"Ο Αργός Θάνατος της Λουσιάνα Μπ.",Γκιγιέρμο Μαρτίνες


Αγαπημένο μου του Αργεντινού Guillermo Martinez παραμένει εκείνο το εξαιρετικό,φευγάτο και μπορχικό πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο "Σχετικά με τον Ροδερέρ" του 1992.Το πιο γνωστό στους περισσότερους αναγνώστες είναι,νομίζω,το σαφώς πιο... προσγειωμένο, αν και άκρως αστυνομικό και ιντριγκαδόρικο "Η Ακολουθία της Οξφόρδης" του 2004 και κάπου ανάμεσα στα δύο,δεν εννοώ χρονολογικά,βρίσκεται το επίσης ολιγοσέλιδο "Ο Αργός Θάνατος της Λουσιάνα Μπ." του 2007 το οποίο θυμήθηκα ότι έχω ξεχάσει να...διαβάσω και με αφορμή μια ιντερνετική κουβέντα με καλούς βιβλιομπλογκάδες περί Μαρτίνες,έσπευσα.
Στα ελληνικά τα διαβάσαμε μεταφρασμένα από τις εκδόσεις Πατάκη και τα τρία με μέτριες μεταφράσεις, όπως λέει μια καλή μου φίλη, καθηγήτρια ισπανικών που αν και λίγο αυστηρή εμπιστεύομαι την περί μεταφράσεων,από τα ισπανικά,γνώμη της.

Λοιπόν ο Μαρτίνες είναι αναμφίβολα πολύ καλός.Πολύ ενδιαφέρων.'Εξυπνος και ξύπνιος.
Αλλάζει με επιτυχία -και με φανερά ανανεωμένο σε κάθε βιβλίο το μεράκι και το στυλάκι του-τα συστατικά της αρχικής συνταγής,αν δεχτούμε ότι ακολούθησε κάποια. Προσλαμβάνει και αφομοιώνει στοιχεία από ιστορίες ομότεχνών του,ζώντων και τεθνεώτων,υποψιάζομαι δε ότι διαβάζει,ότι παρακολουθεί τα λογοτεχνικά και εν γένει καλλιτεχνικά πράγματα,τα συνδυάζει δελεαστικά με τα μαθηματικά του και χωρίς να επηρεάζεται από την εμπορική τού ενός επιτυχία,το ότι η "Ακολουθία" δηλαδή έγινε ταινία,φτιάχνει βιβλία με μαστοριά,επίπεδο,γερή κεντρική ιδέα και καλή ροή.Λέμε δηλαδή τώρα,δεν ξέρουμε κιόλας αν σκοτώνεται και στο διάβασμα,είναι που μας αρέσει λιγάκι κι η σπέκουλα,η λογοτεχνική βέβαια!Όπως και να΄χει, η ανάγνωση της Λουσιάνα, εμένα μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον.
Ως μυθιστορία έχει βάθος,είναι καλογραμμένη και μοιάζει με ωραία ανοιγόμενη βεντάλια διπλής όψης.Όψεις είναι η Λουσιάνα και ο Κλόστερ.Δύο δραματικά πρόσωπα,μία ιστορία με θανάτους και θλίψη.Η Λουσιάνα διηγείται την εκδοχή της, τής ιστορίας, στον αφηγητή και ο Κλόστερ την δική του, επίσης στον ίδιο αφηγητή,τον συγγραφέα εν προκειμένω, που καλείται να την "μαζέψει",να την κατανοήσει,αν μπορεί, και να την περάσει και στον αναγνώστη ,ιστορία με λέξεις και αναφορές-κλειδιά που είναι ακριβώς η ίδια για τους δυό ισχυρούς χαρακτήρες Λουσιάνα-Κλόστερ,οι οποίοι εμπλέκονται σ΄αυτήν, αλλά με καταγεγραμμένα στις μνήμες τους τα γεγονότα ίδια μεν αλλά κατά την ιδιαίτερη οπτική και ιδιοσυγκρασία του καθενός, διατυπωμένα το καθένα ξεχωριστά, στην δική του όψη της βεντάλιας.
Εκεί,ακριβώς στην αντιπαράθεση αυτών των αφηγήσεων, ο Μαρτίνες κεντάει με τις λέξεις ,χωρίς να κάνει ,φανερά τουλάχιστον, επίδειξη της συνθετικής ικανότητάς του και έτσι,παραδίδει στο ευρύ αναγνωστικό κοινό ένα ωραίο μυθιστόρημα,με πλοκή, εντάσεις, ανατροπές, εντρύφηση,αναζήτηση και διάθεση φιλοσόφησης που δεν ξεπέφτει σε ατάκες copy-paste.
Το κεφάλαιο 11,το προτελευταίο, είναι ένα μικρό αριστούργημα.Αντίθετα από δεκάδες καλά μυθιστορήματα που ξεκινάνε δυναμικά και αρχίζουν πολύ σύντομα να παραπαίουν και τελικά καταλήγουν να κάνουν την μια κοιλιά μετά την άλλη,τούτο εδώ,αρχίζει σαν τον καλό και έμπειρο δρομέα των μέσων ή μεγάλων αποστάσεων.
Ξέρετε σαν εκείνους τους λιγνούς, αντισταρ εντελώς, Σουδανούς,Αιθίοπες,Αφρικανούς τέλος πάντων δρομείς, που είναι πάντα με τους διάφορους προπορευόμενους αλλά δεν βιάζονται για να μην σκοντάψουν και όντως δεν σκοντάφτουν.Φυλάνε δυνάμεις,τρέχουν συνετά ,βάσει σχεδίου και τακτικής και στο τέλος, κανα δυο, άντε τρεις γύρους πριν τον τερματισμό, ανοίγουν τα κανιά τους και φεύγουν τόσο μπροστά που δεν πιάνονται με τίποτα.
Κάπως έτσι κάνει εδώ κι ο Μαρτίνες,το συνηθίζει άλλωστε,γράφει εντείνοντας χωρίς να δείχνει να πιέζεται και να πιέζει το γραπτό του,ανεβάζει όμως εγκαίρως ρυθμούς, καθώς φυλάγοντας τα καλύτερα στοιχεία με ευλάβεια τα εμφανίζει ένα ένα και την κατάλληλη στιγμή,οπότε κλείνει με ένα εντυπωσιακό και ταιριαστό τέλος.Επιτέλους κι ένα τέλος της προκοπής!

Σχόλια

  1. Το ευχαριστιέμαι πραγματικά όταν διαβάζω απόψεις (καλές αλλά και κακές) για συγγραφείς και βιβλία που είτε έχω διαβάσει και μου άρεσαν, είτε όπως στην προκειμένη (καλές) που μου έχουν από πριν προκαλέσει τον ενδιαφέρον να ασχοληθώ. Με προκαλούν ακόμα παραπάνω να το κάνω!

    Συμπτωματικά το τελευταίο βιβλίο που απόκτησα ήταν ενός άλλου Martinez, του Thomas-Eloy, επίσης Αργεντίνου, την "Σάντα Εβίτα" του οποίου τα βιβλία μου φαίνονται εξίσου ενδιαφέροντα. Καλό απόγευμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος6/4/12 12:16

      ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΝΕΣ ΕΛΟΥ ΤΟΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΟ "ΠΕΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ"!
      ΕΚ

      Διαγραφή
  2. Ανώνυμος29/3/12 17:56

    Το έχω ήδη αγοράσει μαζί με άλλα.
    Δεν μπορώ να το σχολιάσω όμως, αφού με πιάνετε...αδιάβαστη, προς το παρόν.
    Αφορμή να το πάρω ήταν και για μένα το υπέροχο "Σχετικά με το Ροδερέρ".

    Μιας και μιλάμε για ισπανόφωνη λογοτεχνία, μπορώ να σας προτείνω ένα πολύ-πολύ ωραίο βιβλίο που κυκλοφορεί σε προσφορά;
    Πρόκειται για το "Η Ροσάουρα απόψε στις 10" του Αργεντίνου Μάρκο Ντενέβι.

    Πάντως, δελεαστική η παρουσίασή σας, έχω να πω...


    κ.κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλημέρα,να΄στε καλά αμφότεροι.
    Μου αρέσει ιδιαίτερα η ισπανόφωνη (και για να πω την πλήρη αλήθεια ειδικά η αργεντίνικη) λογοτεχνία.
    Θα προμηθευτώ και τα δυο που μου προτείνατε!Παναγία μου,δεν φτάνουν πέντε ζωές να διαβάσουμε όλα όσα θα θέλαμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Βιβή, απλά να σου πω πως αυτό το βιβλίο που σου είπα δεν το διάβασα ακόμα, απλα το θέμα του με δελέασε και το αγόρασα (το ανέφερα κυρίως λόγω της συνωνυμίας των δυο συγγραφέων). Τώρα το τι θα βγει.. δεν μπορώ να ξέρω, πάντως έχω καλό προαίσθημα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Βιβή έχεις διαβάσει την ''ακολουθία της Οξφόρδης'' του Μαρτίνες; Θα μου το συνέστηνες να το αγοράσω; Τα άλλα δύο που περιγράφεις σε αυτό το κείμενο έχουν κάποια σχέση με το βιβλίο του 2004; (εννοώ θεματικά, μήπως είναι τριλογία, έχουν τους ίδιους χαρακτήρες)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις

    1. Ναι,Fairytalesman-με την ευκαιρία να σου πω ότι μου αρέσει πολύ το ψευδώνυμό σου-την έχω διαβάσει και σου την συστήνω ανεπιφύλακτα.
      Για πολλούς θεωρείται το καλύτερό του,μιλάνε για ευφυή αστυνομικοφιλοσοφικομαθηματική λογοτεχνία,εγώ συνεχίζω να αγαπώ περισσότερο το πρώτο του βιβλίο,το "Σχετικά με τον Ροδερέρ" που το έγραψε το 1992,στο Ελλαδιστάν τον μετέφρασαν μετά το 2000),εντελώς φευγάτο,άλλο πράγμα.

      Δεν σχετίζονται μεταξύ τους,άλλοι ήρωες,άλλες καταστάσεις και χώροι αν και στα τρία διακρίνεις την σκιά του ίδιου του Μαρτίνες κάπου πιο πίσω να σε βλέπει που τον διαβάζεις και ψάχνεσαι,μειδιώντας κι έχοντας -έτσι λέω-στο μυαλό του τον Μπόρχες,διόλου κακό βέβαια, παγκοσμίως πολύ μεγάλη σχολή ο Μπόρχες.

      Ο Γκιγιέρμο Μαρτίνες έχει γράψει εξάλλου και το αμετάφραστο στην γλώσσα μας "Borges y la matematica".

      Γιατί δεν δοκιμάζεις να τον διαβάσεις με την σειρά;Αξίζει.

      Διαγραφή
  6. Ωραία, σε ευχαριστώ. Θα έχω στο νου μου να διαβάσω την ακολουθία της Οξφόρδης και μετά τη ''Σκιά του ανέμου'' του Θαφόν αφού πρώτα τα αγοράσω. που πιστεύω θα μου αρέσει αφού διάβασα την παρουσίαση που έγραψες. Αρκετά αργότερα όμως αφού τώρα τελειώνω το ''Ντρόυντ'' και μετά είχα σκοπό να διαβάσω το ''Άλικο και το λευκό'' του Faber που λαμβάνει κι αυτό χώρα στη Βικτωριανή Αγγλία, αλλά δεν ξέρω μπορεί να το παραλείψω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ,όχι,μη το κάνεις αυτό,μην παραλείψεις με τίποτα το "'Αλικο και το Λευκό",δεν φαντάζεσαι για τι πράγμα μιλάμε...

      Διαγραφή
    2. Δεν το παρέλειψα το ''Άλικο και το Λευκό''. Πολύ ωραίο, το έχω δώσει σε ένα φίλο μου, σκέφτομαι να του το ζητήσω πίσω να το ξαναδιαβάσω. Μήνες μου είχε πάρει να το τελειώσω.Χαχα. Χαμηλής ποιότητας χαρτί το βιβλίο αλλά ο συγγραφέας ζωντανεύει το Λονδίνο μιας άλλης εποχής.

      Διαγραφή
    3. Ωραία!Αν λοιπόν σου άρεσε ο Faber προτείνω να περάσεις και σε άλλα του,πχ το "Κάτω από το Δέρμα" και βεβαίως το τελευταίο του "Το Βιβλίο των Παράξενων Νέων Πραγμάτων".Όσο για το "Άλικο και το Λευκό" κι εγώ ψήνομαι και θα το ξαναδιαβάσω.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου