" Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας ", Σελίν




Κλείνοντας το βιβλίο αυτό,εντυπωσιασμένη από την μετάφρασή του για την Εστία από την Σεσίλ Ιγγλέση-Μαργέλλου,προβληματίστηκα για πολλά κι ανάμεσα στ΄άλλα αναρωτήθηκα επίσης, τι  μπορεί πρακτικά να σημαίνει,με όσο το δυνατόν πιο πλατιά και αντικειμενικά κριτήρια,παγκόσμιο λογοτεχνικό αριστούργημα.Πώς,σε ποιά χρονική στιγμή και ποιοί ορίζουν τα σωστότερα κριτήρια και μετά με ποιά αιτιολογία τραβά τα φώτα της προβολής πάνω του ένα έργο,που έχει καταγραφεί σαν τέτοιο,περισσότερο από ένα άλλο το οποίο,επίσης θεωρείται αριστούργημα, όμως δεν καταφέρνει να πολλαπλασιάσει την αρχική φήμη του ή να βγει το ίδιο δυναμικά ή και καν από τα σύνορα της χώρας του προς ένα μεγαλύτερο κοινό;

Βεβαίως ούτε το πρώτο είναι,σκέφτομαι, αυτό του Σελίν,ούτε το τελευταίο από εκείνα τα βιβλία που αμέσως ο αναγνώστης τα θεωρεί προκλητικά και αντιπολεμικά με την ευρεία ερμηνεία των όρων, επιλέγοντας αυτά ως πιο ελκυστικά και κατανοητά προτερήματα από τα πολλά ομολογουμένως του κειμένου.Μιλάμε δηλαδή για βιβλία που γίνονται εκ του θέματός τους αντικείμενο συζητήσεων, έχοντας αρωγό και την μαστόρικη φτιαξιά τους που εντυπωσιάζει από την αρχή ,αντέχοντας καλά  στο κοσκίνισμα της τεχνικής της από φιλόλογους και κοινούς θνητούς,τα οποία διαβάζονται με ενδιαφέρον και σπουδή-είναι διαπιστωμένο ότι τα ακολουθεί ένα πρέπει να το διαβάσω αυτό-καθιερωμένα δικαίως σαν σημαντικά, ενισχυμένα όμως,ας το παραδεχτούμε κι από την αρνητική φήμη του δημιουργού τους.


Το "Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας" είναι τυπικό παράδειγμα τέτοιου πολυδιαβασμένου βιβλίου,το οποίο μπορεί και προκαλεί πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους ερμηνείες,πράγμα διόλου κακό κατ΄αρχάς.
Διαθέτει αφήγηση με καταιγιστική,αδιάλλειπτη συνέχεια ,κυνική,άκρως αρνητική,αν και όχι κατά την ταπεινή μου αντίληψη πολιτικά ανατρεπτική μυθιστορία,βασικό του προτέρημα οπωσδήποτε είναι η γραφή,ενταγμένη αρμονικά σ΄ένα σύνολο άλλων καινοτόμων στοιχείων-ονοματολογία για παράδειγμα και μια αργκό που έχει πίσω της σοβαρό λόγο ύπαρξης σε ένα τέτοιο περιεχόμενο- και αν το όλον υπερέβη τα δεδομένα του 1932 όταν δηλαδή εκδόθηκε,παραμένει ελκυστικό και σήμερα και θα είναι κάθε φορά στο μέλλον όταν κάποιος θα λέει χωρίς περιστροφές, με έκδηλο θράσος μαζί και θάρρος αλλά με το όνομά της την ζοφερή αλήθεια, διατυπώνοντάς την όπως την νιώθει εκείνος-αδιαπραγμάτευτο δικαίωμά του-ακόμα κι αν ο βαθύτερος σκοπός του είναι να την ξεράσει αμάσητη για να γλυτώσει το δικό του το στομάχι και τομάρι κι όχι να την εντοπίσει, να την αποκαλύψει ,να την μοιραστεί και το κυριότερο να ποθήσει την ανατροπή της κάνοντας έτσι θυσίες, δυσβάσταχτες για τον εαυτούλη του.
ΤοΤαξίδι στην Άκρη της Νύχτας" θα πυροδοτεί πάντα δημιουργικές λογοτεχνικές σκέψεις,ειδικά  αν ο αναγνώστης του αποφύγει να σταθεί πολύ στις πληροφορίες που του δίνονται αφειδώς από τα αντίπαλα ιδεολογικά στρατόπεδα για την προσωπική ζωή και τις πολιτικές πεποιθήσεις του Σελίν.

Θα σχολιάσω πάντως, ευθέως, ότι το "Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας" καθιερώθηκε συν τοις άλλοις σαν αριστούργημα έχοντας γερά "μέσα",νομίζω,σε σχέση με συναφή του λογοτεχνήματα , ποιά ; Αυτά της προνομιούχας θέσης της χώρας, στη γλώσσα της οποίας γράφτηκε, στον παγκόσμιο χάρτη και δεν εννοώ τον γεωγραφικό.
Υπερβολική η διαπίστωση ή όχι για τους λάτρεις του ,γεγονός είναι πως το μυθιστόρημα αυτό θα ενισχύεται  πάντα (και) από τον τεράστιο περί της ιδεολογίας του δημιουργού του απόηχο,καθώς οι πόλεμοι και τα πολιτικά πάθη δεν λείπουν ποτέ από τις κοινωνίες,απόηχο δε εύκολα αναζωπυρούμενο  για να το συνοδεύει εσαεί, βασισμένο όχι σε εικασίες από σκοτεινά μέρη του περιεχομένου του αλλά στις δημόσια εκφρασμένες πολιτικές αντιλήψεις του Σελίν,γιατρού στο επάγγελμα,σε μια γλώσσα χώρας, που πέτυχε όπως σημείωσα πιο πάνω,να είναι μια από τις ηγέτιδες του καιρού μας και η λογοτεχνία της να είναι το ίδιο ισχυρή ,επίσης κι οι αστείρευτοι κρουνοί των δανείων της από τις γραμματείες άλλων- που ο τροχός της βλακείας τους και μια σκληρή (!) Ειμαρμένη συναινούσα στην κατρακύλα τούς έχει τώρα ρίξει σε πολυεπίπεδη φτώχεια-φτάνουν και παραφτάνουν να τροφοδοτούν γενιές και γενιές απ΄τις διαλεχτές της πένες , αυτές που λέμε γενικότερα δυτικές , σαν του Σελίν κι όχι μόνο, ό,τι κι αν αυτός δήλωνε ιδεολογικά,χωρίς δηλαδή,σε καμία περίπτωση, να ισχυρίζομαι ότι καλλιτεχνικώς δεν το αξίζει. 

Να σας το κάνω πιο λιανά:θαυμάσια αντιπολεμικά-ας πάρουμε αυτή την εκδοχή- κείμενα , εφάμιλλα ή καλύτερα απ΄αυτό,πιστεύω εγώ,δεν γνώρισαν ούτε θα έχουν ποτέ την τύχη του "Ταξιδιού" λόγω της μη κυρίαρχης γλώσσας στην οποία γράφτηκαν,της εθνικότητας του συγγραφέα τους και της αδιάφορης για την παγκόσμια λογοτεχνική ελίτ πολιτικής τοποθέτησής τους αν και οι δημιουργοί τους παρατάχθηκαν στο ίδιο ή πολύ συναφές με τον Σελίν ιδεολογικό στρατόπεδο και μάλιστα η έκδοσή τους πρόκυψε σε κοντινές μεταξύ τους ταραχώδεις ιστορικές συγκυρίες . 
Αναφέρομαι στον Στράτη Μυριβήλη ,για όσους δεν το κατάλαβαν ήδη,μέγιστης έμπνευσης αλλά και δεινότητας όμως φευ,Έλληνα φασίστα συγγραφέα του οποίου το έπος "Η Ζωή εν Τάφω"-ένα ολοκάθαρα θετικής έμπνευσης αντιπολεμικό κείμενο γραμμένο στην γλώσσα μας που είναι γλώσσα εκπληκτικού πλούτου και στην προκειμένη περίπτωση ήταν υψηλό και το επίπεδο αισθητικής στη χρήση της από τον Μυριβήλη,όλο αυτό δε στην μικρή μας Ελλάδα το 1930 -δεν γινόταν λοιπόν εκ των πραγμάτων να ανταγωνιστεί το γαλλικό "Ταξίδι" και τον Γάλλο Σελίν,παρόλο που και εκείνο είναι σίγουρα εξαιρετικό και, ίσως, σε αρκετά σημεία πιο ουσιαστικό,κατά την γνώμη μου πάντα, κάπως συνθετικότερο πλείστων οπτικών αντιπολεμικής λογικής. 


H. ROYER
γαλλική αφίσα του Α΄Παγκοσμίου (1918)


Ο ήρωας του βιβλίου στο "Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας" αφηγείται βιωματικά και πρωτοπρόσωπα την ιστορία του από τον Α΄ παγκόσμιο Πόλεμο σαν εικοσάχρονος,απλός στρατιώτης,ένας από τους χιλιάδες, που ρίχτηκαν σαν αναλώσιμη σάρκινη ύλη και τίποτα παραπάνω από την κυβέρνηση της χώρας του,της Γαλλίας,στην αχόρταγη κιμαδομηχανή του πολέμου με την Γερμανία.
Συχνά πυκνά φαντάζεται ως αντίστοιχη την ψυχολογία των εχθρών και μπαίνει σ΄αυτήν θεωρώντας μιας εξαρχής το προφανές των πολέμων,ότι όλοι οι φτωχοί κυρίως άνθρωποι θυσιάζονται αλύπητα για συμφέροντα που τους εμφάνισαν ως δικά τους μα δεν είναι.
Ο Φερδινάνδος,αυτό είναι το όνομά του,είναι παρών σε όλη την χρονική και ιστορική έκταση του πολέμου,κινείται στα πεδία των μαχών,στα χαρακώματα κοντά σε πόλεις και χωριά που καίγονται και εξαφανίζονται από προσώπου γης,στις νυχτερινές περιπόλους,στους καταυλισμούς μέσα στην λάσπη ,το κρύο και την βροχή,καταλήγει στο τρελοκομείο,δημιουργεί και χαλάει ή του χαλάνε σχέσεις με γυναίκες που με την σειρά τους κι αυτές ,στο κομμάτι που αναλογεί  στο φύλο τους, εμπλέκονται στην κτηνωδία του πολέμου,πεινάει,κρυώνει,τραυματίζεται,κλέβει,τον κλέβουν, φοβάται,κρύβεται όσο μπορεί,προσπαθεί να γλυτώσει από αυτό το πράγμα που το σιχαίνεται και το απορρίπτει με όλη του την ψυχή, καθώς το έχει διανοητικά απογυμνώσει από τα φανταχτερά του περιτυλίγματα-τον ηρωισμό,την αγάπη για την πατρίδα κτλ-και το έχει βάλει στην αληθινή του διάσταση μπροστά μας,ολοκάθαρα διατυπωμένη στο απόσπασμα που ακολουθεί  :
Οι πάντες κλαίγαν σαν βρύσες στο εντευκτήριο, το βράδυ προπαντός. Η ανημπόρια του κόσμου μπρος στον πόλεμο ερχόταν να κλάψει εδώ, μόλις οι γυναίκες και τα κουτσούβελα απομακρύνονταν στον θαμπό απ' το φωταέριο διάδρομο, με τη λήξη των επισκέψεων, σέρνοντας τα ποδάρια. Ένα μεγάλο κοπάδι κλαψιάρηδων ήταν, τίποτε άλλο, ένα σίχαμα.
Για τη Λόλα, το να 'ρχεται να με βλέπει σ' αυτή την ιδιότυπη φυλακή ήταν ακόμα μια περιπέτεια. Δεν κλαίγαμε εμείς οι δυο. Δεν είχαμε από πού να τ' αντλήσουμε τα δάκρυα.
"Είναι αλήθεια ότι είσαι πραγματικά τρελός, Φερδινάνδε;" με ρώτησε μια Πέμπτη."Είμαι!" ομολόγησα εγώ."Και δηλαδή, θα σε γιατρέψουν εδώ;""Δε γιατρεύεται ο φόβος, Λόλα.""Τόσο πολύ λοιπόν φοβάσαι;""Κι ακόμα πιο πολύ, Λόλα, φοβάμαι τόσο, βλέπεις, που αν πεθάνω από δικό μου θάνατο, αργότερα, δε θέλω με τίποτα να με κάψουν! Θα 'θελα να μ' αφήσουν στο χώμα, να σαπίσω στο νεκροταφείο, ήσυχα, εκεί δα, έτοιμο να ξαναζήσω ίσως... Δεν ξέρεις ποτέ! Ενώ αν με κάναν στάχτη, Λόλα, με νιώθεις, τέρμα όλα, τέρμα... Ο σκελετός, όσο να 'ναι, μοιάζει ακόμα λιγάκι μ' άνθρωπο... Είναι πιο έτοιμος να ξαναζήσει απ' ό,τι η στάχτη... Με τη στάχτη τέρμα τα δίφραγκα!... Τι λες κι εσύ;... Ο πόλεμος λοιπόν...""Α, μα είσαι πέρα για πέρα άνανδρος, Φερδινάνδε! Σιχαμερός σαν ποντίκι...""Ναι, πέρα για πέρα άνανδρος, Λόλα, τον αρνούμαι τον πόλεμο με ό,τι έχει μέσα... Δεν τον θρηνώ εγώ... Δεν παραιτούμαι εγώ... Δεν τον μοιρολογάω... τον αρνούμαι καθαρά και ξάστερα, κι όλους μαζί τους λεβέντες που περιέχει, δε θέλω να 'χω τίποτα να κάνω μαζί τους, μαζί του. Δεν πα να 'ναι εννιακόσια ογδόντα πέντε εκατομμύρια του λόγου τους κι εγώ μονάχα ένας, αυτοί έχουν άδικο, Λόλα κι εγώ δίκιο, γιατί μόνο εγώ ξέρω τι θέλω: δε θέλω πια να πεθάνω.""Μα είναι αδύνατον ν' αρνηθείς τον πόλεμο, Φερδινάνδε! Μόνο οι τρελοί κι οι άνανδροι αρνούνται τον πόλεμο όταν κινδυνεύει η Πατρίδα τους...""Ε, λοιπόν, να ζήσουν οι τρελοί και οι άνανδροι! Ή μάλλον να επιζήσουν! Θυμάσαι, ας πούμε, Λόλα, τ' όνομα έστω κι ενός στρατιώτη απ' όσους σκοτώθηκαν στον Εκατονταετή Πόλεμο;... Προσπάθησες να μάθεις έστω κι ένα από κείνα τα ονόματα;... Όχι, έτσι δεν είναι;... Ποτέ σου δεν προσπάθησες; Σου 'ναι όλα τόσο ανώνυμα, τόσο αδιάφορα και τόσο άγνωστα όσο και το τελευταίο μόριο τούτου δω του πρες παπιέ, όσο και το πρωινό σκατό σου... Βλέπεις λοιπόν που πεθάναν για το τίποτα, Λόλα! Για το απολύτως τίποτα, οι κόπανοι! Σε διαβεβαιώ! Είναι αποδεδειγμένο! Μόνο η ζωή μετράει. Σε δέκα χιλιάδες χρόνια από τώρα, σου πάω στοίχημα, τούτος ο πόλεμος, όσο κι αν σήμερα σου φαίνεται σπουδαίος, θα 'χει παντελώς ξεχαστεί. Το πολύ πολύ να τσακώνονται ακόμα, εδώ κι εκεί, καμιά ντουζίνα καλαμαράδες γι' αυτόν και για το πότε γίναν οι σημαντικότερες εκατόμβες, χάρη στις οποίες δοξάστηκε... Είναι το μόνο αξιομνημόνευτο που κατάφεραν να βρουν οι άνθρωποι, οι μεν για τους δε, σ' απόσταση μερικών αιώνων, μερικών χρόνων, ακόμα και μερικών ωρών... Δεν πιστεύω στο μέλλον, Λόλα..."
Όταν ανακάλυψε μέχρι ποιου σημείου κόμπαζα για την επαίσχυντη κατάστασή μου, η Λόλα έπαψε εντελώς να με βρίσκει αξιολύπητο... Με θεώρησε αξιοκαταφρόνητο, αμετακλήτως.
Αποφάσισε να μ' εγκαταλείψει αυτοστιγμεί. Το 'χα παρακάνει. Όταν τη συνόδεψα ως το πορτάκι του Ασύλου μας εκείνο το βράδυ, δεν με φίλησε. (...)

Στο βιβλίο ο Σελίν ως Φερδινάνδος,ακράτητος ως προς τον χείμαρρο των λόγων του,λαϊκότερης απ΄ό,τι ίσως περιμέναμε στόφας για δευτεροετή φοιτητή της ιατρικής,άρα μορφωμένο τύπο και με μια αργκό απρόσμενη,που όμως δεν κουράζει, ίσα ίσα τονίζει την βαρύτητα των εκστομιζομένων, αραδιάζει εκτός από τα συγκλονιστικά πράγματα σαν αυτά που διαβάζουμε στο απόσπασμα, επίσης και πολλές- δεν γίνεται να μη το θίξω αυτό-  σεξιστικές, μισογύνικες, ρατσιστικές, ξέχειλες από μίσος σκέψεις του - στην σελίδα 98 ας πούμε λέει τίγκα στο φαρμάκι οι γυναίκες είναι δουλικά απ΄ τη φύση τους -βαλμένες στο τρυφερό, υποτίθεται, ακόμα στόμα ενός 20χρονου ανθρώπου!
Οι χολές εκτοξεύονται για τους πάντες και τα πάντα και ενίοτε και για τα λατρεμένα του έντερα των οποίων όμως την διάσωση, αυτών και μόνο αυτών, σύντομα αποκαθιστά στα πρωτεία των σκοπών του και ένα δηλώνει συνεχώς και απερίφραστα,ότι δεν νοιάζεται να κάνει το παραμικρό για ν΄ αλλάξει τον κόσμο αυτόν που σωστά μεν τον κατηγορεί για τα χάλια του, μα τα χάλια και σκατά του οποίου,την κτηνωδία και την φρίκη κι όλα τα απαράδεκτα μεγεθυμένα εξαιτίας του πολέμου, αναγνωρίζει σε όλους τους άλλους * εκτός από τον θεσπέσιο και αναιτίως,ατύχως, βλακωδώς και διάφορα ακόμα κατάλληλα σαν δικαιολογήσεις της μαύρης, αντιδραστικής,εγωτικής, παθητικής κι από πάνω αλαζονικής συμπεριφοράς,του εξόχως εξέχοντος πλην όμως συμμετέχοντος στον σκατοπόλεμο εαυτούλη του, έστω κι αν του πολέμου και των συνεπειών του σούρνει και καλά κάνει τα εξ αμάξης.

Συγχωρείστε με,φανατικοί εσείς του Σελίν, μα το πολυσυζητημένο "Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας"  δεν έγινε (και για τα παραπάνω) ένα από αυτά τα βιβλία που αποτελούν τα αριστουργήματα της δικής μου βιβλιοθήκης, αν και του αναγνωρίζω ευθύς εξ αρχής τα πολλαπλά προτερήματα και τις αρετές του,το μεγαλείο του,γιατί όχι; 
Φαντάζομαι ότι δεν είμαι η μοναδική συγκρατημένη συναισθηματικά αναγνώστρια του σήμερα, που στο περιλάλητο "Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας" δεν βρήκε όλα αυτά για τα οποία είχε διαβάσει ύμνους και ύμνους...


* Το "Θείο Τραγί" του Γιάννη Σκαρίμπα δεν έβγαινε από το μυαλό μου όσο διάβαζα τον Σελίν.Και πόσο συγγενικά μου φαίνονται τώρα τα δυο - εντυπωσιακά- αυτά βιβλία,ασήκωτα σαν εισαγγελικά κατηγορητήρια,δημιουργήματα πάνω κάτω ίδιων καιρών και καταστάσεων.

Σχόλια

  1. Είναι από τις αναγνωστικές μου εκκρεμότητες εδώ και καιρό. Η ανάλυση που κάνεις είναι εξαιρετική και όπως πάντα "χτυπάει φλέβα". Η υπόμνηση του Μυριβήλη δεν μου είχε έρθει στο μυαλό παρόλο που τον έχω διαβάσει, και συμφωνώ με τις αναφορές που κάνεις.
    Εδώ πάλι με τον Σελίν έρχεται το ζήτημα της σχέσης λογοτεχνικής αξίας και ιδεολογικής τοποθέτησης. Προσωπικά, τρομάζω να το ακουμπώ, ιδιαίτερα αυτή την εποχή. Ξέρω, θ' αρχίσω τις αναλύσεις επί αναλύσεων, θα προσπαθήσω να ερμηνεύσω, να διακρίνω κτλ κτλ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το ζήτημα της σχέσης λογοτεχνικής αξίας και ιδεολογικής τοποθέτησης,Κατερίνα ,είναι τεράστιο,δεν θα κλείσει και ποτέ δηλαδή.Εμείς οι αναγνώστες-σκέτο,ούτε κριτικοί ούτε φιλόλογοι κτλ-έχουμε την ελευθερία, ευτυχώς, να διαβάζουμε συναισθηματικά ένα κείμενο και να μη χρειάζεται να απολογηθούμε για την τόσο προσωπική προσέγγιση που του κάνουμε.

      Διαγραφή
  2. Ανώνυμος12/9/13 12:40

    Όντως, δεν είναι βιβλίο για γυναίκες που αγαπούν τη λογοτεχνία.

    Στ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πλάκα κάνετε....Είναι και παραείναι κι αυτό και όλα τα βιβλία. Όλα είναι για όλους και μπορούμε να διαβάζουμε ό,τι ,όποτε,όπως κτλ κτλ επιθυμούμε.Από πότε μπήκαν κανόνες και σ΄αυτό...

      Διαγραφή
    2. Ανώνυμος13/9/13 11:44

      Εννοώ, είναι βιβλίο που δύσκολα θα αρέσει σε καλλιεργημένες ευαίσθητες ψυχούλες.

      Στ.

      Διαγραφή

    3. Μπα δεν είναι αυτό,ο "Ματωμένος Μεσημβρινός" του Μακ Κάρθυ είναι διαφορετικής φιλοσοφίας βέβαια αλλά πολύ σκληρότερο βιβλίο.
      Νομίζω ότι έχει δίκιο ο φίλος/η Γ.Α που λέει ότι εκτός από το αντιπολεμικό κομμάτι του στο οποίο κολλάμε οι περισσότεροι υπάρχουν πολλά ακόμα πράγματα,που κι εγώ δεν τα είδα.Ας πούμε ότι δεν μου πάει το ύφος του Σελίν όμως, λέω και πάλι, όχι για τις πολιτικές του πεποιθήσεις.

      Διαγραφή
  3. Ανώνυμος12/9/13 16:36

    Κάνετε το λάθος να κρίνετε ένα έργο τέχνης με κριτήρια πολιτικής ορθότητας (γυναίκες δουλικά). Η σύγκριση Σελίν-Μυριβήλη, τουλάχιστον ατυχής. Πρώτα απ' όλα, μόνο στην αρχή του "Ταξιδιού" υπάρχει ο πόλεμος. Το μεγαλύτερο μέρος αναφέρεται στην περίοδο μετά. Δεύτερον, δεν είναι όλοι οι φασίστες ίδιοι. Ο Σελίν κυνηγήθηκε για την ιδεολογία του, ο Μυριβήλης πετσόκοψε τη "Ζωή" για να γίνει ακαδημαϊκός. Και τρίτο και κυριώτερο, τα 2 έργα είναι η μέρα με τη νύχτα. Αν από τη "Ζωή" εσείς μπορείτε να πάτε στον Μπέκετ, τον Μπάροουζ, τον Ζενέ, τον Χένρι Μίλερ, τον Μπουκόφσκι, κλπ- τι να πω, ο Θεός μαζί σας...

    Σ. Ξηρός

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κύριε Σ.Ξηρέ μου,η μέρα και η νύχτα είναι,ξέρετε,σιαμαίες αδελφούλες.Για σκεφτείτε το (και) έτσι...Τολμήστε κι απελευθερώστε λιγάκι την αναγνωστική σας ματιά,άλλο πράγμα ο ΚΟΚ άλλο η Λογοτεχνία.
      Η Λογοτεχνία δεν έχει τιμόνι και ρόδες και κατά συνέπεια δεν χρειάζεται ένα μάτσο κανόνες , δοκιμάστε κι εσείς να μη διαβάζετε με τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας κατά νου και τα ξαναλέμε...

      Όσο για τα πηγαινέλα στην λογοτεχνία με ή χωρίς τον Θεό μαζί,προφανώς αυτό κι αν δεν είναι το φόρτε σας,
      μα δεν ξέρετε τι χάνετε. Όταν πάτε, ας πούμε, σε μια πόλη,σ΄έναν τόπο κι άλλη φορά κάπου αλλού σε ένα καινούργιο και ούτω καθεξής,εσείς ποτέ δεν φέρνετε στο μυαλό σας τις εικόνες,τα συναισθήματα,τις σκέψεις,ό,τι προηγήθηκε από τα άλλα ταξίδια,δεν κάνετε καμία σύνθεση,σύγκριση,αναφορά κτλ κτλ;
      (Αν και δεν έκανα σύγκριση Σελίν με Μυριβήλη,επιπόλαια διαβάσατε την ανάρτησή μου μα ούτε αυτό με πειράζει. )

      Τέλος,ένα βιβλίο δεν νομίζω να μπορεί να διαβαστεί,κριθεί,αγαπηθεί ,μισηθεί κι όλα τα σχετικά αν δεν βάλει ο αναγνώστης όλα του τα κριτήρια σε εγρήγορση,ο καθένας τα δικά του κι οι γυναίκες τα επιπλέον του φύλου τους,
      οπότε μη μιλάτε για κριτήρια πολιτικής ορθότητας αλλά ανθρώπινης και τότε εσείς έχετε λαθέψει αν δεν τα χρησιμοποιείτε!

      Διαγραφή
    2. 16:36 διακρίνω αγένεια στο σχόλιό σου.Γιατί τόσο απόλυτος;Χρειάζεται;Δεν νομίζω. Έχει κανείς μας το παπικό αλάθητο;

      Διαγραφή
    3. μη μας τις πείτε τις διαφορές μεταξύ των φασιστών αφου δεν είναι όλοι ίδιοι,δεν χρειάζεται,καταλαβαίνουμε και μάλλον σε σας ταιριάζει πιο καλά η ευχή ο θεός μαζί σας

      Διαγραφή
    4. Ανώνυμος13/9/13 12:22

      Φίλε Νίκο, αυστηρός μπορεί να ήμουν. Λυπάμαι αν πέρασε ως αγένεια. Αγένεια μου φαίνεται πιο πολύ το χαζοσχόλιο της Dopou που υπονοεί ότι είμαι φασίστας. Κανείς δεν είναι αλάθητος αλλά κι αυτό το "anything goes" πια καταντάει αστείο. Στο κάτω κάτω κουβέντα κάνουμε...

      Σ. Ξηρός

      Διαγραφή
    5. Ακριβώς,κουβέντα κάνουμε.Και με ενοχλεί όταν ξεφεύγει προς άλλες κατευθύνσεις,ειλικρινά,γιατί και εγώ μια αναίτια θα έλεγα ειρωνεία στα λεγόμενά σας την ένιωσα και τσίμπησα σαν χάνος αλλά δεν υπάρχει λόγος.Ο κόσμος χάνεται γύρω κι εμείς....τέλος πάντων.

      Διαγραφή
    6. Ανώνυμος13/9/13 13:21

      Αγαπητή Βιβή, όλα καλά με τον ΚΟΚ αλλά δεν απαντάτε επί της ουσίας. Λέτε ότι δεν διάβασα καλά και δεν συγκρίνετε Μυριβήλη με Σελίν. Γράφετε όμως "λιανά" για "εφάμιλλα ή καλύτερα κείμενα που δεν είχαν την τύχη του Ταξιδιού". Με συγχωρείτε αλλά αν αυτό δεν είναι σύγκριση, τότε τι είναι;

      Όσο για τα κριτήρια ορθότητας (ανθρώπινης ή πολιτικής), μπορείτε παρακαλώ να μου δείξετε πώς τα εφαρμόζετε για πχ στο "Πότε θα κάνει ξαστεριά" όπου ένας τύπος θέλει να κατεβεί στον Ομαλό να κάνει με το τουφέκι του μάνες δίχως γιους και γυναίκες δίχως άντρες. Εκτός και αν όποτε το ακούτε εσείς, από εγρήγορση κλείνετε τα αυτιά σας...

      Λέτε τέλος ότι η Λογοτεχνία δεν έχει τιμόνι και ρόδες. Νομίζω κάνετε λάθος. Και τιμόνι έχει, και ρόδες (ναι, είναι ένα ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ) αλλά τρέχει τόσο γρήγορα που δεν μπορείς να τα διακρίνεις με γυμνό μάτι. Σκεφτείτε το.

      Σ. Ξηρός

      Διαγραφή
    7. Πιάνω ένα θέμα από αυτά που κατάφερα να δω στο "Ταξίδι"και λέω τις σκέψεις μου για την εμβέλεια απήχησης εν προκειμένω των συγγραφέων χωρίς πρόθεση να αντιπαραθέσω τα κείμενά τους.Αν βγαίνει σαν σύγκριση τότε έγραψα με επιπολαιότητα και η παρατήρησή σας δεν θα πάει χαμένη αλλά και πάλι είστε υπερβολικός.Θέλετε να μου την πείτε σε πολιτική βάση για τον Σελίν και το πάτε γύρω γύρω.
      Γι αυτό είναι και τραβηγμένο από τα μαλλιά το επιχείρημα με το "Πότε θα κάνει ξαστεριά",τι δουλειά έχει ένα ντόπιο και...ντόπια φορτισμένο συναισθηματικά τραγούδι με ένα άλλης φόρτισης παγκόσμιο βιβλίο ως προς τα κριτήρια ορθότητας και την συνθηματολογική τους χρήση σε ιστορικές συγκυρίες και βιβλία;Τους ίδιους συμβολισμούς κάνετε εσείς με τις 20 λέξεις ενός ακουσμένου σε-σαφώς στενά από άποψη κοινού- πλαίσια τραγουδιού και με μερικές χιλιάδες αναλυμένες εκτενώς και διαβασμένες από εκατομμύρια μάτια ενός βιβλίου;
      Μέτρηση έντασης αγριότητας,Δαβίδ όμως και Γολιάθ, κάνουμε σε τελική;Διαβάθμιση της φρίκης και ξεδιάλεγμα του τι, γιατί και πότε και πως και ακόμα χειρότερα ποιός σκοτωμός βολεύει τον καθένα;Ούτε θα τελειώσουμε ποτέ ούτε θα το λύσουμε,να το ξέρετε...

      Το δικό σας λογοτεχνικό αυτοκίνητο λοιπόν τρέχει αλλά εσείς προλαβαίνετε να δείτε τα πάντα δια γυμνού οφθαλμού! Πάω πάσο.Είστε καλύτερος και σοβαρότερος αναγνώστης από μένα.Κανένα πρόβλημα ειλικρινά.
      Γράψτε την άποψή σας για το "Ταξίδι" με ό,τι έχετε να πείτε,το ιστολόγιο στη διάθεσή σας.

      Διαγραφή
    8. Ανώνυμος13/9/13 17:30

      Δεν έχω πρόθεση να ακυρώσω την ανάγνωσή σας, ούτε να δώσω μαθήματα. Βασικά νομίζω ότι αδικήσατε αυτό το βιβλίο λέγοντας ότι οφείλει στη γλώσσα και τη χώρα που γράφτηκε. Υπάρχουν ίσως πολλά βιβλία γαλλικά και αγγλικά στα οποία μπορεί να καταλογιστεί μια τέτοια εύνοια (κάπου κάπου συμπεριλαμβάνουν και τον "Οδυσσέα" μεταξύ αυτών) αλλά όχι το "Ταξίδι" ούτε η "Αναζήτηση" (για να περιοριστώ στα γαλλικά).
      Ευχαριστώ που λάβατε τον κόπο να με παρακολουθήσετε και να απαντήσετε. Παρακολουθώ άλλωστε το ιστολόγιο εδώ και καιρό, και είναι η πρώτη φορά που επεμβαίνω. Επιτρέψτε μου ένα αστειάκι- καλύτερος αναγνώστης από εσάς μπορεί να είμαι μόνο σε ό,τι αφορά τον Σελίν! Μέχρι τώρα, σε όλους τους άλλους συγγραφείς που έχετε παρουσιάσει, είμαστε ίσοι ή προηγήστε εσείς.

      Σ. Ξηρός

      Διαγραφή
    9. Ανώνυμος13/9/13 17:49

      "προηγήστε"; εννοείτε μάλλον "προηγείστε"... πάντως μπράβο...αν και οι αντιλήψεις σας είναι μάλλον φασιστικές, δεν κάνετε πολλά ορθογραφικά...

      Διαγραφή
    10. Ανώνυμος13/9/13 18:22

      Τώρα καταλαβαίνω γιατί ανεβαίνει τελικά ο φασισμός στην Ελλάδα- έχουμε πήξει από ηλίθιους ανώνυμους δημοκράτες!

      Σ. Ξηρός

      Διαγραφή
    11. Αχ,Anonymous και σεις τώρα!Τι σχέση έχει η ορθογραφία με τον φασισμό...
      Κι εσείς Σ.Ξηρέ ας μη ξαναρχίσουμε αυτό το ματς,να χαρείτε.Πάμε καλύτερα να την πέσουμε σ΄αυτούς που μας κάνουν πλιάτσικο στην ζωούλα καθημερινά;

      Διαγραφή
  4. Αν σε ένα βιβλίο λέει μια γυναίκα ηρωίδα του μυθιστορήματος ότι οι άντρες είναι βιαστές από τη φύση τους να μη το σχολιάσουμε σαν ρατσιστική φράση;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εγώ θα το σχολίαζα σίγουρα,φυσικά και είναι ρατσισμός.Τώρα, ως προς το γυναικείο ζήτημα απ΄ ό,τι ξέρω υπάρχουν πολλές οπτικές για πολλά και διάφορα,εμένα με ενοχλούν γενικότερα όλες οι αντιγυναικείες θέσεις και συμπεριφορές και όπου δω κάτι τέτοιο το θεωρώ βία κατά του α ν θ ρ ώ π ο υ ,δεν έχω καμιά λυσσασμένη φεμινιστική πρεμούρα.

      Διαγραφή
  5. Το βιβλίο για μένα είναι σπουδαίο και με την πατίνα του χρόνου να λειτουργεί υπέρ του.Όσο πιο πολύ το παιδέψει ο αναγνώστης τόσο καλύτερα γι αυτόν,δεν θα βγει χαμένος ακόμα και αν δεν τον ενθουσίασε.
    Όμως ας μη μπλέκουμε σε αφορισμούς.Όταν ένας αναγνώστης αναγνωρίζει την σπουδαιότητα του βιβλίου που διάβασε αλλά εκείνου δεν του αρέσει ,τότε ούτε η αξία του βιβλίου μειώνεται ούτε το δικαίωμα του αναγνώστη να εκφέρει αρνητική γνώμη αλλάζει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ανώνυμος13/9/13 00:32

    Οι παρατηρήσεις σας σε πρώτη ανάγνωση είναι και τολμηρές και ενδιαφέρουσες και μπράβο σας που τις υποστηρίζετε παρόλο που στέκεστε και εσείς περισσότερο στην αντιπολεμική εκδοχή του βιβλίου του Σελίν.Η αντιδιαστολή σε αυτή την εκδοχή για άλλους γινόταν κυρίως με το κλασικό Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον του Ρεμάρκ ως τώρα αλλά ο Μυριβήλης είναι επίσης μια σημαντική ψηφίδα στο παζλ που εγώ τουλάχιστον βρίσκω ταιριαστή.
    Όμως η προκλητικότητα της σελινικής γραφής δεν αναδείχτηκε ποτέ αρκετά καλά ακριβώς εξαιτίας της αντιπολεμικής πτυχής που νέμεται μονίμως τη μερίδα του λέοντος από την πεμπτουσία του βιβλίου.
    Αν κάποτε το ξαναδιαβάσετε είμαι βέβαιος ότι θα βρείτε πολύ πιο συγκλονιστικά πράγματα θαμμένα κυριολεκτικά κάτω από την αντιπολεμική επιφάνεια και ίσως τότε σας κερδίσει ο Σελίν.

    Γ.Α.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν νομίζω να το ξαναδιαβάσω, ούτε άλλο Σελίν γενικότερα,δεν είμαι και απόλυτη βέβαια.Πράγματι δεν με απασχόλησε σχεδόν καθόλου ο Φερδινάνδος και το φευγιό του εκτός πολέμου.Όλα θεώρησα ότι έχουν σαν αφετηρία την εμπειρία του στον πόλεμο,αυτή τον στιγματίζει ανεξίτηλα και μετά.Αυτήν κουβαλάει.

      Διαγραφή
    2. Νικολέτα14/9/13 04:29

      Αν δεν υπήρχε η συμμετοχή στον πόλεμο και ο Σελίν πήγαινε με τον ίδιο αντι-ήρωα κατευθείαν σε αυτά που αφηγείται στο β΄μέρος τι θα λέγαμε για το μυθιστόρημα;Πιστεύω πάλι τα καλύτερα για την γραφή και την προκλητικότητα αλλά χωρίς ιδεολογικές διαφωνίες.Θα δεχόμασταν τον Φερδινάνδο όπως τον παρουσιάζει ο εμπνευστής του.Ο πόλεμος είναι το βασικό σημείο τριβής.

      Διαγραφή
    3. Σ΄αυτό συμφωνώ κι εγώ,προφανώς στάθηκα στον πόλεμο σαν το βασικό σημείο και ίσως μονομερώς.
      Καλή η σκέψη σου τι θα αποκομίζαμε ή μάλλον πως θα επεξεργαζόμασταν το μυθιστόρημα χωρίς το κομμάτι του πολέμου.Δεν είμαι σίγουρη.Νομίζω ότι θα ήταν απαλλαγμένο μεν από το φορτίο του πόλεμος-αντιπόλεμος αλλά θα έχανε ένα μέρος της υπόλοιπης γοητείας του.
      Αυτό που εντοπίζεις κι εσύ η προκλητικότητα τη γραφής είναι επίσης πολύ ενδιαφέρον στοιχείο,ο πόλεμος πάντως σαν αγωγός εξόδου της προκλητικότητας του συγγραφέα προς το κοινό΄προσθέτει ένταση.

      Διαγραφή
  7. Ανώνυμος25/10/13 15:18

    Ούτε σε μένα άρεσε αυτό το βιβλίο.Γιατί πρέπει ό,τι έχουν βαφτίσει αριστούργημα να το προσκυνάμε όλοι;Τάσος

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου