"Η Θυσία",Ελένη Σαραντίτη


Η Ελένη Σαραντίτη,συγγραφέας δυο πολύ ωραίων, μικρομέγαλων βιβλίων, βιβλίων δηλαδή που τα λέω έτσι διότι υποτίθεται ότι έχουν γραφτεί για παιδιά και εφήβους αλλά τα διαβάζει μια χαρά και ο ενήλικος αναγνώστης- "Κάποτε ο Κυνηγός" , "Ο Κήπος με τα Αγάλματα"-έγραψε πέρσι ένα διαφορετικό μυθιστόρημα,ιστορικό με όλη την βαρύτητα της λέξης, με τίτλο "Η Θυσία" και θέμα τον Σπαρτιάτη βασιλιά Λεωνίδα.
Πάντα παρούσα στις επάλξεις της ποιοτικής λογοτεχνίας έκανε έρευνα τέσσερα(!) ολόκληρα χρόνια για να καταλήξει στο πως και τι σημαίνει για εκείνην, ως Λάκαινα αλλά γενικότερα ως Ελληνίδα, ο Λεωνίδας και αυτή της την επιλογή και την γνώση από την έρευνα μοιράζεται μαζί μας μέσα από τις περίπου 370 σελίδες της "Θυσίας".
Ο Σπαρτιάτης βασιλιάς δεν μπορεί να έχει καταντήσει κατά την συγγραφέα μια καρικατούρα ταινίας, μια θρυλική φονική πολεμική μηχανή, ένα παγκόσμιο σύμβολο ασαφούς πείσματος και αόριστου πατριωτισμού και μπλα μπλα κι ό,τι άλλο εύκολο έχουμε συνηθίσει να παπαγαλίζουμε από τα σχολεία,τις σαχλοχολλυγουντιανές παπάρες,τους τηλεοπτικούς κρετίνους πλασιέδες "βιβλίων"-αυτούς τους ψευτοπατριώτες που έγιναν και ...υπουργοί -και τις λοιπές "πηγές" από τις οποίες βομβαρδιζόμαστε με τόνους ηλιθιότητας γενιές και γενιές, μαθαίνοντας μιαν Ιστορία πότε ψεύτικη, πότε βλακωδώς εθνικιστική,τις περισσότερες δε φορές επιεικώς λειψή.
Συμφωνώ απολύτως μαζί της.Χρειάζεται και λίγη τσίπα στην αναφορά μας στους προγόνους, δεν είναι δυνατόν όλοι να έχουν καταντήσει-από τον Λεωνίδα ως τον Κολοκοτρώνη- τα εθνικά κουρέλια με τα οποία ντύνει την ιδεολογική και ηθική του γύμνια και προστυχιά ο κάθε καραγκιόζης..... Αρκετά...

Η συγγραφέας επιλέγει πρώτο ενικό πρόσωπο για τον αφηγητή, που είναι ο ίδιος ο Λεωνίδας και τον τοποθετεί με σεβασμό, σε πρώτο πάντα πλάνο, να αφηγείται λίγο πριν την μάχη στις Θερμοπύλες την ζωή του ανακαλώντας την.Είναι κι αυτός, ο κατοπινός μυθικός βασιλιάς, ένα ανθρώπινο πλάσμα ,
ένας άντρας όχι στην αρχή της νιότης,που ερωτεύτηκε μια πολύ μικρότερή του γυναίκα,απέκτησαν ένα παιδί που το αγαπούσε πάρα πολύ,φοβόταν και νοιαζόταν γι αυτό,είχε φίλους,εχθρούς,είχε στο πλευρό του τους στρατιώτες του κι απέναντί του τους εφόρους και την γερουσία της πόλης του,είχε κι εκείνος -με δυο σημερινές φράσεις- τους δαίμονες και τους αγγέλους του.

Η Σαραντίτη αναπτύσσει το θέμα της έτσι ώστε να είναι αδιαπραγμάτευτος ο σεβασμός στo γνωστό και χιλιοπαρεξηγημένο αλλά συγκλονιστικό γεγονός και να παρέχεται χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα της συγγραφής όλη η αναγκαία ευκολία για την κατανόηση του θέματος και από ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό,γιατί όχι;Το πετυχαίνει αυτό χρησιμοποιώντας ωραία, λυρική γλώσσα εμπλουτισμένη με λέξεις που καιρό έχουμε να τις ακούσουμε ή να τις διαβάσουμε και αν κάπου,σε κάποια σημεία έχεις την εντύπωση ότι οδεύει προς το να πλατιάσει,να κάνει κοιλιά , σύντομα έχεις διαψευσθεί και έχεις ξαναμπεί στους αρχικούς σφιχτούς,ισορροπημένους ρυθμούς ανάγνωσης.

Το βιβλίο συστηματοποιεί άπειρες πληροφορίες για την ζωή ,την πολιτική,τις γιορτές,την καθημερινότητα,τον γάμο,την οικογένεια και τα υπόλοιπα στην Σπαρτιατική κοινωνία. Ονόματα,
τοποθεσίες,περιστατικά ,όλα εξακριβωμένα και απολύτως σωστά, ειπωμένα με τον τρυφερό και πλούσιο λόγο της Σαραντίτη σε ταξιδεύουν και από ένα ηρωικό χτες σε φέρνουν ενώπιον ενός ζοφερού σήμερα όταν πάλι ως λαός καλείσαι να φυλάξεις Θερμοπύλες. Και πώς να το πετύχεις όταν έχεις να πολεμήσεις πιο πολλούς Εφιάλτες ντυμένους τάχαμου Σπαρτιάτες -φανερούς και θρασείς απέναντί σου και ακόμα περισσότερους κρυμμένους στα σκοτάδια -και παράλληλα επειδή δεν υπάρχει πια Λεωνίδας ,ούτε ένας,κανένας,πώς να το καταλάβεις,να το δεις καθαρά και να στραφείς αρχικά στον διπλανό σου και μαζί του να παλέψεις κατά των Μήδων,όποιοι κι αν είναι σήμερα αυτοί.

Τέλος να πω ότι αφορμή να διαβάσω την "Θυσία" ήταν το γεγονός ότι φιλοξενήσαμε την Ελένη Σαραντίτη και το βιβλίο της το Σάββατο, που μας πέρασε, στην Κίνηση Πολιτών Μεσοποταμία, στην γειτονιά μου και γνωρίζοντάς την ήδη από τα δυο βιβλία που ανέφερα στην αρχή αλλά και προσωπικά από επισκέψεις της στην λέσχη μας εδώ του Degas, διαπίστωσα,πάλι,πόσο αξιόλογοι κι εργατικοί-αφοσιωμένοι υπηρέτες κατά την κλισέ αλλά σωστή φράση της Λογοτεχνίας- παραμένουν κάποιοι παλιότεροι λογοτέχνες,πόσο σεμνοί, πόσο καταρτισμένοι και δοτικοί,πόσο σημαντικοί εν ολίγοις εκείνοι και πόσο ανεύθυνοι και βλάκες εμείς όλοι ,που τείνουμε να τους ξεχάσουμε κάπου μέσα στις σελίδες των βαρετών και κάκιστων σημερινών σχολικών βιβλίων....
Κρίμα δεν είναι;

Σχόλια