"Ξενοδοχείο Ίρις", Γιόκο Ογκάουα





Η Μάρι και η μητέρα της έχουν το ξενοδοχείο Ίρις σε μια παραθαλάσσια κωμόπολη. Ταπεινό αλλά φροντισμένο, είναι συνήθως γεμάτο. Όπως κάθε βράδυ, η Μάρι κρατάει τη ρεσεψιόν. Οι πελάτες του ξενοδοχείου κοιμούνται ήσυχα. Η ηρεμία ξάφνου διακόπτεται από κραυγές. Μια γυναίκα βγαίνει απ' το δωμάτιό της βρίζοντας σκαιότατα τον άντρα που τη συνοδεύει. Η Μάρι εντυπωσιάζεται από τη σκηνή, και ασυνείδητα ευαισθητοποιείται από την κομψότητα και τη διακριτικότητα αυτού του ηλικιωμένου άντρα που τον κατηγορούν δημόσια για τις χειρότερες σεξουαλικές παρεκκλίσεις. Λίγες μέρες αργότερα τον συναντά σ' ένα κατάστημα. Ο άντρας παραξενεύει και γοητεύει τη νεαρή. Από περιέργεια ή έλξη, θα τον ακολουθήσει. Αθώα ή έχοντας βαθιά συνείδηση της τρομακτικής ομορφιάς της, η άμωμη έφηβη εισέρχεται στην αρένα του πόθου.Οι εξοικειωμένοι με το έργο της Ογκάουα και τον ανησυχητικό κόσμο της δυσφορίας που χτίζει με δεξιοτεχνία, εισέρχονται αυτή τη φορά σε μια ιστορία έρωτα χωρίς όρια, πολύ πέρα από την υπαινικτική ατμόσφαιρα που διαπότιζε τα προηγούμενα βιβλία της ("Ο παράμεσος", "Η πισίνα των καταδύσεων", "Ο κοιτώνας", "Ημερολόγιο εγκυμοσύνης"/ Εκδόσεις Άγρα, 2002 και 2003). Γιατί ανάμεσα στη νεαρή ρεσεψιονίστ και τον ηλικιωμένο μοναχικό μεταφραστή, το παιχνίδι σώμα με σώμα δεν είναι παιχνίδι φενακισμών.

Τα παραπάνω είναι από το οπισθόφυλλο και αναπόφευκτη είναι με μια πρώτη σκέψη,η αναφορά στην"Λολίτα" που είδα ότι έγινε και σε μερικά καλά μπλογκς,που ασχολήθηκαν με τούτο το βιβλίο.
Τι σχέση έχει όμως η  έφηβη ηρωίδα της Γιόκο Ογκάουα στο "Ξενοδοχείο Ίρις" με την παιδούλα Λολίτα του Ναμπόκοφ;Καμία απολύτως,θα ισχυριστώ ευθύς,υπερασπιζόμενη ένα από τα πιο χαρισματικά μυθιστορήματα που έχουν γραφτεί διαχρονικά!
Από τα περισσεύματα σάλιου του ευφυούς Βλαντιμίρ και το υπέροχο κείμενό του μάζεψε μερικές...ροχάλες η πονηρή-αν και διόλου ατάλαντη- Γιαπωνέζα κι έστησε με ψυχραιμία και υπολογισμό μιαν επίπεδη,σαδομαζοχιστική ιστοριούλα για την οποία περισσότερος ήταν ο ντόρος της παρά η πραγματική λογοτεχνική αξία της,κατ΄εμέ βεβαίως, διότι σε καλούς μπλόγκερς,-αχ,βρε no14me- που παρακολουθώ, άρεσε απ΄ ό,τι διαπίστωσα και πολύ μάλιστα,με παρέσυραν δε με τους επαίνους τους να το διαβάσω και άμα κι εγώ δεν πω τώρα τα δικά μου αντιδραστικά ,θα σκάσω....
Επιπλέον νευριάζω όταν σκέφτομαι ότι η  Ογκάουα έχει "κατεβάσει"  μέγιστους συμπατριώτες της συγγραφείς διότι, και να με συγχωρεί η χάρη της,όταν ο αναγνώστης έχει διαθέσιμο ένα  αριστούργημα σαν το "Το Ημερολόγιο Ενός Τρελού Γέρου" του Τζουνίσιρο Τανιζάκι ο οποίος έχει κεντήσει χιλιάδες λέξεις-αστέρια  πάνω στον καμβά της ερωτικής τρέλας του δικού του γέρου για την κατά πολύ μικρότερη, αλλά πάντως όχι....παιδί ,νύφη του,γραμμένο στο μεταίχμιο,ελάχιστα πριν η γιαπωνέζικη παραδοθεί ολότελα στην αδηφάγο και ισοπεδωτική δυτική κουλτούρα, τότε εκείνη,η Ογκάουα, δεν έχει την παραμικρή ελπίδα να προσφέρει κάτι παραπάνω από τους προηγούμενους που έχουν καταπιαστεί με το θέμα,παρά  ένα ακόμα σενάριο για ταινία, στην καλύτερη των περιπτώσεων άντε του εναλλακτικού κινηματογράφου με ολίγην από Άπω Ανατολή, αν καταφέρετε κι αυτόν να τον ορίσετε επαρκώς μέσα στο συμπούρμπουλο των ανεξάρτητων  παραγωγών κτλ κτλ κτλ. 
   
Με ιντριγκαδόρικο λοιπόν και σινεφίλ θέμα,γραμμένο υποτίθεται χωρίς πολλά πολλά στολίδια ,αλλά στην πραγματικότητα με  πιασιάρικη σεναριακή δομή, το "Ξενοδοχείο Ίρις " είναι μια παραλλαγή ενός χιλιοειπωμένου, αλλά που πάντα ανεβάζει την αδρελανίνη, θέματος:του έρωτα ή καλύτερα της βίαιης σαρκικής σχέσης ανάμεσα σε ένα γέρο και ένα κορίτσι,θέμα προκλητικό και προσφιλέστατο ως αιτία παράβασης των κρατούντων ανθρώπινων νόμων και κωδικών ηθικής και επομένως  αναζητούμενο δια ταύτα εγχειρημάτων κι εγχειρημάτων της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου και του θεάτρου ες αεί !
Η ηλικιακή διαφορά είναι σχεδόν πάντα η εξής ίδια,φαλλοκρατική,μονόπλευρη κι ασχέτως του φύλου του συγγραφέα:ο άντρας της ιστορίας είναι ο μεγαλύτερος,η γυναίκα είναι ένα παιδί ή άντε το πολύ έφηβη.Ο άντρας είτε τα έχει φάει τα ψωμιά του (Ογκάουα) είτε ακόμα περνάει η μπογιά του (Ναμπόκωφ) και σταθερά ερωτεύεται ή απλώς ποθεί την πολύ μικρότερή του πονηρή και ταυτοχρόνως αθώα κοπέλα, που του τυχαίνει κάποια στιγμή στο διάβα του.
Ο (συμπαθής τελικά στον αναγνώστη μετά από τέτοια πορεία) Χάμπερτ του Ναμπόκωφ όμως συμπεριφέρεται- και εκεί η λεπτεπίλεπτη ναμποκοφική ειρωνεία μεγαλουργεί - δείχνοντας να αντιμετωπίζει το πάθος του και να το έχει κιόλας πολεμήσει,όπως διατείνεται,κρατώντας το όμως ταυτόχρονα σε όξυνση από εξωτερικούς παράγοντες, την μετατροπή δηλαδή, μέσα σε μια εξαίσια περιγραφόμενη  διετία, του παιδιού-Λολίτα στο δημοφιλέστερο και πιο τραγικό νυμφίδιο(;) όλων των εποχών-εξάλλου εκείνος έχει και το  πεπόνι και το μαχαίρι,δηλαδή αυτός αφηγείται όπως,όταν και ό,τι θέλει να αφηγηθεί- ο (φρικτός και παθητικός) γέρος της Ογκάουα  αντιθέτως αδιαφορεί μια και καλή,για τους όποιους τύπους, ελευθερώνοντας διανοητική και σεξουαλική  μιζέρια που ένα μεγάλο της μέρος τρέφεται από την  χυδαιότητα-έλλειψη αγάπης του κοριτσιού, που αυτό το ίδιο εκτελεί χρέη αφηγητή στην εκδοχή της Ογκάουα και φιλτράρει την ιστορία με  την ας την αποκαλέσουμε θηλυκή ματιά της, καθώς συχνά εκτός από το οιδιπόδειο προς τον πεθαμένο πατέρα βγαίνει στην επιφάνεια το μίσος για την καταπιεστική μητέρα και η αντιπάθειά της για την καθαρίστρια -συνεργάτιδα-καρικατούρα φίλης,της μάνας της, όχι δική της,άρρωστη κατάσταση οπωσδήποτε και η ανάγκη  να επαναστατήσει  σ΄αυτά  με ό,τι τρόπο μπορεί ποδηγετεί τα πάντα. Ο ηττημένος από την ζωή του, μοναχικός γέρος, που κουβαλάει μαζί του το θανατικό, είναι προσωποποιημένος στο έπακρο,αυτός ακριβώς ο ακραίος τρόπος.

Τα σεξουαλικά βασανιστήρια και ο εξευτελιστικός πόνος, που τα επισφραγίζει, πρέπει να οδηγήσουν σε μια, όπως την αντιλαμβάνεται αυτό το παράταιρο κι εκτός κυρίαρχων ηθικοφανών κοινωνικών πλαισίων σαδομαζοχιστικό ζευγάρι, ηδονή, που πολύ θα ήθελε η Ογκάουα να μας πείσει ότι είναι η κάθαρση από τα στοιχειά που θρέφουν κι οι δυό στις ψυχές τους , αλλά είναι τόσο συχνά διατυπωμένο από πολύ καλύτερους μάστορες της λογοτεχνίας όλο αυτό το σκηνικό, που φτιάχνει εκείνη, ώστε να καταλήγει η δική της εξιστόρηση σε μια αναμενόμενη,χιλιοειπωμένη, βαρετή,απολύτως δυτικού τύπου εκδοχή,ειδικά όταν βάζει στην πλοκή -αλήθεια τι ακριβώς τον κοτσάρισε κι αυτόν στην μέση;-και τον νεαρό,μουγγό ανιψιό του γέρου οπότε γίνεται και απολύτως προβλέψιμη η συνέχεια και αρχίζει και μια συγγραφική τσαπατσουλιά που σε πολλούς σιχαίνομαι:μοιάζει να έχουν μπουχτίσει κι οι ίδιοι με το βαλτωμένο γραπτό τους και επισπεύδουν το μεγαλεπίβολο τέλος που φαντάστηκαν αλλά που καταλήγει στο πιο   αναμενόμενο κι ενώ έχουν κουράσει τον αναγνώστη με κοινοτυπίες (εδώ, ας πούμε, με τα μαλλιά φετίχ που τα κόβει ο πατέρας-γέρος-εραστής,με τα χιλιάδες πεθαμένα ψάρια-σάπια αισθήματα που ξεβράζονται υπό ακραίες συνθήκες κά) σε 265 σελίδες και φτιάχνουν ένα μαλθακό και κάπως μπανάλ πέσιμο τίτλων που το περιγράφουν βιαστικά,σε  μόλις 6-7 σελίδες,με αποτέλεσμα να αναρωτιέσαι προς τι όλο το προηγούμενο μακελειό...

ΥΓ.Φυσικά αυτά τα παραπάνω είναι η πολύ υποκειμενική προσωπική μου εντύπωση,με μόνο σταθερό ότι λατρεύω την γιαπωνέζικη λογοτεχνία και άλλα περίμενα,γενικότερα δεν μπήκα καν σε διαδικασία να αναζητήσω προσεγγίσεις και συμπεράσματα από τις λεγόμενες δεύτερες αναγνώσεις,μου φάνηκε τόσο βαρετό το γράψιμό της αυτό καθαυτό,που και να έχει περισσότερα να πει και δεν τα είδα εγώ,ψιλοσκασίλα μου καλοκαιριάτικα...


Σχόλια

  1. Λυπάμαι που η ανάρτησή μου σου δημιούργησε προσδοκίες οι οποίες δεν εκπληρώθηκαν. Εντούτοις η "αντιδικία" γύρω από ένα βιβλίο παρουσιάζει πάντα ενδιαφέρον, βαρετό θα ήταν να συμφωνούσαμε σε όλα, όχι;

    Κρατώ την πρότασή σου για τον Τανιζάκι. Ελπίζω σε κάποιο μελλοντικό κοινό ανάγνωσμα να συμπέσουν οι απόψεις μας!

    Καλό σαββατοκύριακο,
    No14me.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φίλτατε,συνέπεσαν ήδη στο "Ποτάμι" αλλά κι άλλοτε.Η διαφωνία βέβαια έχει ενδιαφέρον.
      Αν δεν με ιντριγκάριζες πάντως δεν θα την διάβαζα την Ογκάουα, όλο έλεγα να δω τι λέει κτλ άρα όπως και να'χει σου την χρωστώ.
      Έχω και το "Άρωμα Πάγου",τι λες, να το επιχειρήσω κάποια άλλη στιγμή;

      Καλό ΣΒΚ

      Διαγραφή
    2. Εμένα μου άρεσε. Όμως δε ξέρω, αν σου είχε φανεί έστω και μέτριο θα σου έλεγα με μεγαλύτερη σιγουριά το ναι αλλά τώρα...

      Διαγραφή
  2. Ανώνυμος23/6/12 19:13

    Ναι, "Το άρωμα του πάγου" νομίζω ότι θα σας αρέσει. Είναι εντελώς διαφορετικός ο χειρισμός του θέματος από τη συγγραφέα.
    Το βιβλίο έχει μια εσωτερικότητα -έως και μεταφυσική θα μπορούσε να πει κανείς- και μια υποδόρια μελαγχολία.
    Ατμοσφαιρικό, ψυχολογικό, υπαρξιακό θρίλερ με ανατρεπτικό φινάλε και τη μαγεία του παράδοξου να καθηλώνει τον αναγνώστη.
    Μέσα από την αινιγματική ιστορία της, η συγγραφέας θα μας (ξανα)συστήσει έναν άντρα ήδη νεκρό.

    Εγώ τουλάχιστον από αυτό ξεκίνησα και ήταν καθοριστικό ως κριτήριο για να πάω στο "Ξενοδοχείο Ίρις", όπου όμως το θέμα της τιμωρίας (θύτης-θύμα) ήταν αρκετά διαστροφικό για τα γούστα μου.

    Διαβάστε το, αφού το έχετε και δεν θα μετανιώσετε... (λέω εγώ τώρα!)
    Καμία σχέση με το "Ξενοδοχείο Ίρις".


    κ.κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Α,σας ευχαριστώ αμφοτέρους.Θα αφήσω να περάσει ο μήνας και θα το διαβάσω στα ανάμεσα των υψηλών στόχων του καλοκαιριού:"Αδελφοί Καραμάζοφ" σε ουδέτερη μετάφραση,δηλαδή όχι Αλεξάνδρου(....).
    Ομολογώ.Δεν τους έχω διαβάσει κι έχω ένα ζητηματάκι γενικότερα με τον Φιοντόρ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου