" Το Κλουβί της Σαύρας " , Karen Connelly






Η επιμονή της Μαρίας και της Φανής σε προηγούμενες συναντήσεις της λέσχης να διαβάσουμε επιτέλους αυτό το μυθιστόρημα αποδείχτηκε πολύ σωστή.
Αν δεν το είχαμε κάνει,εγώ τουλάχιστον,θα είχα προσπεράσει ένα σπουδαίο βιβλίο γραμμένο με αναμφισβήτητη τέχνη,γεμάτο δυνατά αισθήματα και περισσή ειλικρίνεια από την Καναδή Κάρεν Κόνελυ, συγγραφέα οπωσδήποτε ταλαντούχα, παθιασμένη με την χώρα και τους ανθρώπους της ιστορίας της την οποία αφηγείται με γλαφυρό και έντονο τρόπο αλλά και ευαισθησία,χωρίς ούτε στιγμή να ξεπέσει σε μελοδραματισμούς και ρητορικές πολιτικολογίες ή ακτιβίστικες καυχησιές και μεγαλοστομίες.
Μόλις το τέλειωσα,περασμένα μεσάνυχτα Σαββάτου και δεν έχω καμία διάθεση να κοιμηθώ αμέριμνη στο κρεβατάκι μου καθώς η Κόνελυ κατάφερε να με κάνει να αισθάνομαι χίλια δύο: συγκινημένη,νευριασμένη απίστευτα με όλες τις καταστάσεις και τα καθεστώτα και συστήματα μίσους και βίας στην γη,πιο ταγμένη στην ιδέα της Ελευθερίας από ποτέ,να γυροφέρνω στο μυαλό μου δεκάδες πράγματα, τσαντισμένη ακόμα περισσότερο με την οικονομική δικτατορία που βιώνουμε εδώ και τώρα στην Ελλάδα και η οποία μας κάνει να βγάζουμε τις χειρότερες πτυχές του εθνικού μας εαυτού, να έχω συναισθήματα πάρα πολλά που μου τα προκάλεσε όχι μόνον η γραφή της, ισορροπημένη και ντόμπρα, αλλά και το ίδιο το θέμα του βιβλίου της και τα οποία συναισθήματα είναι τόσα που δεν μπορώ να τα βάλω σε μια τάξη αλλά όμως χαίρομαι που τα νιώθω και με κάνουν να πιστεύω πεισματικά ότι η Ελευθερία των λαών δεν κερδίζεται παρά με θυσίες και αίμα αθώων (με την έννοια του άδολου)ανθρώπων.
Ακριβώς σαν τον Τέζα ,τον νεαρό Βιρμανό τραγουδιστή που αντιστέκεται στην τυραννία με το μοναδικό όπλο που διαθέτει,την μουσική του,άοπλος και αδύναμος κατά τα άλλα, πεινασμένος, κλεισμένος επτά ολόκληρα χρόνια μέρα νύχτα σε ένα κλουβί,σε ένα κελί -φέρετρο ως πολιτικός κρατούμενος μιας δικτατορίας που δεν λέει ακόμα να τελειώσει.

Ο Τέζα φοβάται,κρυώνει,πεινάει συνεχώς αλλά θέλει να ζήσει,έχει κάθε λόγο να το θέλει και γι αυτό τρέφεται με τα πιο άκακα πλάσματα που εμφανίζονται στο κλουβί,τις σαύρες,παραβαίνοντας τον πρώτο κανόνα.Το Αηδόνι,αυτό είναι το παρατσούκλι του Τέζα, αντιστέκεται με τον τρόπο του, παίρνοντας  δύναμη από την βουδιστική αντίληψη που του έχει εμφυσήσει η μητέρα του,διαλογιζόμενος πάνω στο μίσος και στον θυμό, βγαίνοντας νοερά από το ταλαιπωρημένο του σαρκίο και προσπαθώντας να πάει σε άλλες εποχές και καταστάσεις και κυρίως να κουλουριαστεί στην ζεστή αγκαλιά των αναμνήσεων της όμορφης παιδικής και νεανικής του ηλικίας.
Στην αδυσώπητη φυλακή του κατορθώνει να κάνει λιγοστούς φίλους :ένα ορφανό δωδεκάχρονο σκληρόπετσο αγόρι που γνωρίζει την ζωή λίγο-λίγο με το πιο σκληρό της πρόσωπο κι έναν δεσμοφύλακα,έναν και μοναδικό στους τόσους,που εξιλεώνεται κατά κάποιο τρόπο για την ένοχη σιωπή και ανοχή του απέναντι στο σύστημα- που το υπηρετεί και το φοβάται- φροντίζοντας το Αηδόνι ,όσο μπορεί.

Θα παρατηρήσω τέλος,ότι η Κόνελυ δεν περιγράφει πράγματα και καταστάσεις που δεν έχουμε ξαναδιαβάσει,ειδικά οι Έλληνες έχουμε ένα μεγάλο κομμάτι -αληθινά μεγάλο και εκπροσωπούμενο από σπουδαίους συγγραφείς και ποιητές-από την λογοτεχνία μας που αναφέρεται επί μακρόν στα βασανιστήρια,στις εκτοπίσεις,στην φυλάκιση,στην εξορία στις κακουχίες και τις αρρώστιες ,στον θάνατο τελικά ανθρώπων που απλώς διαφωνούσαν με το καθεστώς-όχι μόνο των συνταγματαρχών,εκεί μάλιστα έγκειται η γελοιότητα η δική μας,θυμηθείτε το παρακράτος του καραμανλή και της φρειδερίκης που προηγήθηκε της χούντας,την δολοφονία του Λαμπράκη κτλ κτλ και θα καταλάβετε τι εννοώ-από βασανισμούς, κρατήσεις, ξυλοδαρμούς,απεργίες πείνας,φόνους και αυτοκτονίες σχεδόν σε όλη την μέχρι τώρα πολιτική μας ιστορία.

Η δική μας εμπειρία μας έχει στρέψει-τουλάχιστον όσους ευαισθητοποιούνταν-στις αναγνώσεις πολιτικής λογοτεχνίας απ΄όλο τον κόσμο.Η Κόνελυ κάνει κι εκείνη μια σύγχρονη,πολιτική λογοτεχνία κατά κάποιο τρόπο και είναι αξιέπαινη που το επειχειρεί χωρίς επιδεικτικό του ταλέντου της ύφος,σεμνά,ανθρώπινα και σταράτα και στο κάτω κάτω ως Καναδή προέρχεται από μια πλούσια και ουδέτερη χώρα που ζει σχεδόν ανενόχλητα την ευμάρειά της.

Η Βιρμανία εν έτει 2011 λέγεται ακόμα Μιανμάρ και η στρατιωτική της κυβέρνηση από το 1989 παραμένει πανίσχυρη,έχοντας μάλιστα κάνει και εκλογές-μαϊμού τις οποίες φυσικά κέρδισε και το πιο άθλιο και υποκριτικό είναι ότι έχει μια χαρά σχέσεις με την Ρωσία αλλά και την Γαλλία και τις λοιπές δημοκρατίες του κόλου και κλείνει επιχειρηματικές συμφωνίες και κανένα πρόβλημα δεν έχει κανείς,ενώ στις φυλακές της σαπίζουν άνθρωποι που απλά τόλμησαν και διαδήλωσαν εναντίον της, φοιτητές αλλά και βουδιστές μοναχοί και ενώ πάρα πολλοί αγνοούνται για τον ίδιο λόγο και είναι αυτό το πράγμα ανυπόφορο, άδικο και θλιβερό, να στραγγαλίζεται η Ελευθερία και η Δημοκρατία-όσο ζαβές και σακάτικες κι αν είναι-οπουδήποτε στον πλανήτη.

Οι άνθρωποι έχουμε κάθε δικαίωμα να ζούμε ελεύθερα,χωρίς να πεινάει και να βασανίζεται κανείς , χωρίς να στερούμαστε τα ατομικά και εθνικά μας δικαιώματα ,χωρίς να είμαστε δούλοι του ενός ή του άλλου τυραννικού καθεστώτος,είτε αυτό είναι χούντα στρατιωτική είτε οικονομική,καλή ώρα.Θα μου πείτε να μην κάνω συγκρίσεις, εμείς εδώ τουλάχιστον ακόμα μπορούμε να τους βρίζουμε χωρίς να μας μπαγλαρώνουν, μπορούμε να διαδηλώνουμε χωρίς να ανοίγουν πυρ,τουλάχιστον όχι ακόμα,κι αυτό μας έλειπε δηλαδή!....

Η Κόνελυ πετυχαίνει να αφηγηθεί ,να αφυπνίσει,να καταγγείλει,να υμνήσει την ελευθερία και να αποτίσει λογοτεχνικό φόρο τιμής μέσω του ήρωα του βιβλίου της προς όλους τους αγωνιστές της Ελευθερίας διαχρονικά και παγκόσμια.Οι χαρακτήρες που πλάθει δεν είναι πρωτογενείς,είναι παρμένοι από την ωμή πραγματικότητα της Βιρμανίας βασικά αλλά δεν ήταν και πολύ διαφορετικοί στην Λατινική Αμερική στις δικτατορίες που σάρωσαν εκεί, φρικτές χούντες σαν αυτή του Πινοσέτ στην Χιλή, κάπως έτσι ήταν όπως προείπα και τα πράγματα στην Ελλάδα κατά την επταετία,έτσι είναι παντού όπου φυλακίζεται η ελευθερία.

Εξαιρετικό βιβλίο,έχω δε την βεβαιότητα ότι και η μετάφραση της Χρύσας Τσαλικίδου είναι παραδειγματική διότι μου συνέβη το εξής:ανάμεσα στις άλλες σκέψεις που μου προκάλεσε το γράψιμο της Κόνελυ συνειδητοποίησα από την ολοφάνερη αρτιότητα της μετάφρασης ότι τα αγγλικά όταν πέσουν σε άξιο μεταφραστή δεν είναι καθόλου μια φτωχή και εύκολη γλώσσα, αντιθέτως έχουν και λυρισμό και πλούτο.

Για να μπείτε λίγο στο πνεύμα του βιβλίου και να μάθετε λίγα πράγματα και για την Κόνελυ έκρινα αναγκαίο να αντιγράψω μια συνέντευξή της του 2009 στην Καθημερινή με τίτλο "Η βαρβαρότητα υπάρχει παντού στον κόσμο" την οποία είχε δώσει στον Ηλία Μαγκλίνη:

Μια ευχάριστη έκπληξη μας ανέμενε όταν συναντήσαμε την Καναδή συγγραφέα Κάρεν Κόνελι: η Κάρεν μιλάει πολύ καλά ελληνικά, καθώς, εδώ και είκοσι χρόνια επισκέπτεται τακτικά την Ελλάδα και για μεγάλα χρονικά διαστήματα. 

Είναι ένας άνθρωπος πρόσχαρος, με χιούμορ, φωτεινός. Ωστόσο, το μυθιστόρημά της, που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη χώρα μας από τις εκδόσεις «Πόλις», δεν είναι και τόσο φωτεινό. Πώς θα μπορούσε άλλωστε: διαδραματίζεται στη Βιρμανία, μια χώρα στην οποία κυριαρχεί ένα σκληρό ολοκληρωτικό καθεστώς, που την έχει μετονομάσει σε Μιανμάρ. Η Κάρεν έζησε δύο χρόνια στα σύνορα Βιρμανίας - Ταϊλάνδης και η εμπειρία της την οδήγησε να γράψει το πρώτο της μυθιστόρημα, το «Κλουβί της σαύρας»: η ιστορία ενός φυλακισμένου, η σχέση του με ένα παιδί που μεγαλώνει στις φυλακές, καθώς και με τους δεσμοφύλακές του. 
Την ίδια στιγμή, ο αναγνώστης καταβυθίζεται στα όνειρά του, στις μνήμες του, στον εσωτερικό του κόσμο, με τα διλήμματα και τις θρησκευτικές του ανησυχίες. Είναι ένα σκοτεινό βιβλίο που φανερώνει την αφηγηματική άνεση της Κόνελι, με όλη αυτή την απελευθερωτική, λυτρωτική δύναμη που έχουν κάποτε οι λέξεις. 

 – Για τη Βιρμανία ξέρουμε ελάχιστα πράγματα. Εσάς τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με το δράμα αυτής της χώρας; – 

Στον Καναδά εργαζόμουν στο Pen Canada, μια οργάνωση σαν τη Διεθνή Αμνηστία. Εκεί ανακάλυψα τι γίνεται στη Βιρμανία. Επισκέφθηκα τη χώρα αλλά έπειτα από τρία ταξίδια, δεν μου έδιναν πια βίζα. Μετά πήγα κι έμεινα στα σύνορα της χώρας με την Ταϊλάνδη. Εζησα δύο χρόνια εκεί. Μίλησα με πολύ κόσμο, πήρα συνεντεύξεις από αντάρτες και αντιστασιακούς, περιπλανήθηκα από χωριό σε χωριό. 

 – Αυτή η εμπειρία σας ενέπνευσε το «Κλουβί της σαύρας», δεν φαντάζομαι όμως ότι το γράψατε εκεί το βιβλίο. 
 – Οχι, δεν το έγραψα στη Βιρμανία. Είχα μπει τόσο μέσα σε αυτή την κουλτούρα, ήταν αδύνατον. Επειτα, ερωτεύτηκα έναν από τους αντάρτες. Σκεφτόμασταν να παντρευτούμε, να κάνουμε παιδιά. Αν έμενα εκεί δεν θα έγραφα πια. Αποφάσισα ότι ήθελα να είμαι συγγραφέας κι έφυγα. Χρειάστηκε να έρθω να μείνω για λίγο στην Ελλάδα για να ηρεμήσω. Το κάνω συχνά αυτό: η Ελλάδα με ηρεμεί. Μήνες μετά, κατάλαβα ότι με περίμενε αυτό το μυθιστόρημα, οι ήρωές του. Ηταν μαζί μου αλλά δεν έβγαιναν στην επιφάνεια όσο έμενα εκεί.  

– Πόσο χρόνο σας πήρε να γράψετε το βιβλίο; 

 – Κάπου δέκα χρόνια. Δύο στην Ταϊλάνδη και άλλα οκτώ για να δω τι θα κάνω με όλο αυτό το τεράστιο υλικό που είχα συγκεντρώσει. Είχα και κάποια διλήμματα: είχα το δικαίωμα να γράψω ένα τέτοιο βιβλίο; Ο Καναδάς είναι μια πολυπολιτισμική κοινωνία γι’ αυτό και υπάρχει μεγάλη ευαισθησία ως προς το αν ένας λευκός δικαιούται να γράψει για ανθρώπους άλλων φυλών. Επικρατεί μια πολιτική ορθότητα ως προς αυτό, δικαίως έως ένα σημείο: παραδοσιακά, οι ισχυροί της Ιστορίας έχουν διαστρεβλώσει την ιστορία άλλων λαών. 
 – Συνεπώς, γράψατε ένα μη πολιτικώς ορθό βιβλίο. 
 – Κατά κάποιον τρόπο. Ηταν κάτι που το φοβόμουν αυτό. 
 – Θα λέγατε ότι το «Κλουβί της σαύρας» είναι πολιτικό μυθιστόρημα; 
 – Δεν είμαι σίγουρη. Σαφώς και τα ζητήματα που πραγματεύεται είναι πολιτικά. Δεν παίρνει θέση όμως. Θέλω να πω, δεν μ’ ενδιέφερε να πω ένα μεγάλο «όχι» στη δικτατορία. Φυσικά, το βιβλίο καταδικάζει ένα τέτοιο καθεστώς αλλά έμμεσα, δεν εξαντλείται εκεί. Ηταν πιο σημαντικό για μένα να καταλάβω όλους τους χαρακτήρες, απ’ όλες τις πλευρές. Οι αντιφάσεις, οι αντιθέσεις, πρέπει να είναι εκεί. 
 – Εχετε γράψει και βιβλία μη μυθοπλαστικά. Ολο αυτό το υλικό που συγκεντρώσατε στη Βιρμανία και στην Ταϊλάνδη, όλες αυτές οι μαρτυρίες και οι συνεντεύξεις, πώς και δεν σας οδήγησαν στο να γράψετε τελικά ένα non-fiction novel; 
 – Μα ως τέτοιο ξεκίνησε. Στην πορεία όμως, συνειδητοποίησα ότι αν ήθελα να υπερβώ τα όριά μου ως συγγραφέας, έπρεπε να γράψω μυθιστόρημα.

– Πότε σκεφτήκατε ότι ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου βιώνει κάτι τόσο ακραίο όσο το να είναι κανείς φυλακισμένος ενός δικτατορικού καθεστώτος;  
– Από πολύ νωρίς ήξερα ότι ο ήρωάς μου είναι φυλακισμένος. Είναι κάτι πολύ συνηθισμένο στη χώρα αυτή. Ολοι στη Βιρμανία έχουν μια τέτοια ιστορία να σου πούνε. Η φυλακή εκεί είναι σημείο αναφοράς.  
– Πιστεύετε ότι ένα μυθιστόρημα έχει τη δύναμη να αλλάξει πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες; 

 – Δεν είμαι καθόλου βέβαιη γι’ αυτό. Μάλλον όχι. Ομως είναι σημαντικό να βγαίνουν πράγματα προς τα έξω. Στον Καναδά, μέσα από αυτό το βιβλίο, ευαισθητοποιήθηκε κόσμος με όσα συμβαίνουν στη Βιρμανία. Σε σχολεία, σε πανεπιστήμια, σε λέσχες ανάγνωσης, όπου με καλούν, πάντα προκαλώ αυτή τη συζήτηση: τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και τι είναι πόνος; Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς; Δεν είναι λίγο αυτό κι ας μην ξέρεις μέχρι πού θα φτάσει. 
 – Το «Κλουβί της σαύρας» διαδραματίζεται σε μια δικτατορική χώρα του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου. Τι γίνεται, όμως, με την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε δυτικές δημοκρατίες, όπως είναι η Αμερική; Βασανιστήρια γίνονται στη Βιρμανία, βασανιστήρια γίνονται και στο Γκουαντάναμο, για παράδειγμα. 
 – Εννοείται ότι αυτό είναι το χειρότερο. Γι’ αυτό επιμένω ότι όταν ανοίγουν τέτοιες συζητήσεις, καλό είναι να θυμόμαστε ότι η βαρβαρότητα δεν είναι μόνον στη Βιρμανία. Μερικές φορές νευριάζω που το βιβλίο μου διαδραματίζεται στη Βιρμανία! Διότι το βιβλίο έχει να κάνει και με τη βαρβαρότητα που έχουμε μέσα μας, τη βαρβαρότητα που υπάρχει παντού στον κόσμο. 

Δεν ξέρω πώς θα γινόμουν αν βρισκόμουν σε μια τέτοια κατάσταση, στη φυλακή. Γιατί δεν γίνονται όλοι οι φυλακισμένοι ζώα; Τι είναι αυτό που σε κάνει όχι απλώς να αντέχεις σωματικά, αλλά να διατηρείς τις αξίες σου ως άνθρωπος; Πάντα με τραβούσε αυτή η κατάσταση: πώς κάποιοι παραμένουν άνθρωποι μέσα στη φυλακή. Πάντα αναρωτιόμουν γι’ αυτό. Πώς νιώθει κανείς όταν είναι εγκλωβισμένος, παγιδευμένος. Και εξωτερικά και εσωτερικά. Πώς η δημόσια ιστορία εισβάλλει στην ιδιωτική και το αντίστροφο. Ολοι βιώνουμε αυτή την εμπειρία στην πατρίδα μας, αλλά και γενικά στον κόσμο. 

 – Κάποιοι κριτικοί έχουν εντυπωσιαστεί που μια γυναίκα έγραψε ένα βιβλίο με τόσο σκληρό θέμα. Σκοπεύετε να επιστρέψετε ως συγγραφέας σε μια ανάλογη ατμόσφαιρα; 
 – Είναι πολύ σκληρό θέμα για να επιστρέψω. Πόνεσα γράφοντας αυτό το βιβλίο. Αλλά και το επόμενο βιβλίο θα έχει σκληρό θέμα: θα είναι non-fiction και θα αφορά τη σχέση μου με τον αντάρτη που ερωτεύτηκα. Ακούγεται σαν love story, αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μια σκληρή ιστορία. 
 – Μιλάτε πολύ καλά ελληνικά. Ποια είναι η σχέση σας με την Ελλάδα; 
 – Στην Ελλάδα ήρθα για πρώτη φορά το 1989, στη Σκόπελο. Τρεις εβδομάδες. Είπα, θα επιστρέψω. Και το έκανα. Διατηρώ ένα μικρό σπιτάκι στη Λέσβο και πάω εκεί κάθε τόσο. Οπως είπα και πριν, μετά τα δύο χρόνια στην Ταϊλάνδη ήρθα στην Ελλάδα για να ηρεμήσω. Είχα αλλάξει πια ως άνθρωπος. Ημουν 27 χρονών και το παιδί μέσα μου είχε πεθάνει. Οι φίλοι μου εδώ παραξενεύτηκαν. Οταν άρχισα να επεξεργάζομαι το υλικό συνειδητοποίησα πόσο πολύ με επηρέαζε και η ελληνική Ιστορία. Η Ελλάδα έχει πολλές ιστορίες με πολέμους, φυλακές, αντίσταση, εξορία, βασανιστήρια. 

Και είναι πολύ πρόσφατες αυτές οι ιστορίες. Κατά κάποιο τρόπο, πέρασε όλο αυτό μέσα στο βιβλίο για τη Βιρμανία. Διάβασα πολλά για την ελληνική Ιστορία και μίλησα με κόσμο, στη μικρή κοινότητα που με ξέρουν, με ανθρώπους που είχαν ζήσει την Κατοχή ή είχαν κάνει φυλακή για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Είχα έναν μπάρμπα στη Λέσβο, έναν τσοπάνη, πέθανε πια, ο οποίος μου μιλούσε για τον πόλεμο, τι έκανε τότε, πώς πεινούσε, για παιδιά που πέθαιναν από την πείνα. Οταν, λοιπόν, επέστρεψα στην Ελλάδα είχα αλλάξει αρκετά. 
Το θέμα με κυνηγούσε και απλώς ήρθε και με βρήκε".


H Κάρεν Κόνελι γεννήθηκε το 1969 στο Κάλγκαρι του Καναδά. Εχει ζήσει στη Γαλλία, στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Ταϊλάνδη. Πέρασε δύο χρόνια στη μεθόριο Ταϊλάνδης - Βιρμανίας, ανάμεσα σε Βιρμανούς εξόριστους που αντιστέκονταν στο δικτατορικό καθεστώς της χώρας τους. 
Σήμερα, διδάσκει δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο Γιορκ του Τορόντο. Το μυθιστόρημά της «Το Κλουβί της σαύρας» τιμήθημε με το βραβείο Orange πρώτου μυθιστορήματος (2007). Το βιβλίο της «Touch of the Dragon, A Thai Journal» τιμήθηκε με το σημαντικότερο βραβείο του Καναδά, το βραβείο του Γενικού Κυβερνήτη. Η ποιητική της συλλογή «The Small World in my Body» τιμήθηκε με το βραβείο Pat Lowther.

Σχόλια

  1. Ανώνυμος26/9/11 12:33

    Καλημέρα σας.
    Διάβασα το βιβλίο της Connelly όταν είχε πρωτοκυκλοφορήσει.Δεν έχω ξεχάσει σχεδόν τίποτα,
    το προτείνω ανεπιφύλακτα παντού και όταν το συζητώ σας λέω ειλικρινά ότι σφίγγεται ακόμα το στομάχι μου,"πονάω" στην θύμηση του σπασμένου σαγονιού του Τέζα σαν να έχουν σπάσει και το δικό μου.Συγκλονιστικό το περιεχόμενο αλλά και σπουδαία η γραφή.
    Με εκτίμηση στην δουλειά σας.Διγενής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Εξαιρετικό βιβλίο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος1/4/13 13:34

    Επιτρέψτε μου να πω ότι οι εκδόσεις Πόλις είναι ακριβές και αν δεν έχεις καλές πληροφορίες δεν μπορείς να αγοράσεις όλα τα μυθιστορήματά τους αν δεν ξέρεις περί τίνος πρόκειται.Αν δεν το βρω από φίλο να το δανειστώ λέτε να το αγοράσω;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι ακριβές,ναι.Αλλά η ποιότητα των εκδόσεών τους είναι μοναδική.Μη διστάσετε,αγοράστε το.Το θεωρώ απόκτημα.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου