" Ο Άνθρωπος που Αγαπούσε τα Σκυλιά ", Λεονάρδο Παδούρα





Ο άνθρωπος που αγαπούσε τα σκυλιά


Έξοχο αληθιστόρημα,με φανερά ποιοτικά χαρακτηριστικά,προσφερόμενο για ατελείωτες, γενικές αλλά κι εστιασμένες πολιτικές σκέψεις κι αναζητήσεις,ένα πρώτης τάξεως βραδύκαυστο φιτίλι για καλές συζητήσεις,χρήσιμες ίσως, έντονες και πολύ επίκαιρες σίγουρα...

Αυτή ήταν η ακατέργαστη,πρώτη εντύπωσή μου από το διάβασμα του συγκεκριμένου βιβλίου,που με συνεπήρε και μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον παρά τον όγκο του κι ένα θέμα,που δεν μπαίνει σε καλούπια και το οποίο επέλεξα να διαβάσω με ρέγουλα,αφιερώνοντάς του πολλές μέρες κι ήταν αυτός ένας αργός τρόπος ανάγνωσης, που δεν τον συνηθίζω,μα έτσι βεβαιώθηκα για το ενδιαφέρον, ώστε να το ορίσω ως αμείωτο:είχα συνεχώς στο μυαλό μου ένα πράγμα,να τελειώνω τα όσα άλλα είχα να κάνω,μόνο και μόνο για να συνεχίσω το βιβλίο.
Το κυρίως διάβασμα το ενίσχυσα -το έκρινα απαραίτητο- με τις βιογραφίες ηγετικών προσώπων και πολλά διαβάσματα θεωρητικών κειμένων του μαρξισμού της εποχής και μετέπειτα,μπήκα δεκάδες φορές σε αριστερά και δεξιά μπλογκ και ηλεκτρονικές σελίδες που ασχολούνται θετικά ή αρνητικά με τον Τρότσκι,τον Λένιν,τον Στάλιν,τις αντιλήψεις και τις διαφωνίες τους περί οικοδόμησης του σοσιαλισμού,για την  κολλεκτιβοποίηση , τι έγινε το ΄17, το ΄23, το ΄30, τις περιβόητες δίκες,πότε έκαναν, ποιοί,τι και σε ποιούς, γιατί και πώς και αν κτλ κτλ και καταλήγω να πω ότι, παρόλο που γίνεται της τρελής και δεν είναι ασφαλείς όλες οι πληροφορίες,όσα διαβάζει κάποιος και τα αντικρουόμενα ακόμα,πως όλα αυτά γίνονται,το πιστεύω,σημαντικές πηγές κριτικής γνώσης και αιτίες αφύπνισης.

Αντιγράφω,κατά προσφιλή μου συνήθεια,περίληψη από την ιστοσελίδα του Καστανιώτη, επειδή ως συνήθως βαριέμαι να κάνω μια δική μου:
Κούβα, 1977. Ο Ιβάν-ήρωας της μιας ιστορίας- παλεύει να βγάλει τα προς το ζην και όποτε βρίσκει ευκαιρία περιπλανιέται στην αγαπημένη του παραλία, έξω από την Αβάνα. Εκεί γνωρίζει έναν παράξενο άνθρωπο που του διηγείται μια-είναι η δεύτερηιστορία: την ιστορία του Ραμόν Μερκαντέρ, του δολοφόνου του Τρότσκι-η ζωή του οποίου στην εξορία και προς το τέλος  είναι η τρίτη ιστορίααπό τότε που, νεαρός κομμουνιστής, αγωνιζόταν στον Ισπανικό Εμφύλιο μέχρι την εποχή που βγαίνει από τις φυλακές του Μεξικού και καταφεύγει στη Μόσχα. .......................Με αφορμή ένα πραγματικό γεγονός, ο Λεονάρδο Παδούρα χτίζει μια ιστορία στην οποία συναντιούνται οι ζωές τριών ανθρώπων:του Τρότσκι,από τότε που φεύγει στην εξορία μέχρι τη στιγμή που δολοφονείται στο Κογιοακάν του Μεξικού, του Ραμόν Μερκαντέρ, που εκπαιδεύτηκε από τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες για να δολοφονήσει τον Τρότσκι, και του νεαρού Κουβανού Ιβάν, που θα γίνει ο θεματοφύλακας αυτής της μυστικής και επικίνδυνης ιστορίας.
"Ο Άνθρωπος που Αγαπούσε τα Σκυλιά " του Κουβανού Λεονάρδο Παδούρα είναι βιβλίο με υγιή προβληματισμό εντός του-που οριακά δεν τον αποκαλείς προσωπικό.
Μέσα από έρευνα αλλά και την μυθοπλασία αυτή καθαυτή,ο Παδούρα έχοντας μεγάλη έμπνευση επιχείρησε άλγεβρα λογοτεχνική με το μεγαλύτερο επίπεδο δυσκολίας,κατάφερε να βγάλει δηλαδή στην επιφάνεια  -απευθυνόμενος σε ευρύτερο κοινό,όχι μόνο τον κομμουνιστικής θεώρησης αλλά όλο τον ευήκοο αναγνωστικό κόσμο των καιρών μας-  ελκυστικές ιδεολογικές εξισώσεις,που απασχολούν πρωτίστως τον ίδιο,ως σύγχρονο Κουβανό,αλλά και τους υποψιασμένους αυτού του πλανήτη γενικότερα.
Εξισώσεις,που δεν είναι διόλου καινούργιες,εξισώσεις  που δεν έχουν ούτε στις μέρες μας διακριτό ορίζοντα επίλυσης στην πράξη και επί των οποίων την γνώμη του,την όποια εκείνος ακριβώς επειδή είναι Κουβανός έχει,αυτήν και καμία άλλη και καλεί και τον αναγνώστη να την υιοθετήσει, με τον α ή β τρόπο προτάσσοντας ολόκληρο το κείμενο ως επιχειρηματολογία,επιθετικά τονίζοντάς την σε πολλά κομβικά σημεία με φράσεις-κλειδιά, που προϊδεάζουν τον αποδέκτη για το τι θα διαβάσει και τις οποίες βρήκα πραγματικά ευθύβολες κι έντιμες,επειδή αφήνουν πόρτα ανοιχτή να προχωρήσει σε τούτο το πολυεπίπεδο διάβασμα ή να το αποφύγει, όπως ο διάολος το λιβάνι και το γιατί θα πράξει ή το ένα ή το άλλο,είναι επίσης μεγάλη κι ωραία πολιτική κουβέντα, που όμως δεν προσφέρομαι να φιλοξενηθεί εδώ .*
Γράφει για παράδειγμα σε μια τέτοια πρόταση,τσεκουράτα,ο Παδούρα το παρακάτω: 
όμως ο ένας χρόνος της υποχρεωτικής σιωπής,στη διάρκεια του οποίου συσσώρευε πισώπλατα χτυπήματα χωρίς καμία δυνατότητα απάντησης και έβλεπε να εξαρθρώνονται τα υπολείμματα της Αντιπολίτευσης της οποίας είχε ηγηθεί,θα τον έπειθε ότι η εξόντωσή του μετατρεπόταν,κάθε μέρα και περισσότερο,σε ανάγκη για τη μακάβρια κατρακύλα προς την σατραπεία στην οποία είχε λοξοδρομήσει η Μεγάλη Προλεταριακή Επανάσταση.

Το θέμα του μυθιστορήματος λοιπόν είναι τέτοιο,υποστηριζόμενο μάλιστα από ένα πυκνότατο κείμενο-καταιγισμό λέξεων αραδιασμένων σε 700 περίπου σελίδες, που περικλείει το ρίσκο να βγει χρόνο με τον χρόνο από την προστατευτική ομπρέλα του ιστορικού μυθιστορήματος, επομένως και τα ασφαλή βιβλιοφιλικά τείχη και να χρησιμοποιηθεί  από πολλούς και ποικίλους- αδαείς ή φανατικούς- μόλις το χρειαστούν κι αυτό, για πολλά και ποικίλα και δεν θα είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά, που αντίπαλα ιδεολογικά μέρη όλων των αποχρώσεων,ακόμα κι αυτά που τυπικά κινούνται   στην ίδια πλευρά,θα αντλούν υλικό, κατά το δοκούν φυσικά και για τους λόγους τους, από την ίδια όμως πηγή!
Δεν σκοπεύω επομένως να σκαλίσω ιδεολογικά το βιβλίο κι έτσι το προσέγγισα σαν ό,τι νομίζω πως πρέπει να εκληφθεί :ως ένα σύγχρονο,επιβλητικό,πολιτικοκοινωνικό μυθιστόρημα, από την Κούβα του σήμερα,το ξαναλέω, που μπορεί να αγγίξει και να προβληματίσει κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο και που είναι γραμμένο με συναισθηματισμό, που το διαπερνά πικρία αλλά όχι μίσος και κυριαρχεί σε όλο  μια τεράστια αγωνία διατυπωμένη με κάθε ευκαιρία, για το μέλλον όλων και ειδικά της αξιοθαύμαστης αυτής και τόσο ταλαιπωρημένης χώρας ,της  Κούβας.
Δουλεμένο με τσαγανό, το κείμενο διαθέτει ροή,ευπρέπεια,αξιοσημείωτες τεχνικές αρετές, είναι αρμονικότατο ως προς την ανάπτυξη και χωρισμένο ευφυώς σε τρεις ισοβαρείς ιστορίες, που μπαίνουν η μια στην άλλη ωραία,εναγκαλίζονται στοργικά και μαζί σπαρακτικά και σε καμία  περίπτωση μελοδραματικά και διαβάζονται ως μία.
Οι σελίδες στις οποίες περιγράφεται η ανθρώπινη πλευρά του Τρότσκι είναι συνταρακτικές καθώς ο Παδούρα δεν του δίνει άφεση αμαρτιών, αλλά βάζει έντονα την πινελιά της αυτοκριτικής που συνεχώς φέρεται ο Τρότσκι να κάνει στις μέρες της περιπλάνησης από τόπο σε τόπο εξορίας, για το πώς έχει συμπαρασύρει την οικογένειά του σε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή και σε όλο αυτό που έχει αποφασίσει μια αναίτια τιμωρός μοίρα γι αυτόν,πώς τον τσακίζουν ένας ένας οι θάνατοι των λατρεμένων του παιδιών ουσιαστικά εξαιτίας του,το αν και πρόσκαιρο και κατανοητό πάντως άρρωστο πάθος για την Φρίντα Κάλο,η απόγνωσή του,οι αμφιβολίες,οι ενοχές για τις πρακτικές που έχει ο ίδιος καθιερώσει ως πρώην πανίσχυρος ηγέτης,η Κροστάνδη που τον στοιχειώνει,το αίμα που έχει αφήσει και προτρέψει να χυθεί για την επικράτηση της Επανάστασης,η περηφάνια του που τον θόλωσε και δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων μετά τον θάνατο του Λένιν και,και,και... 
Το τρίπτυχο αυτών των αφηγήσεων,αντισταλινικό * ως τα μύχια του, πρωτοεπίπεδα μοιάζει να στρέφεται κυρίως γύρω από το κομμάτι της πολύχρονης εξορίας και  της δολοφονίας του Λεφ Νταβίντοβιτς Μπρόνσταϊν,του Τρότσκι-μιας  ιστορικής προσωπικότητας αναντίρρητα μεγάλου βεληνεκούς, που η θεωρητική του σκέψη , νομίζω, δεν έχει  ερμηνευτεί ψύχραιμα -αλλά για μένα πιο σοκαριστική ήταν η σκιαγράφηση του δολοφόνου,του σταλινικού Ραμόν Μερκαντέρ και του περίγυρού του, όλων αυτών των σκληρόπετσων,αφοσιωμένων Ισπανών κομμουνιστών του μεσοπολέμου, που συν τοις άλλοις πρωταγωνιστούν και στον εμφύλιο της χώρας τους,συγκρούονται με τους πάντες και μεταξύ τους κι εξαρτώνται με ζωή και θάνατο από το Κρεμλίνο πολιτικά,ηθικά, ιδεολογικά και στρατιωτικά.
Μέσα από την ιστορία του Ραμόν περνούν ιστορικές περίοδοι του ισπανικού εμφυλίου , δράσεις των κατακερματισμένων πρωταγωνιστών του με τις αγεφύρωτες διαφορές, σκηνές από την Μαδρίτη,την Βαρκελώνη και την εμφυλιακή ισπανική επαρχία της εποχής και ακολουθούν εικόνες από την υπόλοιπη μεσοπολεμική Ευρώπη στην οποία ανεβαίνει αλματωδώς ο φασισμός και στήνονται μεθοδικά τα φρικαλέα σκηνικά φόντα των αλαλιασμένων λαών, που θα παραπλανηθούν από φανατικούς και θα κυλιστούν ανερυθρίαστα στο ποτάμι αίματος των συνανθρώπων τους που θα διανοίξουν οι ηγεσίες τους, με πρώτο τον γερμανικό λαό και με πρωτομάστορα,το σίχαμα των σιχαμάτων, Αδόλφο Χίτλερ.
Η ιστορία,τέλος, του τρίτου χαρακτήρα,του Ιβάν,λειτουργεί σαν το βελονάκι που μπαινοβγαίνει στο πλεκτό και ενώνει κομμάτια.Ο Ιβάν ,ως Κουβανός πολίτης στις δύσκολες για το νησί  δεκαετίες του ΄70 και ΄80 αλλά και ΄90 βιώνει παράλληλα με την προσωπική του ζωή, που δεν είναι ρόδινη,την κατάβασή του- εξαιτίας της γνωριμίας με τον γέρο πια  Ραμόν- σε ένα ελάχιστα γνωστό και οικείο παρελθόν,που αυτό έχει όμως διαμορφώσει ήδη την καθημερινότητά του κι ευθύνεται σε τρομερό βαθμό για το τέλμα της,όχι επειδή -όπως τονίζει και ξανατονίζει ο συγγραφέας, που τριγυρίζει συνεχώς  με τους ήρωές του στο βιβλίο του,ζει κι αυτός εκεί μέσα μαζί τους-οι θεωρίες (του Μαρξ και του Ένγκελς αλλά και του Λένιν) δεν ήταν καλές, αλλά επειδή οι διαστρεβλωμένες εφαρμογές τους από δόλιους και μικρούς ανθρώπους (σαν τον Στάλιν) και η ύστατη δειλία ή ανημποριά άλλων (σαν τον Μπουχάριν και τον Κάμενεφ κά) να παλέψουν ως το τέλος σθεναρότερα κατά της σταλινικής διαστρέβλωσης, κυριολεκτικά  τις τσάκισαν και τις έθαψαν για όλη την ανθρωπότητα,ίσως δια παντός.
Αυτό είναι και το δια ταύτα ενός μυθιστορήματος πλήρους, με φανερή την προσήλωση από πλευράς δημιουργού στην αιτία που τον ενέπνευσε,με  συγγραφική συνέπεια, σοβαρού,διατυπωμένου με δωρικότητα, στηριγμένου καλά σε ωραία,δυνατή πλοκή, με ένταση, ανθρωπιά, διεισδυτικότητα, συνεχή δράση και διάθεση σύνθεσης, με αρχή, μέση,τέλος και τελικά με κατάθεση ψυχής είτε συμφωνεί κανείς μαζί του, είτε όχι κι όπου κι αν τοποθετούν ιδεολογικοπολιτικά δημιουργός και αναγνώστης τους εαυτούς τους,ενός μυθιστορήματος πικρού και θλιμμένου,έκπληκτου από  την οδυνηρή διάψευση της ελπίδας στις μέρες μας,εκατομμυρίων ανθρώπων κι ολόκληρων λαών σαν τον κουβανικό , που πίστεψαν στην ουτοπία (;) και στην ωραία χίμαιρα(;) του σοσιαλισμού κι έδωσαν τις ζωές τους σε μάταιους (;) αγώνες,που ανάλγητοι (;) δικτάτορες ποδοπάτησαν.
Και τα ερωτηματικά στις παρενθέσεις,πιστέψτε με ,δεν τα βάζω εγώ,αλλά νοερά ο ίδιος ο Παδούρα, που παρά την θλίψη, αφήνει με το ύφος γραφής του ,μιαν ακόμα- στενότατη- χαραμάδα ελπίδας από την οποία ίσως, κάποτε,με άλλες στρτηγικές και όντας σοφοί από τα λάθη του παρελθόντος,με ηθικότερους ηγέτες ή ακόμα καλύτερα μόνοι μας,αφήσουμε να ξαναπεράσει (το) φως .

Ναι,το προτείνω ανεπιφύλακτα.

* Ο Τρότσκι θα γινόταν το μέτρο που θα μπορούσε να δικαιολογήσει κάθε καταστολή,να θεμελιώσει την διαγραφή επικριτών και ενοχλητικών,η μία πλευρά ενός νομίσματος οπωσδήποτε εχθρικού για τους κομμουνιστές όλου του κόσμου αργότερα,ενός νομίσματος που  -για να γίνει προπαγανδιστικά κατάλληλο - σύντομα θα εμφάνιζε στην άλλη του πλευρά την εικόνα του Αδόλφου Χίτλερ.

Σχόλια

  1. Έτσι είναι. Κι ευτυχώς όμως που υπάρχουν ακόμη αυτοί που ονειρεύονται. Μεταφέρω κι εδώ μια πρόταση του Πεσσόα από το Βιβλίο της Ανησυχίας:"Η δική μου οπτική αφαιρεί πάντοτε από τα πράγματα αυτό που για το όνειρό μου είναι άχρηστο". Τολμηρό;
    Ή έστω ψάχνονται. Και δυστυχώς όλα αυτά που περιγράφεις τα βλέπουμε καθημερινά και στον τόπο μας, μας θέλουν μόνο στρατιωτάκια υπάκουα στις βουλές των, χωρίς άποψη, χωρίς προσωπικότητα, χωρίς σεβασμό στο όποιο έτερον, στην όποια ετερότητα (όταν φυσικά ως ετερότητα βαφτίζουν αυτό που δεν είναι/που δεν θέλουν/που τους πάει κόντρα).
    Καλή σου μέρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άντης29/1/13 16:18

      Σπουδαίο βιβλίο "Το Βιβλίο της Ανησυχίας".
      Χαίρομαι που μας το θυμίσατε και διαλέξετε τόσο επίκαιρη πρόταση.Προσυπογράφω.
      Τολμηρό και ελπιδοφόρο.Αλίμονο αν παραδοθούμε.

      Διαγραφή
  2. Φίλτατη Βιβή,πάντα ρομαντική και ιδεαλίστρια.Εμένα μου άρεσε το υστερόγραφο που εξηγείς γιατί δεν αισθάνεσαι ουδέτερη!Συμφωνώ κι εγώ με αυτά που αναρωτιέσαι αλλά πάρτο απόφαση.Είναι σάπια η πολιτική και σκοτεινές οι ψυχές των ανθρώπων.Από αρχαιοτάτων χρόνων,όχι τώρα.

    Για το βιβλίο τώρα να πω κι εγώ μερικά σχετικά.θέλησα να το διαβάσω μόλις κυκλοφόρησε και ήταν ήδη εξαντλημένο. Φανταστείτε ενδιαφέρον ο κόσμος!Με τα πολλά το πήρα κι εγώ και δεν απογοητεύτηκα αφού πρόκειται από λογοτεχνικής σκοπιάς για θαυμάσιο μυθιστόρημα.Να κάνω μια δυο παρατηρήσεις.Αφού εσύ πρώτη μιλάς για υποψιασμένους και προσπαθείς να έχεις καλυμένα τα νώτα σου που λένε και καλά κάνεις.Εμένα αντιθέτως από την αίσθησή σου που πάλιδεν είσαι πολύ σίγουρη μου έδωσε ολοκάθαρα την εντύπωση ότι είναι ένα στρατευμένο βιβλίο.Είναι φιλοτροτσκιστικό από ανάγκη αλλά έξυπνα καλυμμένο.Με την ελευθεροστομία που υπάρχει αυτη τη περίοδο σην Κούβα, που δεν ξέρει κανένας τι θα γίνει στο τέλος, ο Παδούρα που είναι δικός τους άνθρωπος έχει γράψει για να υπερασπιστεί το κουβανικό κομμουνιστικό πείραμα σε αντισταλινική μη σου πω αντισοβιετική βάση,για λογαριασμό της πατρίδας του υπεράνω όλων ακόμα κι αν το κριτικάρει.
    Ο Παδούρα σε όλες του τις συνεντεύξεις λέει και ξανλέει ότι δεν υπήρχε περίπτωση να φύγει από την Κούβα ούτε στα δύσκολα τους, ούτε όταν είχε την ευκαιρία αυτός σαν συγγραφέας, κι αυτό είναι το συγκλονιστικό,που δεν πουλάει την χώρα του,λέει ότι οι σοβιετικοί κι ο Στάλιν τα κάνανε όλα και καθαρίζει.Καλά κάνει.Είναι πατριώτης.Όχι σαν και μας που βγάζουμε τη χώρα στο σφυρί και οι μισοί και παραπάνω είναι υπέρ!Ο Κουβανός λέει και τα κατά και τα υπέρ και στέκεται στο πλευρό του λαού του ό,τι κι αν συμβεί με τον Κάστρο τελικά.
    Δεν το είδες;Βάζει όλα αυτά τα <> και υπερασπίζεται διατηρώντας και μια πισινή που λένε το <> του Τρότσκι.
    Δηλαδή μας υποβάλει την σκέψη ότι <> ήταν ο Τρότσκι στα πράγματα και όχι ο αιμοδιψής Στάλιν ίσως να μη μετατρεπόταν η επανάσταση του λαού σε γκιλοτίνα.Αν αυτό αν εκείνο και ούτω καθεξής.Και βέβαια το επιστέγασμα είναι ότι η μαρξιστική θεωρία καλή είναι και αν δεν έπεφτε στα χέρια του Στάλιν και αν και αν.Όμως έπεσε και έγινε ο,τι έγινε και σε μας έμειναν τα μυθιστορήματα.Δυστυχώς.Θα πουλήσουν τη χώρα μας και σε μας θα έχουν μείνει τα μυθιστορήματα μου φαίνεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. όπως κατάλαβες στα εισαγωγικά είχα τη λέξη αν .

      Διαγραφή
  3. Συναρπαστικό μυθιστόρημα.Εγώ το χάρηκα ειδικά επειδή είναι αντισταλινικό.Αρκετά πια μ΄αυτό το σχιζοφρενές γεωργιανό κάθαρμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος29/1/13 17:15

      Η παγκόσμια ιστορία βρίθει από σχιζοφρενή καθάρματα αλλά είναι άτοπο να συγκρίνετε τον Στάλιν με τον Χίτλερ.Κι εγώ διαφωνώ με αυτά που έκανε αλλά πώς αλλιώς θα στήριζε την βιομηχανοποιημένη υπερδύναμη αντίπαλο δέος που οραματιζόταν;Με μυρωδάτους κρίνους;

      Διαγραφή
    2. Τάκης29/1/13 17:47

      Να μην έσωζε να τη στηρίξει ρε φίλε.
      Σε τι διαφέρει ο Στάλιν, στον αριθμό των θυμάτων ή στο κίνητρο;Πας καλά...

      Διαγραφή
  4. Στάθης30/1/13 15:19

    Το μυθιστόρημα του Παδούρα είναι αντικειμενικά πολύ καλό.
    Πληρεί σε μεγάλο ποσοστό τις προϋποθέσεις που απαιτεί το είδος στο οποίο ανήκει.Αρκεί όταν το διαβάζουμε να φοράμε τα γυαλιά μας μυωπίας, πρεσβυωπίας,αστιγματισμού κτλ όχι τις παρωπίδες μας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ανώνυμος1/2/13 00:05

      Ακριβώς!Πολύ εύστοχο σχόλιο.Η σταλινολογία δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ.Ας το δούμε σαν ένα πολιτικό θρίλερ.Είναι συγκλονιστικό.

      Διαγραφή
  5. Γιώργος31/1/13 13:44

    Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο.Θα το διαβάσω όμως γιατί η ανάρτησή σας μου κίνησε το ενδιαφέρον.Μου αρέσουν τα πολυσέλιδα βιβλία με ιστορικό θέμα που ενισχύονται με επικουρικές αναγνώσεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στάθης7/2/13 16:41

      Αυτό φίλε μου,είναι ακριβώς το βιβλίο που αναζητάς αλλά πρόσεξε μήπως γίνεις τροτσκιστής από την πολύ επικουρική μελέτη,χαχα

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου