"Ρετόρνο 201",Γκιγιέρμο Αριάγα



14 φοβερά  διηγήματα από τον Μεξικάνο Γκιγιέρμο Αριάγα,σεναριογράφο  των ταινιών "Χαμένες αγάπες", "21 γραμμάρια","Βαβέλ", "Οι τρεις ταφές του Μελκιάδες Εστράδα".Χόλυγουντ,ναι, αλλά μην βιάζεστε,μερικές φορές η Τέχνη ξεπερνάει την Αιτία της και γίνεται Αφορμή.Αν έχετε δει λοιπόν έστω μια από αυτές δίχως να τρώτε πατατάκια ας πούμε την ίδια στιγμή, μπορείτε να μπείτε κάπως πιο εύκολα  στην ατμόσφαιρα  των διηγημάτων,παρά το κοφτό κείμενο και την έντονη και γρήγορη ροή τους,καθώς το κλίμα είναι το ίδιο και στο βιβλίο.
Μάλλον όχι,είναι καλύτερο,εδώ δεν έχεις έτοιμη την εικόνα,πρέπει να σκεφτείς και να εστιάσεις,να συμμετέχεις στοιχειωδώς στα διαδραματιζόμενα και να τα εικονοποιήσεις μόνος σου,αν αντέχεις βέβαια να σε καταπιούν ξαφνικά- καθώς άραξες για να διαβάσεις,αμέριμνος στην καρεκλίτσα σου, χορτάτος, ασφαλής,στεγασμένος και τα λοιπά όσο τα έχεις-οι τρομεροί,ρευστοί κόσμοι του Αριάγα, σε μια πόλη  εκατομμυρίων ανωνύμων,ούτε ψύλλος στον κόρφο σου, γιατί είναι  κόσμοι που τρέχουν ανελέητα καταπάνω σου, απολύτως αληθινοί, στους οποίους σε μπάζει ο Αριάγα με το πολύ λιτό, απολύτως χωρίς στολίδια και φιοριτούρες γράψιμό του.

Μπορείς να τα διαβάσεις έχοντας βάλει στην άκρη την μαζική διάθεση να είσαι στην απ ΄έξω; Μπορείς να ανοίξεις τα μάτια σου στον κόσμο και να δεις τι γίνεται μακριά από το σαλονάκι σου;

Αντέχεις δηλαδή, και πρέπει λέω εγώ,να αντιμετωπίσεις-ενώ η κρίση σε στριμώχνει και σου σφίγγει και σένα την  θηλειά  στο λαιμό-την σκληρότητα,την  ανθρωπιά,την φτώχεια, το περιθώριο,την  βία, την αγάπη,την ζωή και τον θάνατο-κυρίως αυτόν- ,σε μιαν άλλη κοινωνικο-ιστορική στιγμή,σε ένα άλλο σημείο του πλανήτη δυο δεκαετίες πριν,που μοιάζουν σαν να'ναι δίπλα σου, χτες μα και σήμερα, καθώς η φτώχεια και η ωμότητα του κόσμου δεν τελειώνει ως φαίνεται ποτέ και πουθενά;
Τότε διάβασε τις ιστορίες του Αριάγα,αλλιώς μείνε στην ησυχία σου και στον μικρόκοσμό σου. φίλε συναναγνώστη, αυτό το βιβλίο δεν είναι για σένα...

Οι ήρωες του  Αριάγα έρχονται από την δεκαετία του '80, από την οδό Ρετόρνο 201, της  πολύβουης και αχανούς πρωτεύουσας του  Μεξικού.Η Ρετόρνο 201 ανήκει σ’ ένα σύμπλεγμα δρόμων και σοκακιών,που η δόμησή τους είναι τέτοια που σχηματίζουν  μια μικρή γειτονιά ,αφετηρία και  τέλος  διαδρομής ανθρώπων,  που του καθενός την ιστορία την παρακολουθείς κι εσύ με την αδρεναλίνη σου να ανεβοκατεβαίνει σαν ασανσέρ.
Το ένα διήγημα έρχεται αβίαστα μετά το άλλο και δεκατέσσερις πολιορκητικοί κριοί ψυχής σε χτυπούν αλύπητα χωρίς να το συνειδητοποιήσεις αμέσως.Τους ρημαγμένους ήρωες, σύντομα, δεν τους θες ούτε για φευγαλέους επισκέπτες στους προσεχείς εφιάλτες σου.Ορισμένοι χαρακτήρες εμφανίζονται και σε άλλες ιστορίες πέρα από αυτές που πρωταγωνιστούν,δεν ξεφεύγεις,ο Αριάγα έχει φροντίσει πολύ μαστόρικα γι αυτό.

Όλα τα διηγήματα έχουν αλήθειες να πουν,έχουν ζουμί,όλα είναι το ίδιο καλά.Το πρώτο όμως είναι συγκλονιστικό και, κατ΄εμέ, το πιο σκληρό.Νομίζω πως ο Αριάγα επίτηδες το έβαλε πρώτο.Είναι η ιστορία μιας μικρούλας,διανοητικά καθυστερημένης,που βιώνει τραγικά την βλακεία,την σκληρότητα, το ένστικτο ,την αγριότητα των παιδιών στα οποία, παραδαρμένοι από τα δικά τους προβλήματα, ενήλικοι αναθέτουν την επιτήρηση,την προστασία.
Δεν θα σας αποκαλύψω όμως την ιστορία*.Είχα επιχειρήσει να διαβάσω μήνες πριν την συλλογή. Αυτό το πρώτο διήγημα μου έκοψε κάθε διάθεση,δεν μπόρεσα να συνεχίσω, αισθάνθηκα ότι αυτό το κάθαρμα ο Αριάγα μου την έφερε,μου έριξε ένα χαστούκι που δεν το περίμενα με τίποτα...
Στη "Λίλι" ας πούμε εντυπωσιάζεσαι με την λιτή, όπως προείπα, τεχνική του επειδή υπάρχει βάθος γραφής πολύ προφανές και πολύ εκτεταμένο, οφειλόμενο στην εναλλαγή των αφηγητών και την σε πρώτο πρόσωπο δεξιοτεχνική αφήγηση που γίνεται με αυτά τα εναλλασσόμενα μικρά κομμάτια λόγου.Αλλά δεν στέκεσαι εκεί,το ίδιο το θέμα που σε άλλη περίπτωση θα ήταν μια ακόμα απλώς δραματική ιστορία,γραμμένο έτσι από τον Γκιγιέρμο Αριάγα σε σοκάρει,σε ρίχνει πάρα πολύ.
Στις εκδόσεις Πάπυρος λοιπόν αξίζει ένα μπράβο που κυκλοφόρησαν  το 2010 αυτό το βιβλίο  και ελπίζω παρά την κρίση οι σοβαροί εκδότες που αγαπούν πραγματικά την Λογοτεχνία να κάνουν τέτοιες ποιοτικές κινήσεις  και να μπορούμε να διαβάσουμε μεταφρασμένους στα ωραία μας ελληνικά ,τύπους σαν τον κύριο Guillermo Arriaga.


* Συνεχίζω να απορώ μ΄αυτό το απαίσιο πράγμα που καμιά φορά πέφτω πάνω του,το να αποκαλύπτει δηλαδή ο εφημεριδοκριτικός ή ο μπλόγκερ σε μια παρουσίαση τα μυστικά περάσματα,τα κλειδιά,τα μυστικά ενός αξιόλογου βιβλίου!Επειδή λοιπόν τους ξέρω σε γενικές γραμμές ποιοι είναι αυτοί,τους αποφεύγω όπως ο διάολος το λιβάνι και ένας λόγος που δεν ψάχνω  αναρτήσεις άλλων για ένα βιβλίο πριν γράψω τα δικά μου είναι αυτός.
Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να χαλάσουν ντε και καλά την μαγεία του βιβλίου...

Σχόλια

  1. Καλησπέρα.
    Παρακολουθώ συστηματικά το εξαιρετικό μπλογκ του Σαραντάκου.Μερικές μέρες τώρα κάποιοι σχεδόν καθημερινοί σχολιαστές με αφορμή ένα κείμενό σας λένε για σας απαράδεκτα πράγματα.Είδα ότι σε μερικά απαντήσατε.Ένα σχόλιό σας όμως που το αρχίσατε με την λέξη βρυκόλακες επιδείνωσε την κατάσταση. Είδα καθαρά ότι ξεγελαστήκατε από την εξομάλυνση και την μείωση των επιθέσεων εναντίον σας και το είπατε με μια διάθεση χιούμορ συμπεριλαμβάνοντας και τον εαυτό σας.Εγώ θεωρώ ότι το αρχικό κείμενο που στείλατε ήταν εξαιρετικό και ιδιαίτερα πολιτικό. Θέλησα να σας υπερασπιστώ και τους αποκάλεσα ανώνυμους φασίστες και φυσικά όπως καταλαβαίνετε αρχισαν αυτοί οι 4-5 συγκεκριμένοι να βρίζουν κι εμένα.Η αριστερή πολιτική προσέγγιση όμως σήμερα ενοχλεί όταν δεν χαϊδεύει αυτιά.Ενοχλεί δήθεν προοδευτικούς που βρίζουν εσάςεμένα ή οποιονδήποτε πέσει στην ειρωνεία τους ενώ σε άλλη περίπτωση λένε πόσο λίγη τους φάνηκε η διάρκεια μιας φρουρούμενης παρέλασης σε μια χώρα σε τέτοια κατάσταση στην οποία δεν απόλαυσαν το παιδί τους.
    Το μπλογκ σας μου άρεσε και πραγματικά το γράψιμό σας είναι καλό.
    Γιατί δεν υπερασπίζεστε τον εαυτό σας;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σας ευχαριστώ,καλώς ήλθατε.
      Σωστά επισημάνατε ότι έκανα ένα σχόλιο ατυχές,το χιούμορ του σχολίου αυτού το πήρανε στραβά και ξανάρχισαν το ίδιο κακόφωνο βιολί.
      Πραγματικά με διάθεση χιουμοριστική το ξεφούρνισα,είχα όντως ξεγελαστεί ότι η ιστορία είχε τελειώσει αλλά δεν ήταν έτσι, επομένως ας πρόσεχα.
      Με αναγκάσατε να ξαναμπώ στο κλίμα των σχολίων τους για να διαβάσω τα δικά σας και έφριξα.
      Δεν κάνατε καλά να εμπλακείτε με μικρόνοες ανθρώπους κι όσο για το κείμενο με αφήνει αδιάφορη η γνώμη τους,έτσι κι αλλιώς δεν τους είχα ποτέ σε εκτίμηση,δεν είναι η πρώτη φορά που ειδικά αυτοί οι 4-5 ξερνάνε χολή στο κατά τα άλλα εξαιρετικό μπλογκ του Σαραντάκου.Βρήκανε εμένα τώρα,έναν άλλο αύριο.
      Κι εσείς πάλι,τι τους είπατε φασίστες;Λοιπόν μην ξαναγράψετε, θα σας πάρουν φαλάγγι και θα χαλάτε την διάθεσή σας.Αλλά τι σας συμβουλεύω,μήπως κι εγώ δεν έκανα το ίδιο λάθος;
      Ούτε ιδιοκτήτες των σουπερμάρκετ να ήτανε,τότε δεν θα κάνανε τέτοιο σαματά.Αγνοήστε τους γιατί με αυτά τρέφονται.Κάντε μου την χάρη.

      Διαγραφή
    2. Και λίγα τους είπε.Ντροπή ρε γμτ,πώς το επιτρέπει ο καλός μπλόγκερ,το παράκαναν.Τι πήγες κι έμπλεξες,λες και δεν τους ξέρεις κάτι τέτοιους.Θα κρατάς πολύ ακόμα το μπλογκ του ενός στο μπλογκοδρόμιό σου;

      Διαγραφή
    3. Ρένα,καλησπέρα, εσύ με ξέρεις.Οι άλλοι φίλοι όχι.Σας ευχαριστώ όλους και για τα μνμ στο e-mail και στο fcb αλλά βάλτε τελεία.Μη μεταφέρετε,παρακαλώ,εδώ την όλη φάση,δεν θα ήθελα να ενεργοποιήσω καμιά φραγή,αν σκάσει μύτη κανένας από αυτούς,καταλαβαίνεις;Ευχαριστώ.

      Διαγραφή
  2. 1ον. Ωραία ανάρτηση, ο τρόπος που το παρουσίασες εξιτάρει τον άλλον να ασχοληθεί. Φαίνεται πολύ ενδιαφέρον.

    2ον. Ωραίο και και το νέο background έφτιαξες, ομορφυνε το blog.

    3ον. Με το σχόλιο στο αστεράκι συμφωνώ πάρα πολύ. Θεωρώ ότι καλό είναι να δίνεις μια εικόνα, αλλά να φτάνεις μέχρις ενός σημείου ώστε αυτός που θα διαβάσει το εκάστοτε σχόλιο, να μπει στη διαδικασία από 'κει και πέρα να σκεφτεί και λίγο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το μπλογκ,ναι,χρειαζόταν ένα τέτοιο συμμάζεμα, πολύ πανηγυρέ την είχα δει,μην λέω μεγάλη κουβέντα βέβαια,μπορεί να μου βγει ξανά η καρακιτσάρα...
      Σ΄ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου