"Αστερισμός Ζωτικών Φαινομένων ",Άντονι Μάρα



Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε
πόλεμος και ειρήνη
είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά
όμως η ειρήνη τους και ο πόλεμός τους
μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα.
Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους
καθώς ο γιος από την μάνα
έχει τα δικά της απαίσια χαρακτηριστικά.
Ο πόλεμός τους σκοτώνει
ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους.


Μπρεχτ (από το "Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου",σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη)








Τσετσενία 2004.Στο χωριό Ελντάρ,ο Άχμεντ ο γιατρός του χωριού,ένας άνθρωπος που προτιμάει την ζωγραφική από την ιατρική κι αυτό το ξέρουν οι πάντες και το έχουν αποδεχτεί μέσα στην πιεστική και χωρίς επιλογές ανάγκη τους,γίνεται μάρτυρας της εισβολής των Ρώσων στρατιωτών στο σπίτι του γείτονα και φίλου του Ντόκα τον οποίο συλλαμβάνουν.Οι στρατιώτες ευτυχώς δεν βρίσκουν την 8χρονη Χαβάα, κόρη του Ντόκα,που την εντοπίζει μετά ο γιατρός κρυμμένη στο δάσος και την οδηγεί στο νοσοκομείο της πιο κοντινής πόλης.Εκεί είναι επικεφαλής, σε συνθήκες τρομακτικών ελλείψεων σε εφόδια -ένα τραύμα στο στήθος ράβεται με οδοντικό νήμα(!)- αλλά και προσωπικό-τρεις άνθρωποι αντί για τους...πεντακόσιους,που υπήρχαν- η Σόνια, χαρισματική γιατρός,Ρωσίδα από την μειονότητα της Τσετσενίας,που αν και ζούσε στο Λονδίνο έχει επιστρέψει στην χώρα για χάρη της Νατάσας,της εξαφανισμένης αδελφής της,που αργότερα μαθαίνουμε τι έχει υποστεί.

Άχμεντ και Σόνια κάνουν συμφωνία κυρίων προκειμένου η δεύτερη να κρύψει το παιδί: ο Άχμεντ θα δουλέψει, υπό τις εντολές της Σόνιας, στο νοσοκομείο.Ό,τι σακί με ενοχές, λάθη,πάθη,τύψεις,ψυχική και πραγματική κούραση αλλά και αποθέματα κουράγιου κουβαλάνε με κόπο αυτοί οι δυο άνθρωποι στις πλάτες τους,ανοίγεται δεξιοτεχνικά από τον Μάρα και το ασήκωτο περιεχόμενο των φορτίων αποκαλύπτεται στις πέντε όλες κι όλες εκείνες ημέρες του 2004,που υλοποιείται η συμφωνία τους,στη διάρκεια του δεύτερου πολέμου μεταξύ Ρώσων και Τσετσένων, εκείνου που άρχισε το 1999 και επισήμως τελείωσε το 2009,μπροστά στον σοκαρισμένο αναγνώστη,που έχει ακόμα την πολυτέλεια της ανάγνωσης με την ειρήνη στην χώρα του δεδομένη και που ξεχνάει, αθέλητα ίσως,τα βάσανα των άλλων,που είναι δίπλα του, κραυγαλέα δίπλα του ,και μαζί και τις αιτίες γέννησης κάθε πολέμου πάνω στην γη,που είναι ίδιες κι απαράλλαχτες, σχεδόν πάντα. 

Ο Αμερικανός Άντονι Μάρα με το μυθιστόρημά του αυτό επιχειρεί και καταφέρνει να προσθέσει και την δική του,πολύ καλή για πρώτη, αντιπολεμική πινελιά στον αντίστοιχο καμβά της παγκόσμιας λογοτεχνίας,εκεί που έχουν μεγαλουργήσει ο Τολστόι ο Ρεμάρκ,ο Σελίν, ο Μπρεχτ με έναν ασύγκριτο τρόπο αλλά και δικοί μας,ο Μυριβήλης,ο Βενέζης, ο Αλεξάνδρου,ο Βαλτινός και άλλοι γράφοντας συγκλονιστικά κείμενα στα οποία ρητά ή έμμεσα διατυπωμένη η αντιπολεμική τους καταγγελτικότητα- ανεξάρτητη από τις πολιτικές τους αντιλήψεις, στο βαθμό βεβαίως που ιδεολογία και αίτια πολέμου δεν σχετίζονται-πετυχαίνει να ταρακουνήσει ακόμα και τον πιο δύσπιστο.


Το αποτέλεσμα είναι  ένα μυθιστόρημα λιτό,ενδιαφέρον,στοχαστικό,διεισδυτικό, με λεπτότατο χιούμορ που αγγίζει την πικρή ειρωνεία της απελπισίας και παράλληλα είναι ευκολοδιάβαστο από το ευρύ κοινό-μεγάλη αρετή να πετυχαίνει ο σημερινός συγγραφέας κάτι τέτοιο-μια ιστορία καταστάσεων πίεσης και οδύνης που διαδέχονται η μια την άλλη,που σε κλείνουν στον ζόφο ξεχαρβαλωμένων τόπων  και σμπαραλιασμένων ψυχών από έναν άγριο πόλεμο.Ο Μάρα τις παρουσιάζει ως στάδια ενιαίας και μαζί χωριστής πορείας στον Γολγοθά τραγικών προσώπων βγαλμένων από την φρίκη ενός ακόμα πολέμου ανάμεσα στους Καυκάσιουςκαι στους σκληρούς,μετασοβιετικούς Ρώσους του Πούτιν.Συγγράφει μια δυνατή ιστορία που μυθοπλαστικά,χωρίς να απωλέσει την ισορροπία της, εκτείνεται κυρίως στην δεκαετία 1994-2004 και στην διάρκεια της οποίας τα πάσχοντα υποκείμενά της δοκιμάζονται ανελέητα,χωρίς ημερολογιακή σειρά,όμως με πειθαρχημένα ρέουσα, μη γραμμική τριτοπρόσωπη αφήγηση,στρωτά ταξινομημένη από τον Μάρα σε 29 κεφάλαια στα οποία φροντίζει να εξιστορεί για το κάθε πρόσωπο κομβικά ξεχωριστά γεγονότα της ζωής του για να τα δέσει μετά γερά στο σύνολο,κάνοντας συνδέσεις διαπροσωπικές και χρονολογικές που κρατούν το ενδιαφέρον αμείωτο** καθώς εμπλουτίζονται (και)από τις μάλλον αισιόδοξες προβολές στο αφηγηματικό μέλλον και δίνονται σαν bonus,ας το πούμε έτσι,θάρρους των χαρακτήρων εκείνων,που θα θεωρηθούν από τις πράξεις τους κρινόμενοι,ικανοί να ζήσουν μια αν όχι καλύτερη, ειρηνική πάντως και δικαιότερη ζωή και βέβαια η αθώα Χαβάα αλλά κι η μαχητική και γενναία Σόνια,μια μικρή και μια μεγάλη γυναίκα, συγκαταλέγονται σ΄αυτούς.
Είναι επίσης εντυπωσιακό- και θεώρησα ευφυή και με αξιοπρόσεκτο μέτρο την χρήση του- το παλιό εκείνο,δοκιμασμένο ωραίο συγγραφικό εφεύρημα να μοιάζουν ότι δεν έχουν πρότερη σχέση οι ήρωες μεταξύ τους, όμως όσο προχωρά η αφήγηση και χωρίς να γίνεται ρομάντζο επιφυλλίδας, να αποκαλύπτεται ότι έχουν ξανασυναντηθεί σε χρόνο ανύποπτο τότε ή ακόμα ακόμα ότι τους συνδέουν ισχυροί δεσμοί αίματος,που δεν θα τους φανερώσω βεβαίως εδώ.



Η ιστορία του Ραμζάν,φίλου και συμμαθητή του Άχμεντ και του Ντόκα,που γίνεται συνεργάτης των ανταρτών κάνοντας σε όλη την χώρα μαύρη αγορά αλλά και καρφί των Ρώσων στην προσπάθειά του να επιβιώσει όταν τον συλλαμβάνουν και βρίσκεται στην λεγόμενη Χωματερή-τόπο βασανιστηρίων και θανάτου-και που από παιδί βιώνει τραυματικά την ελλιπή αγάπη του πατέρα του,του Χασάν,λες κι έφταιγε εκείνος που δεν ήταν το σωστό παιδί από τον μεγάλο έρωτα,ο οποίος πατέρας με την σειρά του πνίγεται από την αχαριστία ενός μονίμως ευρισκόμενου σε πανικό καθεστώτος, για το οποίο πολέμησε ανιδιοτελώς στον Β΄Παγκόσμιο,είναι για μένα η ιστορία-κλειδί,η πιο οδυνηρή και απ΄όλες όσες μας αφηγείται ο Μάρα, για να γνωρίσουμε και κάπως να καταλάβουμε τις πράξεις και τις μη πράξεις των έξι ηρώων,εκείνη που ξετυλίγει το πιο σφιχτό κουβάρι από τις αιτίες-αγκάθια,για αυτά που συμβαίνουν.
Εξιστορείται με χειμαρρώδη τρόπο στο δέκατο όγδοο κεφάλαιο,όταν πια το γράψιμο του Μάρα έχει πετάξει από πάνω του τις έστω όμορφες και ανάλαφρες,τις μόλις διακριτές πατερίτσες μιας κάποιας μανιέρας, που κλείνει το μάτι στο μπεστσέλερ,τις οποίες αρχικά βρήκα αρκετές και παραλίγο να με προδιαθέσουν αρνητικά ,όπως και οι πολλοί διάλογοι, καθώς έχω ανυποχώρητη αναγνωστική δυσανεξία σ΄αυτούς.
Εδώ,σ΄αυτό το εκπληκτικό κεφάλαιο η ιστορία δένει οριστικά σε σύνολο,η αφήγηση απογειώνεται και αποκαλύπτονται οι πτυχές της ζωής του Ραμζάν,άμεσα συνδεδεμένες με του Άχμεντ και του Χασάν, που μοιάζουν και είναι σκοτεινές και χυδαίες μα και τόσο τραγικές μαζί,που κάνουν την προδοσία να έλθει σαν κατάληξη,σαν μια αναγκαία συνθήκη για να πάει κάποιος παρακάτω κι ας είναι η κόλαση αυτό το παρακάτω,σαν μια ιδιότυπη λύτρωση από την συσσωρευμένη του απόγνωση.
Χωρίς τον Ιούδα,από μια άποψη, αναλογίζεστε τι είδους θείο δράμα (δεν) θα υπήρχε;

Κοντά στα κύρια πρόσωπα ο Μάρα τοποθετεί και μερικά ακόμα που η συμβολή τους στην δραματουργία του μυθιστορήματος-συρραφή  κάποιων αληθινών περιστατικών από τα χιλιάδες που συνέβησαν στην σκαμμένη συθέμελα από τις βόμβες Τσετσενία-είναι μεγάλη:τον Χασάν Γκεσίλοφ,καθηγητή πανεπιστημίου, συγγραφέα ενός ογκώδους βιβλίου για την ιστορία της Τσετσενίας, ο οποίος χρειάστηκε να το δουλέψει από την αρχή τόσες φορές όσες άλλαξαν οι κυβερνήσεις εκεί,την Ούλα,την 35χρονη γυναίκα του Άχμεντ παράλυτη από ασαφή νευρολογική ασθένεια,την Ντέσι, συνταξιούχο 70χρονη νοσοκόμα που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί παρά να συνεχίσει να προσφέρει κι εκείνη υπηρεσίες στο διαλυμένο νοσοκομείο,τον Ρουσλάν,λαθρέμπορο όπλων,ναρκωτικών αλλά και σταθερό προμηθευτή βασικών ειδών για την συνέχιση της έστω υποτυπώδους λειτουργίας του νοσοκομείου κι άλλους,που συνεισφέρουν στην μυθοπλασία με το πιο βαρύ μερίδιο που θα μπορούσαν,εκείνο που τους έλαχε από την ισοπέδωση της ζωής και της χώρας τους. 


*Ο Τολστόι στο τελευταίο διήγημά του, " Χατζή Μουράτ ",γραμμένο στα 1896- 1904,το οποίο εκδόθηκε στο 1912 και αναφέρεται συχνά στο μυθιστόρημα του Μάρα από τον Άχμεντ,μας έχει ήδη περιγράψει τις πότε σε ύφεση πότε σε έξαρση σκληρές συγκρούσεις των Ρώσων  με τους αυτονομιστές του Καυκάσου. 

** Ακόμα και ένα αντιφατικά εκδηλούμενο ενδιαφέρον από μεριάς μου γιατί ο Μάρα σε πρώτη ανάγνωση μιλάει με πρόθεση μεν αντιπολεμική,μα στοχεύοντας στο ξύπνημα του συναισθήματος κυρίως και όχι της δυνατότητας ανάπτυξης κριτικής επεξεργασίας από τον αναγνώστη,στο κάτω κάτω όμως ούτε αυτός είναι ιστορικός ούτε η κατάσταση στην Τσετσενία είναι οριστικά τελειωμένη με άσπαστη σφραγίδα ειρήνης.

ΥΓ.Ωραία,φροντισμένη έκδοση 500 σελίδων από τις εκδόσεις Ίκαρος σε καλή τιμή κι όσο για την μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη,τι να λέμε τώρα,έξοχη.

Σχόλια

  1. Ανώνυμος11/2/14 15:23

    Εις εαυτόν:
    Όταν αναγνωστικά βρίσκεσαι στο 1868 (Γουίλκι Κόλλινς) -και δεν έχεις το χρόνο με το μέρος σου, πόσες σελίδες πρέπει να διαβάζεις την ημέρα, για να φτάσεις στο σήμερα του Άντονι Μάρα και μιας καλής σοδειάς νεότερων βιβλίων;

    Από σας περιμένω π ρ α κ τ ι κ έ ς απαντήσεις. (Γιατί πονεμένες έχω αρκετές.)

    κ.κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. πρακτικη απαντηση: δε διαβαζω ποτε κανεναν συγγραφεα που να εχει γραψει βιβλιο τα τελευταια 30 (τουλαχιστον) χρονια... ειναι τοσα πολλα τα κλασσικα, διαχρονικα βιβλια...αλλωστε πρεπει να περασει πολυς χρονος για να ξεφυγει η κριτικη απο την επιρροη του μαρκετινγκ, των ''διαννοουμενων βιβλιοκριτικων'' και του σημερινου προπαγανδιστικου μηχανισμου. προσωπικα, δεν προλαβαινω, οπως πολυς κοσμος.οταν δουλευεις καθε μερα σε εξοντωτικα ωραρια, η καθημερινη αναγνωση ειναι πολυτελεια.

      Διαγραφή
    2. Σεβαστό αυτό που λέτε και πρακτικά όχι μόνον σωστό μα και σοφό,τι καλύτερο από τους κλασσικούς.Οι κλασσικοί είναι το λιμάνι όλων μας,αν θέλετε,εκεί στρεφόμαστε όταν πια δεν αντέχονται όλα αυτά που περιγράφετε και που είναι η πραγματικότητα, ναι,υπάρχει μάρκετινγκ και μηχανισμοί και παρέες κτλ δεν θα διαφωνήσω μαζί σας. Αν όμως κάποιον τον ενδιαφέρει το λογοτεχνικό σήμερα θα ρισκάρει την ανάγνωση και νέων,δεν γίνεται αλλιώς.

      Διαγραφή
  2. Πολλαπλασίασα τα 102 βιβλία του 2013 που διάβασα, επί 250 σελίδες κατά μέσο όρο,τις διαίρεσα με τις μέρες του χρόνου και η αριθμητική-όχι εγώ,ήμουν του θεωρητικού πάντα- απεφάνθη:70 την ημέρα.Αν και δεν περνάει μέρα που να μην διαβάσω,το ξερό αυτό 70, νομίζω πως δεν αληθεύει, μπορεί να είναι 50 ή 150 ή πιο πολλές, μικρού ή μεγάλου μεγέθους, οπότε αλλάζει, μπορεί να είναι σε ένα καλοκαιρινό απόγευμα του Αυγούστου ένα ολόκληρο βιβλίο 250-300 σελίδων κτλ.Το διάβασμα τελικά εξαρτάται από πολλά:ευκολία κειμένου, διάθεση, συνειδητή ή γαϊδουρινή εγκατάλειψη άλλων πραγμάτων και δη μανιώδους νοικοκυροσύνης. Αλλά και ανεργία-κακό αυτό,πολύ κακό-σπιτογατίτιδα-που την έχω έτσι κι αλλιώς παιδιόθεν σε πολύ μεγάλο βαθμό-μεγάλα παιδάκια,που δεν τα τρέχω σε γαλλικά αγγλικά, μπαλέτα, πισίνες κτλ κτλ,ελάχιστη έως καθόλου τηλεόραση, ανάπτυξη του λαγωνικού βιβλίων μέσα σου+ανταλλαγή απόψεων με τους ομοιοπαθείς φίλους για να μη πετάς τον χρόνο σου,εναλλαγή εποχών,δηλαδή φάση που διαβάζεις καινούργια-φέτος είχαμε αρκετά και καλά γι αυτό ενέδωσα-και φάση που σκαλίζεις ότι παλιό σου είχε κάνει κλικ.
    Αν πάντως δουλεύετε,που το εύχομαι ή υπάρχει μια άλλη χρονοβόρος απασχόληση σε καθημερινή βάση ο χρόνος δεν βοηθάει,ό,τι κι αν κάνουμε.Τέλος στην ζωή μου εμένα υπήρξαν διαστήματα ,σε μια συγκεκριμένη δεκαετία,που διάβαζα λίγο.Μπορεί να ξανα-υπάρξουν και να μη με νοιάξει κιόλας.

    Ωραίος ο Γουίλκι Κόλλινς,θα ήθελα να διαβάσω κάτι δικό του.

    Βοήθησα καθόλου;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος11/2/14 17:57

    Α, το πήρατε τοις μετρητοίς. Κι εγώ της είμαι της ...θεωρίας και ειδικότερα, των ανθρωπιστικών επιστημών, που δεν χαίρουν και μεγάλης εκτίμησης σήμερα.
    Με τις προσθαφαιρέσεις έχω καταλήξει κι εγώ γύρω στις 100 σελίδες την ημέρα συνήθως, εκτός από τα βιβλία που παίρνω μονότερμα. Πλέον διαθέτω τον προσωπικό μου χρόνο υπέρ του διαβάσματος, σε βάρος της μανιώδους νοικοκυροσύνης, σχεδόν απέχοντας από τις πολλές συναναστροφές και εντελώς από την τηλεόραση.
    Εννοείται ότι συμφωνώ σε όλα μαζί σας.

    Ναι, ωραίος ο Γουίλκι Κόλλινς και μου ήρθε στο πιάτο διά χειρός της (φοιτήτριας) κόρης μου με την "Φεγγαρόπετρά" του, ένα απρόσμενα ενδιαφέρον αστυνομικό εποχής.
    Ονειρεύομαι το εξαντλημένο "Η γυναίκα με τ' άσπρα" και εννοείται το "Αρμαντέιλ" , μόνο σε (σχετική) έκπτωση.
    Εύχομαι και στα δικά σας!

    κ.κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος12/2/14 00:11

    Ακούει κάποιος πεντακόσιες σελίδες και το σκέφτεται αλλά το συγκεκριμένο διαβάζεται απνευστί.Σε δύο ημέρες το είχα τελειώσει.Ούτε καταλάβαινα την ώρα πως περνούσε.
    σ.τ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Γιώργος Παπανικολάου12/2/14 13:34

    Θα προσυπογράψω την άποψή σας εάν την κατάλαβα καλά (εάν όχι διορθώστε με).Στα πρώτα κεφάλαια πράγματι αναδύει ένα άρωμα best seller με το επίκαιρο δυστυχώς και τραγικό θέμα του αλλά και με την γραφή του (έχετε απόλυτο δίκιο για τους διαλόγους).Μόλις που διακρίνεται όμως και δεν μας είναι καθόλου δυσάρεστο. Αυτό δεν λέτε κι εσείς;Διακρίνεται ωστόσο και μεγάλη ευχέρεια,ταλέντο που δεν χαλιναγωγείται από συνταγές γραφής και που μπορεί να τον οδηγήσει σε λογοτεχνία επιπέδου,αυτήν που κάνει στη συνέχεια.Το αποτέλεσμα σαν σύνολο είναι ένα μυθιστόρημα από τα καλύτερα που βγήκαν τα τελευταία χρόνια.Εσείς θα το χαρακτηρίζατε πολιτικό μυθιστόρημα;

    Με μεγάλη εκτίμηση για την δουλειά σας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σωστά καταλάβατε.Θα έλεγα επίσης ότι είμαι και πολύ περίεργη για το επόμενο βιβλίο του,το περιμένω.
      Δεν θα το χαρακτήριζα με τίποτα πολιτικό.Είναι ελάχιστα τα γκρίζα σημεία,εκείνα στα οποία μοιάζει να γέρνει η πένα του σε κάποια πλευρά με πολιτική πρόθεση.Ένα που υπέπεσε στην αντίληψή μου (στην σελίδα 107) το "διασκεδάζει"ο ίδιος στη συνέχεια, βάζοντας αντίστοιχα ράμματα και στη γούνα των "άλλων".Είναι ένα καθαρό,νηφάλιο, αντιπολεμικό μυθιστόρημα με μεγάλες λογοτεχνικές αρετές.

      Σας ευχαριστώ για τα καλά λόγια ως προς αυτό που αποκαλείτε δουλειά.Δεν είναι δουλειά, είναι... ψώνιο.

      Διαγραφή
  6. Ανώνυμος12/2/14 16:00

    Πολύ εύστοχες οι παρατηρήσεις σας για το 18ο κεφάλαιο. Στο σύνολό της σωστή, μετρημένη και τίμια παρουσίαση.
    Ναι, ωραία, φορτισμένη και καλαίσθητη έκδοση και σε καλή τιμή όπως επισημαίνετε (σε άλλον εκδ. οίκο θα δίναμε τρία ευρώ επιπλέον για αντίστοιχη έκδοση), ωστόσο μακάρι να ήταν εξίσου φροντισμένη από άποψη διόρθωσης-επιμέλειας. Αρκετα λάθη: με το τελικό "ν", στίξεως, πέρα από την κατάχρηση του κόμματος λάθηόπως χωρισμός του υποκειμένου από το ρήμα με κόμμα. Κάτι "οκτώμισΗ, εννιάμισΗ βγάζουν μάτι, όπως και λάθη στο συλλαβισμό. Με ξενερώνει απίστευτα να διαβάζω ένα καλό βιβλίο σε εξαιρετική μετάφραση με λάθη που εμπίπτουν σε ζητήματα διόρθωσης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Δυστυχώς υπάρχουν όλα αυτά που λέτε και μάλιστα είναι κι αρκετά.Καλά κάνετε και το θίγετε.
    Συνήθως εγώ κάνω ότι δεν τα βλέπω επειδή με συνεπαίρνουν άλλα πράγματα σ΄ένα βιβλίο και η δική μου ορθογράφηση στο μπλογκ σηκώνει συζήτηση-εννοώ να γράφω πορτραίτο κι όχι πορτρέτο,ας πούμε-αλλά φυσικά δεν είναι το ίδιο,κάπου στα βιβλία έχει παραγίνει.Γυρίζει σε βάρος του εκδότη και συχνά είναι κρίμα να πληρώνει αυτός και την νύφη και τον... επιμελητή,που φαντάζομαι,έχει.

    Περιμένω,ομολογώ, τη συνέχεια του Μάρα.Για να δούμε.

    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ντίνα12/2/14 17:50

      Μεγάλο θέμα.Σιχαίνομαι τα λάθη,θέλω να ακονίζω το συντακτικό,τη στίξη,την ορθογραφία μου, όχι να τα ξεχνάω .Ο επιμελητής πρέπει οπωσδήποτε να είναι φιλόλογος;Ξέρω ότι γίνονται σεμινάρια επιμέλειας και διόρθωσης με τσουχτερή τιμή.Τί γίνεται με αυτά;

      Διαγραφή
    2. Ως προς το πρώτο που λέτε θα συμφωνήσω κι εγώ,ναι,ωραίο είναι να ακονίζουμε το συντακτικό,τη στίξη,την ορθογραφία διαβάζοντας.Μου άρεσε που το βάλατε τόσο αυθόρμητα.Για το δεύτερο απ΄όσο μπορώ να ξέρω ,όχι,δεν είναι όλοι φιλόλογοι.Κατά τη γνώμη μου αυτό έχει ένα ρίσκο,μπορεί να ξεφύγουν πράγματα από τον μη ειδικό,τον λιγότερο ασκημένο,κακά τα ψέμματα(να,ορίστε,ο φιλόλογος θα αφαιρούσε ένα μι από τη λέξη ψέμματα,εγώ βέβαια κάνω του κεφαλιού μου εδώ,στο βιβλίο δεν πρέπει να γίνεται, νομίζω δεν είναι και...Καχτίτσηδες πια οι πάντες).
      Για τα σεμινάρια επιμέλειας και διόρθωσης τώρα,δεν ξέρω πια,ειλικρινά δεν ξέρω,από την μια μόνο κακό δεν είναι να μαθαίνει κανείς πράγματα από σοβαρούς (και όχι σοβαροφανείς) που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην λογοτεχνία κι ας μη σπούδασαν φιλολογία, αλλά από την άλλη,ποιος εγγυάται για το επίπεδο;

      Διαγραφή
  8. Ανώνυμος13/2/14 01:35

    Δεν τα καταφέρνω στις αναλύσεις γι αυτό θα πω τι ένιωθα όσο το διάβαζα:το στομάχι μου να σφίγγεται,φόβο για την ειρήνη,αγωνία πόσο επισφαλής είναι,πόσο μικροί και εφήμεροι είμαστε όλοι εμείς.Ωραίο το μπλογκ σας.Άρης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Αναμφίβολα είναι μια διάσταση κι αυτή,από ένα δυνατό κείμενο,ναι, πολύ πιθανή.Ευχαριστώ για τα καλά λόγια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Καλό Μήνα μόλις το πήρα!!!!! Πώς μπορώ να γίνω μέλος της σελίδας Σάς!!!!!
    Ευχαριστώ πολύ καλή συνέχεια

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φοβάμαι πώς δεν μπορείτε.Το πρότυπο που ακολουθώ στο blogger ενώ τύποις μου διαθέτει το σχετικό gadget και το έχω ενεργοποιήσει δεν το εμφανίζει μαζί με τα άλλα στην δεξιά πλευρά της αρχικής μου σελίδας.Ούτε τα σταστιστικά των προβολών εμφανίζει,επίσης και ως προς τα σχόλια η λειτουργικότητα χωλαίνει και γι αυτό δεν τα βλέπω αμέσως.Σας ευχαριστώ πάντως και όσο για το βιβλίο του Μάρα περιμένω τις εντυπώσεις σας!

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου