"Σκηνές από τον Βίο του Ματίας Αλμοσίνο",Ισίδωρος Ζουργός. Α΄μέρος



Τρίτη 22 Σεπτέμβρη.Αποφασίζω να δημοσιεύσω την ανάρτηση που εδώ και μέρες είχα ετοιμάσει για το βιβλίο του Ισίδωρου Ζουργού "Σκηνές από τον Βίο του Ματίας Αλμοσίνο".Εδώ η ανάρτηση,εκεί η ανάρτηση,πάει η ανάρτηση από το μπλογκ!
Δεν είναι ούτε στα πρόχειρα,ούτε στα ξεπρόχειρα.Δεν θυμάμαι να έχω κρατήσει αντίγραφο σε word αλλά εναποθέτω τις ελπίδες μου στην μηχανιστική συνήθεια.Αυτήν την φορά όμως κι αυτή δεν έχει λειτουργήσει.Δεν βρίσκω τίποτα, ούτε σε κάδους ούτε σε ξέμπαρκους φακέλους. Προσπαθώ να θυμηθώ σε τι διαβολόκουμπο μπορεί να κλικάρισα και πότε και πήγε καλιά της.Είμαι συνήθως σίγμα σίγμα σχολαστικότητας (σιγά μη σας πω τι σημαίνει )αλλά να που την πάτησα.

Θα συνωμότησε ως φαίνεται εξ αποστάσεως ο Θου Βου 000 του διαδικτύου για να εξαφανιστεί από τα "πρόχειρά" μου η ανάρτηση επειδή δεν του άρεσε,του μπιπ μπιπ,το ότι προσπάθησα,συν τοις άλλοις, να διατυπώσω τις ενστάσεις μου και για το πόσο χοντροκομμένα ενίοτε ασχολούμαστε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τα βιβλία που διαβάζουμε,επιτιθέμενοι -έχοντας χάσει, λέω, εντελώς τρόπους και σεμνότητα˙αναγνώστες είμαστε, καλοί μου άνθρωποι, κι όχι αυτόκλητοι φύλακες της νοημοσύνης των άλλων-και επίσης ότι είναι εντελώς άλλο πράγμα να πεις "δεν μ΄ αρέσει αυτό το βιβλίο" από το να το ξεσκίζεις δημοσίως,να το κάνεις σφαχτάρι χωρίς να λες καν σε ποιο βιβλίο αναφέρεσαι,έστω και αν δεν τεκμηριώνεις την άποψή σου,που δικαίωμά σου φυσικά είναι και το να την έχεις κι ατεκμηρίωτη κι αστεφάνωτη είτε τα βάζεις με την Δημουλίδου -που κι αυτό παράγινε πια, δεν έχει νόημα -είτε με τον Ζουργό (!), οποία σχέση,μα στην Ελλάδα ζούμε στο κάτω κάτω,ας μείνω στην ανοστοπλακίτσα πριν μου΄ρθει ταμπλάς,σκεφτόμενη ότι πάνε όλα,φωτογραφίες του συγγραφέα, εικόνες,εξώφυλλα,επιχειρήματα για το ένα,επιχειρήματα για τ΄ άλλο,σύνδεσμοι σε μπλογκς,κριτικές σε στήλες και συνεντεύξεις του Ισίδωρου Ζουργού σε έντυπα ,ό,τι είχα τέλος πάντων μαζέψει και γράψει δουλεύοντας παρακινούμενη από την βιβλιοτρελάρα μου επί ώρες.
Ξενέρωσα όμως και αν και θυμάμαι πάνω κάτω το κείμενο και το ωραίο λαδάκι που είχα ρίξει για να φουντώσει καλόγνωμη συζήτηση ως αντίδοτο στους αφορισμούς του κατινοδρόμιου,δεν έχω αντοχή να παραστήσω τον ανθρώπινο σκληρό δίσκο για να το ανακτήσω,θα γράψω άλλα, φρέσκα συν ό,τι μου έρθει από τα χαμένα(στο άπειρο με βάρκα την ελπίδα) διότι ξέρω ότι δεν μπορείτε να ζήσετε χωρίς τις απόψεις μου.Θενκς.

With a little help from my friends λοιπόν και για τον Ματίας Αλμοσίνο (πήρα είδηση ότι) ανάμεσα σε πολλούς έγραψαν οι εξής άνθρωποι που για μένα έχει πολλές φορές μετρήσει η γνώμη τους: 
Διαβάστε τα κι επειδή κάθε εμπόδιο (μπορεί να) είναι για καλό παίρνω μιαν εκπληκτική πάσα από το καίριο ερώτημα που θέτει ευθέως και επωνύμως η Ελισάβετ Κοτζιά κλείνοντας με τούτο την ενδιαφέρουσα κριτική της: κατά τη γνώμη των συντρόφων του, ο Ματίας Αλμοσίνο σπαταλά τα ανεπανάληπτα χαρίσματά του καθώς η ρευστή ταυτότητά του τον ωθεί σε διαρκείς μετακινήσεις. Αυτός όμως τουλάχιστον αδιάκοπα φροντίζει αναξιοπαθούντες και θεραπεύει ασθενείς.Για χάρη όμως ποιων αναγνωστών ξοδεύει τα αδιαμφισβήτητα αφηγηματικά χαρίσματά του ο Ισίδωρος Ζουργός;

Eρώτημα πολύ καλό,που για μένα δείχνει την αγωνία της και όλων μας για την πορεία της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και δεν είναι διόλου απλό, γιατί μ΄αυτό η έμπειρη βιβλιοκριτικός βάζει-τι,δεν βάζει αυτά;- πολλά ακόμα ζητήματα: και για το επίπεδο των αναγνωστών και πως και αν γίνεται κάποιος οξυδερκής και όχι παθητικός αναγνώστης που σκοτώνει την ώρα του και για την ευθύνη των εκπαιδευτικών σ΄αυτό και για τις βιβλιοκριτικές όπως γίνονται στην χώρα και το ποιοι,που,γιατί τις κάνουν όπως τις κάνουν και για την εκδοτική αγορά μες την κρίση μάλιστα που θέλει επίμονα το βιβλίο ως προϊόν εμπορικό κυρίως και για την συμπεριφορά και το επίπεδο των Ελλήνων συγγραφέων,την θεματολογία από την οποία αρέσκονται να αντλούν τα ίδια και τα ίδια θέματα κάτι δεκαετίες τώρα και άπειρα άλλα.

Και προσπαθώ- χωρίς να τσουβαλιάζω στα παραπάνω τους πάντες και τα πάντα κι αν έθιξα κάποιον ζητώ συγγνώμη,έτυχε,θα΄χει μύγα,ας το ψάξει,δεν φωτογράφισα κανέναν,μιλώ γενικά-με αφορμή και τα (βεβαίως άλλου επιπέδου, καμία σύγκριση,προς Θεού)σχόλια που είδα και τις συζητήσεις που παρακολούθησα στο facebook-που συνεχίζω να θέλω να το χρησιμοποιώ σαν εργαλείο και μέσο μη ανταγωνιστικής επικοινωνίας και όχι αρένα-να διατυπώσω σαν απάντηση και μαζί και δική μου πολλαπλή αγωνία τα παρακάτω για τούτο το βιβλίο για να το συζητήσουμε,αν θέλετε .

Στο ευρύ κοινό,επιτέλους στο ευρύ κοινό μοιράζει και όχι ξοδεύει,με σεμνότητα και εδώ και χρόνια τα χαρίσματά του ο Ισίδωρος Ζουργός και τον ευχαριστούμε θερμά γι αυτό!
Αυτό το κοινό που έχει η χώρα μας κι έτσι όπως είναι διαμορφωμένο εδώ και τώρα και μάλιστα αυτήν την φορά ο Ζουργός το κάνει με ένα ευρωπαϊκής αισθητικής και θεματολογίας βιβλίο που έχει ελληνικό διαβατήριο και όλα τα καλά και ενδεχομένως(μην πω και φυσικά) και τα κακά (διότι με απασχόλησε το ερώτημα της καλής κριτικού ,ίσως και να μη διαφωνώ απολύτως στην ένστασή της για την χρεία των προτάσεων σαν αυτές που έφερε ως παράδειγμα και να προσθέσω σημεία σε φράσεις και ειδικά σε διαλόγους που υπονόμευσαν τα χαρίσματα που του αναγνωρίζουμε όλοι, όσα θέλετε) ενός μπεστ σέλερ. 
Και ένα μπεστ σέλερ μπορεί να είναι,παρά τις 700 σελίδες του κι ας κάνει- ίσως-κοιλιά, εξαιρετική λογοτεχνία για το ευρύ κοινό,το ξαναλέω,και απορώ που όταν μας έρχεται από άλλες κουλτούρες και σε γλώσσες στις οποίες μπορεί κάλλιστα να μεταφραστεί και το μυθιστόρημα του χαρισματικού Ζουργού,και θα μεταφραστεί να μου το θυμηθείτε, είμαστε τότε,περιέργως, λιγότερο αυστηροί!

Και όσο για το πρώτο κομμάτι του κλεισίματος της τόσο σταράτης αυτής κριτικής που θεώρησα τροφή για καλή κουβέντα [ "κατά τη γνώμη των συντρόφων του, ο Ματίας Αλμοσίνο σπαταλά τα ανεπανάληπτα χαρίσματά του καθώς η ρευστή ταυτότητά του τον ωθεί σε διαρκείς μετακινήσεις.Αυτός όμως τουλάχιστον αδιάκοπα φροντίζει αναξιοπαθούντες και θεραπεύει ασθενείς ] σκέφτομαι  ότι αναξιοπαθούντες και  ασθενείς είμαστε κι εμείς,οι μέσοι αναγνώστες,με τις τόσες μελανιές και τα καρούμπαλα που μας έχουν μείνει σημάδια ανεξίτηλα στα μυαλά από τις ροπαλιές που επί δεκαετίες τρώγαμε από τις κυρίαρχες ακαταλαβίστικες φανφάρες που βαφτίζονταν κριτική και μας έδιωχναν από το καλό και εύληπτο βιβλίο (απαραίτητο σαν σκαλί για να πάμε πιο κει και πιο πάνω)με τα ελαττώματα και τις αρετές του,γιατί  εν τέλει καλή λογοτεχνία,επιτρέψτε μου να θεωρώ , δεν είναι (μόνον) αυτή που απευθύνεται -κατευθυνόμενη και με περίεργα βοηθητικά δεκανίκια σε πολλές περιπτώσεις-σε μερικές χιλιάδες μυημένους που επιπλέον γυρνάνε σαν κοράκια γύρω γύρω από το συναφές... συνάφι!



Έτσι που τα κατάφερα χάνοντας τόση δουλειά και ανοίγοντας άλλα ζητήματα, τώρα δεν μένει παρά να καταφύγω στο οπισθόφυλλο,για να συντομεύω, αν και πιστεύω ότι όλοι λίγο πολύ γνωρίζουν πια τι εξιστορείται.

Το μυθιστόρημα "Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο" είναι η ανοιχτή παλάμη ενός χεριού που ακουμπάει στον χάρτη της Ευρώπης του 17ου αιώνα, ενώ κάθε δάχτυλο της αφήγησης δείχνει και διαφορετικό σημείο του ορίζοντα - η Αγγλία του Νεύτωνα και της Βασιλικής Εταιρείας, το ανεξίθρησκο Άμστερνταμ των εμπόρων, η παγωμένη Πετρούπολη του τσάρου μεταρρυθμιστή, η Βενετία της μάσκας... Ο καρπός του χεριού αγγίζει την οθωμανική απεραντοσύνη, τη Θεσσαλονίκη, την Κωνσταντινούπολη και τον Χάνδακα, τα όρια της Ευρώπης. Ο Ματίας Αλμοσίνο, κρυπτοεβραίος στη Βασιλεία της Ελβετίας, διασχίζει από τρυφερή ηλικία τη Republica Christiana, τη χριστιανική επικράτεια, ορφανός με τον τρόπο του Ντίκενς και δέσμιος της θεοκρατικής καταδυνάστευσης της εποχής του. Χτίζει την ενηλικίωσή του μέσα από περιπέτειες, καθώς αλλάζει μάσκες θρησκευτικής και φυλετικής ταυτότητας, διχασμένος σχεδόν ως το τέλος από το μέγα διακύβευμα που εγκαινιάζει ο αιώνας του: τη γέννηση του επιστημονικού λόγου και την ανάφλεξη του ορθολογισμού απέναντι στη νοσταλγία του θαύματος και στις πιο ακραίες μεσσιανικές προσδοκίες. Ο Σπινόζα κι απέναντί του οι πιο μισαλλόδοξες συγκρούσεις, ο Ντεκάρτ και ο Σαμπετάι Σεβί, το σύμπαν με τα μάτια της νέας επιστήμης ως μια καλοκουρδισμένη μηχανή και αντίκρυ της η αναμονή του τέλους του κόσμου στα 1666 μ.Χ.Οι τόποι των ταξιδιών αλλάζουν ραγδαία σε μια πλούσια σκηνογραφία: μια διάβαση στις Άλπεις, η Βενετία της παροικίας των Εβραίων και των Γραικών, η Θεσσαλονίκη του Σαμπετάι Σεβί, η Πάντοβα και το φημισμένο της πανεπιστήμιο, το Τζάντε, η πτώση του Χάνδακα, η Κωνσταντινούπολη των θαυμάτων, το Λονδίνο της νέας επιστήμης, τόποι της Γερμανίας, οι ρουμανικές χώρες των ορθόδοξων ηγεμόνων, η επικράτεια του Μεγάλου Πέτρου με τις στέπες και τα ξεχειλισμένα ποτάμια και, τέλος, ένα όρος που το είπανε Άγιο.Το μυθιστόρημα εξιστορεί τη ζωή ενός προικισμένου ανθρώπου, γιατρού και πολυπράγμονα στοχαστή, που δρασκελίζει χώρες, γλώσσες, πολιτισμούς, που περιπλανιέται σε ανθρώπους και ιδέες. Ένα βιβλίο για την ιστορία της ιατρικής και της Ευρώπης, ένα χρονικό της νοσταλγίας του Θεού και της συνάντησης των θρησκειών, ένα οδοιπορικό στη μελαγχολία, στην αναζήτηση της φιλοσοφικής καταφυγής στον άλλο άνθρωπο και στο πρόσωπό του.Όλα είναι σκηνές από τη διάρκεια μιας ζωής - σκηνές μόνο, γιατί ακόμη και το μυθιστόρημα αδυνατεί να αναπαραστήσει τον ανθρώπινο βίο στην ολότητά του. 

Και επειδή πρέπει να ακούγεται και η γνώμη του κοινού-που κόβει τον λαιμό του και εξοικονομεί χρήματα για να αγοράσει βιβλία-κι έχω βαρεθεί να το λοιδορούν και μαζί να το γλείφουν σαν αποδέκτη των όσων λένε,γράφουν,πουλάνε κτλ θα επανέλθω στο βιβλίο με τις εντυπώσεις των μελών της δικής μας λέσχης ανάγνωσης,που για την συνάντησή της αύριο έχει επιλέξει το πολυσυζητημένο "Σκηνές από τον Βίο του Ματίας Αλμοσίνο".

Σχόλια

  1. Χειμαρρώδης και πάλι. Καταιγιστική. Τυφώνεια.
    Ναι, ο Ζουργός, ενώ έχει καταχωρηθεί στο κριτικό ασυνείδητο, στα εύκολα και οριακά ευπώλητα,
    μάλλον είναι μια πηγαία πέννα που αφηγείται και σκέφτεται συνάμα,
    συχνά μιλά διακειμενικά,
    συχνά ζωντανεύει ανθρώπους και εποχές.
    Άξιος.
    Πατριάρχης Φώτιος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλημέρα Πατριάρχη.

    Έχουμε κάνει την τρίχα τριχιά.Στα ανώδυνα και χορτάτοι.
    Ο Ζουργός θα πληρώσει την νύφη;

    Αλλά και το δικαίωμα να μην αρέσει και να βρίσκει ένας άνθρωπος αστείο,χαζό κτλ ένα βιβλίο,μια μουσική,μια ταινία είναι πάντα δικαίωμα.Αρκεί να εκφράζεται όμορφα,ευθέως.Να μπαίνει σε μια πολιτισμένη συζήτηση,να μην παραμένει αφορισμός και δήλωση.Λέω τώρα..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ανώνυμος24/9/14 14:04

    Όσο έχω διαβάσει αν και είναι τρομερά ενδιαφέρον είναι κατώτερο των προσδοκιών μου.Ίσως με ζαλίζουν όλες αυτές οι πληροφορίες.Νίκος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος24/9/14 16:28

    παλεύεις με ανεμόμυλους

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ανώνυμος24/9/14 23:59

    Συναρπαστικό βιβλίο από έναν ξεχωριστό συγγραφέα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Γιώργος Καρβούνης25/9/14 19:57

    Ο Ζουργός πατώντας σε δυο βάρκες,του καλού και του εμπορικού,καταφέρνει να ισορροπεί και να ταξιδεύει στις λογοτεχνικές θάλασσες και γι αυτό ενοχλεί.Μια ζωή τα ίδια σ΄αυτή τη χώρα.Βρε εδώ τα έβαλε ο άλλος με τον Ρίτσο,τι μου λέτε τώρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τι θυμηθήκατε ,παπαπαπα...εντάξει αυτό ήταν για μεγάλα γέλια.

      Διαγραφή
  7. Μόνιμη η χολή στα χείλη των φθονούντων.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ανώνυμος8/10/14 01:27

    Το διάβασα τον Μάιο.Μερικούς μήνες μετά δεν θυμάμαι τα τυχόν πλαδαρά του σημεία.Υπάρχει το τέλειο βιβλίο άλλωστε;Έχει επικρατήσει η συνολική μου εντύπωση ότι είναι ένα μυθιστόρημα από τα πιο ενδιαφέροντα που έχουν βγει στην ελληνική λογοτεχνία.Τα υπόλοιπα μου φαίνονται λιγάκι αμπελοφιλολογία.Εσείς καλά κάνετε και τα ψάχνετε πιο αναλυτικά γιατί έχετε το μπλογκ σας αλλά θα δείτε ότι θα σβήσουν οι τωρινές σας επιφυλάξεις και θα σας μείνει η αίσθηση ότι ο Ζουργός έγραψε ένα τρομερό μυθιστόρημα.Δήμητρα Στ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ανώνυμος13/10/14 22:23

    Δε γίνεται όλοι να αρέσουν σε όλους.Ένας συγγραφέας όπως ο Ζουργός δε θα κριθεί επειδή δεν αρέσει σε λίγους και με το ίδιο σκεπτικό ούτε η Μαντά θα κριθεί επειδή αρέσει σε πολλούς.

    Στέλλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ανώνυμος21/10/14 20:32

    Καλησπέρα σας.Δεν το έχω τελειώσει λόγω ελλείψεως χρόνου αλλά αυτά που διάβασα μέχρι στιγμής είναι εκπληκτική λογοτεχνία.Τόσες σελίδες πάντα ενέχουν τον κίνδυνο να πλατιάσει ο συγγραφέας.Εγώ τα συγχωρώ αυτά όταν ένα βιβλίο έχει να μου προσφέρει στο σύνολο του και το μυθιστόρημα του Ζουργού δείχνει ότι έχει πολλά καλά σαν σύνολο.Θα δούμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου