"Αγύριστο Κεφάλι" , Δημήτρης Φύσσας



Δύσκολο είδος το διήγημα.Κάθε συγγραφέας,όταν το επιχειρεί,είναι σαν να πηγαίνει γυρεύοντας να δοκιμαστεί σε όλα,μα όλα τα επίπεδα συγγραφικής ικανότητας: γλώσσα και τρόπο χρήσης της, δομή, ειδικό λεξιλόγιο επί του θέματος,ύφος,θέμα και επιμέρους περιεχόμενα, λειτουργίες,ενδείξεις,δια ταύτα,ποιότητα σε όλα αυτά  και ό,τι άλλο μας λένε οι φιλολογικές συντεταγμένες,ότι είθισται να ακολουθείται,έστω στοιχειωδώς , ώστε να οριστεί ως διήγημα η ιστορία, που κάποιος αφηγείται και που πρέπει να την χωρέσει σε όσο το δυνατόν πιο λίγες σελίδες.

Ο Δημήτρης Φύσσας που με δίχασε στο,τόσο ενδιαφέρον μεν αλλά, μυθιστόρημά του "Ο Αναγνώστης του Σαββατοκύριακου"-υποκειμενικές,επαναλαμβάνω για πολλοστή φορά, είναι αυτές οι προσλήψεις του έργου των άλλων,τι θα μπορούσε να είναι εκτός απ΄αυτό άλλωστε,οι λογής πάπες της λογοτεχνικής κριτικής και το αλάθητό τους έχουν πάει στον αγύριστο, ελπίζω, στην εποχή μας-εδώ, με τα δεκαπέντε εξαιρετικά διηγήματα της συλλογής με την οποία εμφανίστηκε επισήμως το 2004 στα ελληνικά γράμματα και με τίτλο "Αγύριστο Κεφάλι" με ξανακέρδισε σαν αναγνώστριά του, ώσπου να με... ξαναχάσει-ίσως,μεταξύ αστείου και σοβαρού,με καλή διάθεση πάντα-με κάτι άλλο δικό του, που μπορεί να διαβάσω σε άλλη συγκυρία.Βεβαιώθηκα πάντως πως γενικά έχει τρομερό χιούμορ,συνδυαζόμενο τέλεια με σπιρτάδα θεματολογική,πράγμα σπάνιο στο διήγημα.
Η αίσθηση αυτού του έως και αυτοσαρκαστικού χιούμορ του,που διανθίζει τα διηγηματά του είναι,έχω την εντύπωση, το δυνατότερό του συγγραφικό προτέρημα, πέρα από την άνετη χρήση της γλώσσας σε δύσκολες διατυπώσεις,την σωστότατη εκφορά,την στίξη, την ορθογράφηση,κάτι που με εντυπωσίασε και θέλω να το πω,γιατί κι άλλοι συγγραφείς  είναι φιλόλογοι αλλά δεν βγάζουν αυτό το άψογο αποτέλεσμα.

Κάτω από κάθε τίτλο ο Φύσσας δίνει συνοπτικό χάρτη για το κάθε διήγημα, αρχίζοντας την εύστοχη επεξήγηση με ένα όπου.Μαζεμένες δηλαδή οι επικεφαλίδες είναι ένα φραστικό gps πρώτης τάξεως, ολιγόλογο μεν κατατοπιστικότατο δε.Ιδού:

Dimitra@publicforum.com
Όπου ο αφηγητής κάτι ξεδιαλύνει για την ερωτική του σύντροφο,αλλά εξακολουθεί να απέχει πολύ από τη βεβαιότητα.
"Με τους Αλβανούς στο Πάρκο"
Όπου απομονώνεται μια αθησαύριστη εισέτι μορφή ρατσισμού,αλλά εξαίρεται η διεθνής διάσταση του σκακιού.
"Δείκτης Λαδιού"
Όπου μία απροσδόκητη επιτίμηση καταρρακώνει το ηθικό ενός ήδη ταλαιπωρημένου οδηγού, προκαλώντας του,επιπλέον,ένα αναπάντητο ,ερώτημα.
"Δραμινός"Όπου τίθεται ένα βασικό ερώτημα για το Τμήμα Μεταγωγών και αποδεικνύεται ότι υπάρχουν πολλοί δρόμοι προς την προσωπική αξιοπρέπεια.
"Με Δεκατέσσερις Χιλιάδες"
Όπου η ηρωίδα αντιμετωπίζει στωικά το πρόβλημά της ξεπερνώντας ακόμα και τα αιώνια έργα του μετρό στο Μοναστηράκι.
"ΙΝΚΑ"
Όπου ο αφηγητής ,διαστρέφοντας κατά το δοκούν το σημείωμα μιας γυναίκας,βλέπει την αρχική εκδικητική του διάθεση να εξατμίζεται.
"Ρόμπερτ Ε.Λι Προύιτ"
Όπου αποκαλύπτεται μια μυστική παιδική πράξη-αλλά ποιον ενδιαφέρει τόσα χρόνια μετά;
"Σαμποτάζ"
Όπου ένας ταξιτζής προσπαθεί ανεπιτυχώς να κρύψει ότι τα αεροπλάνα τον ενδιέφεραν περισσότερο από ό,τι οι πιλότοι.
"Αμμώδης Όρμος"
Όπου το πρόβλημα ενός αναποφάσιστου γιατρού λύνεται με κάπως εξεζητημένο τρόπο,ενώ δύο κυρίες αμιλλώνται στην κηδεία του υποτιθέμενου φίλου του.
"Στην Ταβέρνα"
Όπου οι γυναίκες συλλαμβάνουν ακαριαία τα πάντα,ενώ οι κυρίως ενδιαφερόμενοι δεν αναταλλάσσουν λέξη.
"Ο Σταθμός"
Όπου μια κατεδάφιση κι ένας θάνατος ελευθερώνουν τον αφηγητή από την σιωπή,αλλά η γνώση δεν τον έχει κάνει σοφότερο.
"Πίσω από το Φαρμακείο"
Όπου ένα χαστούκι αποκτά κεφαλαιώδη σημασία,ενώ το πολιτικό και το προσωπικό παραμένουν τελικώς ασύμβατα.
"Το Αποτύπωμα της Εστίας"
Όπου η ενδοσκόπηση ενός δικηγόρου φέρνει την αφήγηση σε τέτοιο σημείο,ώστε στο τέλος της να ταιριάζει ο τελευταίος στίχος από την "Σατραπεία" του Καβάφη.
"Ο Ναός του Δία"
(Από την ηλεκτρονική εφημερίδα "Η ΑΛΗΘΕΙΑ" του Σικάγου,17 Αυγούστου 2007)ΑΘΗΝΑ:ΝΕΚΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΙΝΑΞΗ ΔΩΔΕΚΑΘΕΪΣΤΙΚΟΥ ΝΑΟΥτου ανταποκριτή μας Τζον Φανάρας
"Ζέστη"
Όπου Βουδαπέστη,Αθήνα και Βόρεια Αφρική ανοίγουν ένα κύκλο που ξανακλείνει εκεί που είχε αρχίσει.


Τα διηγήματα του Φύσσα δεν είναι τηλεγραφικά εξιστορήματα προς τέρψιν και μόνον , είναι πλήρεις,σύγχρονες ελληνικές ηθογραφήσεις ή -αν σας φάνηκε αδόκιμος ο παραπάνω όρος και τζάμπα το παίζω νονά-είναι πυκνές και παρατηρητικότατες, ελληνικές ιστορίες και το τονίζω αυτό (ελληνικές και σε καμία περίπτωση ελληναράδικες) με αρχή,μέση και τέλος που καταλήγουν, όλες, σε ένα εμφανέστατο δια ταύτα που το εκτίμησα ιδιαιτέρως, διότι είμαι από τους αναγνώστες που αγαπούν τα φευγάτα,ακόμα και τα ημιτελή κείμενα, αλλά την ίδια στιγμή εκθειάζω το ίδιο καλά ένα δια ταύτα που εμφανίζεται ως αυλαία του δράματος ή της κωμωδίας,θέλω δηλαδή- συχνά- να καταλήγει κάπου,να λέει κάτι αυτό που διάβασα,το μυθιστόρημα,το διήγημα,η νουβέλα κτλ.
Ο Φύσσας μου τα εξασφάλισε γενναιόδωρα όλα αυτά και  επιπλέον με συγκίνησε με αρκετά από τα διηγήματά του,με το "Με τους Αλβανούς στο Πάρκο",την "Ταβέρνα",το πολύ στοχαστικό "ΙΝΚΑ", τον "Δραμινό",τον "Δείκτη Λαδιού" και οπωσδήποτε με τον εξαίσιο "Σταθμό".

Αν αγαπάτε τα σύγχρονα ελληνικά διηγήματα και ψάχνε(σ)τε στο τρελάδικο που λέγεται σημερινή ελληνική λογοτεχνία,τότε σας προτείνω με σιγουριά την συλλογή,έχει κάτι διαμαντάκια εντός της!

Σχόλια