"Τα Ζωοφιλικά",Περικλής Σφυρίδης




Όσο με είχε γοητεύσει η παλιότερη συλλογή διηγημάτων του  εκ Θεσσαλονίκης λογοτέχνη,του έμπειρου και πολυγραφότατου Περικλή Σφυρίδη "Το Πάρτι και άλλα διηγήματα",άλλο τόσο με προβλημάτισε και με στεναχώρησε με τις αλήθειες της η καινούργια του,με τίτλο"Τα Ζωοφιλικά". "Η συλλογή,από τις εκδόσεις Εστία, αποτελείται από δυο μέρη.Στο πρώτο που τιτλοφορείται "Μαρτυρία" ο Σφυρίδης με μεστό ύφος και συγκροτημένη σκέψη καταγράφει με ρεαλιστικό τρόπο τα έργα και τις μέρες,τις συνήθειες,τις με καλό και κακό τέλος περιπέτειες των δίποδων,τετράποδων αλλά και φτερωτών φίλων του.Στην "Μαρτυρία" αποκαλύπτει και ονοματίζει τους ήρωες των δώδεκα διηγημάτων που καταλαμβάνουν το δεύτερο μέρος και σφηνώνει αποσπάσματα απ΄αυτά, καθώς αφηγείται πάντα σε πρώτο πρόσωπο και όντας ένας από τους ήρωες,με βάση τα πραγματικά περιστατικά που με αφορμή κάποιο συμπαθητικό κι αθώο οικόσιτο εμπνεύστηκε και μετέτρεψε σε λογοτεχνία.

Με άγχωσε η αντιφατική -έτσι μου φάνηκε- αντίληψη περί ζωοφιλίας που από τα γραφόμενά του θεώρησα πως επικρατεί ως κυρίαρχη στον πολύ κόσμο μα και στον περιγραφόμενο του βιβλίου του μικρόκοσμο μέσα από το κοινό θέμα των αφηγημάτων,κι από ένα σημείο και μετά άρχισα να κλωθογυρίζω στο μυαλό τα φλέγοντα ζητήματα που έμπαιναν σαφώς ξεστρατίζοντάς με από τα καλογραμμένα διηγήματα,αναλογιζόμενη για παράδειγμα πώς γίνεται να είναι κάποιος ζωόφιλος ή τι είδους ζωόφιλος είναι όταν τρώει κατσίκια στον φούρνο,κόκορες κρασάτους και κουνέλια αγνοώ τινι τρόπω μαγειρεμένα και σουβλίζει αρνιά και καταβροχθίζει τα εντόσθιά τους και δεν ξέρω τι άλλο. 
Μπορεί να λέω χαζομάρες, μπορεί να σκέφτομαι περίεργα, οπωσδήποτε δεν θέλω να είμαι απόλυτη αλλά το να αγαπάς τα σκυλιά και να λατρεύεις τις γάτες,να υιοθετείς ένα κατσίκι,να κρατάς ωδικά πουλιά σε κλουβιά,να φιλοξενείς στον κήπο σου μια χελώνα και άλλα ωραία τέτοια,αυτό είναι όλη κι όλη η ζωφιλία; Βεβαίως και θα είναι φαντάζομαι,μάλλον είναι και αυτό εκδήλωση αγάπης προς τα ζώα αλλά κάπως έτσι δεν είναι και άλλοθι για ν΄ αγοράζουν ποντίκια και σαύρες από τα πετ άπειροι βαρεμένοι που κάνουν το κέφι τους,ποιο κέφι τρομάρα τους με τα ινγκουάνα σε κλουβιά και μετά δεν τα θέλουν και τότε άντε γεια, κατ΄ευθείαν στους υπονόμους ή στα ποταμάκια αλά Σήφης ο κροκόδειλος της Κρήτης;

Και τι γίνεται με τα πεινασμένα παιδιά και τους πεινασμένους λαούς;Αυτό κι αν με τσακίζει.Οι άνθρωποι στις τυχερές(και δεν είναι όλες τυχερές) δυτικές κοινωνίες τρώνε τα επεξεργασμένα σκουπίδια που κακώς τρώνε αλλά τέλος πάντων τρώνε και έχουν την πολυτέλεια-είναι πολυτέλεια ή ανάγκη συνυφασμένη με την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση;-να τρέφουν κατοικίδια δίνοντας και παίρνοντας αγάπη, όμως με τον υπόλοιπό κόσμο τι γίνεται;
Ο ζωόφιλος είναι τόσο τρυφερός προς το ζωάκι του μα και τόσο ατομιστής που ας  έχει αυτός το σκυλί του πχ να του αγοράζει κονσέρβες και σκασίλα του αν πεθαίνουν άνθρωποι κάπου αλλού;Και τι να κάνει δηλαδή;Να μην τρώει κρέας και να μην έχει οικόσιτα αλλά να βασανίζεται από τύψεις για κάτι που δεν περνάει κιόλας απ΄το χέρι του να το αλλάξει;
Αυτό όλο το πλέγμα καταστάσεων και συναισθημάτων απασχολεί και τον ίδιο τον συγγραφέα και βεβαίως είναι προς τιμήν του,το θίγει και βάζει ερωτήματα μα το περνάει λιγότερο έντονα γιατί επικρατεί η γνήσια κι όμορφη αγάπη του για τα σκυλιά, τις γάτες κι όλα τα ζωντανά της οικογένειας,των φίλων και των συγχωριανών του της Σκύρου που είναι ο άλλος του τόπος εκτός της Θεσσαλονίκης.
Και ίσως είναι ρεαλιστικότερος από τον δικό μου τον απόλυτο που με κάνει να νευριάζω απίστευτα με τα παρτσακλά ανθρωπίδια που βλέπω να αγοράζουν σκυλιά ράτσας και σακιά με έτοιμες τροφές, να τους φοράνε ζιπουνάκια και χάντρες και διάφορα απίθανα σαχλοπράματα και να τα επιδεικνύουν σαν απόκτημα ίδιας λογικής με τον καναπέ και την υπόλοιπη οικοσκευή τους από τα πολυμάγαζα.

Ο Σφυρίδης μοιράζεται με τον αναγνώστη με θαυμαστή ειλικρίνεια πτυχές από την φιλία του με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο χωρίς να του χαρίζεται,με τον Κάρολο Τσίζεκ,τον Νίκο Παπάζογλου κι άλλους επώνυμους της καλλιτεχνικής Θεσσαλονίκης αλλά και τους γραφικούς -δεν το χρησιμοποιώ υποτιμητικά- λαϊκούς φίλους του της Σκύρου,καπεταναίους και ψαράδες, ποικίλους γείτονες και συγγενείς,φίλους που εμπλέκονται μαζί του στις ωραίες ιστορίες του με τα ζώα.
Το αφηγηματικό μερίδιο του λέοντος το νέμονται τα σκυλιά που ο συγγραφέας είχε συντρόφους ζωής μαζί με την γυναίκα και τους δυο γιους του.Δεμένοι πάρα πολύ όλοι τους με τα καλόγνωμα και χαρούμενα και συχνά σκανταλιάρικα πιστά τους τετράποδα,την ντίβα Κνουλπ,τον σκανταλιάρη Ορφέα,τον..Μπάμπη,την Φαίδρα περνάνε στιγμές καταπληκτικές μαζί τους,στεναχωριούνται όταν κάτι δεν πάει καλά,τα φροντίζουν στις αρρώστιες και πονάνε όταν αυτά πεθαίνουν και χάνονται από την καθημερινότητά τους.

Θυμήθηκα μάλιστα και το έξοχο διήγημα "Τομπίας Μίντερνίκελ" του μεγάλου Τόμας Μαν και σας προτείνω την συλλογή που το περικλείει (την είχα παρουσιάσει και στο μπλογκ,ιδού) και αφήνω για το τέλος ένα ευχαριστώ που θεωρώ ότι χρωστάω στον Περική Σφυρίδη,γιατί μου άνοιξε τα μάτια και κατάλαβα ότι δεν είμαι έτοιμη ούτε και σε θέση να φροντίζω το κουταβάκι -όχι αγορασμένο,ούτε για μόστρα-που είχαν σκοπό να μου δώσουν οι φίλοι των οποίων θα γεννήσει η σκυλίτσα,γιατί αν θέλουμε να είμαστε ζωόφιλοι καλό θα΄ταν να καταλάβουμε ότι τα οικόσιτά μας δεν είναι κούκλες για παιχνίδι στο διαμέρισμα,απαιτούν φροντίδα, υπομονή και αγάπη όπως ένα παιδί.




Σχόλια