" Ο Ελέφαντας " , Σλάβομιρ Μρόζεκ




Μετά την αναζωογονητική ανάσα που προσφέρει γενναιόδωρα στον αναγνώστη του το έξοχο,το ανυπέρβλητο κείμενο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη στο "Μυθιστόρημα της Κυρίας Έρσης" -του οποίου σελίδες, όπως τύχουν ξαναδιαβάζω σχεδόν κάθε μέρα σαν αντίδοτο στον ιό του εγωτισμού και ραγιαδισμού που κάνει θραύση στην καθημερινότητα ενός λαού όπως ο δικός μας,με βαριά κληρονομιά,ο οποίος όμως δεν εννοεί να αγαπήσει την ανάγνωση και να ερμηνεύσει την ιστορία του με γνώση και ψυχραιμία, ώστε να μην επαναλάβει τα τραγικά της σημεία-δεν ήξερα ποιό, από τα τόσα υποψήφια προς ανάγνωση βιβλία ,που έχω, να διαβάσω.Ξεχώρισα  αρχικά τον "Εξώστη" του Νίκου Καχτίτση αλλά μου φάνηκε  κείμενο που θέλει  εστίαση ,κάτι που δεν μπορώ να καταφέρω εύκολα αυτό τον καιρό
Κανένα όμως δεν μου φαινόταν κατάλληλο και από τα αμφίβολης πρόθεσης βιβλία πολλών σημερινών Ελλήνων συγγραφέων,που έχω αγορασμένα στην διάρκεια του 2012,ούτε λόγος να γίνεται, αυτά κι αν παρατήσω αδιάβαστα για καιρό,το βλέπω... 
Ψάχνοντας στην  βιβλιοθήκη μου λοιπόν ,όπως πολλοί πια,βρήκα την ιδανική  λύση,μια συλλογή διηγημάτων που θεώρησα ότι θα ήταν το τέλειο διάβασμα ανάμεσα στα μυθιστορήματα,που συνήθως προτιμώ κι επιπλέον αυτά τα μικράκια του Πολωνού Σλάβομιρ Μρόζεκ δεν τα θυμόμουν διόλου.
Στη συλλογή του 1979 των εκδόσεων Γράμματα λοιπόν με τον γενικό τίτλο "Ο Ελέφαντας" φιλοξενούνται 42 διηγήματα του Μρόζεκ.Απολαυστικά σαν σκανταλιάρικες κουταλίτσες από βαζάκι με ελαφρύ και δίχως πολλή ζάχαρη γλυκό,που δεν μπορείς και δεν θες να σταματήσεις να το γεύεσαι.

Το εξώφυλλο του μικρού βιβλίου,που ανέσυρα δεν είναι αυτό που έβαλα πιο πάνω.Το δικό μου, φθαρμένο λιγάκι,παλιό όντως, είναι ένα μικρό 190 σελίδων,χρώματος μάλλον μωβ , με τον τίτλο μέσα σ΄ ένα άσπρο πλαίσιο,από τα Γράμματα πάντως και με την μετάφραση του Μπαλή.100 δραχμές αναγράφει , δηλαδή 0,30 λεπτά της απάτης που λέγεται ευρώ...
Τι καλά που αποδείχτηκε ότι έκανα και τα διάλεξα!
Ωραιότατα,με έντονο χιούμορ,κριτικά,έξυπνα,μικρές,απολαυστικές ανάσες ωραίας λογοτεχνίας με κοινό σημείο αναφοράς τους,ναι και των 42, η με σατιρική διάθεση κριτική του πολωνικού κομμουνιστικού μοντέλου.Ενός μοντέλου που οι πολίτες κι αυτής της χώρας βίωσαν όχι σαν αποτέλεσμα μιας δική τους επαναστατικής διαδικασίας κι επιλογής αλλά σαν ένα από τα πάνω κι απ΄έξω επιβεβλημένο σύστημα εξουσίας,με πολλά τρωτά, που δεν ήταν στην εφαρμογή του κι ό,τι πιο ελεύθερο κι ας μην είμαστε σε θέση να έχουμε ασφαλές κι ιδανικό μέτρο σύγκρισης γιατί  κι η περιβόητη ελευθερία της Δύσης καλό κουμάσι είναι, δείχνει κάθε μέρα τα δόντια της σ΄όποιον την αμφισβητήσει!

Τα διηγήματα της συλλογής είναι όλα λιτά,περιεκτικά,έξυπνα και δεν έχουν περίβλημα θεατρικού έργου,πράγμα που δείχνει την γενικότερη άνεση γραφής του Μρόζεκ,που είναι πιο γνωστός για τα ενδιαφέροντα θεατρικά του έργα,πολυπαιγμένα και στις αθηναϊκές σκηνές από ταλαντούχους κι ατάλαντους,αιχμηρά τα περσσότερα και ποιοτικά,με ωραία δομή και χιούμορ,το οποίο σαν στοιχείο αποτελεί μία σταθερά για τον συγγραφέα,όπως διαπίστωσα.
Ξεχώρισα μερικά ως υψηλότερης αισθητικής, όπως την "Κοοπερατίβα",το καλύτερο απ΄όλα,ένα αριστουργηματάκι,που σε ξεγελάει ο τίτλος του κι άλλα περιμένεις άλλα διαβάζεις, τον "Πέερ Γκυντ" , ένα τρυφερό αφήγημα ξέχειλο από  μεστό και πικρό χιούμορ μα γεμάτο ζωή,τα "Γενέθλια", άκρως δηκτικό κι αλληγορικό , το "Λιοντάρι", την "Καμηλοπάρδαλη",το "Μνημείο", όλα λίγο πολύ στο ίδιο καλό επίπεδο, έξυπνα και με τσαγανό γραμμένα  και τέλος την "Δίκη",που αναφέρεται σε συγγραφείς και κριτικούς και μάλλον την έγραψε προφητικά ο Μρόζεκ για ... Έλληνες συγγραφείς τού σήμερα και την ραγιάδικη κατάντια τους!Ούτε παραγγελία να του το είχαν ζητήσει του Μρόζεκ το συγκεκριμένο διήγημα ,έριξα γέλιο.

Μόνο που στην πραγματικότητα δεν είναι για γέλια το ότι πληθώρα διανοούμενων της χώρας είναι για τα μπάζα. Ακόμα κι όσους λίγους συγγραφείς έχουν ταλέντο δύσκολα τους ανέχομαι πια κι εγώ και πολλοί αναγνώστες,επειδή είναι αμειβόμενες, σε πολλές περιπτώσεις, πένες,που υμνούν το μνημόνιο,αν είναι δυνατόν,έναν ξενόφερτο Χάρο, που ρίχνει χιλιάδες Έλληνες καθημερινά στην κιμαδομηχανή της δουλάρας συγκυβέρνησης για χάρη των συμφερόντων του ευρωπαϊκού, γερμανοθρεμμένου καπιταλισμού.
Ή κι αν δεν είναι υπερασπιστές της άθλιας κυβερνητικής πολιτικής-διακαίωμά τους στο κάτω κάτω,όπως δικαίωμά μου κι εμένα να το κατακρίνω- συντηρούν και ηθελημένα ή άθελά τους προτείνουν ένα τόσο σαχλό πια , τάχαμου χιουμοριστικό κι ουδέτερο στυλάκι-βουτυράκι στο ξεροκόμαστο των μμε, των fcb και συναφών,των μπλογκς τους και που  νιώθω ότι το μπούχτισα πια... Ούτε στην Κατερίνα και Μανίνα φάση πια να είμασταν...μπλιάχ...


Σχόλια

  1. Παρά τα χρόνια θυμάμαι πως μου είχαν αρέσει πολύ όλες σχεδόν οι ιστορίες!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ρεσιταλάκι χιούμορ και σπιρτάδας σχεδόν όλα...

      Διαγραφή
  2. Μου έδωσες ιδέα να τα διαβάσω! Υποθέτω για την τόση σου οργή και την ανάκληση της Κατερίνας και της Μανίνας έχεις κάποιες πολύ σχετικές εικόνες... Ο ρόλος των διανοουμένων, αχ πάντα ένα θέμα, έχω κι εγώ κάποιες άμεσες εμπειρίες, μάλιστα από πρόσωπα που δεν θα περίμενα. Πάντως ας μην τους τσουβαλιάζουμε όλους βέβαια.
    Το πρόβλημα είναι ότι αυτό που χρειάζεται από αυτούς κυρίως είναι κάτι και πέρα από την απλή έκφραση μιας αντίθεσης, είναι μια "επιθετικά" αφυπνιστική δριάση, κι επιμένω στη δράση γιατί αυτοί μπορούν (δυνητικά) να λειτουργήσουν ως παράδειγμα. Και μας λείπει το παράδειγμα. Κάτι θα γίνει θα δεις... (φαντάζεσαι Οικονόμου έχεις διαβάσει...)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Προσπαθώ πάρα πολύ Κατερίνα,να μην τσουβαλιάζω.
      Πώς όμως να είμαι ψύχραιμη και να διαβάσω τα πολύ καλά ίσως χ,ψ βιβλία,συγγραφέων που πχ γράφουν ύμνους υπέρ του μνημονίου,ως του μόνου,
      κι είναι δικαίωμά τους,να υποστηρίζουν,σχεδίου εξυγίανσης(!)μου λες;
      Πώς μπορεί έξυπνοι άνθρωποι να μη βλέπουν τι γίνεται;
      Μου είναι πολύ δύσκολο να το διαχωρίσω αυτό από το συγγραφικό έργο τους, όσο είναι εν ζωή κι ο χρόνος δεν έχει αμβλύνει την σύμπλευσή τους σε τόση καταστροφή.
      Είναι δυνατόν να προσεγγίζει ένας άνθρωπος των γραμμάτων με κομματική- οποιασδήποτε απόχρωσης- οπτική αυτό το οικολογικό έγκλημα που κάνει η κυβέρνηση στις Σκουριές;Θέλει πολύ μυαλό για να δει κάποιος τι γίνεται εκεί;
      Τι σκατά Έλληνες λένε πως είναι...Αυτοί μας τα ΄χουν πρήξει με την σωτηρία της πατρίδας και την εξυγίανση του κράτους και τα λοιπά μεγαλόστομα.Ποιάς πατρίδας,της αποικίας που κομματιάζει η λαγκάρντ και πουλάνε οι γιάπηδες με την εκλογική συναίνεση χειραγωγημένων και φοβισμένων πολιτών;Είναι αυτό δημοκρατία;
      Κι αν είναι δικαίωμα του καθενός να είναι όλα τα παραπάνω άλλο τόσο είναι και μένα και πολλών
      να μην τους ανεχόμαστε πια.Απλά πράγματα.

      Διαγραφή
    2. Νίκος3/3/13 01:22

      Κοντοφθαλμισμός θα μου πείτε αλλά ούτε εγώ τους ανέχομαι.Αρνούμαι να αγοράσω βιβλίο του Θεοδωρόπουλου για παράδειγμα αν και τον θεωρώ ικανότατο συγγραφέα.Με έχει ενοχλήσει πολύ η στάση του.Προσέξτε,η στάση του όχι το δικαίωμά του να την έχει.

      Διαγραφή
    3. Μα συμφωνώ απόλυτα. Αυτό που ενδιαφέρει τους κρατούντες είναι να "σωθεί" η χώρα, δηλαδή οι τράπεζες, το χρηματοπιστωτικό σύστημα και σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχουν και δε χωρούν οι άνθρωποι. Υπάρχει κρίση, υπάρχει δανεισμός, υπάρχει τρόικα. Και για ένα μέρος των διανοουμένων υπάρχει συνυπευθυνότητα σε οριζόντιο επίπεδο, οπότε σημαία τους η αποδοχή, το οριζόντιο άπλωμα της συνενοχής που φτάνει βέβαια μέχρι το κήρυγμα των μνημονιακών βουλήσεων και την επίθεση στα δικαιώματα και στους αγώνες όσων αντιδρούν. Συμφωνώ και με το Νίκο σε όλα. Υπάρχουν και άλλα ονόματα, και νεώτερων, που θάπρεπε να ντρέπονται. Όμως, το πιστεύω ότι αυτό είναι η μια πλευρά πλευρά. Καλή σας ημέρα.

      Διαγραφή
  3. ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΟ BLOG!!!
    ΚΑΛΩΣ ΣΕ ΒΡΗΚΑ!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Βάσω2/3/13 21:12

    Η Μανίνα κι η Κατερίνα ήταν αθώα κοριτσίστικα περιοδικά, αυτοί είναι χολέρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ανώνυμος28/5/13 23:31

    Επειδή χθες διάβαζα τα εκπληκτικά διηγήματα του Μροζεκ, μπήκα στο διαδίκτυο να θυμηθώ λίγα βιογραφικά του και βρέθηκα στο ενδιαφέρον μπλογκ σας. Δεν καταλαβαίνω το μένος σας για τους συγγραφείς με τους οποίους δεν συμφωνείτε πολιτικά. Κρίμα γιατί σας στερεί τη δυνατότητα να διευρύντε τους ορίζοντές σας, οι οποίοι μένουν κομματικά περιορισμένοι. Δυστυχώς οι... Σκουριές βρίσκονται και στα μυαλά. Με κάτι τέτοια κείμενα αρχίζω και εκτιμώ πόσο προοδευτικός ήταν μπροστά σας τελικά ο Ζντανοφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου