"Το Δεύτερο Μέρος της Νύχτας",Μίνως Ευσταθιάδης

 


Χτύπησε προχτές το κουδούνι ,άνοιξα την πόρτα και ένας κούριερ σκασμένος απ΄την ζέστη μού έτεινε ένα πακετάκι."Θέλετε λίγο νερό" τον ρώτησα," όχι να΄στε καλά" μου είπε.Υπέγραψα,παρέλαβα και άφησα την δουλειά μου για λίγο,για ν΄ανοίξω τον φάκελο που φαινόταν ότι περιείχε βιβλίο,είχα δει και το όνομα του αποστολέα,Μίνως Ευσταθιάδης,τι άλλο θα΄ταν;
Ήταν όντως ένα βιβλίο,το "Δεύτερο Μέρος της Νύχτας" του Μίνωα Ευσταθιάδη,μια καινούργια έκδοση από την Ωκεανίδα (Ιούλιος του 2014)που άρχισα αμέσως να ξεφυλλίζω.Περιεργάστηκα το εξώφυλλο, διάβασα στην πρώτη σελίδα την ευγενική αφιέρωση σε μένα,πληροφορίες για τον συγγραφέα εντός, το λιτό οπισθόφυλλο,μουρμούρισα για το χαρτί γνωρίζοντας ότι άλλα είναι τα βιβλιοφιλικά θέματα που πρέπει να μας (ξαν)απασχολήσουν άμεσα-η ανάκληση της κατάργησης της ενιαίας τιμής των βιβλίων-και τελικά σηκώθηκα μερικές ώρες μετά,όταν άκουσα τα πρώτα κλειδιά στην πόρτα˙ είχε μεσημεριάσει,ένας ένας έρχονταν οι δικοί μου.

Ευχαριστώ κατ΄αρχάς τον Μίνωα Ευσταθιάδη για την ευγενική κίνηση να μου χαρίσει το καινούργιο του βιβλίο και με απόλυτη ειλικρίνεια θα πω ότι ήταν καλοδεχούμενο,ότι μου άρεσε και ότι το απόλαυσα-κυριολεκτικά με καθήλωσε και δεν κατάλαβα πως κύλησε ο χρόνος- γιατί είναι πρώτα απ΄όλα ένα πολύ καλοφτιαγμένο μυθιστόρημα και στο βαθμό που καταλαβαίνω ,έστω λίγους βασικούς κανόνες συγγραφής που ισχύουν για το είδος,το βρήκα πολύ καλό και σαν αστυνομικό.

Το "Δεύτερο Μέρος της Νύχτας" έχει έξυπνη μυθοπλασία και ρέουσα,ευρηματική πλοκή. Η δράση των ευάριθμων ηρώων που αποτελούν το εύπλαστο υλικό του σε καθηλώνει από την αρχή, ώσπου να σε αιφνιδιάσει για τα καλά με μια διόλου προβλέψιμη ανατροπή η οποία έρχεται στην κρίσιμη αναγνωστική στιγμή ,διανθισμένη στο μεταξύ με τις απαραίτητες πινελιές του γλυκόπικρου, εύστοχου κοινωνικού σχολιασμού της επικαιρότητας των καιρών στους οποίους εξελίσσεται,όσες  ακριβώς χρειάζονται για να παραμένει αμείωτο το ενδιαφέρον.
Ο Ευσταθιάδης σκιαγράφησε έναν ξεχωριστό τύπο ντετέκτιβ, που δεν είναι Σέρλοκ Χολμς ούτε και Κλουζώ και του οποίου ευχαρίστως θα ξαναδιάβαζα κι άλλες υποθέσεις και ιστορίες αν αποφασίσει να ξαναβασίσει ιδέα πάνω του,να του δώσει συνέχεια.
Είναι ένας Ελληνογερμανός με αμερικάνικο όνομα,ο (Χρήστος Παπαδημητρακόπουλος)Κρις Πάπας, εργένης,όχι κλισέ σεξμάνιακ μ΄όλες τις πελάτισσές του μηδεμιάς εξαιρουμένης,που χωρίς να είναι ακριβώς καραμπατίρης και μπεκρομίζερος-στυλάκι που αν και χρησιμοποιήθηκε πάρα πολύ κι έγινε αφόρητα βαρετό,συνεχίζει  να απαντάται στα αστυνομικά-δεν διαθέτει χλιδάτο μα ούτε χάλια γραφείο με "περίεργη" βοηθό,έδρα του είναι το διαμερισματάκι του στο Αμβούργο και χρέη οικονόμου, καθαρίστριας,μαγείρισσας και... γραμματέως εκτελεί η κυρία Κενώ η γειτόνισσά του,μια Γαλλίδα καλοστεκούμενη 82χρονη χήρα που είναι η καλύτερη που θα μπορούσε να του βάλει από δίπλα ο συγγραφέας, γιατί η ακούραστη κυρία Κενώ και τσαγανό έχει και ξύπνια είναι και την πλάκα της κάνει κι εκείνη και επειδή ούτε εμείς οι αναγνώστες έχουμε συνηθίσει στα αστυνομικά τέτοια όμορφη φιγούρα να περιφέρεται με την αναπάντεχη ανεμελιά της,την σχεδόν κοριτσίστικη,αυτό όλο μέτρησε για μένα οπωσδήποτε στα πολλά συν .

Αναφέρθηκα επίτηδες στα κλισέ γιατί είναι ένα μεγάλο θέμα γενικότερα,όμως μην παρεξηγηθώ,όταν διαβάζω αστυνομικά δεν έχω τίποτα εναντίον τους,μη σας πω κιόλας ότι τα περιμένω,τα ψάχνω και αυτό το μυθιστόρημα έχει εκτός των άλλων του καλών (και)τα ωραία κλισέ του ,τι σόι αστυνομικό θα ήταν χωρίς το κλισεδάτο αλατοπίπερό του;
Τα απαραίτητα κλισέ λοιπόν εδώ είναι πανέξυπνα,είναι το ένα καλύτερο από το άλλο,βαλμένα στην παράγραφο που θα ταίριαζαν αρμονικά και χωρίς τυμπανοκρουσίες,καλοστρωμένα, μετρημένα, δηλαδή αν μου έλεγε ο συγγραφέας ότι τα υπολόγισε ένα ένα και γι αυτό πέτυχε να είναι τόσα όσα δεν θα κούραζαν ούτε τον πιο στριφνό αναγνώστη, δεν θα μου φαινόταν καθόλου περίεργο.

Στο ολιγόλογο οπισθόφυλλο διαβάζουμε:
Σ' ένα απομακρυσμένο χωριό της Γερμανίας κάποιος άντρας βρίσκεται νεκρός στο κρεβάτι του. Είναι δεμένος και θυμίζει εσταυρωμένο, μεθοδικά σκισμένος στα δυο. Ήταν άνεργος, χωρίς εχθρούς και κανένας δεν φαίνεται να ωφελείται από τον θάνατό του. Λίγο αργότερα κάποιος άλλος άντρας δολοφονείται με τον ίδιο τρόπο στο σπίτι του στο Αμβούργο. Ανάμεσα στα δύο θύματα δεν υπάρχει καμία σχέση, έχουν όμως ένα μοναδικό κοινό στοιχείο: μοιράζονται το ίδιο επίθετο. Ακολουθώντας τα ίχνη, ο Ελληνογερμανός ντετέκτιβ Κρις Πάπας αντί να οδηγηθεί στον ένοχο, χάνεται στην ομίχλη που μόνιμα απλώνεται γύρω απ' τον τόπο του εγκλήματος. Οι απαντήσεις μοιάζουν συνεχώς να βυθίζονται βαθύτερα μέσα στο δεύτερο μέρος της νύχτας. Εκεί που όλα είναι αληθινά και όλα επιτρέπονται.
Οι ήρωες που κινεί στο παγωμένο σκηνικό της γερμανικής επαρχίας ο Ευσταθιάδης-ο αστυνομικός του χωριού(ο Βέμπερ),η ερωμένη του νεκρού(η Αγγέλικα),η τρελαμένη θρησκόληπτη μάνα της,ο δολοφονημένος άντρας(ο Κόνραντ Χάουσμαν),οι γονείς του και η σκληρή ζωή που έζησαν στο χωριό,η δημοσιογράφος του τηλεοπτικού καναλιού που χώνει την μύτη της,ο δεύτερος νεκρός(ο Βίκτορ Χάουσμαν), φυσικά η κυρία Κενώ αλλά κι ο ίδιος ο ντετέκτιβ,μια πόρνη,ένας νοικάρης φάρμας -όλοι τους είναι άνθρωποι ,που είτε ζουν την αλλοτριωμένη καθημερινότητά τους στην μεγαλούπολη είτε στο χωριό, έχουν τα ζητήματά τους και οι φθοροποιές συνήθειές τους-συνήθειες μιας ζωής ίσως και στην δύση της πια,μοναχικών κυρίως ανθρώπων-συγκρούονται με των άλλων τόσο σφοδρά που οι εσωτερικές τους βουλήσεις παραμένουν πάντα τόσο ατομικές, μοναχικές, ενίοτε τόσο αυτοκαταστροφικές που  δεν τους βγαίνουν σχεδόν ποτέ σε καλό.
Ο συγγραφέας δίνει στοιχεία και πληροφορίες γι΄ αυτούς,δεν υπονομεύει όμως στιγμή  το κείμενό του. Δεν μπορούμε να μαντέψουμε όλα τα μυστικά τους,αυτά που μόνο η ιστορία ξεδιπλώνει ένα ένα καθώς την διαβάζουμε και ελπίζω και στις παρουσιάσεις του βιβλίου να μην τα μαρτυρήσουν όσοι γράψουν και μιλήσουν γι αυτό,γιατί υπάρχει κι ένας ακόμα ήρωας,ακόμα πιο αναπάντεχος από τους άλλους,αντιήρωας,διόλου γοητευτικός,εντελώς ασυνήθιστος και που η εμπλοκή του είναι κομβική, τολμώ να πω συγκινητική,λιγάκι σαν την γκροτέσκο και μαζί αστεία μελαγχολία του κλόουν..
Ο μοναχικός ντετέκτιβ δένεται για λίγο, αναγκαστικά, μαζί του και από την συμπεριφορά εκείνου καταλαβαίνει ποιος,πότε και τι έκανε.Και τότε θα ψάξει περισσότερο και αφού μάθει,θα πράξει με μεγαλοθυμία. Γενικότερα.Και θα παρασύρει τον αναγνώστη-που θα έχει κλείσει το βιβλίο αυτό με τις καλύτερες εντυπώσεις για την ιδέα αλλά και την πειθαρχημένη γραφή και την ωραία γλώσσα στην οποία διατυπώθηκε- σε μια υπαρξιακή απορία, που θα του σκάσει κυριολεκτικά στο τέλος,για το ποιος,πότε και γιατί και αν δικαιούται ή όχι να κρίνει,να σιωπά ή να καταγγέλλει.Ένας άνθρωπος έναν άλλον... 

Σχόλια