'" Φεύγει το Φάντασμα " , Φίλιπ Ροθ


Κάθε φορά που διαβάζω Φίλιπ Ροθ αισθάνομαι σαν να επιστρέφω άρον άρον στην πραγματικότητα.Κι ακόμα κι αν θεωρώ ότι,που και που,επαναλαμβάνεται,τον έχω σταθερά σε περίοπτη θέση στην βιβλιοθήκη του μυαλού μου ως έναν δραματικό,πολύ πυκνό, καταιγιστικό,ενίοτε ανοικονόμητο,μα πολύ περιεκτικό,εφευρετικό, καταγγελτικό, μεγάλο σημερινό παραμυθά (πόσο παραμυθά;),από τους λίγους σύγχρονους μ΄έναν σκληρό μεν τρόπο γραφής,που μαγεύει όμως τον αναγνώστη με την αλήθεια του.
Τον λατρεύω,έτσι απλά,το παραδέχομαι και λέω γι αυτόν,σ΄όσους δεν διαβάζουν και πολύ,για να καταλάβουν κάπως για τι κλάσης λογοτέχνη μιλάμε,ότι αυτός ο χαρισματικός διανοούμενος-εβραίος-συγγραφέας είναι ας πούμε ο Γούντυ Άλλεν της λογοτεχνίας,ένας ανεξάντλητης κι ενδιαφέρουσας θεματολογίας,ευφυής,νευρικός,είρων,υπέροχος,συνεπής, χαρισματικός δημιουργός τέχνης, με τα (λίγα) αδύνατα και τα (αναρίθμητα) δυνατά σημεία του.

Σε τούτο το βιβλίο(από τις εκδόσεις Πόλις και με ωραία μετάφραση από την Κατερίνα Σχινά) ο Ροθ με υποδέχτηκε περιγράφοντας τα βάσανα του 70χρονου πια ήρωά του, του ομότεχνού του Νέιθαν Ζούκερμαν,παλιού μας πολύ γνώριμου από προηγούμενα μυθιστορήματα, δίνοντας παραστατικότατα ένα πρώτο μέτρο για τον αγώνα του με τον καρκίνο που τον ταλαιπωρεί ,αλλά και με τα ανελέητα γηρατειά και φυσικά με την ανοχύρωτη μοναξιά του...
Το κάθαρμα ο Ροθ,σκέφτομαι, μου το΄χει ξανακάνει αυτό-να με χαστουκίσει δηλαδή με μια ιστορία ζοφερή -αλλ΄ όχι κι από την πρώτη και δεύτερη σελίδα!Το κάθαρμα ο Ροθ,ξανασκέφτομαι,είναι ένας από τους μεγαλύτερους εν ζωή συγγραφείς,τι ψάχνω κι εγώ,σ΄αυτό το μυθιστόρημα απλά μπαίνει κατ΄ευθείαν σαν ταύρος σε υαλοπωλείο και τα κάνει γυαλιά καρφιά !
Εσύ,ο αναγνώστης, δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια από την σύγκρουση που σου αφηγείται,είσαι παράλυτος,σ΄έχει καθηλώσει.Το μυαλό σου δεν ταξιδεύει πουθενά,οι λέξεις του Ροθ δεν παράγουν πιασιάρικες εικονίτσες για να γίνουν ένα ακόμα φιλμ του Χόλυγουντ,αν και ποτέ δεν ξέρει κανείς.Υπακούοντάς τον πειθήνια συνθέτουν ένα στυφό κείμενο, που σε κρατάει εντός του και δεν σε πάει ούτε μισό πόντο μακρύτερα απ΄αυτά που η εξοχότητά του γράφει.Υποτάσσεσαι στον ροθικό λόγο.Κι αυτός δεν σου χαϊδεύει τ΄αυτιά.

Κοίτα βρε βλάκα,σου λέει νοερά , ένα μάτσο σκατά είναι ο πολιτισμός σου,κοκορεύεσαι, ανόητε,για τα επιτεύγματά σου αλλ΄ακόμα δεν έχεις βρει τον άθλιο εαυτό σου να τον συμμορφώσεις μια στάλα,κάνεις πολέμους, φόνους,τρομοκρατικές ενέργειες, εκλογές, διπλωματικά επεισόδια,κλέβεις, κάνεις,ράνεις,όλα κατά πάνω σου όμως γυρνάνε και συ μυαλό δεν βάζεις.

Ορμάει κατά πάνω σου ας πούμε στην 28η σελίδα,αφού σε έχει μπάσει για τα καλά στην ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος-όπως εκείνος την εννοεί- κι έχοντας κάνει μια περιγραφή συνάντησης του ήρωά του με ένα από τα φαντάσματα που ξαναφαίνονται στην ζωή του και σε ρωτάει ειρωνικά: "ε,καλό μου ανθρωπάκι, πώς σου φάνηκε η Έιμι Μπελέτ,αρκετά αληθινή,ο καρκίνος που της έχει φάει το μισό πρόσωπο σε προσγείωσε στην αληθινή ζωή;"
(Εσύ μόλις έχεις τελειώσει την "Χώρα του Χιονιού" κι έχεις μισοτολμήσει να ξεχαστείς λιγάκι από τα θρύψαλα της καθημερινότητας κι αυτός γράφει έτσι απλά και χωρίς πολλά στολίδια το "Φεύγει το Φάντασμα", που σου ουρλιάζει στην μούρη άντε ζώον της μεγαλούπολης,τελείωνε με τα ρομάντζα....)

Κυρίες και κύριοι,τα πολλά λόγια είναι φτώχεια,ο μέγας Φίλιπ Ροθ-και σας προειδοποιώ, μη σας ξεγελάει το καλόγνωμο χαμόγελο στις φωτογραφίες-και τα ζωντανά φαντάσματα του πολυτάραχου βίου τού Νέιθαν Ζούκερμαν,γνήσιας ρέπλικας όχι μόνον εκείνου αλλ΄ όσων  πλασμάτων και υμών των ιδίων δεν πάει το μυαλό σας ότι συνωστίζονται πάνω σ΄αυτόν τον τσουρομαδημένο πλανήτη, θα σας ξαναφέρουν, ώσπου να πείτε κύμινο, στην πικρή,αληθινή ζωή των ανθρώπων!



Ορίστε και κομμάτια από την περίληψη στο οπισθόφυλλο,έτσι για να σας ιντριγκάρει το περιεχόμενο και να μπείτε κι εσείς στον πειρασμό ν΄αγοράσετε,να δανειστείτε κι ό,τι τέλος πάντων σας φωτίσει ο Ύψιστος να πράξετε,προκειμένου οπωσδήποτε να διαβάσετε το σπαρακτικό,έντονα ψυχογραφικό, ελεγειακό πάνω στη νιότη και τα γηρατειά και την ζωή την ίδια, ειρωνικό μα και γεμάτο καλοσύνη ταυτόχρονα, αντιρατσιστικό και για γερά νεύρα κι ένα σωρό ακόμα απ΄αυτά που είναι η αληθινή ζωή,σπουδαίο βιβλίο.

...................επιστρέφοντας στη γενέτειρα του ανακαλύπτει ότι όλα έχουν αλλάξει, ο Νέιθαν Ζούκερμαν ξαναγυρίζει στη Νέα Υόρκη, την πόλη που έχει εγκαταλείψει πριν από έντεκα χρόνια. Μόνος στο σπίτι του στο βουνό, στην ορεινή Νέα Αγγλία, ο Ζούκερμαν δεν είναι παρά συγγραφέας: ούτε φωνές, ούτε μέσα μαζικής ενημέρωσης, ούτε τρομοκρατικές απειλές, ούτε γυναίκες, ούτε ειδήσεις, παρά μόνο η ενασχόληση με το έργο του και η προσπάθεια να υπομείνει το άχθος των γηρατειών.

....................νεκραναστημένος.............σύντομα θα πραγματοποιήσει τρεις συναντήσεις που θα διαρρήξουν την επιμελώς περιφρουρημένη μοναξιά του. Η πρώτη είναι με ένα νεαρό ζευγάρι, το διαμέρισμα του οποίου ο Ζούκερμαν δέχεται ............να ανταλλάξει με το δικό του. Εκείνοι θέλουν να εγκαταλείψουν το Μανχάταν μετά την επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου ..................ο ίδιος ερωτοτροπεί με την ιδέα να επιστρέψει στη ζωή της πόλης. .............., ο Ζούκερμαν αρχίζει επίσης να επιθυμεί να ανταλλάξει τη μοναξιά του με την ερωτική πρόκληση της νεαρής γυναίκας, τηςΤζέιμι: τα θέλγητρα της ..................... είχε αφήσει πίσω του ..............
Η δεύτερη συνάντηση είναι με ένα πρόσωπο που έχει σημαδέψει τα νεανικά χρόνια του Ζούκερμαν, την Έιμι Μπελέτ, σύντροφο και μούσα του Ε. Ι. Λόνοφ, ενός συγγραφέα που τον θαυμάζει απεριόριστα ο Ζούκερμαν. Η άλλοτε ακαταμάχητη Έιμι είναι σήμερα μια ηλικιωμένη γυναίκα καταρρακωμένη από την ασθένεια, ταγμένη να διαφυλάσσει τη μνήμη ..............
Τέλος, η τρίτη συνάντηση είναι με τον επίδοξο βιογράφο του Λόνοφ, έναν αδίστακτο νεαρό λόγιο, ο οποίος..................... "μεγάλο μυστικό" του Λόνοφ......
Αιφνίδια μπλεγμένος -όπως ούτε ήθελε ...... ο Ζούκερμαν πρωταγωνιστεί ..........με συναρπαστικές δυνατότητες και ......... Στοιχειωμένο από το προηγούμενο έργο του Ροθ "Ο συγγραφέας-φάντασμα" (πρώτο μέρος της τριλογίας "Ζούκερμαν δεσμώτης"), το "Φεύγει το φάντασμα" ...........

Σχόλια

  1. Ανώνυμος30/4/13 11:32

    Nαι σε όλα. Μου αρέσει η καθαρή σας ματιά.

    Διάβασα το "Φεύγει το φάντασμα" σε μια αναγνωστική αναβροχιά με μοναδικό κριτήριο επιλογής το ότι ήταν Ροθ. (Τον οποίο, σημειωτέον, γνώρισα τα τελευταία 10 χρόνια.)
    Και φυσικά δεν μετάνιωσα. Ο άνθρωπος γράφει λογοτεχνία. Έχω διαβάσει αρκετά βιβλία του και μου άρεσαν όλα. Του βγάζω το καπέλο.
    Σε προσγειώνει στο εφήμερο με έναν εκπληκτικό τρόπο, όπου δεν μπορείς να μην παραδεχτείς ότι έτσι έχουν τα πράγματα, αν είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου.

    κ.κ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ακριβώς αυτό:ο άνθρωπος γράφει κι εμείς κοινωνούμε λογοτεχνία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου