"Λόγια του Πρωινού και του Σούρουπου",Ναγκίμπ Μαχφούζ







Η περίληψη που αντιγράφω από την ιστοσελίδα των εκδόσεων Καστανιώτη λέει πώς
"πρόκειται για το έπος τριών οικογενειών που έζησαν στο Κάιρο ξεκινώντας από το 1798, όταν τα στρατεύματα του Ναπολέοντα εισέβαλαν στην Αλεξάνδρεια, μέχρι τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ με τους Ισραηλινούς το 1973. Ο Ναγκίμπ Μαχφούζ συλλέγει ιστορίες ανθρώπων για να αφηγηθεί, μέσα απ’ αυτές, τη μεγάλη ιστορία της πατρίδας του και τη σημασία τού να είσαι Αιγύπτιος.
Αυτό όμως που περισσότερο ενδιαφέρει τον Μαχφούζ είναι να ξεδιπλώσει ιστορίες ανθρώπων απ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις της Αιγύπτου,να μιλήσει για το γάμο και τη σημασία του, τη θέση των γυναικών, που βελτιώνεται με τα χρόνια, τη μετανάστευση σε χώρες της Δύσης, αλλά και την τελική επάνοδο στην πατρίδα, τις παραδόσεις της αραβικής κοινωνίας που διαβρώνονται, τους οικογενειακούς δεσμούς, που κι αυτοί αδυνατίζουν.Οι ιστορίες-βιογραφικά, γεμάτες χρώμα και ατμόσφαιρα, απεικονίζουν τις ζωές συνηθισμένων ανθρώπων που γεφυρώνουν δύο ολόκληρους αιώνες και βιώνουν τον άνεμο της αλλαγής. 
Το μυθιστόρημα, που θεωρείται από τα καλύτερα και τα πιο πρωτότυπα της ώριμης περιόδου του νομπελίστα συγγραφέα, εκδόθηκε στην Αίγυπτο το 1987. "

Επειδή διάβασα πολύ προσεκτικά το βιβλίο και μάλιστα κατέβαλα προσπάθεια να το δω κι εγώ, μια ταπεινή αναγνώστρια σε μια γωνιά της γης, ως το ώριμο έργο πέρα από τις συνήθεις φόρμες γραφής και μπλα μπλα ενός παγκόσμια διάσημου συγγραφέα μπλα μπλα αναρωτιέμαι, καλοπροαίρετα ,πού είδε ο γράφων την περίληψη να ξεδιπλώνονται ιστορίες απ΄όλες τις κοινωνικές τάξεις της Αιγύπτου!

Αν η Αίγυπτος είχε ως όλες τις τάξεις αυτές τις αστικές βασικά,μικροαστικές έως και μεγαλοαστικές, τις δυτικοθρεμμένες και εύπορες που ασχολείται εδώ με τις ιστορίες τους ο Μαχφούζ,τότε θα έπρεπε η Αίγυπτος να σκίζει η κακομοίρα και στοιχειωδώς να ευημερεί κι όχι να χτυπιέται ο λαός της σαν φτηνοφραπεδάκι στην πλατεία Ταχρίρ κι ο αχρείος ο αμερικανάκιας ο Σαντάτ να μπορεί να κάνει την μπάζα του σε βάρος του λαού του, ανενόχλητος δεκαετίες τώρα!
Λαό λαουτζίκο αληθινό,σαν κι αυτόν που και σήμερα μεταναστεύει αγράμματος και κουρελής και πεινασμένος ακόμα και στην ψωροκώσταινα την δική μας με τα χάλια της,συγχωρείστε με, στα 200 χρόνια που εκτείνει με τον έξυπνο -άντε ας πω και μια καλή κουβέντα- τρόπο της κατ΄αλφαβητική σειρά παράθεσης 67 βιογραφιών ,εγώ δεν είδα.
Και δεν μου άρεσε,ούτε βρήκα την γραφή του κριτική,αιχμηρή,ανάλογη τέλος πάντων συγγραφέα για τον οποίο μας έχουν πει τόσα πολλά και να με συμπαθάτε.
Μου επιτρέπεται κι εμένα να τα πάρω στο κρανίο με ένα πολυεπαινεμένο βιβλίο,έτσι δεν είναι,δεν κρεμάμε εδώ τον κόσμο,που δεν συμφωνεί μαζί μας σε κάτι,καλά το νομίζω;



Όσο για τις αερολογίες της περίληψης περί της θέσης της γυναίκας στη μουσουλμανική γενικά και στην παλιότερη και νεώτερη αιγυπτιακή κοινωνία,καίει και τσιτσιρίζει το θεματάκι.Καμία θαρρετή και ανατρεπτική προσέγγιση δεν γίνεται κατά την ταπεινή μου γνώμη εντός του βιβλίου,καμία εμπλοκή του συγγραφέα για ένα τόσο σημαντικό θέμα,άμεση ή μέσα από το σύνολο των χαρακτήρων που παρελαύνουν άνευ λόγου και αιτίας πιστεύω.
Χαϊδεμένος του αιγυπτιακού (και όχι μόνον) λογοτεχνικού ιερατείου μου φάνηκε ο συγχωρεμένος και να τα Νόμπελ και να τα εγκώμια και τα μπλαμπλα.
Αλλά τέλος πάντων,μπορεί να κάνω λάθος και να είμαι απλώς μια κακιά γουρούνα,που αδυνατεί να κατανοήσει το μέγεθος του ταλέντου του.Δεν πειράζει,ας μην συμπεριλαμβάνομαι στους ανά την υφήλιο εκστασιασμένους αναγνώστες του Μαχφούζ.

Και θα ομολογήσω  ότι είχα επιχειρήσει και παλιότερα να διαβάσω Μαχφούζ,το πολυσυζητημένο "΄Επος των Χαραφίς".Δεν το άντεξα,είναι ένα από τα ελάχιστα βιβλία που έχω παρατήσει. 
Δεν μου "πάει" ο Ναγκίμπ Μαχφούζ.Τι να κάνουμε.

Σχόλια