" Στη Συκαμιά Από Κάτω ",Κατίνα Παπά

Επιτέλους αγόρασα την συλλογή αυτή ,"Στη Συκαμιά Από Κάτω"   εκδόσεις Εστία, τιτλοφορημένη από τον τίτλο που έχει δοθεί στο πρώτο διήγημα, επειδή είχα από χρόνια  περιέργεια  να διαβάσω κείμενα της Κατίνας Παπά (1903-1957) μιας όχι και τόσο γνωστής-όσο η Λιλίκα Νάκου ας πούμε- πεζογράφου της γενιάς του ΄30,καθώς η Παπά αν και τρομερά ενδιαφέρουσα ως προσωπικότητα και με πολλά χαρίσματα-άξια δασκάλα κτλ-μάλλον υπήρξε από τις χαμηλών τόνων  γυναίκες εκπροσώπους της  παλιότερης ελληνικής λογοτεχνίας.
Το πεζογραφικό έργο της Παπά μπορώ τώρα να πω κι εγώ πως συμπεριλαμβάνεται άνετα απο άποψη φόρμας και μερικών βασικών χαρακτηριστικών -γλώσσα,θεματολογία, δομή κά-στα έργα της γενιάς του ΄30  και το γεγονός ότι με την πρώτη της εμφάνιση στη λογοτεχνία το 1935 με την έκδοση αυτής της συλλογής η Παπά τιμήθηκε με το Βικελαίο έπαθλο της Ακαδημίας Αθηνών  σε μια άκρως ανδροκρατούμενη χώρα,εποχή και λογοτεχνία εμένα μου δείχνει απλώς το μέγεθος και την κλάση του ταλέντου της...
Στη συλλογή βρίσκουμε  αληθινά διαμαντάκια .Και τα δεκατέσσερα διηγήματα  είναι εξαιρετικά ( η λέξη καλογραμμένα δεν θα πει τίποτα),είναι όλα ανεξαιρέτως πολύ ζωντανά,με σπαρταριστή ροή και πλοκή και το μόνο που σε κάνει να καταλάβεις, χωρίς να ενοχληθείς γι αυτό ,ότι είναι δηλαδή γραμμένα σ΄ άλλες, παλιότερες εποχές είναι όχι τόσο τα θέματα όσο η κελαριστή γλώσσα, που όταν δεν είναι διανθισμένη με λέξεις της ηπειρώτικης διαλέκτου λόγω καταγωγής της Παπά,έχει εκείνο το ωραίο κα σπάνιο άρωμα της αντίληψης περί λογοτεχνίας των παλιότερων και μερικών σημερινών συγγραφέων μας,που φρονούν ανυποχώρητα ότι η γλώσσα παίζει πολύ μεγάλο ρόλο  -και γιατί όχι λέω εγώ,εξάλλου είμαι λάτρης του Ζουργού αλλά και του Μακριδάκη * και γι αυτόν τον λόγο-ρόλο σημαντικό και στην ποιότητα και στο επίπεδο του κειμένου,πρέπει μάλιστα να την πάρεις σοβαρά υπόψη σου αυτή την κοκέτα γλώσσα που κάνει τα πάντα για να δικαιώσει την κοκεταρία της,χωρίς την παραμικρή  έκπτωση στο ήθος και το ύφος της και έτσι πετυχαίνει να φορέσει χωρίς σεμνοτυφίες τα καλά της,να στολιστεί,να γίνει λαμπερή, ποθητή,οπωσδήποτε και  λιγάκι... τσαούσα και εν τέλει να σε καταγοητεύσει!
Η Παπά πάντως δεν στολίζει απλώς την γλώσσα,την οποία γνωρίζει πολύ καλά και χειρίζεται εξαίσια,πηγαίνει ένα και περισσότερα βήματα πιο πέρα και από την ηθογραφία που ακόμα καλά κρατεί το 1935 και μάλιστα η διαφοροποίησή της, αυτή είναι ,που την φέρνει πιο κοντά στο ύφος των πεζογράφων της περιλάλητης-αργότερα-γενιάς.
Ακόμα δε κι αν προτιμά κάποιος αναγνώστης-εγώ ναι - την κλασσική και σύγχρονη ξένη λογοτεχνία ή τη λιτή και συχνά σκληρή και δυσνόητη για το ευρύ κοινό σημερινή ελληνική πεζογραφία, αυτή  που επιχειρούν κάποιοι νέοι ηλικιακά πεζογράφοι,ελάχιστοι-πώς να αναδειχθούν στο κάτω κάτω οι πέντε δέκα καλοί ανάμεσα στα μιλιούνια των θρασύτατων που την έχουν δει συγγραφείς και στοιβάζουν τα σκουπίδια τους από εκδοχωματερή σε εκδοχωματερή-αν λοιπόν είναι αν μη τι άλλο λόγω γλώσσας στο ελάχιστο διατεθειμένος να ψάξει λιγάκι όλα τα παλιά και καλά ελληνικά κείμενα,τότε  η Κατίνα Παπά αξίζει της προσοχής του,πολύ περισσότερο από δεκάδες βλάκες που γράφουν σήμερα τρομαχτικές αηδίες, που περιέργως ακόμα και σε κρίση τυπώνονται και δεν φτάνει αυτό ,αλλά  πλημμυρίζουν και την βιβλιαγορά,τους γίνονται παρουσιάσεις και βραδιές και τούτα και κείνα και θου Κύριε, χριστουγεννιάτικα,σταματώ,δεν λέω άλλα...
Αυτός ο αναγνώστης λοιπόν, που ακροβατεί στα σκουπίδια και ουκ ολίγες φορές έχει πάθει νίλες και νίλες αναγνωστικές, θα διακρίνει αμέσως τις αρετές της πένας της Παπά,την ισορροπία,την στιβαρότητα,την αρμονία,το λεπτό της χιούμορ,την ευφυία, την ανεπιτήδευτα υμνούμενη σε κάθε διήγημα χειραφέτηση και αξιοπρέπεια της Γυναίκας στα λόγια και στις πράξεις των ηρωίδων της,θα απολαύσει την γλώσσα,θα μάθει λέξεις,θα ταξιδέψει σε τόπους και χρόνους και θα διαβεί τις αόρατες γέφυρες που μας συνδέουν με όλα τα παλιά,θα καταλάβει πόσο ρευστός είναι ο ιστορικός χρόνος και πόσο ευάλωτοι είμαστε εμείς οι άνθρωποι στις ρωγμές του.
Δεν θα νιώσει δηλαδή καθόλου, πως πάει πίσω και χάνει την ώρα του με παλιού καιρού χαλάσματα, αντίθετα θα πάρει μια γερή και τονωτική δόση καλής ελληνικής λογοτεχνίας και τέτοιες αναζωογονητικές δόσεις ντόπιας λογοτεχνίας αυτού του επιπέδου είναι απαραίτητες,έτσι πιστεύω.


* το θυμάμαι, εξυπνάκηδες ,που τον έχω στολίσει τον κατά τ΄άλλα πολυαγαπημένο μου Μακριδάκη στον "Ανάμιση Τενεκέ"του,μη σας ξεφύγει τίποτα,ξέρετε πολύ καλά όμως τι ήθελα να πω και φυσικά δεν μου φταίνε οι ντοπιολαλιές ...

Σχόλια

  1. Έλα ρε Βιβή, τώρα θέλω και αυτό. Δε με λυπάται κανείς σας, θα πτωχεύσω...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αααααα,πουλάκι μου,καλά να πάθεις!Διότι είδα τι σήμαινε η πρόωρη έλευση του Βσιλάκη,τι πήρες και του λόγου σου και... ζήλεψα παρομοίως!

      Πλάκα πλάκα μου φαίνεται είμαστε σε προχωρημένο στάδιο.Είδες και την σκυταλοδρομία του βρωμοπατριάρχη;
      Θα βγει κι απο κει πράμα,ετοιμάσου...

      Διαγραφή
    2. Ναι, κι όλο λέω δεν θα κρατάω λίστες, μετά δεν θα τα θυμάμαι, δεν θα τα πάρω, κι όλο εκεί με το μολυβάκι μου να σημειώνω....

      Διαγραφή
  2. Ανώνυμος27/12/12 19:03

    Είστε για δέσιμο κι οι δυο.Μεγάλο πάθος το βιβλίο,ούτε τζόγος.Μάρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μεγάλο πάθος Μάρα, απλά εδώ δεν έχει τοκογλύφους, ευτυχώς....

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου