" Αποσπάσματα από το Βιβλίο του Ωκεανού " , "Η Ψίχα Εκείνου του Καλοκαιριού " , Ισίδωρος Ζουργός


Συνεχίζοντας την ανάγνωση του βιβλίου του Ισίδωρου Ζουργού "Ανεμώλια", για το οποίο θα συζητήσουμε 8 Φλεβάρη στην λέσχη, συνειδητοποίησα ότι δεν έχω αναφερθεί σε δυο άλλα βιβλία του που προηγήθηκαν, ενώ τα έχω διαβάσει από καιρό,ημερολογιακά κάπου ανάμεσα στην ανάγνωση της τόσο ωραίας αν και κομματάκι φλυαρούτσικης-σα δεν ντρέπομαι λιγάκι η αρχιπολυλογού να λέω για τον εξαιρετικό Ζουργό τέτοια-  "Αηδονόπιτας" και της  ε ξ α ι ρ ε τ ι κ ή ς  "Σκιάς της Πεταλούδας".
Παράλειψή μου ολκής που οφείλεται στο ολίγον χύμα της αναγνωστικής διαδικτυακής μου περσόνας που δεν με άφηνε να τακτοποιήσω το εξαίσιο αυτό μπλογκ που διαβάζετε,όπως του αρμόζει,πράγμα που έκανα σήμερα,οπότε και είδα στο πρόχειρο τα σχετικά τα οποία περνάω ευθύς αμέσως στην διάθεσή σας, αλίμονο,πώς ζήσατε τόσο καιρό χωρίς αυτά....




Όσο προχωράω τώρα τα "Ανεμώλια" παρακολουθώντας με αρκετό ενδιαφέρον -γυναίκα ούσα-την απόδραση,την αντίδραση και την δράση της αντροπαρέας των περίπου συνομηλίκων μου που είναι σ' αυτό οι πρωταγωνιστές του,τόσο φέρνω και πιο πολύ τα "Αποσπάσματα από το Βιβλίο του Ωκεανού" στο μυαλό μου αλλά και την "Ψίχα Εκείνου του Καλοκαιριού"-αυτά είναι τα δύο βιβλία που έλεγα,αμφότερα από εκδόσεις Πατάκη- και σιγουρεύομαι ότι ο Ζουργός έχει μια παλέτα με αμέτρητες αποχρώσεις πολύ πλούσια σε ποικιλία και ποιότητα, απαραίτητων όσο η αναπνοή, συγγραφικών υλικών:ταλέντο, ταλέντο, ταλέντο,ταλέντο και βεβαίως ταλέντο.





Σοβαρά τώρα:ταλέντο αλλά και γνώσεις τεχνικές,χρόνο να ερευνήσει τα θέματά του, καθαρή σκέψη και κυρίως ευαίσθητη,σφαιρική ματιά του κόσμου γύρω του και ζεστή, προσωπική,συναισθηματική εμπλοκή.Η ατμόσφαιρα μάλιστα που δημιουργεί και την οποία φαίνεται ότι την χρειάζεται ως προστατευτικό κουκούλι για να βλαστήσει με επιτυχία ο σπόρος της κάθε σύλληψης- ιστορίας του, είναι αμέσως αναγνωρίσιμη όταν τον έχεις συνολικά πια παρακολουθήσει.Μπορούμε κάλλιστα να μιλάμε για ζουργικές ατμόσφαιρες και γραφές...
Η γραφή του βέβαια είναι πάντα πάνω απ' όλα λυρική,πλούσια σε ωραία συναισθήματα, αναγνωρίσιμη εξαιτίας και εκείνης της μικρής τάσης εκλεκτικής πολυλογίας,πώς αλλιώς να το πω,του ανώδυνου πλατιάσματος, του παράλληλου μονοπατιού,διαλέξτε εσείς,σε όλα όπως θα τολμήσω να ισχυριστώ τα μυθιστορήματά του, στα οποία ελλοχεύει μια ροπή, ένα τόσο δα κυλισματάκι, προς τα πίσω, του λόγου του ανά πάσα στιγμή και άρα και του θέματος, μα που στην κρίσιμη ώρα κι εκεί είναι το κομβικό σημείο που καταλαβαίνεις για τι ταλέντο μιλάμε,πάντα το αντιλαμβάνεται και το αποτρέπει και το κάνει αρετή του κειμένου!
Ή δεν ξέρω,τι να σας πω,μπορεί να μην αντιλαμβάνεται τίποτα,να μην είναι και τόσο οργανωμένος, να αφήνεται διότι την έχει είπαμε την ροπή στο ανοικονόμητο, αλλά επειδή είναι γεννημένος ταλαντούχος όσο λίγοι σύγχρονοι η ασυνείδητή (!) του περί μέτρου αντίληψη έστω στο... τσακ να τον οδηγεί εν τέλει στην αρμονία,στοιχείο που κάνει τα έργα του τόσο μοναδικά.
Δεν ξέρω,εγώ τον θεωρώ φαινόμενο,τον αγαπώ πολύ τον Ζουργό.Πόσους σύγχρονους αντέχω πια;Πέντε;Ο ένας είναι ο Ζουργός.Πόσους αγαπώ ώστε να παρακολουθώ συστηματικά;Τρεις;Ε,πάλι ο ένας είναι ο...Ζουργός.
Εκείνο που έχω ξεκαθαρίσει επίσης  είναι πως το πιο αγαπημένο μου από τα βιβλία του είναι τα "Αποσπάσματα από το Βιβλίο του Ωκεανού" διότι το βρίσκω το πιο φευγάτο του,πιο συναισθηματικό, πιο μπορχικό, πιο χύμα και ελεύθερο ή ίσως επειδή είναι το μοναδικό στο οποίο το θέμα δεν είναι προβλέψιμο,δεν μοιάζει συνηθισμένο.
Όχι βεβαίως ότι ένα πιο κοινό θέμα ο Ζουργός δεν θα το απογείωνε εισάγοντάς μας στην περιβόητη ατμόσφαιρα που σας έλεγα πιο πάνω με ένα θεϊκό τέχνασμα και μετά ολοκληρώνοντάς το με τα μάτια... κλειστά.
Αυτό εξάλλου δεν έκανε στην "Σκιά της Πεταλούδας" κλείνοντας τους ήρωές του σε ένα... ασανσέρ δεκαπενταυγουστιάτικα για να φτάσει εκείνος να ξετυλίξει μέσα από τις προσωπικές τους οικογενειακές καταβολές την ιστορία ολόκληρης ούτε λίγο ούτε πολύ της Βόρειας Ελλάδας; Ιδού μια τσιγκούνικη περίληψη των θεμάτων των βιβλίων, copy paste από το ίντερνετ γιατί συνεχίζω να μην ανήκω στους μαρτυριάρηδες μπλογκάδες-δεν χρειάζεται να περιγράφουν όλα τα δρώμενα και τα πρόσωπα των βιβλίων- και δεν μένει σε σας τίποτα άλλο παρά να τα διαβάσετε οι ίδιοι.

"Αποσπάσματα από το Βιβλίο του Ωκεανού" 
Ένα βράδυ, ύστερα από μια δυνατή καταιγίδα, σ' ένα μικρό νησί του Αιγαίου, κάποιος άγνωστός διηγείται αποσπάσματα ενός βιβλίου που δε γράφτηκε ποτέ. Μιλά για ένα ιστιοφόρο που ξεκίνησε από τη Σύρα το τελευταίο καλοκαίρι του 19ου αιώνα με προορισμό  την Κωνσταντινούπολη. Πάνω σ' αυτό, ένας γέρος Ανατολίτης παραμυθάς αφηγείται κάθε βράδυ στους συνταξιδιώτες του τους δικούς του μύθους για το Αρχιπέλαγος: ιστορίες πλαισιωμένες από μυθικά όντα της λαϊκής παράδοσης, δράκους, νάνους, ξωθιές, βρικόλακες, μοίρες, σε τόπους ιστορικούς αλλά και στα παλάτια του κάτω κόσμου, σε στοιχειωμένους ανεμόμυλους, σε ξεροπήγαδα, σε ελαιώνες με ξωτικά. Οι αφηγήσεις αυτές βουτούν τα χέρια τους σε δυο λεκάνες, μπλέκοντας τον παγανισμό και τις ιερές αφηγήσεις της Μεσογείου με την ιστορία και το σμίξιμο των πολιτισμών της.


"Η Ψίχα Εκείνου του Καλοκαιριού" 
Πόσο κρατάει ένα καλοκαίρι; Γιατί εκείνο ειδικά το καλοκαίρι φαινόταν ατελείωτο; Γιατί τα δάχτυλα του εντεκάχρονου Νικόλα πίεζαν την ψίχα και την έκαναν ζυμάρι; Ίσως γιατί ένας πόλεμος φυσούσε από μακριά και έσερνε μαζί του κι έναν άλλο φόβο, αυτόν της ενηλικίωσης. Όλα αυτά μέσα σε παρέες όμοιες συμμορίες, με αρχηγούς επικούς, που τρεχοβολούσαν στα καλντερίμια του χωριού και φόβιζαν τα τζιτζίκια. Τα ξύλα, οι σαΐτες, τα τόξα, ένα κουρεμένο κεφάλι, ένα όμορφο φουστάνι, ο έρωτας: μνημεία του καλοκαιριού και μιας εποχής ανεξίτηλης. Τότε που, ενώ τα κουκουνάρια έσκαζαν τα μεσημέρια απ' τη ζέστη σαν χειροβομβίδες, τα ραδιόφωνα παιάνιζαν εμβατήρια.Πάντα στο ξεψύχισμα του Αυγούστου έπιαναν τα πρωτοβρόχια. Ήταν το καλοκαίρι του 1974...

Σχόλια