" Η Ελεημοσύνη των Γυναικών " , Ανδρέας Μήτσου


Τα 15 διηγήματα που περιέχει η συλλογή "Η Ελεημοσύνη των Γυναικών" του   Ανδρέα Μήτσου,συγγραφέα πολύ της αρεσκείας μου,που ως τώρα δεν με έχει απογοητεύσει, διαβάστηκαν μεμιάς στο κάπως φασιαριόζικο περιβάλλον ενός κατάφορτου από φυτά αστικού μπαλκονιού.
Όταν αξιόλογα, καλογραμμένα κείμενα σε κρατούν προσηλωμένο και χάνεται ως δια μαγείας ο θόρυβος του δρόμου, καταλαβαίνεις την ποιότητά τους κι έχεις έναν ακόμα καλό λόγο να αναφερθείς σ΄αυτά.
Ο Μήτσου με τρόπο απλό και νοσταλγικό και με εκείνα τα ωραία ελληνικά του,που σε κάθε του γράψιμο τα απολαμβάνω,γιατί ούτε φορτωμένα με πολλά πολλά στολίδια είναι, ούτε όμως και σπαρτιάτικα εντελώς,με πήγε σε μέρη της μνήμης και των παιδικών του χρόνων,χωρίς να με κουράσει με φορτία προσωπικά του, που ίσως δεν καταλάβαινα.
Μοιράστηκε ,θα έλεγα,τα παιδικάτα του με μας τους αναγνώστες, με ένα χαμηλών τόνων κι όπως το συνηθίζει ανεβάζοντας σιγά σιγά τους ρυθμούς του γράψιμο,που μοιάζει λίγο σαν την μουσική μελωδία,που αρχίζει απαλά,προχωράει,σε βάζει στο κλίμα της,την σιγοψιθυρίζεις,ανεβαίνει και μετά κλείνει με πρόοδο κι όχι απότομα.

Στα μυθιστορήματά του,σ΄εκείνον ειδικά τον πολύ ωραίο "Κίτρινο Στρατιώτη" του,αλλά και στον επίσης πολύ γοητευτικό σαν ιδέα "Αγαπημένο των Μελισσών" δεν κάνει τέτοιο φινάλε,εκεί τρέχει το ίδιο το κείμενο προς την ανατροπή του ,ο συγγραφέας με σιγουριά αναποδογυρίζει τα πάντα,αλλά εδώ,σε τούτα του τα διηγήματα,ο Μήτσου είναι απλός , περιεκτικός,έχει ισορροπία,κάθε διήγημα είναι λιγάκι και σαν μια μικρή νουβέλα, έχει πολλά πρόσωπα που δρουν ή συμμετέχουν στα δρώμενα των άλλων αν και αφηγείται σε α΄ενικό και όλα μαζί δένουν αρμονικά στην ίδια συλλογή,κανένα δεν σηκώνει δικό του θεματικό μπαϊράκι κι αυτό το βρήκα πολύ σημαντικό,γιατί στις συλλογές ειδικά όταν είναι τόσα πολλά τα διηγήματα όπως εδώ,τα σκαμπανεβάσματα ενοχλούν πάρα πολύ και ο κίνδυνος για τον αναγνώστη να κλείσει το βιβλίο σ΄ένα απ΄αυτά, αν κάνει κοιλιά και έτσι να χάσει το επόμενο στο οποίο όμως η αρχική ζωηράδα επανέρχεται, είναι πράγμα πολύ συνηθισμένο .

Δύο από τα δηγήματα-σημειωτέον πως κανένα τους δεν είναι επιτηδευμένα μικρό-για πολλούς και διάφορους λόγους με στοίχειωσαν,παρόλο που η γενική θεματική ιδέα του ενός έχει συχνά γίνει αφετηρία έμπνευσης πολλών,διότι είναι πολύ ελληνική.Ίσως όμως εκεί βρίσκεται η διαφορετικότητά του.Το πρώτο λοιπόν τιτλοφορείται "Να Τρως Φρέσκα Αυγά" κι αν δεν φοβόμουν ότι σε κάποιον που θα το διαβάσει θα χαλάσω την χαρά της ανακάλυψης των ωραίων στοιχείων που το δένουν σαν σύνολο,θα παρέθετα μερικά αποσπάσματά του.
Ο χρόνος δράσης είναι πρότερος,όταν είναι επτά χρόνων ο αφηγητής και κατοπινός, όταν πια γίνεται σαράντα εφτά.Κοινό πρόσωπο ο παπα Αντώνης,η λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης-γι αυτό είπα πως έχουμε ένα ελληνικό θέμα- το κήρυγμά του της συγκεκριμένης ημέρας και πολλά,πάρα πολλά...αυγά.

Το δεύτερο είναι αυτό με τον τίτλο "Ο Κάγιας",δεν θα σας πω τι σημαίνει,συγχωρείστε με,ξέρετε πια το χούι μου να μην μαρτυράω κι ας γράφω κατεβατά.Ο Μήτσου συνέθεσε ένα στοχαστικού ύφους αριστουργηματικό διήγημα,που δείχνει την συγγραφική του κλάση και στο οποίο κάνει, χωρίς να χάνει τους χαμηλούς του τόνους ούτε στιγμή, μια πολύ αναλυτική και χωρίς περιττή νοσταλγία  καταγραφή ενός γεγονότος, που στα παιδικά του χρόνια έγινε αφορμή για την μετέπειτα αρνητική συνειρμική συμπεριφορά του ως ενήλικου,απέναντι  σε  μια συνήθεια παγκοσμίως αποδεκτή,την εξηγεί επαρκώς , την ομολογεί,την φιλοσοφεί, μιλάει συνετά γι αυτήν, αλλά σύντομα γίνεται αντιληπτό ότι την περνάει στον αναγνώστη για να σκεφτεί  και να στοχαστεί αυτός, για την δική του  αντίληψη, πάνω στο ίδιο μοτίβο συμπεριφοράς.

Χαίρομαι όταν βρίσκω επαινετικά λόγια για τους δικούς μας λογοτέχνες.Μετά τον Μήτσου διάβασα το "Αγύριστο Κεφάλι" του Φύσσα και καταφχαριστήθηκα που συνεχίστηκε η τόσο καλή επιλογή με Έλληνες λογοτέχνες.
Στο μεταξύ με βασανίζει "Το Θείο Τραγί",του Γιάννη Σκαρίμπα,που είχε προηγηθεί-όλα αυτά είναι αναγνώσεις του περασμένου μήνα στην πραγματικότητα-το διάβασα κι αυτό, μα όλο αναβάλλω να γράψω αυτά που σκέφτομαι εξαιτίας του,δεν γίνεται να πω δυό λογάκια και τέρμα,τεράστιο από γλωσσικής αλλά και φιλοσοφικής πλευράς το κείμενο, μεγάλα τα ζητήματα, που ανασκαλίζει.Ίδωμεν (και όχι οψόμεθα).

Σχόλια

  1. Ανώνυμος2/7/13 10:36

    "Τα ανίσχυρα ψεύδη του Ορέστη Χαλκιόπουλου" και "Ο κύριος Επισκοπάκης" είναι όλα όσα έχω διαβάσει από το Μήτσου.
    Μου αρέσει η γραφή του και τα θέματά του, ειδικά στο πρώτο, που παίχτηκε και στην τηλεόραση σε μια καλή σειρά (με Μάινα -Χατούπη -Πυρπασόπουλο).
    Αξιόλογος συγγραφέας, συμφωνώ.

    κ.κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Σκέφτομαι ότι τελικά δεν μου πολυαρέσουν οι "τζίτζικες" συγγραφείς,πλην ελαχίστων βέβαια πχ Χουάν Ρούλφο,Σάλιντζερ και κάμποσοι ακόμα.
    Ο Μήτσου λοιπόν δεν είναι τζίτζικας,ανήκει στους συγγραφείς- μυρμήγκια,που αυτοί δουλεύουν υπομονετικά και συ εκεί, τους παρακολουθείς το ίδιο υπομονετικά και φτιάχνετε μια συνεχώς ανατροφοδοτούμενη αναγνωστική σχέση ,με τα πάνω και τα κάτω της.

    Η σειρά ήταν όντως καλή,όσο την είχα δει σε κάτι μεταμεσονύχτιες επαναλήψεις αλλά και πάλι το βιβλίο είχε την αληθινή δύναμη.

    Πάει και η ερτ,πάνε κι αυτά όλα.Τώρα φαίνεται η έλλειψή της-σε ποιούς ή μάλλον πόσους θα μου πείτε- που έμεινε η σαβούρα.Η απόλυτη όμως σαβούρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Είναι όντως καλός και βαθειά σκεπτόμενος. Ίσως αυτό υπερβάλλει στον "αγαπημένο των μελισσών" και καμιά φορά κάνει κοιλιά, αλλά ναι, είναι καλός. Συμφωνώ. Έχει φαντασία, ευαισθησία και γνώση. Και απλότητα. Αξίζει να κάνεις κουβέντα μαζί του.
    Όσο για την ΕΡΤ, καλά να πάθουμε... αφού οι εργαζόμενοι αποφάσισαν να εκπέμπουν πειρατικά, τι να κάνουν κι αυτοί, δεν θα λαβώσουν τη δημοκρατία; Τι να πεί κι ο σύμβουλος μετά (προφανώς σε κάποια επέτειο του Πολυτεχνείου θα μιλήσει για το ένδοξο παρελθόν του!!!). Καλή σας μέρα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος3/7/13 14:04

    Ο Μήτσου αναμφίβολα ανήκει στους καλούς συγγραφείς.Αφού σου αρέσει και σου αρέσουν επίσης τα διηγήματα σου προτείνω να διαβάσεις και τις άλλες συλλογές που έχουν εκδοθεί,το Γέλιο,ο Χαρτοπαίκτης έχει φοβηθεί και οπωσδήποτε τις Σφήκες.Θα καταλάβεις το γιατί όταν διαβάσεις τις Σφήκες.
    Χρήστος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Στάθης3/7/13 15:59

    Το τελευταίο διήγημα της συλλογής με τίτλο δείχνει ό πολύ καθαρά την ικανότητα του συγγραφέα να αναπτύσσει βαθειά σκέψη,όπως εύστοχα σχολιάζει η Κατερίνα Τοράκη.

    Τον Μήτσου άρχισα να τον διαβάζω από περιέργεια όταν πήρε το βραβείο αναγνωστών.Τον εκτιμώ πάρα πολύ αφού διάβασα και άλλα του βιβλία.Ιδού λοιπόν μια χρησιμότητα των βραβείων .

    Αλλά κυρία Τοράκη έχετε δίκιο και στο μέρος του σχολίου σας για την ερτ.Τέρμα η ερτ,τέρμα το εκεβι,τέρμα οι βιβλιοθήκες,τέρμα τα σχολεία,τέρμα ο πολιτισμός σ΄αυτόν τον τόπο.Τέρμα η Δημοκρατία,κουτσή,στραβή,λειψή,όπως την θεωρούσαμε,πάντως τέρμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στάθης3/7/13 16:02

      Η σύγχυση έφαγε τον τίτλο του διηγήματος που είναι Δρομέας πλάι στη θάλασσα.

      Διαγραφή
  6. Ο Μήτσου περιγράφει την μετακατοχική και μετεμφυλιακή πραγματικότητα της γενέθλιας πόλης του,που είναι ίδια με τις υπόλοιπες σε όλη την χώρα .Συμπίπτει δε η εποχή αυτή με την παιδικότητά του.
    Φτωχός κόσμος είναι οι ήρωές του,με περισσότερο ή λιγότερο δύσκολη ζωή ,με μικροαστική νοοτροπία και ραγιαδισμό άλλων αιώνων,που απλώς είχαν καταλαγιάσει και που τώρα επανέρχονται μετά από το λαμπρό διάλειμμα αξιοπρέπειας- λόγω της Αντίστασης- και που οφείλεται εν μέρει και στο ανελέητο κυνηγητό της αριστεράς, ένα πρωτοφανές ιστορικά κυνήγι,που σφραγίζει κυνικότατα μια ήττα σε πολλά επίπεδα.

    Κάποιοι σήμερα λένε ότι η χώρα είναι υπό γερμανική κατοχή,οικονομική αυτήν την φορά,αναβιώνοντας παράλληλα κι έναν τούρκικο ραγιαδισμό ολκής,τηλεοπτικό και πολιτιστικό.

    Δεν θα βιαστώ να τους αποκαλέσω ούτε γραφικούς ούτε λαϊκιστές.
    Κοιτάζοντας γύρω κι όχι μόνο την πάρτη μου βλέπω την Ελλάδα ολόκληρη πιασμένη ξανά σε ξ ώ β ε ρ γ ε ς.
    Τα υπόλοιπα είναι φτηνά λόγια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου