"Εύκολη Λεία",Τζων Χάρβεϋ


Ώρες ώρες,λέω, τι καλά που κάνω και κάπως προτιμώ περισσότερο την ξένη λογοτεχνία.Λιγότερη μιζέρια και γκρίνια και αν γράψεις κι ένα σχόλιο μη διθυραμβικό στο μπλογκ σου,κανένας δεν ενοχλείται ως να ήταν αυτός και ουδείς άλλος το κέντρο του λογοτεχνικού σύμπαντος...
Κάτι έγραψα για το μυθιστόρημα ενός δικού μας πριν μήνες,ούτε φωνή ούτε ακρόαση ως προχτές σαββατιάτικα,που μου έστειλε μήνυμα ύφους εκατό καρδιναλίων και βάλε...
Με επέπληξε και με...εξέπληξε αλλά επίσης γέλασα με την ματαιοδοξία του.Του απαντώ δημοσίως: αγαπητέ,αν δεν αντέχετε τα σχόλια των αναγνωστών (σας)-δεν σας έθιξα δα και επί προσωπικού , μιαν άποψη με αρκούντως κόσμιο τρόπο για το βιβλίο σας εξέφρασα-γιατί εκδίδε(σ)τε; 
Πάλι για τα ίδια θα χαλάμε τις καρδιές μας;Κρατήστε στο σπίτι σας ή καλύτερα σε θυρίδα τα κείμενά σας επτασφράγιστα, πολύτιμα κι αμόλυντα από την έλλειψη δυνατότητας εμβάθυνσης (μου) στην γραφή (σας) να έχουμε όλοι την ησυχία (μας).

Ο Τζων Χάρβεϋ λοιπόν και το μυθιστόρημά του "Εύκολη Λεία" από τις εκδόσεις Πόλις ήταν η επιλογή μου για το σαββατοκύριακο που μας πέρασε και ορίστε,νταραβέρι με ξένη λογοτεχνία κι όλοι την ησυχία μας... Ωραίο αστυνομικό στήσιμο,πυκνή πλοκή και ο επιθεωρητής Τσάρλι Ρέζνικ επί τω έργω,στο πρώτο βιβλίο του Τζων Χάρβεϋ μεταφρασμένο στα ελληνικά για τις εκδόσεις Πόλις.

Ο Ρέζνικ είναι "γνωστός" μου από παλιά,από ένα μυθιστόρημα του Τζων Χάρβεϋ που έτυχε να το διαβάσω στα αγγλικά,μεταχειρισμένο,τρίτο και λίγο λέω χέρι, αγορασμένο από το amazon, ανάγνωση μετ' εμποδίων σε συνθήκες που δεν ξεχνιούνται: καλοκαιριάτικο απομεσήμερο στην Σαλαμίνα,τα παιδιά μικρά να μην κατεβαίνουν από το ξυλόσπιτο με τίποτα,τα τζιτζίκια -άπειρα- να μην το βουλώνουν επίσης με τίποτα,ο πλανόδιος μανάβης να ξελαρυγγιάζεται για τους "γιαρμάδες τούς ζουμερούς" και τα "όλα τα κόβω και τα μαχαιρώνω τα καρπούζα μανταμίτσες μου",απίστευτη η ζέστη, να μην λέει να υποχωρήσει μετά από έναν ολόκληρο... αιώνα που θα μπορούσες να ψήσεις χίλια και ένα αυγά στην σκεπή , να την βλέπεις δηλαδή να σαλεύει στην ατμόσφαιρα εκτός από το να την αισθάνεσαι και όμως, αίφνης, να συντελείται μια παύση,ένα ανεπαίσθητο, μα που δεν το έχεις έλξει εσύ παραισθητικά αεράκι και μια δροσιά, να σου έρχονται από την θάλασσα, καθώς η αμμουδιά ξεπροβοδίζει τους τελευταίους κολυμβητές της μέρας και η θεία μυρωδιά του ποτιστικού νερού να σηματοδοτεί, καθώς καταβρέχουν μπαϊλντισμένοι από την κάψα οι γείτονες τούς κήπους τους και τον χωματόδρομο,μια θεσπέσια ανακωχή με τα τζιτζίκια.
Τα διαβόλια να κατεβαίνουν επιτέλους από την φιστικιά και να αράζουν στις αιώρες με κόμικς στα χέρια και να αφήνεσαι τέλος κι εσύ στην μέρα.Εσύ, επιτέλους ,με μια κούπα ελληνικό καφέ και παγωμένο νερό, για ανγνωστική καλοκαιρινή ραστώνη,για άραγμα στην κούνια κάτω από το κίτρινο γιασεμί με το "Lonely Hearts" του John Harvey ανά χείρας και τον British detective Charlie Resnick--middle-aged, overweight, divorced and disillusioned-- who investigates the murders of two women who shared nothing except their use of the local paper's lonely-hearts column to meet men,για παρέα.





Ε,τι να διάβαζα βρε παιδιά;Τον Οδυσσέα του Τζόϋς συνοδεία της μπάντας των τζιτζικιών της Σαλαμυκόνου; Πριν δέκα χρόνια έτσι κύλαγε ο Ιούλιος κι ο Αύγουστος, δεν ανατρεπόταν σχεδόν με τίποτα -παρεκτός από καμιά καλοκαιρινή μπόρα-η φυσική σειρά των ωρών!

Δεν έβαζε πχ air condition,έλεος, στα... εξοχικά του ο κόσμος,να κλείνεται μέσα σαν να ναι πολιορκημένος του Μεσολογγιού,"διότι κάνει πολύ ζέστη βρε παιδί μου" και να βλέπει τις μεσημεριάτικες τηλεσαβούρες!
Διάβαζε οπωσδήποτε αστυνομικά,εφημερίδες και περιοδικά,έλυνε μανιωδώς σταυρόλεξα,έπαιζε τάβλι,κουμκανάκι χωρίς λεφτά φυσικά, επιτραπέζια,έριχνε και κάτι σιέστες ξεγυρισμένες στα ραντζάκια στις βεράντες του και ξυπνούσε φρέσκος-φρέσκος το απογεματάκι με το μυαλό απείραχτο, για το παραδοσιακό ελληνικό καφεδάκι το συνοδευόμενο με υποβρύχιο, μπισκοτόγλυκο, κοινώς "σαλάμι"-αλήθεια, γιατί σε μερικά μέρη το λένε έτσι;-τo λουκούμι ή το φρουτάκι του...

Είχε μια ομορφιά,είχε γούστο,είχε μια άλλη νοστιμάδα η όλη κατάσταση!Εκτός από το "Lonely Hearts" είχα,νομίζω, διαβάσει άλλα δύο του(μεταχειρισμένα,στα αγγλικά,αγορασμένα από το Άμαζον) τα οποία είναι αφημένα στην βιβλιοθηκούλα του εξοχικού περιμένοντας άλλους καλοκαιρινούς αναγνώστες, να τα κατεβάσουν από το ράφι τους,τα οποία για να είμαι ειλικρινής δεν θυμάμαι ποια είναι, ούτε τι λένε αλλά ο Ρέζνικ ως τύπος,μου έμεινε...

Τώρα, μια δεκαετία περίπου μετά, ο επιθεωρητής Ρέζνικ, ο παθιασμένος με την τζαζ μπάτσος , γιός Πολωνών μεταναστών,γατόφιλος,με ένα διαζύγιο στο παρελθόν του και από πολλούς,μπάτσους και μη, καθ΄όλα πιο ευαισθητοποιημένος έχει κι αυτός, σαν και μένα, πιο σύνθετα πράγματα να αντιμετωπίσει, καθώς ο Χάρβεϋ στην " Εύκολη Λεία" τον φέρνει αντιμέτωπο με όλα τα στοιχειά και τα τελώνια μιας μουντζωμένης από τον Θεό αλλά και την πολιτική της ...Θάτσερ πόλης, Νότιγχαµ της Κεντρικής Αγγλίας,που παραδέρνει ανάμεσα στην ανέχεια, την ανεργία,την αυξημένη εγκηηματικότητα,τα ναρκωτικά, τον ρατσισµό-φυλετικό και σεξουαλικό- και την πολυεπίπεδη εξαθλίωση των Βρεττανών της μετα-θατσερικής εποχής.
Θα μου πείτε στην Ελλάδα του σήμερα, με το βιοτικό επίπεδο μιας ολόκληρης τάξης- που χόρεψε βεβαίως βλακωδώς ό,τι καρσιλαμά της βαράγαν στα ντέφια τους οι σειρήνες της αλλαγής και της ανάπτυξης, χαχα- να πέφτει με ρυθμούς ελεύθερης πτώσης σε απύθμενο χάος ,ποιος την βλέπει με συμπάθεια την κολοαγγλία και την κολογερμανία και την κολογαλλία,αυτές καλά θα την σκαπουλάρουν(;),φιλοπόλεμες όντας σε κάθε περίπτωση, αρπαχτικές πρωθιέρειες του οικονομικού ιερατείου,οπότε λες καλά να πάθουνε κι άλλα περισσότερα ακόμα κι ο Τσάρλι Ρέζνικ να κόψει τον μπάτσικο λαιμό του.
 Ένα δίκιο είναι,φίλοι μου, δεδομένο και η οργή αναμενόμενη, αλλά ας σκεφτούμε πιο πρακτικά:ας αναλογιστούμε τις ομοιότητες στα δεινά στα οποία υποβάλουν τους λαούς και τις ομοιότητες επίσης στην ανοησία,στην ευπιστία,στο ξεσαλωμένο γιούργα του κόσμου πανευρωπαϊκά στην ψεύτικη ζάχαρη-κατανάλωση που της έριξαν ως δόλωμα οι αγορές κι οι τράπεζες,οι Θατσεμπλέρ και οι παπανδρεκαραμανλήδες,οι μερκελοσαρκοζί κι οι μπερλουσκόνηδες και έφτασε στην σημερινή κατάσταση όλη η γηραιά ήπειρος- ένα μάτσο ατελείωτα χάλια- και θα αγαπήσουμε τον Εγγλέζο τον Χάρβεϋ,δεν θα μας φαίνεται τόσο ξένο κι άγνωστο το τοπίο που περιγράφει.

Στον δυτικό κόσμο,το ξέρετε φαντάζομαι,οι κοινωνίες μας στα από πάνω επιβεβλημένα δεινά συγκλίνουν τώρα ακόμα πιο τρομαχτικά,οι λαοί ανεξάρτητα από την διαφορετική γλώσσα που μιλάμε και την επιμέρους εγχώρια κουλτούρα που μας επιτράπηκε από την παγκοσμιοποίηση να διατηρήσουμε,είμαστε όλοι στο παραπέντε της απόλυτης υποταγής στο χρήμα.....Επιβεβαιώνεται κάθε μεγάλος συγγραφέας το ίδιο συγκλονιστικά για όλους μας ,ο Όργουελ,ο Χάξλεϋ,ο Λόντον...

Το βιβλίο-με την παράπλευρη πάρλα κόντεψω να το ξεχάσω-αρχίζει εντυπωσιακά ,με μια απειλή:"αν σε πιάσω στα χέρια μου, παλιοκάθαρμα,θα σου στρίψω το λαρύγγι".Είναι η κουβέντα μιας.... μάνας,
της Νόρμα Σνέηπ προς τον γιό της, τον Νίκυ.Ο Νίκυ δεν είναι του κατηχητικού,είναι βίος και πολιτεία που λένε, κλεφτρόνι του κερατά,θαρρείς από την γέννα του,έκθετος και αταίριαστος παρίας,θύτης και θύμα.Κλέβει άνετα ό,τι βρει εύκαιρο,πουλάει την όποια λεία του κι όταν καταλήγει να επιτεθεί με απίστευτη βιαιότητα εναντίον δυο γέρων,τον πιάνουν και τελικά κατά την διάρκεια της προφυλάκισης βρίσκεται, πριν την δίκη του,νεκρός.
Από εκεί ξεκινάει για τον Ρέζνικ μια υπόθεση που βρωμάει και ζέχνει ποταμούς κοινωνικής σαπίλας και για την Νόρμα θα καταστεί ένας ισόβιος κυκεώνας τύψεων και δακρύων.Ο Νίκυ,βλέπετε, ήταν μόλις δεκαπέντε χρόνων....
Κάνοντας ένα γράψιμο αιχμηρό,οξυδερκές,αρκετά λιτό αλλά όχι στεγνό,που ανοίγει πολλές πτυχές σαν τεράστια βεντάλια,ο Χάρβεϋ εμπλέκει- όντας έμπειρος πάνω στον έλεγχο και στο μέτρο που χρειάζεται ένα αστυνομικό για να μην καταλήξει σούπα- πολλά πρόσωπα στην ιστορία του, βγαλμένα από την ωμή καθημερινότητα και συνθέτει πολλές μικρές παράλληλες ιστορίες-τα προσωπικά προβλήματα των συνεργατών του ή και του ίδιου του Ρέζνικ,η μοναξιά ή η αμηχανία τους στην δημιουργία και την διατήρηση σχέσεων και ισορροπιών είναι σε πρώτο πλάνο συνεχώς-αλλά χωρίς να μπερδεύει,να ζαλίζει τον αναγνώστη με περιττά, οπότε πετυχαίνει να του κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον σχολιάζοντας με τσαγανό και την κοινωνική πλευρά των καταστάσεων και δίχως να κάνει λαϊκίζουσα πολιτικολογία σε βάρος του τι πραγματικά γράφει εκείνος και διαλέξαμε να διαβάσουμε εμείς:πάνω απ΄όλα αστυνομικό μυθιστόρημα που με την σειρά του αυτό σημαίνει οπωσδήποτε σασπένς και να μας νοιάζει ως το τέλος ποιός μπορεί να είναι ο...δολοφόνος.
Έτσι νομίζω, αν δεν ζητάμε αυτά από ένα αστυνομικό,διορθώστε με,με το είδος δεν έχω συχνούς εναγκαλισμούς.
Θα χαρώ πάντως να εκδοθεί σιγά σιγά όλος ο Χάρβεϋ,ο ήρωάς του,ο Ρέζνικ, είναι φιγούρα πολύ πιο ενδιαφέρουσα από τους απίστευτα μίζερους αντίστοιχους ήρωες των ελληνικών πχ αστυνομικών-πλην ελαχίστων-και ίσως και από πολλούς των ξένων λογοτεχνιών,το δε γράψιμό του πράγματι ζουμερό.
Υπάρχουν βεβαίως κλισέ,λίγα όμως,το απαραίτητο αλατοπιπεράκι,ο Ρέζνικ γενικά δεν επαναλαμβάνει τον κακό εαυτό του,εξελίσσεται κι αυτός μαζί με την κάθε ιστορία και ναι μεν είναι τρωτός και ντροπαλός,σχεδόν αντι-ήρωας αλλά δεν είναι και το ανθρωπάκι το ταγμένο στα γεμιστά της συζύγου και προσωπικά,επιτρέψτε μου, προτιμώ αυτόν τον τύπο σκεπτόμενου αστυνόμου....

Σχόλια

  1. Ωραίο το κείμενό σου,καλά τα καταφέρνεις. Γράφεις και εκτός μπλογκ;Αν όχι να το κάνεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου