" Ο Κάμπος στις Φλόγες ", Χουάν Ρούλφο



Δυό εκδόσεις έκανε όλες κι όλες ο Μεξικανός Χουάν Ρούλφο κι ο θρύλος γύρω από το όνομά του δεν λέει να κατασιγάσει ως τα τωρινά χρόνια.Μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο τον τίτλο ενός από αυτά,"Ο Κάμπος στις Φλόγες", συναξάρι δεκαεπτά σκληρών και ρεαλιστικών ιστοριών του 1953 εν είδει σημαδιακού προπομπού τού πολύ σημαντικού του μυθιστορήματος "Πέδρο Πάραμο",που ακολούθησε δυό χρόνια μετά.Δίκαια ο Ρούλφο θεωρείται σπουδαίος και δίκαια είναι δημοφιλής στους επιλεκτικούς αναγνώστες όλου του κόσμου.Στην συλλογή έχουμε ξεκάθαρα και απλόχερα δοσμένα όλα τα δείγματα της ιδιαίτερης συγγραφικής του διάνοιας,που ξεδιπλώνονται ακόμα πιο καθαρά λίγο αργότερα στο "Πέδρο Πάραμο".

Σήμερα ο Ρούλφο  για τον άπειρο αναγνώστη ή εκείνον που τον διαβάζει πρώτη φορά μοιάζει κάπως προβλέψιμος.Επηρεάζοντας*δεκάδες,ισπανόφωνους κυρίως, πεζογράφους,που ακολούθησαν την δική του ρότα αλλά έτυχε να διαβαστούν ή μάλλον να εξαχθούν πρώτοι σε διεθνή ανάγνωση, μοιάζει τώρα παγκοσμιοποιημένα οικείος.
Η σκόνη,η άμμος,τα σομπρέρος και οι κάκτοι,οι άκριτοι σκοτωμοί, η ακραία φτώχεια και η βία τού μονίμως σε πολεμική αναταραχή μεθυσμένου Μεξικού, στυλιζαρισμένα προϊόντα,που το Χόλυγουντ  πρώτο και καλύτερο υπέκλεψε και προμηθεύει επί χρόνια με αυτά, ως υποκουλτούρα περισσότερο, απάσας τας αγοράς, έχουν καλύψει την πιθανότητα αιφνιδιασμού του αναγνώστη του 2013.
Δεν είναι έτσι όμως.Δεν είναι ο Ρούλφο ο ξαναειπωμένος,το αντίθετο,μεταγενέστεροι πάτησαν πάνω του κι έκαναν λογοτεχνία -καλή ή κάκιστη-και δευτερευόντως σενάρια κινηματογραφικά -καλά ή ελεεινά- και αντέγραψαν βυθισμένους στην απόγνωση ήρωες και επιχείρησαν να στήσουν σαν τοπία δράσης λογής ρημαγμένους τόπους , παρμένα όλα κατευθείαν από τα δικά του κείμενα ,όσο αυτός σιωπούσε πια και τα είχε αφήσει να αιωρούνται αστέρια στο λογοτεχνικό άπειρο.

Γεννημένος το 1917 ο Ρούλφο αποτυπώνει στα διηγήματά του τον ζωντανό ακόμα απόηχο της Μεξικάνικης Επανάστασης του 1910-1920,του πολέμου των Κριστέρος του 1926-1929,την φτώχεια, τα  τσαλακωμένα οράματα των φτωχών- που δεν υπολείπονται σκληρότητας στην καθημερινότητά τους- που ζουν όπως όπως στον άνυδρο,άγονο Κάμπο μια άθλια ζωή,την αδικία και την ελλειπτική δικαιοσύνη του συγκυριακά ισχυρότερου,τις βιαιότητες των τσιφλικάδων, την παθητικοποιημένη κατάσταση του αμόρφωτου λαού και κατά συνέπεια την αποχαύνωσή του και την ισχνή καμιά φορά συντελούμενη αφύπνισή του ,τον ρόλο της εκκλησίας και όλο το φάσμα της ταξικής ζοφερότητας.
Τα διηγήματα μοιάζουν με σπονδυλωτό μυθιστόρημα ή ιστορικό χρονικό υπαρκτών προσώπων με φανταστικά ονόματα.
Ο Ρούλφο είναι καταιγιστικός,ρίχνει στην χύτρα του ό,τι έχει εύκαιρο κι έχει πολλά.Το Μεξικό του είναι μια μικρογραφία του κόσμου και των βίαιων μετασχηματισμών του.Σε τι ακριβώς;Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά.Ο Ρούλφο δεν κατασκευάζει βολικούς ήρωες για σχολεία και κατηχητικά.
Εδώ οι διαστρωματωμένες σε όλο τον πληθυσμό συγκρούσεις γίνονται σε συνθήκες θλιβερής προσπάθειας επιβίωσης, κυριαρχημένης από μια μακάβρια, λαϊκή και θρησκόληπτη θυμοσοφία που επικρατεί στα περισσότερα γυρίσματα της πραγματικής ιστορίας και λειτουργεί σαν τροχοπέδη στον αλαλιασμένο και παρατημένο στην ξεραΐλα πληθυσμό.  Η αποδοχή της ειμαρμένης για τον φτωχό Μεξικάνο των αφηγημάτων του Ρούλφο είναι καταλυτική,η πολιτική και ταξική αδικία που όμως ο συγγραφέας δεν κάνει το λάθος να μετατρέψει σε συνθηματολογία περισσεύει,η κατάληξη δε είναι η χειρότερη:η απαξίωση της ζωής,η απόρριψή της σαν αγαθό αναφαίρετο και ατομικό.

Εδώ ,διαβάστε παρακαλώ το κείμενο της Μικέλας Χαρτουλάρη δημοσιευμένο πρόπερσι στα Νέα,με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής από τον Πατάκη και μην παραλείψετε την στήλη με τίτλο Σιωπή με νόημα.Αυτά τα δυο τρία πραγματάκια για την ζωή του Ρούλφο βοηθούν να μπούμε στο κλίμα της εποχής στην οποία έγραψε ό,τι είχε προηγηθεί κι ό,τι ακόμα συντελούνταν.
Αξιώθηκα μόλις χτες να διαβάσω την συλλογή έχοντας όμως στο βάθος του μυαλού μου την παρουσίαση της Χαρτουλάρη η οποία με έχει προλάβει ή αν προτιμάτε με εκφράζει , είναι κατ΄εμέ πλήρης και δεν χρειάζεται να επινοήσω τίποτα το διαφορετικό για να πω εντέλει με δικά μου ντε και καλά λόγια την προτροπή,που ήθελα απ΄την αρχή της ανάρτησης να διατυπώσω: διαβάστε Χουάν Ρούλφο!

*αποκλείεται,για παράδειγμα,ο Γκιγιέρμο Αριάγα να μην έχει διαβάσει Ρούλφο....

Σχόλια

  1. νανα ιωαννιδου25/6/13 05:45

    Φιλτατη Βιβη
    Αισθανομαι ολα αυτα που γραφεις για τον Χ Ρουλφο και που ζουμε τωρα ακομα ,δεν θα εχουν ποτε τελιωμο !
    Τωρα τελευταια που μ ενδιαφερει καθε πληροφορια για τον 19 αιωνα της Ρωσιας , ειναι μια απο τα ιδια και βεβαια η ιστορια σε μερικες απατες (!) ευτυχως εβαλε σαβανα!!!
    Νασαι καλα να μας χαριζεις τοσο σημαντικες πληροφοριες για το βιβλιο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η ιστορία επαναλαμβάνεται.Αυτοί πάντως που φαίνονται να την μελετούν καλά ακριβώς για να αποφύγουν τα λάθη τους είναι οι ....δυνάστες μας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μάλλον χρωστώ στον Χ. Ρούλφο μια ανάγνωση ακόμα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Μετά το "Πέδρο Πάραμο" θα σου φανεί στενός ο... Κάμπος.Λέω,δεν ξέρω,είσαι και του απροβλέπτου...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου