" Καλαμιές στον Άνεμο ",Γκράτσια Ντελέντα

Όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο δεν είναι ,θαρρώ,απαραίτητο να κάνουμε οπωσδήποτε σχολικού τύπου λογοτεχνική ανάλυσή του. Αν μας προκύψουν σκέψεις με αφορμή το βιβλίο αλλά λιγότερο σχετικές σε πρώτη εκτίμηση γιατί να τις αποδιώξουμε;Στο κάτω κάτω κάθε προβληματισμός που γεννιέται από ένα καλό βιβλίο σημαίνει ενεργοποίηση του νου ,αυτό δεν είναι το ζητούμενο της Ανάγνωσης; 



Ο τόπος στον οποίο διαδραματίζεται η ιστορία της Ιταλίδας Γκράτσια Ντελέντα(εκ των πρωτοπόρων του βερισμού,λογοτεχνικού ρεύματος που αναπτύχθηκε στην Ιταλία στα τέλη του 19ου αιώνα) είναι ένα ορεινό  μεγαλοχωριό που διατηρεί, φθίνοντα όμως συνεχώς, τα σημάδια της ακμής του,στην ενδοχώρα του νησιού της Σαρδηνίας. Πηγαίνουμε ως εκεί περνώντας σε καιρούς παλιότερους, αλλοτινούς,σε εποχές που ακόμα οι άνθρωποι έντυναν με περισσή σπουδή την ψυχική τους γύμνια με τίτλους ευγένειας και την ταξική και κοινωνική αδυναμία τους με χοντρά πέπλα ανεπεξέργαστης θρησκευτικής πίστης.

Οι σκέψεις 
Τώρα και στην Ελλάδα της κρίσης και αλλού βεβαίως κάνουν μεν το ίδιο μα με άλλες φόρμες, επιδεικνύοντας λιγότερη ευθιξία και περισσότερη ανοχή-μπορείς δηλαδή να είσαι και υποκριτής και σάπιος και φανατικός, σε διάφορα κολλημένος και μαζί να δηλώνεις και να το αποδέχονται κι οι άλλοι και να παίζεις τον ρόλο σου με τις πλουμιστές στολές του καλού ανθρώπου σε πλείστες όσες παραλλαγές: αλληλέγγυος ας πούμε δημοκράτης, πιστός χριστιανός και εθνικoλάγνος πατριώτης της φακής και του γλυκού νερού αντάμα,θιασώτης της μέσης λογικής-μακριά από μας τα ...άκρα- και κακέκτυπης διαλεκτικής της μικροαστικής και λοιπής μιζέριας και ησυχίας κι ό,τι άλλο θέλεις ή σου προκύπτει, αρκεί ν΄ανταλλάσσεις την πραμάτεια της παθογένειας με τους όμοιούς σου που είναι η πλειοψηφία κιόλας-διότι κοίτα γύρω συναινέσεις σε παθητικότητα, σε αίσχη, στην σιωπή του φόβου κι όχι της περίσκεψης-και ν΄αποταμιεύεις με ευελιξία τα οφέλη του σκοταδισμού και να παρέχεις και συ υπηρεσίες και κυρίως την υπακοή (έστω αυτήν την ψευδεπίγραφη,επειδή κατά βάθος είσαι στην τσίτα ψάχνοντας ευκαιρία να εκτονώσεις τον ύπουλο ατομικισμό σου) στο σύστημα ή ό,τι τέλος πάντων καταδυναστεύει εσένα.
Αυτό μπορεί να είναι η πατριαρχική εξουσία στο σπίτι σου ή ο αυταρχισμός στην δουλειά σου-καλά, στη χώρα τούτη ΄ δω δουλειά δεν έχεις πια,λέμε τώρα-η παθητική αποδοχή του κοινωνικού σου περίγυρου που αποτελείται από όμοιά σου κοθώνια,που τα μισείς και από πίσω τους τα κοροϊδεύεις αλλά ή δεν βλέπεις ότι είσαι μια απ΄τα ίδια ή ακόμα χειρότερα ξέρεις βιωματικά τι τρέχει μα σε έχουν πατημένο εκείνοι κάτω,άρα δεν γίνεται, τέτοιος δειλός που είσαι, παρά να το΄χεις βουλωμένο σε όλες τις περιπτώσεις, διότι είσαι πολύ παραδομένος για να σκεφτείς συλλογικά και καθαρά και να σπάσεις ομαδικές και ταξικές υποτέλειες και προσωπικές εξαρτήσεις και να κάθεσαι να χαλάς τα σηκώτια σου με αβέβαιου κέρδους συγκρούσεις κτλ κτλ κτλ.
Α,ρε,Ελληνάρα,ραγιά,μια ζωή συμπεριφέρεσαι σαν καραγκιόζης,όλα τα ξέρεις εσύ,αλίμονο,αλλά κάνεις τον βλάκα, νομίζοντας ότι είσαι πολύ μάγκας που προτιμάς να μη πολεμάς για το δίκιο σου μα να παραμένεις πονηρός γλύφτης,κουτοπόνηρος δούλος....

Ο Εφίξ,ο κεντρικός ήρωας της Ντελέντα,είναι κάτι απ΄αυτά που ξεκίνησα να σκέφτομαι μα παλαιάς κοπής,είναι ο συνειδητός δούλος,ο υπηρέτης ψυχή τε και σώματι των αδελφών Πιντόρ:της Ρουθ, της Έστερ και της Νοεμί κι έχει αφοσιωθεί εν γνώσει του στις ξεπεσμένες αφέντρες, γεροντοκόρες πια  και που όλη η ζωή του είναι η υπακοή σ΄αυτές και σε ό,τι εκπροσωπούν,σχετικό με τα παραπάνω που χοντροκομμένα έστω έβαλα στην αλληλουχία των σκέψεων.
Ο Εφίξ υπήρξε κι αυτός κάποτε νέος και είχε όνειρα,τόσο η μοίρα όμως όσο και η δειλή του φύση, ποτισμένη με φόβους, προκαταλήψεις,ενοχισμό,παγιδευμένη από τους κανόνες της εποχής του-αρχές του 20ού αιώνα-ξέχειλους από στείρο κοντοφθαλμισμό,δεν του επέτρεψαν να ανοίξει τα φτερά του και να είναι ελεύθερος και πια ζει σιωπηλά,υπομένοντας και δίνοντας, δοκιμαζόμενος και αντέχοντας σαν "άγιος" το μαρτύριό του.
Από την στιγμή δε που έχει διαπράξει ένα βαρύ και κρίσιμο αν και νεανικό λάθος και αυτό δεν τον αφήνει με την μορφή των τύψεων να επαναστατήσει ενάντια στις ξιπασμένες γυναίκες που δεν τον πληρώνουν καν μα τον έχουν ανερυθρίαστα στην δούλεψή τους,αυτές τις ίδιες που τιμώρησαν με σιωπή και αποκλεισμό την μικρότερη αδελφή τους επειδή δεν άντεξε τον αυταρχικό πατέρα και το έσκασε, παντρεύτηκε,έκανε ένα παιδί και σαν πέθανε ούτε στην κηδεία της δεν πήγαν μη τυχόν και  αναποδογυρίσουν τα ήδη ετοιμόρροπα προσχήματα της ανύπαρκτης πρακτικά και οικονομικά, κοινωνικής τους σειράς.
Αυτές και μαζί τους κι ο Εφίξ λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο γιατί αυτό το παιδί,ο Τζιατσίντο, πανέμορφο σαν άγγελος μα και άστατο κι επιπόλαιο σαν δαίμονας,ένα αγόρι που θέλει να ζήσει τις χαρές της ζωής έρχεται με το έτσι θέλω,κάνει άνω κάτω τις ζωές τους και απαιτεί. Απαιτεί φανερά και κρυφά αυτό που είναι και δικό του γιατί είναι παιδί της αδελφής τους,μοναδικό εγγόνι του πατέρα τους,αίμα τους και από την αρχή ηθελημένα και αθέλητα προκαλεί ανάμεσα στ΄άλλα και σφοδρό, ερωτικό πόθο ,πράγμα δυό φορές κατακριτέο λόγω της συγγένειας, στην μια από τις θείες του και σε διάφορες γυναίκες του χωριού,που παίζει μαζί τους.

Η Ντελέντα μυθιστορεί πράγματα που υπερέβαιναν κάπως τα επαρχιακά εσκαμμένα της εποχής της, ονομάζοντάς τα ξεκάθαρα.Η αιμομιξία για παράδειγμα-ξαδέρφια που παντρεύονται μεταξύ τους για να μη χαθεί η περιουσία ή ο τίτλος-εμφανίζεται σαν αυτό που ήταν:διαδεδομένη συνήθεια και ανεκτή αμαρτία και υποκρισία.
Όμως αυτά τα άσχημα εκείνη τα γράφει με τρόπο ευθύ,καθαρό,γλαφυρό,πλούσιο,ήπιο,χαμηλότονο, λιγάκι μα ευχάριστα παλαιομοδίτικο.Η γραφή της είναι πλούσια,στοχαστική,γλυκιά,αρμονική,πολύ στρωτή,ισορροπημένη,είναι η χαρά του φιλολόγου εκατό τοις εκατό,καθώς διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία τα καλολογικά-θυμάστε;- που μετά μανίας*προσπαθούσαν να μας μάθουν να αναζητάμε σε ένα κείμενο οι φιλόλογοι στα σχολεία.
Στο ωραίο,συγκινητικό,εύκολο και με έντονο αλλ΄όχι κακώς εννοούμενο διδακτισμό μυθιστόρημα της Ντελέντα όλα τα παραπάνω υπάρχουν και σε αφθονία κιόλας.Ο αναγνώστης απολαμβάνει την ομαλή και πυκνή αφήγηση,σκέφτεται,αναρωτιέται,συμπάσχει με τα κύρια και τα δευτερεύοντα πρόσωπα, κάνει συνειρμούς,βγάζει τα συμπεράσματά του για τα πάθη των ανθρώπων και φέρνει στο μυαλό του όλα τα συναφή οικογενειακά μοτίβα σε μυθιστορήματα που γράφτηκαν από γίγαντες της ευρωπαϊκής βασικά λογοτεχνίας.
Μοτίβα κυρίως με μεγαλοκοπέλες αδελφές στο κέντρο τους, απροστάτευτες γυναίκες χωρίς πολλά μορφωτικά εφόδια που πρέπει να σταθούν στο ύψος της κοινωνικής τους τάξης μετά τον θάνατο των γονέων τους και που κουβαλάνε βιώματα και σακιά ασήκωτα με πρέπει και κοντά σ΄αυτές υπηρέτες-ασκητές  που πεθαίνουν αφοσιωμένοι σε πρόσωπα και καταστάσεις που τους στερούν κάθε στιγμή την ελευθερία τους,όλοι μαζί δεμένοι χειροπόδαρα από και στην θρησκευτική τους πίστη,όταν όμως αυτή δεν είναι αποτέλεσμα επιλογής αλλά μαζικής και όχι και τόσο αθώας επιβολής.



*Θυμήθηκα που κάναμε Νεοελληνική Λογοτεχνία και πιάναμε τα κείμενα και δόστου τα τεμαχίζαμε από δω τα κόβαμε από κει για να βγει το πόρισμα-του θανάτου τους ενίοτε δια παντός στην μνήμη μας και δεν είναι καθόλου αστείο και νοσταλγικό το πως κακοποιήθηκαν ,στα πλαίσια τού να βγει η ύλη, σ΄αυτά τα σχολικά γλωσσο-ανατομεία αξιόλογοι συγγραφείς και συγγραφείς, οι καημένοι-και να οι περιλήψεις,οι ενότητες και βάλτε παιδιά τίτλους κτλ κτλ κτλ δεν ήταν και πολύ άσχημα βέβαια για μένα,διότι την πετριά την είχα παιδιόθεν αλλά πόσοι πραγματικά αγάπησαν την Λογοτεχνία απ΄αυτά;

Σχόλια

  1. Ανώνυμος16/9/13 23:18

    Ούτε που την ήξερα αυτή τη Γκράτσια Ντελέντα!Η ιστορία της φαίνεται όμορφη και κάτι να λέει.Αφού είναι και στα νόμπελ με 2 ευρώ θα το αγοράσω.Τελικά πλάκα πλάκα κάνει θραύση η σειρά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είδατε λοιπόν που έχουν και τα ιστολόγια μερίδιο συμμετοχής στην διάδοση της ανάγνωσης και αδίκως μας κατακεραυνώνουν διάφοροι ζηλόφθονοι καλαμοκαβαλημένοι;
      Να την αγοράσετε,να την αγοράσετε,μια χαρά σειρά είναι και ψάχτε και για άλλα που έχω κατά καιρούς προτείνει,όλο και κάτι επιπλέον θα αντέχει η τσέπη σας

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου