" Γέλιο στο Σκοτάδι " , Βλαντιμίρ Ναμπόκωφ Β΄

Απαράμιλλη η ναμποκοφική γραφή *....











Στο Α΄μέρος της σχετικής ανάρτησης την πιο έντονη εντύπωση σε μένα την έκανε σαφώς ο τύπος της Μαργκό,έτσι όπως την σκιαγραφεί ο πολυαγαπημένος Ναμπόκωφ και στάθηκα περισσότερο -καλώς κατά την εκτίμησή μου -με σημερινών κριτηρίων γυναικεία ματιά στα κρίσιμα σημεία του ανδρικά ιδωμένου σκηνικού του 1930+ στο οποίο εξελίσσει, εξαιρετικά ομολογουμένως,την εύθραυστη μυθιστορία των ηρώων του, αφιερώνοντας την δική του μερίδα του λέοντος στον Αλμπίνους και όχι στην Μαργκό.
Στο Β΄ μέρος όμως δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στα ατελείωτα ταξικά απόβλητα στα οποία επιπλέει ή βυθίζεται-αναλόγως της τρέχουσας αντίληψης περί ηθικής-η ανθρωπότητα ανά τους αιώνες και νάτα κι εδώ,σε τούτο το βιβλίο,που βρωμάνε και ζέχνουν,πίσω από την φαινομενικά αταξική και έμφυλη απλότητα του θέματος και το ανάλαφρο μα εμφανώς πικρό και άκρως διεισδυτικό χιούμορ του Ναμπόκωφ ο οποίος με ευφυέστατο τρόπο,παράλληλα με τα άλλα που λέει ή αφήνει να εννοηθούν, δεν παραλείπει να καταγράψει λεπτομερώς και τον μποέμ ή τον,ας μη φοβηθούμε τις λέξεις κι ας τον πούμε έτσι καλύτερα, αρσενικό κηφήνα της ιστορίας και το κάνει προσδίνοντας σοφή αναλογία στην συμμετοχή και των δυο φύλων στην κοινή, τελική εξαπάτηση στην οποία προχωρούν,αμφότεροι χωρίς τον παραμικρό δισταγμό,για την αναζήτηση και εξασφάλιση πλούτου αδούλευτου-όχι ότι ο δουλεμένος ή κληρονομημένος θα ήταν λιγότερο ενοχικός,πάντως θα παρείχε, ίσως ,ένα κάποιο άλλοθι στην φριχτή τους συμπεριφορά-και εύκολα αποκτούμενων υλικών ανέσεων,εμπλεκόμενοι σε καταστάσεις των οποίων την παθογένεια τροφοδοτεί ακατάπαυστα μια κοινωνία ανισότητας που υστερεί σε ταξική ισορροπία και δικαιοσύνη , κάνει φοβερές διακρίσεις στην διανομή ευκαιριών,δεν περιλαμβάνει τους πάντες στην λοταρία της ευμάρειά της και η ζωή δεν είναι εξίσου εύκολη για όλους,ούτε αποκτούν σαν δεδομένα τα στοιχειώδη: στέγη, τροφή,παιδεία και λοιπά, ψιλά γράμματα...

Είναι ο Άξελ Ρεξ λοιπόν,ένας άλλος πολύ ενδιαφέρων πόλος της πλοκής,εμφανιζόμενος ως ευφυές ρεμάλι,σκάρτος από το καλούπι του μα σαγηνευτικός άντρας,που έχει μεγάλο ταλέντο στη ζωγραφική -άρα έλκει καταστροφικά και ξεγελά τον φιλότεχνο Αλμπίνους-μα και ροπή προς την εξαπάτηση,που τους σκοτεινούς της δρόμους στην προκειμένη περίπτωση τους διαβαίνει από τύχη αλλά και το προσωπικό της, λες,πεπρωμένο η 16χρονη Μαργκό, οσμιζόμενη πρώτη  τις ευκαιρίες πλουτισμού και ανέσεων, που εδώ της προσφέρει σαν αντάλλαγμα του άξεστου αλλά χωρίς αναστολές έρωτά της ένας ξελιγωμένος,εύπορος αστός μεσήλικας,ο Αλμπίνους,κλασική περσόνα δραμάτων και πάλι δραμάτων και ξανά άλλων δραμάτων στην τέχνη και στην ζωή (σφιχταγκαλιασμένες αυτές τις δυο να τις φανταζόμαστε πάντα).
Ο καημένος αυτός Αλμπίνους ή μήπως ο άπληστος αυτός Αλμπίνους,που καταλαβαίνει μεν ότι αδικεί την εκλεπτυσμένη ,πιστή και αφοσιωμένη σύζυγό του,την αθώα κόρη του ,τον καλόβολο κουνιάδο του και κυρίως ότι μ΄ αυτά στέλνει στον σκουπιδοτενεκέ όλη του την πρότερη, νερόβραστη μεν σεξουαλικώς, αλλ΄ασφαλή και ήρεμη ζωή καθώς το πάθος τον κυριεύει σε βαθμό έξης, αρρώστιας, τρέλας και παραδίνεται ορμητικά σε όλα και κυρίως στην ατυχία και στην βλακεία του....
Μα ο Αλμπίνους δεν είναι πραγματικά ούτε κακός άνθρωπος,ούτε βλάκας, φέρεται σαν τέτοιος αλλά δεν είναι,προκαλεί δυστυχία στους οικείους του-εκείνους που του φέρονταν και θα του ξαναφερθούν καλά-και στον εαυτό του κι αυτό τον κάνει ακόμα πιο γελοίο στα μάτια του αναγνώστη μα και μαζί επώδυνα αληθινό και συμπαθή,καθώς υποσυνείδητα και συνειδητά γνωρίζει και ενίοτε αναθεματίζει την αδυναμία του αλλά υποχωρεί σ΄αυτήν και μετά όταν έρχεται,για εκείνον,το χειρότερο τέλος που θα μπορούσε να φανταστεί-χάνει γυναίκα,παιδί,όραση,περιουσία,ερωμένη αν κι αυτό είναι το λιγότερο πια-και καταστρέφεται οριστικά και αμετάκλητα.
Ο Ρεξ,τριαντάρης και σε κακή οικονομική κατάσταση και η Μαργκό έχουν μια σύντομη ερωτική σχέση την οποία φυσικά ο Αλμπίνους αγνοεί,πριν εκείνη πέσει με τα μούτρα στον Αλμπίνους αλλά είναι από αυτές τις σχέσεις που βάφουν με ανεξίτηλα χρώματα τις ερωτικές μνήμες των ανθρώπων.Την γνωριμία τους την οφείλουν στην σπιτονοικοκυρά της Μαργκό,την οποία ο συγγραφέας αποκαλεί προαγωγό γιατί απλούστατα είναι-ένας ακόμα χυδαίος τύπος ανθρώπου που αναφέρει έστω δευτεραγωνιστικά ο συγγραφέας-και εκείνη πασάρει την Μαργκό σαν εμπόρευμα από το οποίο προσδοκά ποσοστά στον Ρεξ, που της εμφανίζεται σαν Ρεξ Μίλλερ, αλλά βεβαίως ούτε αυτός εξαρχής μπορεί,παρόλο που παίζει κι εκείνος τον δικό του ρόλο,πονηρός κι εκ του φυσικού του και πάντα σε επιφυλακή για ερωτικό και οικονομικό κυνήγι,να εκληφθεί ως το κελεπούρι που θα χρυσώσει αφελώς την μικρή, ακριβώς επειδή σε μιαν άλλη ιστορία θα μπορούσε να είναι το αρσενικό της δίδυμο,ο βασικός θηρευτής του κερδοφόρου,ερωτευμένου θύματος,που αφήνεται στην πτώση του ακόμα κι όταν την βλέπει καθαρά μπροστά του.
Στα ίδια ταξικά απόβλητα με τον μορφωμένο και καλλιτέχνη Ρεξ-χρησιμοποιώ τη λέξη ταξικά χωρίς ιδεολογική απόχρωση,σαν λέξη πολύ εύστοχη για την απεικόνιση της ανισότητας που οδηγεί τους ανθρώπους όπου κατά περίπτωση τους οδηγεί-είναι βουτηγμένος κι ο Όττο, εργάτης, αδελφός της Μαργκό και οι φτωχομπίθουλες φίλοι του,που ζηλεύουν την τύχη ή μάλλον το επακόλουθο του ξεπουλήματός της και πασχίζουν στην πρώτη ευκαιρία να τσιμπήσουν κι εκείνοι λίγο από αυτό.

Ή μήπως, και κλείνω μ΄αυτό το αμπελοφιλοσοφικό μα εύλογο ερώτημα, το βασικό ένστικτο για το ανθρώπινο είδος δεν μπαίνει τελικά σε κανενός είδους ασφαλή καλούπια και φόρμες-εκκλησίες και δόγματα,ηθικές κοινωνιών και κουλτούρες λαών- και δεν έχει ταξικά ή αταξικά ....διαπιστευτήρια κι όλα είναι απλή, κοινή για όλα τα ανθρωπάκια του αχανούς Σύμπαντος Ειμαρμένη... Μήπως...


* Κάντε κλικ επάνω στις εικόνες.

Σχόλια

  1. Ανώνυμος9/12/13 17:26

    Ο Άξελ Ρεξ είναι τύπος εκ προοιμίου αντιπαθής, κυνικός και αδιάφορος, που ο αμοραλισμός του υπερισχύει από τα όποια προσόντα του.
    Ο Αλμπίνους, μίζερος σε αισθήματα και εντελώς βλάκας στο πασιφανές παιχνίδι που παίζεται μπροστά του, έχει κάποια ερείσματα, που τον κάνουν ανθρώπινο, μαζί με τις συμφορές που θα ακολουθήσουν. Το ζευγάρι των εραστών τα θέλει όλα και τώρα, όπως συμβαίνει στους αιώνες των αιώνων.

    Δεν ξέρω αν είναι Ειμαρμένη ή Τύχη, εκτός αν, οι επιλογές μας σε συνδυασμό με τις συνθήκες (που ευνοούν ή αποτρέπουν) μια κατάσταση, δείχνουν μέχρι πού μπορεί να φτάσει κανείς.
    Ξέρω ωστόσο ότι ο Ναμπόκοφ χειρίζεται αριστοτεχνικά ένα κοινό και μάλλον βαρετό θέμα, με τρόπον ώστε από το τίποτα να κάνει λογοτεχνία.
    (Κι ενώ σας γράφω, θέλω διακαώς να ξανά-διαβάσω τον "Ανηθικολόγο" του Ζιντ.)

    κ.κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όντως.Οι συμφορές που ακολουθούν, στραμμένες όχι τυχαία λέω από τον Ναμπόκωφ καταπάνω του, του Αλμπίνους,αλλάζουν κάπως και τα συναισθήματα που μας προκαλεί στην αρχή και εκμαιεύεται η μια κάποια τελική μας συμπάθεια.

      Δεν έχω διαβάσει τον "Ανηθικολόγο",με βάζετε σε πειρασμό.Τώρα διαβάζω ένα... μπεστ σέλερ που με δυσκολία δεν παρατάω,είπα να του δώσω λίγες σελίδες ακόμα.

      Συμφωνώ με αυτά που λέτε,το εύστοχο σχόλιό σας δεν είναι η πρώτη φορά που προσδίδει στην ανάρτηση επιπλέον στοιχεία και δη καίρια.
      Πότε θα φιλοξενήσω πλήρες σχόλιό σας για βιβλίο;

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου