"Ο Σκλάβος",Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ

και ένα σχετικοάσχετο κείμενο περί πολλών και διαφόρων με αφορμή τα βιβλία (τι άλλο...)





Αφορμή για το κείμενο που ακολουθεί ήταν κάποιες πολύ ξεχωριστές καλοκαιρινές αναγνώσεις ,εκείνη του μυθιστορήματος "Ο Σκλάβος", του Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ και η πρώτη προσέγγιση του "2666" του Ρομπέρτο Μπολάνιο. H ευρύτητα των συγκλονιστικών δια ταύτα και των δυο βιβλίων πυροδότησε πληθώρα σκέψεων που μοιάζουν, όμως δεν είναι,ασύνδετες.
Γιατί όμως προτίμησα τούτο το αχταρμικό και τόσο προσωπικό κείμενο και όχι έναν τυπικώς σωστό, πρωτίστως ολιγόλογο άρα πιο εύληπτο σχολιασμό του συγκεκριμένου εξαιρετικού βιβλίου;
Μα γιατί δεν είμαι βιβλιοκριτικός-υπάρχουν ειδικοί που το κάνουν αυτό έξοχα-αλλά και επειδή αξία που μεταφέρεται στην αληθινή ζωή έχει το βιβλίο εκείνο που δεν επιλέχτηκε από τον μέσο αναγνώστη(αυτό είμαι), μόνο σαν εφήμερη λύση για να σκοτώσει την ώρα του ή για να δώσει άλλοθι σε ο,τιδήποτε τον δαιμονίζει,αλλά όταν από το διάβασμα τού γεννιούνται λογής σκέψεις,πάντα κριτικές και στοχαστικές, αλλά και φυγόκεντρες ιδέες και συναισθήματα που έχουν διάρκεια ,οπότε αυτά είναι προτιμότερο να εκφράσει και να μοιραστεί με τον δικό του ερασιτεχνικό τρόπο.
Γιατί, για ποιον άλλο λόγο διαβάζουμε βιβλία;Για να καυχηθούμε στις παρέες μας για τον αριθμό, το είδος εκείνων που επιλέξαμε, για το ότι εμείς αγοράζουμε,ακόμα,ένα κάρο απ΄αυτά,για το ότι ξέρουμε τα πάντα περί παλιών και νέων εκδόσεων,περί μεταφράσεων, επιμέτρων, βίων των συγγραφέων και όλα τα γνωστά αλατοπίπερα που φυσικά κι έχουν την γοητεία τους και ναι,ας μας απασχολήσουν,μα όχι σε βάρος της ουσίας;Ή μήπως για να γινόμαστε όλο και καλύτεροι διαβάζοντας,πιο σπλαγχνικοί και δίκαιοι,πιο ανοιχτόμυαλοι,μαχητικότεροι και πιο δημοκρατικοί;Αυτό θα ήταν ο ιδανικός λόγος! Και αν όχι,αν δεν συμβαίνει τίποτα από αυτά,τότε γιατί ευτελίζουμε τα βιβλία έχοντάς τα σαν χόμπι ή εύκαιρο προσωπείο;
Ας το ρίξουμε στα σταυρόλεξα,στο κέντημα,στην κηπουρική και σε ό,τι τέλος πάντων δεν υπάρχει ουδείς κίνδυνος με την στείρα και βολεματική ,μικροαστική,χρηστική και μόνον αντίληψή μας γι αυτό να το φτηνύνουμε ...


Το μικρό καλοκαίρι του 2014 έφτασε κι αυτό στο τέλος του

Αν κάτι με αποσπούσε από την αγωνία για την όλο και πιο ζοφερή καθημερινότητα της χώρας τούτο το ζεστό αρχικά, με υγρασία και πολλές βροχές στο τελείωμά του μικρό καλοκαίρι του 2014 που άρχισε όπως  κάθε χρόνο περίπου με το έμπα του Σεπτέμβρη και έφτασε στο τέλος ενός ακόμα Οκτώβρη,ήταν τα κείμενα του μπλογκ που έγραφα με αφορμή τα βιβλία-όσο κι αν σαν πράξη με εκθέτει,αφού εκφράζομαι δημόσια-όλα αυτά τα συνήθως προσεκτικά διαλεγμένα βιβλία  που τους καλοκαιρινούς μήνες μου κρατούν συντροφιά περισσότερο απ΄ό,τι τον υπόλοιπο καιρό.Γιατί ειδικά αυτά;
Διότι μέσω αυτών γεννήθηκαν σκέψεις και εντυπώσεις που γυρίζοντας θα ήθελα να τις μοιραστώ με επίμονους σαν και μένα βιβλιόφιλους .Σκέψεις από τα υπέροχα βιβλία του Αυγούστου-μήνα πάντα πρόσφορου για τους βιβλιόφιλους για πολλά διαβάσματα ,ίσως του προσφορότερου-που περνάω στο πανέμορφο σπιτάκι μας της Σαλαμίνας που βρίσκεται στον επίσης πανέμορφο κόλπο του Αιαντείου, στην απέναντι ακτή του ταλαιπωρημένου από την άναρχη τσιμεντοποίηση νησιού από εκείνην στην οποία σώζεται το ησυχαστήριο του Σικελιανού.
Ένα σπιτάκι πολύ απλό,που όταν είσαι εκεί καταλαβαίνεις καλά τι σημαίνει φύση,πόσα περιττά πράγματα άφησες να εισβάλουν στην ζωή σου στην πόλη,που συνειδητοποιείς ότι σου αρκούν λίγα για να περνάς καλά,που εκεί δεν βλέπεις σάπιο κόσμο να κάνει δημόσιες σχέσεις και να αρπάζει από σένα κι όποιον άλλον βρεθεί μπροστά του ό,τι μπορεί για όφελός του και συχνά σε κάνει να γίνεις σαν κι αυτόν γιατί αλλιώς σε καταπίνει αμάσητο, που δεν έχεις φασαρία, ίντερνετ και υπολογιστή καν αν δεν το επιθυμείς και γενικώς κάνεις ό,τι θέλεις, όποια ευλογημένη ώρα σου έρθει ,χωρίς να ενοχλείς και να πιέζεσαι,αντιθέτως χαλαρώνοντας στην φύση,λειτουργώντας με τους δικούς της σοφούς ρυθμούς και απολαμβάνοντας τα πιο απλά πράγματα που τότε τα εκτιμάς πολλαπλάσια και τα αποκαλείς (και)ευτυχία.
Ήθελα μπάνιο στην θάλασσα ντάλα τέσσερις το μεσημέρι; Πήγαινα.Δεν;Δεν. Έβαζα το βράδυ στην διάρκεια μιας, χωρίς λεφτά εννοείται, παρτίδας κουμκαν* να μαγειρέψω; Mαγείρευα.Να κάτσω απλώς ν΄ακούω τα τζιτζίκια;Καθόμουν.Να χαζέψω το πιο τέλειο-δεν υπερβάλω-ηλιοβασίλεμα στον Σαρωνικό;Χάζευα.Να καθαρίσω με ρυθμούς ακάματης κηπουρού τον κήπο; Καθάριζα.Να σκαλίσω και να  φροντίσω το κηπάκι μας-από τις καλύτερες ασχολίες,πιστέψτε με- ώσπου να γίνω ευτυχισμένο πτώμα από την κούραση στο άγιο χωματάκι που δεν χόρταινα να το μυρίζω κάθε που βρεχόταν; Γινόμουν.

*άλλα παιχνίδια με χαρτιά δεν ξέρω και σ΄αυτό δηλαδή πάντα χάνω,γιατί δεν είμαι  ανταγωνιστική, μάλιστα σιχαίνομαι τους λογής "ανταγωνιστικούς",τι μάστιγα μα και τι προπαγάνδα το μπούρου μπούρου ότι μ΄αυτούς πάνε μπροστά οι κοινωνίες των ανθρώπων,πως αμέ,την βλέπω την προκοπή τους στις διαιρεμένες σε κατ΄εικόνα και ομοίωσιν προκομμένους και ανεπρόκοπους σύμφωνα με την βούληση του βελζεβούλη-χρήματος που τρέφει τον καπιταλισμό,το θλιβερό σύστημα στο οποίο εύκολα καταντάνε σφοδροί πολέμιοι αναμεταξύ τους οι άνθρωποι,λες και δεν πρέπει να τρώνε ψωμί όλα τα καλά πλάσματα του Θεού, ανεξαιρέτως...


Το σπίτι του Άγγελου Σικελιανού στην Φανερωμένη Σαλαμίνας

Εκείνο που δεν είχε στάνταρ ώρες,χώρο,σταματημό και μέτρο ήταν όπως πάντα το καλοκαιρινό διάβασμα,με μόνη εξαίρεση την ώρα στην παραλία γιατί εκεί δεν διάβαζα,άραζα και συλλογιόμουν και δεν έκανα τίποτ΄ άλλο˙ φέτος κιόλας ήταν η καλύτερή μου που μετακόμισαν οι ξαπλώστρες,οι ομπρέλες,οι νεαρές γκομενομοντέλες,οι γριές γκομενομπακαντέλες,οι μουσικές στην διαπασών κι όλη η σχετική τουριστική ανάπτυξις και ο καταναλωτικός πολιτισμός και πήγαν στην διπλανή, απλωτή και πιο ευρύχωρη παραλία οπότε η δικιά μας η λαϊκοπετρέ, η στενόμακρη, η εκτεταμένη, η λίγο επαρχιώτικη και σαν από ταινία του Θόδωρου Αγελόπουλου βγαλμένη ξαναβρήκε την ησυχία της και την ατμόσφαιρά της κι έδωσε ο Θεός και πηγαίναμε κι εμείς που έχουμε από πάνω τα σπίτια μας να κάνουμε κανα μπάνιο χωρίς να προηγηθεί σπασονεύρικο σλάλομ ανάμεσα στις πλαστικούρες του τουριστικού ιδεώδους και δίχως να χρειάζεται επίσης να έχουμε πιάσει πόστο από το πρωί-στυλ ουρά για γιατρό στο ικα, αχ,χλιδή,θυμάστε τι γινόταν όταν ακόμα είχαμε ικα,μα τι πολυτέλειες έχουμε ζήσει σ΄αυτήν την χώρα,αλλά βέβαια το βρίζαμε,ε,όταν πάπαλα ένα πράγμα τότε το εκτιμάς,κλασική νεοελληναριά, φτου-μα τι έλεγα,α,ναι,για να ρεμβάσουμε και αν θέλαμε κάποιο διαφημιζόμενο παγωτό με τα καρκινοσυντηρητικά του και τα σούπερ απαυτά συστατικά του και φυσικά τίποτα πολύ σικάτες μπύρες σε τιμή την μία όσο κάνει μια εξάδα πηγαίναμε και στην ανάπτυξις δίπλα,ε, δεν είμαστε και ντιπ του πρωτογόνου.  

Πέρα τώρα από την (όσο πατάει η γάτα) οικολογική ευαισθησιούλα και πλακίτσα η ουσία είναι ότι γύρισα κι ενώ αγαπώ και την πόλη και πιστεύω στην ανάγκη επαναπροσδιορισμού της ζωής σ΄αυτήν και της δυνανότητας να είναι βιώσιμη και ανθρώπινη ξανακοπάνησα το (ξερό μου το) κεφάλι σε καθημερινούς ραγιαδισμούς.Σε συμπεριφορές και νοοτροπίες τύπου "σφάξε με αγά μου ν΄αγιάσω" ανθρώπων τρομοκρατημένων από την κρίση, αδειασμένων από οποιαδήποτε έντιμη διάθεση διεκδίκησης του δίκιου τους,χειραγωγημένους,όπως αποδεικνύεται εκπαιδευμένους πριν ξεσπάσει στα φανερά η κατάσταση να προτιμούν την πονηριά ας πούμε του Καραγκιόζη,όντας ένα είδος απολιτίκ πολίτη που διαλέγει μοχθηρή προσμονή για πισώπλατο χτύπημα κι αδέσποτη εκδίκηση,όλα σε ατομικό επίπεδο,τίποτα συλλογικό ,σπανίως αλτρουιστικό, ένα θλιβερό μου δίνεις- δεν σου δίνω.
Εθνική κοινωνική αφασία και παθητικότητα μπολιασμένη με έναν τοξικό ατομικισμό και μια γκαβή οπτική συμφέροντος και αν μου πείτε κοίτα τα χάλια σου,ναι,έχετε δίκιο στην χολή σας,η αφεντιά μου δεν είναι δα ο Τσε μετενσαρκωμένος,ένα τίποτα είμαι,αλλά να, ξέρετε,ως εκεί μου κόβει,ότι δηλαδή αυτή την φορά δεν θα καταφέρουν με το στρίβειν δια του αρραβώνος να την γλυτώσουν οι φρόνιμοι, το σύστημα έχει προ πολλού καραχεσμένους τους λακέδες (του),πάνε στον αγύριστο οι τακτικές της τουρκοκρατίας στυλακίου κάνω την δουλίτσα μου, κοιτάζω το σπιτάκι μου άρα οι κοτζαμπάσηδες εμένα δεν θα με πειράξουν κι εγώ είμαι ο πονηρός.
Σαν ένα κορδόνι στρίβεται γύρω ο κόσμος,μια  τριχιά,που φιδογυρίζει και φιδοκλωσσάει τα ταξίματα και τα στρίβειν δια του αρραβώνος που έλεγα παραπάνω κι αναπαράγει στον περίγυρό του, σαν να ξεσπάει εκεί εκ του ασφαλούς,τα συμφεροντολόγικα μισόλογα.
Μα δεν είναι κατάντια να υιοθετεί και ο κοσμάκης τις ψευτιές των πολιτικών σαν κι αυτές που άκουσα όταν άνοιξα τηλεόραση-δυστυχώς με έβαλε ο εξαποδώ- αλλά και δραματικό αν το καλοεξετάσεις να κλαίει παθητικά την μοίρα του;
Άλλο και τούτο το πράγμα που είδα σε όλη του την έκταση όταν μπήκα και στο facebook στο οποίο εκτός από τα καλωσορίσματα του ενός προς τον άλλον και τις ευχές για διάφορα γίνεται κατά ομάδες κι άλλες ομάδες και παντού ομάδες(μαντριά καλύτερα)αναπαραγωγή φρικιαστικών ειδήσεων και σχολίων,αναμάσημα από σαχλές πολιτικολογίες,χοντροκομμένο αβαντάρισμα σε φασίζουσες ενέργειες και πολλές, πολλές όμως καλλιτεχνικές δηθενιές,καθώς και το σχετικό σκυλολόι παρομοίως καλά κρατεί και τρέχει το αλαλιασμένο κοινό στις αρπαχτές που κάνουν οι τραγουδιστές από κάθε στυλ και ηθοποιοί-σταρ της τηλεοπτικής κυρίως κιμαδομηχανής που συνεχίζουν να κακοποιούν τα πάντα,έτσι μου φαίνεται,σπουδαία τραγούδια και σπουδαία θεατρικά έργα για να βγάλουν όπως όπως κάνα φράγκο....
Σχέση όλοι αυτοί οι ξελιγωμένοι με την πολιτική και την τέχνη που υποτίθεται πρέπει να τις υπηρετούν με εντιμότητα και να εξυψώνουν τον άνθρωπο;Καμία.Ορμάει ο κόσμος γιατί νομίζει ότι μπόρα είναι θα περάσει και ολοφύρεται κι έχει ένα παράδοξο δίκιο γιατί μπούχτισε λόγια και ξύλο κι από δω και πέρα- ώσπου να περάσει "αυτό",ό,τι κι αν είναι-βαυκαλίζεται πώς αν λουφάξει θα περάσει καλά κι εκείνος,ο κόσμος.
Αχ,ο κόσμος...
Ο Θεός να βάλει το χέρι του,η γκαβομάρα αυτή δεν γιατρεύεται μ΄εκείνα τα γιατροσόφια που ήξεραν οι θεωρητικοί και οι μπροστάρηδες (αληθινοί και μούφηδες)των παλιότερων ξεσηκωμών.




Τρίτη 4 του Νοέμβρη σήμερα και σκέφτομαι επίσης πολύ έντονα το μυθιστόρημα του Ρομπέρτο Μπολάνιο "2666" που διάβαζα στο νησί  κι έχω ακόμα ατελείωτο.Τον Μπολάνιο έτσι τον διαβάζω πάντα.Κρατάει το διάβασμά του αρκετό καιρό,γίνεται πότε αφήνοντάς τον,πότε ξαναπιάνοντας το νήμα των αφηγήσεών του,ανανεώνεται το ενδιαφέρον με ενδιάμεσα διαβάσματα άλλων βιβλίων και ειδικά με το "2666" πειραματίστηκα αλά Κορτάσαρ πηγαίνοντας αργά αργά από την τρίτη ιστορία κατ΄ευθείαν στην πέμπτη και μετά ξανά στην πρώτη και ύστερα ξαναγυρίζοντας στην περιεκτικότερη κατά την γνώμη μου όλων,εκείνην με τον τίτλο "Αμαλφιτάνο" που την διάβασα δυο φορές γιατί είναι επική σε όλα τα επίπεδα, δομής,θέματος,γραφής.
Ελκυστικό και ταυτοχρόνως απωθητικό (!) για μένα το "2666"δεν είναι απλώς ένα ακόμα βιβλίο και στεναχωριέμαι που νιώθω ή νομίζω πως νιώθω ότι στο μεγαλύτερο κομμάτι του δεν με αφορά και αυτό το παράξενο μου συμβαίνει μονίμως με τον ευφυή Μπολάνιο˙κάπως γίνεται και ξέρω ή νομίζω ότι ξέρω πως τα μυθιστορήματά του δεν είναι μονάχα ό,τι βλέπω τυπωμένο στο χαρτί,αλλά πράγματα ολότελα διαφορετικά από το βατό φαίνεσθαι της πρώτης ανάγνωσης,ωραία,μυστικά ψιθυρίσματα που όταν κατορθώνω να τα ανασύρω από τις ιδιοφυείς παραγράφους στις οποίες τα φύτεψε με υπομονή και έμπνευση και με καλωσορίζουν συντροφικά αλλά που δεν είναι για μένα,δεν με αφορούν˙ όπως και να καταλήξει πάντως και αυτή η μαραθώνια ανάγνωση βιβλίου του Μπολάνιο θα είναι μια ακόμα σπουδαία βιβλιοφιλική μου εμπειρία.

Στο μεταξύ η ζωή του ενφια-λωμένου νεοέλληνα με φάτσα και μυαλό στρουθοκαμήλου συνεχίζεται με αρωγό τα ούζα και τα τσίπουρα και μου δίνει στα νεύρα ότι μέσα στην απελπισία του αμύνεται κάνοντας ότι τα ξέρει όλα.Πίνει,πίνει,πίνει σαν τρελός ο τρελαμένος ραγιαδάκος,τα τόσα που έχει να ξεδιαλύνει τον έχουν απολωλάνει,δεν ήταν και ποτέ του του στυλ κόβω τον γόρδιο δεσμό με μια σπαθιά,τάζει και τάζουνε και περιμένει ένα θαύμα να του τον λύσουν άλλοι...Ποιοι;Μακάρι να΄ξερα. Αυτός πάντως τα ξέρει όλα και μιλάει για όλα με απίστευτο στόμφο,κάνοντας τον εαυτό του ακόμα πιο εύκολη λεία για τα αρπακτικά πάσης φύσεως.
Εκτός, βλέπετε,από τα ψηφισμένα μεγαλοαρπακτικά της κεντρικής πολιτικής σκηνής μικρότερα όρνεα ζουν και βασιλεύουν στην καθημερινότητα ημών (της παθούσας μάζας που δεν θα γίνει στον αιώνα τον άπαντα μαθούσα )˙σαν καλοί μαθητές των πρώτων τα μικρότερα αρπακτικά συνεχίζουν τις μικρολαμογιές στην κοινωνία των θυματοποιημένων εξυπνάκηδων που φτιάξαμε και που στα ερείπιά της-ερείπια της μεσαίας τάξης έτσι όπως την είχαμε συνηθίσει μονταρισμένη κατ΄εικόνα και ομοίωση με το ίδιο ακριβώς σύστημα που τώρα κατά το κερδοσκοπικό του δοκούν την ξηλώνει -θαβόμαστε όλο και πιο πολύ. Πλιάτσικο μέγα και τρανό γίνεται με ανείπωτη ξετσιπωσιά, όπου υπάρχουν ταλαντούχοι άνθρωποι βεβαιωμένης αξίας που γυαλίζουν σαν εύκολοι στόχοι. 
Ο χώρος του βιβλίου δεν εξαιρείται,οι λογής κίσσες βρίσκουν ανοίγματα να τρυπώσουν˙ οσμίζεσαι την μπόχα σε περιπτώσεις που αρχικά δεν το περίμενες αλλά συνήθως τότε είναι αργά,έχουν βουτήξει το λάφυρό τους,μικρό ή μεγάλο δεν έχει σημασία˙με διαλύει συναισθηματικά το ότι εξωφρενικά περισσότεροι απ΄ ότι νόμιζα είναι φραγκοφονιάδες και τίποτ΄άλλο ή κουφιοκέφαλοι νάρκισσοι κι έφριξα βλέποντας ότι ο ένας κοροϊδεύει κατάμουτρα τον άλλο μα πορεύονται πιασμένοι αγκαζέ στα σκατά αν και όλοι μαζί ούτε για αποχέτευση της Λογοτεχνίας δεν είναι κατάλληλοι. Φρικάρω γιατί πολλοί ατάλαντοι που είναι αλαζόνες και επιπλέον κακοί χαρακτήρες και χαλασμένοι ατομισταράδεςι, βολεύονται μια χαρά καθώς τους ξελασπώνουν οι λίγοι εκλεκτοί, αυθεντικοί, δοτικοί και σεμνοί-φυσικά και υπάρχουν-άνθρωποι του χώρου οι οποίοι όμως δεν είναι αρκετοί για να στείλουν στα τσακίδια μια και καλή την σαπίλα,μα πώς ;
Δεν είναι καπάτσοι μικρομεταπράττες αυτοί,αγαθοί άνθρωποι,αφοσιωμένοι στην Λογοτεχνία είναι και όχι μπακαλόγατοι

Ο "Σκλάβος"




Ένα λοιπόν από τα πολλά εκτός του "2666" εξαιρετικά βιβλία που διάβασα το καλοκαίρι,από αυτά που επιλέχτηκαν σαν ήρεμο διάλειμμα στις αναγνώσεις του "2666" ήταν και ο "Σκλάβος"του έξοχου Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ τον οποίο πρωτογνώρισα και εκτίμησα σαν δικαίως παγκόσμιας απήχησης συγγραφέα στο μυθιστόρημά του "Ο Σατανάς στο Γκόραϋ".
Θεωρώ τον Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ μέγιστο συγγραφέα και η πολυεπίπεδη,μεγαλόψυχα κριτική, διδακτική και εξόχως ηθική και εντέλει δημοκρατική και ανθρωποκεντρική σκέψη του αποτυπωμένη αριστοτεχνικά στις -απλές φαινομενικά- ιστορίες των ομοθρήσκων του με έχει επηρεάσει πολύ.

Ο Σίνγκερ γράφοντάς το κι αυτό σταθερά στα γίντις δημιουργεί ένα ακόμα μικρό έργο τέχνης-είναι η μόνη περιγραφή που ταιριάζει-τον "Σκλάβο"(που κυκλοφόρησε εδώ με έξοχη μετάφραση του Τάσου Δενέγρη για τον Καστανιώτη το 2003) χρησιμοποιώντας σαν κουτί φύλαξης πολύτιμου αντικειμένου μια ρομαντική και τρυφερή ερωτική ιστορία,για να κλείσει με ασφάλεια εντός της ό,τι πραγματικά κι ως το μεδούλι της είναι αυτή:η αγωνία και το πεπερασμένο του ανθρώπου στο Σύμπαν.
Ενός εβραίου εν προκειμένω του 17ου αιώνα στην Πολωνία μα μέσω αυτού και του οποιουδήποτε άλλου πλάσματος που πέρα από το αν πιστεύει σ΄έναν Θεό όπως τον αντιλαμβάνεται η θρησκεία που έτυχε ή διάλεξε να ακολουθεί,όσο και να εμβαθύνει ή όχι επαρκώς σε τυπολατρικούς κανόνες που συχνά δεν έχουν καμία ή έχουν ελάχιστη σχέση με την πίστη,βασανίζεται από τα αιώνια ερωτήματα ζωής και θανάτου και του μυστηριώδους ή εικαζόμενου επέκεινα, όπως εκατομμύρια άλλα ανθρώπινα όντα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ,σε όλες τις θρησκείες που αναπτύχθηκαν και σ΄όλη την ιστορία της Ανθρωπότητας.
Όλοι είναι τελικά ίσοι,ίδιοι,όμοια κι απαράλλαχτα θνητοί αραδιασμένοι κάτω από την γιγαντιαία σκιά του δρεπανιού του Θεριστή,όπως κι αν τον αποκαλούν.Όλοι είναι οριστικά ένα και το αυτό,ισχνές τελίτσες,απειροελάχιστοι κόκκοι αστρικής σκόνης που στροβιλίζονται στην απέραντη κτίση, μπροστά στον Θεό ή σε  ό,τι και όπως κι αν ονομάζουν εκείνο το μεγαλειώδες απέραντο και άγνωστο, που το μυαλό τους μπορεί δεν μπορεί, οριακά σε κάθε εκδοχή, να αντέξει ως μέγεθος και το οποίο τους εμπνέει ή τους τρομοκρατεί.
Ο ευφυής και απαράμιλλος Σίνγκερ στέκεται και πάλι,και σε τούτο το εξαιρετικό του μυθιστόρημα, κυρίως στο δεύτερο.Και μοντάρει μιαν εξαιρετική μυθοπλασία πανθρησκευτικού τρόμου και συνάμα ελέους αποτελούμενη από τα δεκάδες μικρά κομμάτια στα οποία σπάζει, αφού τους κτίσει ένα έναν αριστοτεχνικά και μεθοδικά σαν χαρακτήρες μυθιστορήματος, όλους τους πάσχοντες και φορτωμένους ασήκωτα σακιά παθών ήρωές του.
Ο Σίνγκερ οδηγεί τον αναγνώστη σιγά σιγά,από το χέρι,με προσοχή, μπροστά σε ένα ψυχογραφικό παζλ μορφοποιημένο σε κείμενο με πολύσημες προτάσεις που μετατρέπουν σε υψηλή τέχνη λόγου τους χαμηλούς συγγραφικούς τόνους και ρυθμούς του,ένα όμορφο,εικονοποιητικό και άκρως ποιητικό χάρτινο μωσαϊκό ,που καλείσαι όμως να το χαλάσεις και να το φτιάξεις πολλές φορές μέχρι να βάλεις στην σωστή θέση τα κομβικά κομματάκια που μοιάζουν να είναι τα ζητούμενά σου, αλλά δεν εφαρμόζουν εκεί που αρχικά νόμιζες. 

Δεν είναι δυσκολοδιάβαστο αυτό το κείμενο.Απλώς δεν είναι μόνον αυτό,ένα ακόμα κείμενο,μια ακόμα δυνατή ιστορία.Με ψηφίδες του τις λέξεις ο Σίνγκερ φτιάχνει σαν χάρτη για σένα έναν ευσεβή εβραίο που χάνει την οικογένειά του σε έναν από τους χειρότερους διωγμούς-που έγιναν πριν τον χαλασμό που αποδίδεται στον ψυχοπαθή Χίτλερ και τους ομοίως ψυχοπαθείς που τον κατασκεύασαν,στήριξαν και μετά ξαμόλησαν σαν σκυλί της Κόλασης καταπάνω στην Ευρώπη- το πογκρόμ στο πολωνικό Χμιελνίσκυ από το οποίο αυτός,ο ψηλός,ξανθός και όμορφος σαν Βόρειος χριστιανός Ιακώβ ,χαρακτηριστικά που σκοπίμως θαρρώ του δίνει τέτοια που να ξεφεύγουν από το φυλετικό αρχέτυπο-τροχοπέδη ο Σίνγκερ,κι ο οποίος "γλυτώνει"μη ξέροντας καλά καλά πώς,επειδή δεν ήταν  προορισμένος για μαρτύριο,όπως μας λέει κάπου στην αρχή σιβυλλικά ο συγγραφέας, πιάνεται από πλιατσικολόγους και τελικά πουλιέται σαν σκλάβος στον Γιαν Μπζικ, που με την σειρά του δεν είναι κι αυτός παρά ένας αμελητέος κρίκος στην ταξική αλυσίδα της εποχής, υποτακτικός του αριστοκράτη κηφήνα Πιλίτσκι που είναι το αφεντικό της περιοχής και νέμεται όπως γουστάρει γη,ζώα και ανθρώπους,ελέω αίματος τάχαμου γαλάζιου,παραδόξως και θρησκόληπτου καθολικού που σκεφτόταν,λέει ο Σίνγκερ,ακόμα και να μπει σε μοναστήρι αλλά δεν το είχε και πολύ να κόψει κάνα κεφάλι αγρότη και δούλου του...  
Αυτός ο τόσο εγκρατής και ασκητικός Ιακώβ που υπομένει την συμφορά του επί χρόνια και μιλά συνεχώς με τον εαυτό του και ο νους του δεν σταματά στιγμή να ψάχνει και να αναλύει,να σκέφτεται και να προσπαθεί να κατανοήσει ό,τι βλέπει και νιώθει σαν κόσμο γύρω του μου έφερε άπειρες φορές στο μυαλό,μέσα από τα μαγικά τούνελ που ενώνουν τα βιβλία όλου του κόσμου γεφυρώνοντας τους τόπους,τις θρησκείες και τις γλώσσες,τον Λουκά του Παντελή Πρεβελάκη,δόκιμο μοναχό στο αγαπημένο μου βιβλίο "Ο ΄Αγγελος στο Πηγάδι".



Ο χριστιανός αναμετριέται με τις αμαρτίες του μόνος κατ΄ουσίαν αποκομμένος συνειδητά σ΄ένα φαράγγι,παρακαλώντας τον Θεό του να του συγχωρήσει τις μαύρες του σκέψεις και ζητώντας του την εξιλέωσή του που θα έρθει με την μορφή της προσπάθειας για την σωτηρία ενός πουλαριού,ενός αθώου πλάσματος που ενσαρκώνει ιδανικά την άδολη αγάπη στην γεμάτη δόλο ζωή των ανθρώπων. Το πουλάρι φυσικά δεν μιλά.Υπομένει καρτερικά και η ζωή του εξαρτάται από την δύναμη που θα δείξει ο μοναχός.
Ο εβραίος ζητά  την δική του εξιλέωση για την αποκοτιά ενός γάμου με μιαν "εθνική" γυναίκα, την θαρραλέα Πολωνή Βάντα που σαν το άδολο πουλάρι του Λουκά ,άδολη κι αυτή, καθιαγιασμένη  από το φως του έρωτά της που δεν βλάπτει κανέναν άνθρωπο αλλά βλάπτεται από τις προκαταλήψεις και την βλακεία των ανθρώπων εξαρτά την ύπαρξή της από τον Ιακώβ και την δύναμη που αυτός θα δείξει και παριστάνει μέχρι και την μουγγή για να μην τον προδώσει σε ομόθρησκους και "ειδωλολάτρες".
Μετά τον δραματικό θάνατό της, σκληρό κλείσιμο μιας σκληρής ζωής που δεν της άξιζε,αφού (του) γεννήσει ένα πολύτιμο παιδί ο σκλάβος,ένας εβραίος,ένας άνθρωπος γίνεται αγγελιοφόρος των Αγίων Τόπων και φτάνει ως και στην Ιερουσαλήμ σε μια περιπλάνηση ετών και ετών για να γυρίσει τελικά ξανά πίσω γυρεύοντας έναν τάφο,τον τάφο της,που η εύρεσή του θα επισφραγίσει οριστικά την δική του λύτρωση ενώπιον του δικού του (;) Θεού.

Ο Σίνγκερ δεν διστάζει να αναφερθεί με λεπτεπίλεπτο, ελαφρά ειρωνικό χιούμορ στις αντιφάσεις των (τυπικά ομοθρήσκων του) εβραίων :από την μια τους κυνηγούν ανελέητα,από την άλλη και οι ίδιοι κυνηγούν.Τον πλούτο για παράδειγμα. Βυθισμένοι στις προκαταλήψεις και στις απαγορεύσεις χωρίς όμως να τηρούν με συνειδητή επιλογή τα της θρησκείας τους της οποίας υπεραμύνονται  βολεμένοι στους τύπους της, έτοιμοι να κατακρίνουν τους άλλους, επιβιώνουν με ένα κατά νου,να μαζέψουν,να  έχουν,να κινούν το χρήμα.

Μήπως αν άλλαζα την  λέξη και έγραφα χριστιανών ή μουσουλμάνων ή πολυθεϊστών ή δεν ξέρω τι, κι έγραφα των ανθρώπων η ουσία και το βαθύτατα ανθρωποκεντρικό δια ταύτα του «Σκλάβου» είναι ξεκάθαρο ότι δεν θα  άλλαζε ούτε καν στο ελάχιστο;…


ΥΓ.Το κείμενο για τον "Σκλάβο", προσαρμοσμένο στις ανάγκες του πόρταλ,υπάρχει κι εδώ και με χαρά παραθέτω τον σύνδεσμο, όχι για να ξαναδιαβάσετε την δική μου παρουσίαση-που στο μπλογκ είναι ακριβώς αυτή η τεράστια που ήθελα καθώς δεν υπάρχει πιεστική πληθώρα να μπουν και των άλλων τα κείμενα και ο χώρος φτάνει και περισσεύει για τα σεντόνια που γράφω-αλλά για να περιηγηθείτε το έξοχο περιοδικό. 

Σχόλια

  1. Ανώνυμος6/11/14 14:17

    Εξαιρετική κριτική για ένα μοναδικό βιβλίο όπως ο σκλάβος του Σίνγκερ. Δεν υπάρχει μέρα χωρίς να επισκεφτώ το blog σου το οποίο με επηρεάζει πολύ στις επιλογές βιβλίων που διαβάζω.
    Ευχαριστώ
    Simone

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σ΄ευχαριστώ Simone μου πάρα πάρα πολύ,ειλικρινά.Αλλά μη με παίρνεις και πάντα τοις μετρητοίς, άνθρωπος είμαι και την πατάω και σφάλλω κτλ κτλ,άμα μ΄έχει ξεγελάσει κι εμένα ένα βιβλίο;
      Ελπίζω, αν σε πάρω στον λαιμό μου, και να μου το πεις και να μου το συγχωρήσεις.

      Διαγραφή
  2. Δεν έχω διαβάσει τον Σκλάβο του Σίνγκερ. Με δελέασες να τον διαβάσω... Γράφεις υπέροχα Βιβή... ήξερα τον προφορικό σου λόγο τώρα ανακαλύπτω και τον γραπτό, μπράβο! Zerma

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εδώ δεν έχει σηματάκια όπως στο fcb,αν είχε θα έβαζα την φατσούλα που κοκκινίζει ντροπαλά...Πάντως αν είναι να σε δελεάσω κι άλλο για βιβλία έχω μπόλικα κείμενα,αλλά τι,θα κλέψεις ώρες από την φωτογραφία όπου εκεί σκίζεις;

      Διαγραφή
  3. Ανώνυμος21/11/14 17:36

    Υπέροχο το βιβλίο και οικονομικότατο.Σ΄ευχαριστώ γιατί αν δε το παρουσίαζες τόσο όμορφα δε θα το έπαιρνα.Και μην είσαι τόσο μετριόφρων,γράφεις όμορφα και αξίζεις κάθε καλό μας λόγο.Αγγελική

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Κ.Σαμίου22/11/15 16:50

    Τα κείμενά σας το φωνάζουν πως είστε ένας καλός άνθρωπος.Εσείς καλή μου με τον μοναδικό σας τρόπο μου συστήσατε τον Σίνγκερ και δεν φαντάζεστε πόσες απαντήσεις μου έδωσε αυτός ο σπουδαίος συγγραφέας την στιγμή που τις χρειαζόμουν όσο τίποτα άλλο.Σας εύχομαι χίλια καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευγενικά σχόλια σαν το δικό σας με κάνουν να νιώθω πλούσια κι ας μην έχω μια...

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου