι μπορεί να του διαλύσει την περηφάνια και τα όνειρά του.
Πλούσια γλώσσα,σφαιρική περιγραφική αντίληψη,απόδοση με λεπτότητα αλλά και ακρίβεια μεγάλης γκάμας αισθημάτων και συναισθημάτων,αρμονική διαδοχή των πάμπολλων ιστοριών και ωραίο πλέξιμο των γεγονότων όσων συναντώνται χρονικά και μια δύναμη σκέψης πολύ καλά ταιριασμένη με τους χαμηλούς γενικά τόνους έκφρασης. Μέσα σε συνθήκες κρίσης,πανικού και τυφλού ρατσιστικού μίσους των συμπατριωτών μου απέναντι στους,μουσουλμάνους κυρίως, αλλοδαπούς που φτάνουν, μπαίνοντας στην χώρα χωρίς έγγραφα, ως την Αθήνα,θύτες και θύματα σε μια πολιτεία χωρίς μεταναστευτική πολιτική θωρακισμένη σε ανθρώπινα αλλά ισχυρά νομοθετικά πλαίσια,με την σύγχυση όλων για όλα να θεριεύει καθημερινά, δηλώνω ότι το βιβλίο του Β.Σ.Νάιπολ από τις εκδόσεις Ωκεανίδα γραμμένο το 1961 μου θύμισε ότι το δικαίωμα στην ελευθερία και του τελευταίου ανθρωπάκου στην γη να ζήσει μια καλύτερη ζωή δεν υπάρχει παρά μόνον αν οι ισχυροί του κόσμου αυτού χορτάσουν κι από το τραπέζι τους πέσουν μερικά ψίχουλα για τους ταπεινούς....

Σχόλια