" Το Λαχανόρυζο του Σταυρού ", Δημοσθένης Κούρτοβικ


Dvd_large_kourtovic_laxanorizo


Όταν ένας πασίγνωστος και με πολύχρονη κριτική εμπειρία άνθρωπος των ελληνικών γραμμάτων σαν τον Δημοσθένη Κούρτοβικ εκδίδει -είτε μυθιστόρημα έχει γράψει,είτε διηγήματα,είτε μια απλή φράση σε μια σελίδα-,το ενδιαφέρον είναι δεδομένο.Όταν εμπλέκεται και το Βιβλιοπωλείον της Εστίας,γίνεται ακόμα μεγαλύτερο το ενδιαφέρον του τυπικού,μέσου αναγνώστη,διότι η Εστία παραμένει αδιαπραγμάτευτα ένας από τους πολύ ποιοτικούς εκδοτικούς μας οίκους και έτσι οι γνωρίζοντες τον Κούρτοβικ από τις περιβόητες και πολυσυζητημένες, επαγγελματικές βιβλιοπαρουσιάσεις στα διάφορα ένθετα και μη έντυπα των -όχι και τόσο αγνών,να τα λέμε κι αυτά-μμε, συνδυάζουν καλώς ή κακώς την έκδοση των έργων του με το κύρος της Εστίας και περιμένουν τότε μια γραφή τουλάχιστον τόσο αιχμηρή,δυνατή,φρέσκια  και ανυποχώρητη σε όλα τα επίπεδα όσο τα κείμενά του για τις δημιουργίες αυτών τους οποίους κριτικάρει και συχνά καλά κάνει,λέμε τώρα, και δεν τους αφήνει σε χλωρό κλαρί..

Στο "Λαχανόρυζο του Σταυρού" ο Κούρτοβικ ως διηγηματογράφος κι έχοντας δηλώσει στα Νέα τον  Ιαν. 2004   
«Με τα ελληνικά μυθιστορήματα να πάσχουν από παχυσαρκία (πολλές φορές και από παχυδερμία) και την ελληνική ποίηση να πάσχει εδώ και καιρό από αναιμία, το διήγημα φαίνεται να είναι το μόνο υγιές κλωνάρι της λογοτεχνίας μας. Εκεί θα βρούμε την υψηλότερη συγκέντρωση ποιότητας. Φέτος είχαμε αξιόλογες συλλογές από συγγραφείς δοκιμασμένους  ......" 

μοιράζεται με όλους τους παραπάνω αναγνώστες και άλλους,που έχουν ενδεχομένως προστεθεί στο κοινό του από  βιβλιοφιλικά μπλογκς, δεκάξι τεχνικώς άψογα κείμενα τα οποία εκλαμβάνονται όχι ως απαραιτήτως μικρά, πάντως ως διηγήματα,σε αρκετά από τα οποία αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο πολλές και διάφορες  κυρίως αυτοβιογραφικές ή εν πάση περιπτώσει προσωπικές καταστάσεις και σε κάποια-γι αυτό εγώ προτιμώ να χρησιμοποιώ την λέξη κείμενα και όχι διηγήματα -παραθέτει σκέψεις του,απόψεις και τις εμπειρίες του περί πολλών και ποικίλων,για παράδειγμα στο "Και όμως" στο οποίο επιχειρηματολογεί ή μάλλον διατυπώνει την αντίληψή του πάνω στο μείζον θέμα της διαφορετικότητας.

Ξεκίνησα λοιπόν την ανάγνωσή τους με όρεξη και προσμονή για κάτι ξεχωριστό-πέρα από τα αναμενόμενα και ερχόμενα, ωραιότατα πολλές φορές διηγήματα και λοιπά λογοτεχνήματα, και από τα πλήθη των ταλαντούχων καινούργιων που τους τρώει η μαρμάγκα-,που θα διέψευδε θριαμβευτικά την θέση μου ότι η ποιοτική (;) ελληνική λογοτεχνία των καιρών μας είναι δυστυχώς τόσο δευτεροκλασάτη όσο ισχυρίζονται οι πολέμιοί της αλλά περιέργως και οι φίλοι της και δεν γράφεται παρά εκ του ασφαλούς, απευθυνόμενη σε ένα στάσιμο κοινό, που ψάχνει τους νέους στην ηλικία με το φανάρι του Διογένη και αυτάρεσκα αποκαλείται μυημένο, δεν ξεπερνάει τις 5000 ανθρώπους και πολλούς λέω κρίνοντας από τις πωλήσεις των σχετικών βιβλίων,αναμασώντας όπως φάνηκε και από τα θέματα του Κούρτοβικ τα ίδια και τα ίδια,χιλιογραμμένα και μικρά σε ουσία θέματα, βαφτισμένα τάχα καθημερινά, κάτι ανάμεσα σε διηγήματα και δοκίμια, χωρίς να τα υποστηρίζει όμως με την εμπνευσμένη,την χαρισματική εκείνη γραφή στην οποία η γλώσσα έρχεται ομαλά να αναπληρώσει την ιδέα,να καλύψει την όποια κοινοτυπία του θέματος,κυλώντας αν μη τι άλλο,πιο ζεστή,κάπως πιο ζωντανή. 
Διότι είναι μεγάλη κουβέντα τελικά το να μιλάς και να γράφεις καλά ελληνικά, όπως  κλισαρίστηκε και το ακούμε συνεχώς και να σας πω και κάτι;Σύμφωνοι.Απαιτώ γύρω μου να ακούω και να διαβάζω καλά και ωραία ελληνικά,έτσι  πασχίζω να κάνω και η ίδια γράφοντας τα δικά μου- ταπεινούλια και αμελητέα από τους "ειδικούς"-, στο μπλογκ.Αυτό όμως δεν κάνει κάποιον (και καλό) συγγραφέα. Ή για να το θέσω ανάποδα,αλίμονο αν όλοι όσοι γράφουν καλά ή και πολύ καλά ή και πάρα πολύ καλά και καταφέρνουν και εκδίδουν ,περιμένουν οπωσδήποτε τεμενάδες.
Αν το κάνουν-που γιατί,από μιαν άλλη άποψη,αυτήν της ελευθερίας της έκφρασης,που την δικαιούμαστε ανεξαιρέτως όλοι,να μην το κάνουν στο κάτω κάτω-,ας είναι έτοιμοι να δεχτούν και την περισσότερο ή λιγότερο αρνητική γνώμη (που απλόχερα εκείνοι έχουν εύκολη για τους υπόλοιπους) και για τους ίδιους.
Ε,λυπάμαι δεν βρίσκω κανένα λόγο να γενούμε όλοι συγγραφείς,τραγουδιστάδες,θεατρίνοι  κτλ επειδή στο νηπιαγωγείο είχαμε σκίσει ως Αϊ Βασίληδες στην χριστουγεννιάτικη παράσταση ή γράφαμε ωραίες εκθέσεις και έχουμε συλλογή από κουμπαράδες-βραβεία ή τέλος πάντων κάναμε ωραία σόλο στην παιδική χορωδία της ενορίας, όλα καλά και θεσπέσια για τότε,αλλά καθότι μας έμεινε το κουσούρι,ε, μη την έχουμε δει τώρα  και αναντικατάστατοι στην Τέχνη.Να εκφραζόμαστε καλλιτεχνικά το θεωρώ ανάγκη και δικαίωμα του καθενός μας αλλά δεν είμαστε όλοι Μότσαρτ και Πικάσο.Λίγη σεμνότητα ποτέ δεν έβλαψε κανένα.

Τα δεκαέξι πονήματα του "Λαχανόρυζου" βεβαίως δεν είναι συνέχεια πετυχημένων εκθέσεων ενός οποιουδήποτε, να μην παρεξηγηθώ.Ούτε ο Κούρτοβικ  είναι αμελητέος. Το αντίθετο.
Και τα δεκάξι διηγήματα τα διάβασα επιστρατεύοντας όλη μου την υπομονή, σέρνοντας κυριολεκτικά τα μάτια μου πάνω στις προτάσεις ,μην αφήνοντας ούτε γράμμα που να μην το διαβάσω με σεβασμό για τον μόχθο του γράφοντος,με μεγάλη προσοχή,με άπειρη διάθεση να πω τα καλύτερα.Όμως λυπάμαι, που κλείνοντας και την εκατοστή τεσσαρακοστή δεύτερη σελίδα του βιβλίου δεν μπορώ να πω τα καλά λόγια που πραγματικά θα ήθελα,δεν μπορώ να είμαι επιεικής. Λυπάμαι, διότι όταν εκτίθεται στο αναγνωστικό κοινό ένας τόσο αυστηρός άνθρωπος όπως ο Δημοσθένης Κούρτοβικ με 16 τέτοιες συμπαθείς μ ε τ ρ ι ό τ η τ ε ς , εμένα της ανύπαρκτης είναι  υποχρέωσή μου εν έτει 2012 στο απόγειο μιας ανεξήγητα συνεχιζόμενης εκδοτικής πλημμυρίδας, όχι να σιωπήσω, σαν να μην τα διάβασα ή να ψελλίσω δυο μεσοβέζικα λόγια στο όνομα μιας περιέργως εννοούμενης ευγένειας αλλά να είμαι λαϊκίστικα ξεκάθαρη:έκοψα φλέβες!
Αν δεν ήταν το βαρύγδουπο όνομα του συγγραφέα να με ιντριγκάρει μήπως ανακαλύψω κανένα διαμαντάκι ανάμεσα στα-απαστράπτοντα δεν λέω-ζιργκόν,με τα οποία κάρφωσε ο Δημοσθένης Κούρτοβικ ένα one size  δαχτυλίδι-βιβλίο που φοριέται παντού, με τον τίτλο "Το Λαχανόρυζο του Σταυρού" δεν θα έφτανα μια τόσο βαρετή ανάγνωση ως το τέλος της.

Κοντολογίς μπορώ με μόνη την ιδιότητά μου της αναγνώστριας-μια ιδιότητα που αυτή μετράει βεβαίως στην πραγματικότητα και κακώς συνεχώς τρώει προσβολές και μόνο προσβολές,αλλά ας όψεται που δεν είναι της παρούσης να λέμε τέτοια -,να γκρινιάξω για κάθε βιβλίο που μου γνέφει από τις βιτρίνες και τα ράφια.Κι εκείνος επίσης ως καταξιωμένος (μεγαλο)κριτικός κι ο κάθε που ασχολείται επαγγελματικά φυσικά μπορεί να πει ό,τι νομίζει,αλλά τότε,όταν (συγ)γράφει ,θα πρέπει να είναι πολύ σίγουρος ο ίδιος για την δική του υψηλή κλάση ως συγγραφέα.Τα υπόλοιπα,(ξανα) λυπάμαι,απλώς τα ακούω βερεσέ.

ΥΓ.Το λαχανόρυζο με βάζει ξανά στην ρότα της πραγματικά καλής διατροφής,πρέπει να διαλέξω τι κλασσικό θα διαβάσω αυτό το καλοκαίρι.Καμιά προτασούλα;

Σχόλια

  1. Ανώνυμος14/6/12 11:05

    ''Ε,λυπάμαι δεν βρίσκω κανένα λόγο να γενούμε όλοι συγγραφείς,τραγουδιστάδες,
    θεατρίνοι κτλ κτλ επειδή στο νηπιαγωγείο είχαμε σκίσει ως Αϊ Βασίληδες στην χριστουγεννιάτικη παράσταση ή γράφαμε ωραίες εκθέσεις και έχουμε συλλογή από κουμπαράδες-βραβεία ή τέλος πάντων κάναμε ωραία σόλο στην παιδική χορωδία της ενορίας, όλα καλά και θεσπέσια για τότε, αλλά καθότι μας έμεινε το κουσούρι,ε, μη την έχουμε δει τώρα και αναντικατάστατοι στην Τέχνη!''

    Πολύ ωραία τα λέτε. Συμφωνώ !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος14/6/12 12:56

      Πολύ ωραία δεν τα λέτε,είστε λίγο επιθετική, αλλά ως προς την ουσία δίκιο έχετε απόλυτο.Πολλοί Θα συμφωνήσουμε με τα παραπάνω.ΜΠ.

      Διαγραφή
  2. Από την άλλη-σε έναν ιδανικό κόσμο βέβαια,αχρημάτιστο κι ακριμάτιστο-θα μπορούσαμε όλοι να είμαστε τα πάντα κι ό,τι τραβάει η καρδιά μας.
    Αλλά δεν είναι τέτοιος ο κόσμος μας κι έτσι λίγη σεμνότητα δεν θα έβλαπτε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος14/6/12 12:47

      Σε μια τάξη όταν πήγαινε δημοτικό η μεγάλη μου κόρη έκανε μάθημα ένας δάσκαλος που τον θεωρούσαν γραφικό γενικότερα και επιπλέον επειδή πίστευε ανάμεσα σε όλα τα άλλα που πρέσβευε, ότι όλα τα παιδιά πρέπει να είναι στην χορωδία του σχολείου και όχι μόνον τα καλλίφωνα.
      Έλεγε ότι οι άνθρωποι γενικά δεν πρέπει να χωρίζονται σε ταλαντούχους και ατάλαντους και τέτοια ρατσιστικά και βάρβαρα.
      Το είχε λοιπόν εφαρμόσει στην δική του τάξη,που ήταν και το παιδί μου και σε όλους τους γονείς μας άρεσε αυτό.Στην γιορτή του Ιουνίου όμως που είχαν βγει μπροστά από τους άλλους δασκάλους μόνον τα καλλίφωνα και όσα είχανε υποκριτικό ταλέντο ή θάρρος να τα πούνε πιο άνετα, η καημένη η συγκεκριμένη τάξη με τους μικρούς κακοφωνίξ έπαθε μεγάλο φιάσκο.
      Δεν ξέρω επομένως τι να σας πω,καταλαβαίνετε γιατί σας τα φέρνω σαν παράδειγμα αυτά.
      Η κόρη μου λατρεύει πάντα τον δάσκαλο αυτόν που θεωρούσε ότι η τέχνη είναι για όλους αλλά όταν τραγουδάει δεν νομίζω ότι γέννησα ένα αδικημένο ταλέντο,που θα έπρεπε να κάνει λαμπρή καριέρα σαν τραγουδίστρια!Μαρία

      Διαγραφή
    2. Μαρία,εννοείς τον κύριο Νίκο Γουλ.που είχαν τα παιδιά μας στην Πέμπτη!Σωστά.Λοιπόν η δική μου κόρη ακόμα τον θυμάται και λέει τα καλύτερα και μάλιστα το τραγούδι με το οποίο μεγαλούργησαν-θυμάσαι;-ήταν το κυπριακό "Ριάλια-ριάλια"...

      Διαγραφή
  3. Ανώνυμος14/6/12 12:34

    Το Κουτσό" του Κορτάσαρ.Εξαίσιο.
    Αμαλάκης Λάκης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος14/6/12 12:52

    Λοιπόν κι εγώ συμφωνώ με την Βιβή και το "Ε,λυπάμαι δεν βρίσκω κανένα λόγο να γενούμε όλοι συγγραφείς,τραγουδιστάδες,
    θεατρίνοι κτλ κτλ .......ε, μη την έχουμε δει τώρα και αναντικατάστατοι στην Τέχνη!",κάπου έχει παραγίνει αυτή η κατάσταση αλλά δεν ξέρω ποιός ή ποιοί θα ήταν αρμόδιοι να κρίνουν ποιός έχει ή όχι και πόσο ταλέντο.Απλώς όταν συνδέεται η τέχνη με το χρήμα ή την δόξα συμβαίνουν μονίμως τα πιο αντιφατικά και μικροαστικά πράγματα.Σίσσυ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος15/6/12 16:42

      Πάντως δεν είναι τραγικό να κάνουμε και μεις οι διάφοροι -φίλοι(σινεφίλ,βιβλιόφιλοι,μουσικόφιλοι και λοιποί λάτρεις της τέχνης)την ψωνάρα μας ενίοτε.Γιατί να μην γράψω και τραγουδήσω σε φίλους μου ένα δικό μου κομμάτι αν ξέρω μουσική ή αναλόγως ένα κείμενο;Νικόλας

      Διαγραφή
    2. Ανώνυμος15/6/12 17:00

      Εντάξει αυτό.Αλλά να θεωρείς ότι εσύ είσαι κι άλλος κανείς όταν έχεις πει απόλυτα πράγματα για άλλους δεν είναι καν ηθικό.
      Αν δεν ήταν ήδη γνωστός ο κύριος Κούρτοβικ άραγε θα είχαν τύχη τα διηγήματά του;Ας έγραφε λοιπόν με ψευδώνυμο.
      Όταν διάβασα το "Τι ζητούν οι βάρβαροι" που είχε βγάλει στα Ελληνικά Γράμματα πριν κλείσουν, δεν βρήκα τίποτα το ιδιαίτερο,τι αναζητά και δεν βρίσκει σε πολλούς που προσπαθούν αλλά εκείνος με το κύρος του φτασμένου τους αλλάζει τα φώτα με μια κριτική; Πρόκειται για πολύ μεγάλο θέμα και πάντως είναι το τελευταίο που με απασχολεί.Γράφω πλέον για μένα,τα δίνω σε μερικούς φίλους έτσι για το γαμώτο και δεν θα ξεχάσω τις πόρτες που έφαγα από εκδότες και εκδότες και το ότι κοιτάνε να σου τα πάρουν,αν δεν δώσεις λεφτά δεν σου βγάζει κανένας τους όσο καλό και αν τύχει να είναι το βιβλίο σου.Αυτοί ποντάρουν στους γνωστούς με μόνο πράγμα στο νου τα λεφτά και όχι την λογοτεχνία.
      Βάλε στην λίστα σου Ντελίλο. Γιάννης

      Διαγραφή
  5. Ανώνυμος5/7/12 11:04

    Όντως ο συγκεκριμένος είναι εμπαθής ως κριτικός και καλά κάνετε και του τα χώνετε όλοι,αλλά μην λέτε ότι δεν μπορεί να εκδώσει κάποιος.Ακόμα μπορείς να στείλεις γραπτά σου σε όλους τους οίκους,μικρούς και μεγάλους και συμβαίνει να ξέρω περιπτώσεις που έβγαλαν τα βιβλία τους χωρίς να πληρώσουν εκείνοι και πήγαν καλά και συνεχίζουν.
    Δεν είναι το πιο εύκολο πράγμα πάντως να αποφασίζεις αν αξίζει ένα κείμενο ή όχι,έχετε σαφή κριτήρια εσείς όλοι να διαλέξετε κάτι;Ποιά είναι αυτά;Ο καθένας θεωρεί μοναδικό το έργο του.Και εδώ δεν μιλάμε για συγγραφή στυλ Μαντά που κοιτάς αν θα πουλήσει σε συγκεκριμένες ομάδες.
    Χρήσιμη πάντως η άποψή σας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου