"Παλιοί Δάσκαλοι",Τόμας Μπέρνχαρντ

Διατύπωση αποριών μου σήμερα,4/6/2015, σε α΄πληθυντικό,με αφορμή ένα συγκλονιστικό βιβλίο.

Γιατί διαβάζουμε βιβλία;Τι σημαίνει στην εποχή μας κριτικός,συστηματικός και μυημένος (και σε τι) αναγνώστης;Πώς αποκτάμε εφόδια εμβάθυνσης στην ανάγνωση και γιατί να επιδιώξουμε να τα έχουμε;
Είναι ουτοπία σήμερα η αφύπνιση; Δόθηκε οριστικό πλήγμα/τέλος στο όραμα να κάνουμε καλύτερο τον κόσμο μας συλλογικά αφού πρώτα κοιτάξουμε να γίνουμε ατομικά (λιγάκι καλύτεροι) με αφορμή και τα διαβάσματά μας;
Ποια διαβάσματα; Όλα;
Ποια βιβλία;Όλα;
Και πόση και ποια σημασία έχει η φροντισμένη ή όχι έκδοση,η σωστή επιμέλεια, η ακριβής μετάφραση κι όλα τα υπόλοιπα στοιχεία της βιτρίνας ενός βιβλίου με τα οποία τόσο μας αρέσει,και γιατί όχι,να ασχολούμαστε όταν ο πυρήνας του, εφόσον υπάρχει,μας έχει διαφύγει ή επίτηδες τον προσπερνάμε για να μην εμπλακούμε σε καταστάσεις/αντιδράσεις που για να αποδώσουν κάποτε, κάποιους καρπούς προϋποθέτουν μακρόχρονη αφοσίωση σ΄έναν σκοπό που δεν αγιάζει τα μέσα;
Μήπως είμαστε τελικά παθητικοί/μηχανικοί αναγνώστες/καταναλωτές;
Ποιοι και πότε δεν είναι;Γιατί;Και πώς το καταφέρνουν αυτό;Αξίζει η προσπάθεια;

Κωμωδία(α,ναι,Θωμά μου,γελάσαμε,πάρα πολύ)
Thomas Bernhard
μετάφραση: Βασίλης Τομανάς
Εξάντας, 1994


Διατύπωση απορίας μου προ ημερών, 26/5/2015,σε β΄ενικό,με αφορμή ένα ηλίθιο σχόλιο που αλίευσα. 
Τι διάολο έχεις αποκομίσει από τα τόσα σπουδαία βιβλία που λες ότι διαβάζεις, βρε καταναλωτή της μπαρούφας;Σταυρόλεξα να έλυνες για να σκοτώσεις την ώρα σου κάτι,μα κάτι θα΄χε γλυκάνει την σεξιστική, ρατσιστική και τιγκαρισμένη χολή ψυχή και διάνοιά σου και ίσως μια σταλιά,μια τόση δα σταλιά αφυπνίσει το κολλημένο στου καθενός πολιτικού αγύρτη τα ιδεολογικά σκατά κι απόσκατα νιονιό σου.
Εσύ όμως κατακαημένε κουτοπονηράκο, παραμένεις ένας τηλεπολτοποιημένος νοικοκύρης του κερατά, ένας τρομοκρατημένος χορτάτος,ένας στραβοχυμένος μιμητικός ζελές που μαγαρίζεις -και μόνο που τα πιάνεις στα χέρια και φυσικά στο στόμα σου- την ανατρεπτική και ελεύθερη σκέψη αυτών που έγραψαν τα βιβλία που (νομίζεις ότι) διαβάζεις .
Αυτό το δεύτερο κείμενο,το τραχύ,ασουλούπωτο και επιθετικά -εναντίον ανεμόμυλων,το ξέρω- γραμμένο σε β΄ενικό πρόσωπο,γέννημα γενικότερης απορίας και θυμού (αγανάκτησης κι απελπισίας κατά βάθος) το ανάρτησα σε δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης προ ημερών αφού διάβασα για την πρόεδρο της βουλής (για την οποία σκασίλα μου σε άλλη περίπτωση) ένα άθλιο,φαλλοκρατικό/σεξιστικό και πάντως απολίτικο σχόλιο,μια κιτς και χυδαία μισογύνικη παπάρα με φαρδιά πλατιά την υπογραφή ανθρώπου που δηλώνει και παριστάνει όπου βρεθεί κι όπου σταθεί τον υπεραναγνώστη /κριτή,τον αυστηρό ·το σοβαρό,φιλότεχνο άτομο που καμαρώνει για τα "δύσκολα" βιβλία που έχει διαβάσει και τα εκλεκτά που έχει παρουσιάσει δεν λέω πού κι έχοντας εγώ μόλις κλείσει έκπληκτη/αμήχανη/αιφνιδιασμένη/βουβή το συγκλονιστικό βιβλίο του Τόμας Μπέρνχαρντ , απορημένη προς τι όλα αυτά τα τρανά διαβάσματά μας,όλων μας-ορίστε,πάμε σε α΄πληθυντικό πρόσωπο για να μην εκληφθεί εκείνο το β΄ενικό που αρχικά χρησιμοποίησα σαν στρίβειν δια του αρραβώνος-, όταν δεν επιδρούν ευεργετικά και αφυπνιστικά πάνω μας σκέψεις φωτισμένων μυαλών που φωλιάζουν στις σελίδες που περνάνε από μπροστά μας και μένουμε άπραγοι,κολλημένοι σε άπατα ιδεολογικά σκατά,οπότε διαβάζουμε για να... Γιατί άραγε;


Λες και το 'ξερα τι αναδρομικό σοκ με περίμενε και τον απέφευγα ως τώρα όπως ο διάολος το λιβάνι τον Αυστριακό συγγραφέα γιατί υποψιαζόμουν ότι θα έπαιρνα συνειρμικά ανεξόφλητες ανάποδες για την απόλυτη επικράτηση (μετά τις κάπως πιο φωτεινές ή σχετικά ελεύθερες/ελευθεριακές ή έστω πιο διεκδικητικές αν προτιμάτε και κριτικές,λέμε τώρα, δεκαετίες του ΄60,΄70 άντε και του ΄80)και την χωρίς αξιόλογο πνευματικό αντίπαλο δέος κυριαρχία τού παγκοσμιοποιημένου,να τον χαιρόμαστε, μικροαστικού μακιαβελισμού μας που αυτή την φορά ενδύεται με καπατσοσύνη και σβελτάδα περισσή τις πάλαι ποτέ προοδευτικές και τάχα υπεράνω της ελλοχεύουσας κιτσαρίας των πολιτικών σκοπιμοτήτων θεωρούμενες φορεσιές,την τέχνη για όλους,την μόρφωση των πολιτών,την διάδοση της φιλαναγνωσίας εν προκειμένω.
Ας γελάσω.Ή μήπως καλύτερα να βάλω τα κλάμματα;
Γιατί πώς είναι δυνατόν να έχει διαβάσει κάποιος,εσείς κι εγώ,όλοι μας,(τα) βιβλία του Μπέρνχαρντ ή της Ελφρίντε Γέλινεκ κι άλλων ανατρεπτικών μυαλών κι ενώ παραμένει, γιατί δεν μπορεί να κάνει κι αλλιώς και ποια είμαι εγώ που θα τον κρίνω γι αυτό τουλάχιστον,ένα συντηρητικό,νοικοκυρεμένο ανθρωπάκι/δούλος και καταναλωτής και δη χλαπακιάζοντας αμάσητες φασόν διασκέδαση και φασόν κουλτούρα,ένας ημιμαθής, ημιμορφωμένος και γενικώς ένας ημι-,ένας τρομοκρατημένος ημιδυτικός άνθρωπος που κοιτάει την ημιδουλίτσα και την γιγαντοκοιλίτσα του βγάζοντας ήττα και συνάμα γελοία έπαρση σε κάθε του κουβέντα,πώς γίνεται αυτός ο ποδοπατημένος άνθρωπος των καιρών μας να έχει παράλληλα τόσο θράσος,από πού τέλος πάντων το αντλεί,για  να παριστάνει τον σπουδαίο και τον ψαγμένο και τον επιλεκτικό και άλλα πολλά βαρύγδουπα αναγνώστη και πολίτη;
Σιγά τον υποψιασμένο.
Σιγά μην έχει καταλάβει λέξη από το ποτάμι του Μπέρνχαρντ για παράδειγμα,αν είχε καταλάβει θα ντρεπόταν λιγάκι για τα χάλια μας σαν κοινωνία και θα έκανε κάτι κι αυτός,το πιο εύκολο,που δεν του κοστίζει τίποτα.Θα μάζευε την γλειφογλώσσα του,αυτήν που έχει μήκος βασιλικού πύθωνα κι ανακόντα μαζί,θα μαζευόταν,ας πούμε,στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.Όμως όχι,αυτός εκεί, πρώτος και καλύτερος χειροκροτητής άλλων φελλών, ξερόλας και απτόητος κλόουν,ένας παλιάτσος σταθερά ενταγμένος στο αναλώσιμο δυναμικό του τσίρκου της ανθρωπότητας που μανουβράρει ακάματα την γλώσσα του την λιγούρικη,μπας και του πετάξουν οι έχοντες και κατέχοντες αφεντικοί του -κι αυτοί συγκυριακοί εννοείται,τους αλλάζει τακτικά- κάνα κοκαλάκι.
Θου Κύριε,οι παλιάτσοι έχουν γίνει πλειοψηφία,αυτό συναντώ πια σαν κανόνα,ενώ ως χτες νόμιζα,η χαζή,ότι αυτοί ειδικά που διαβάζουν ή γράφουν γι αυτούς που διαβάζουν και αυτούς που γράφουν -άλλοι επαγγελματικά άλλοι ερασιτεχνικά και τελικά όλοι μας,να χαρώ την παρανόηση περί ταλέντου και ελεύθερης έκφρασής του στην δημοκρατία που τροφοδοτεί κυρίως τα μκδ πια- για την λεγόμενη καλή λογοτεχνία (άλλη συζήτηση τεράστια ποια είναι αυτή η λογοτεχνία στις μέρες μας τελικά),είναι οι αφυπνισμένοι,οι ανοιχτόμυαλοι,οι αδούλωτοι,οι εν δυνάμει επαναστάτες (και με αιτίες πολλές) Άνθρωποι.Λάθος μου,καταργείται ευθύς αμέσως το κεφαλαίο,μπαίνει άλλη κατάληξη κι έτσι έχουμε την σωστή πολύσημη ,γλυκιά και μαζί πικρή λεξούλα: ανθρωπάκια.

Ο Μπέρνχαρντ είναι ανελέητος,δεν αφήνει τίποτα όρθιο,ανθρώπους κι ανθρωπάκια,ανώνυμους κι επώνυμους,άτομα και χώρες, αποδομεί και απομυθοποιεί τους πάντες και τα πάντα και πρώτον τον εαυτό του μέσω των ηρώων του,κυρίως του μουσικοκριτικού Ρέγκερ  που παρά την ηλικία του,την χηρεία του,την μοναξιά,την μιζέρια γύρω του αυτοσαρκάζεται σαρκάζοντας τους άλλους και δεν διστάζει αποκαθηλώνοντας να αποκαθηλώσει εαυτόν πρώτος.
Σβάρνα παίρνει ο Μπέρνχαρντ την Αυστρία (κάθε κόκορας στην αυλή του λαλάει,λέει μια σοφή λαϊκή παρομία)αλλά η Αυστρία είναι απλώς το κόκκινο πανί που προκαλεί τον μανιασμένο ταύρο στην αρένα,όλος ο σύγχρονος "πολιτισμένος" κόσμος,οι αναπτυγμένες χώρες,η νεαρή κι αχάραγα ξεσκολισμένη Αμερική κι η επηρμένη πολύξερη γριέντζω που συνεχίζει να γεννάει πολέμους και ανθρωποφάγα τέρατα Ευρώπη είναι ξαπλωμένες ανάσκελα,νοκ άουτ, στο ρινγκ του λεξιλογίου του.
Τώρα βέβαια τι μεσολάβησε από την δεκαετία του ΄80 που ο Μπέρνχαρντ αποθεωνόταν σε θέατρα και βιβλιοθήκες και χώρους τέχνης και πού πήγαν όλα αυτά τα πλήθη τα καραπροοδευτικά και οι συγκλονισμένοι πολίτες από την ρηξικέλευθη και λίγα λέω σκέψη του,τι να πω,έχω μιαν απάντηση παρμένη από μια θεωρία που δεν σβήστηκε η αίγλη της και φυτοζωεί στο πίσω μέρος του μυαλού μου,θεωρία που καλά τα λέει μα έλα που δεν πάσχουμε από θεωρίες (που τα παθήματα τους δεν τους έγιναν μαθήματα κιόλας).
(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου) 
Μέσα στο Μουσείο Ιστορίας Τέχνης της Βιέννης, καθισμένος στον καναπέ της αίθουσας Μπορντόνε, απέναντι από τον "Άνθρωπο με τη λευκή γενειάδα" του Τιντορέτο, ο γηραιός μουσικοκριτικός Ρέγκερ περιμένει τον φίλο του Άτσμπαχερ, τον αφηγητή που, έχοντας φτάσει νωρίτερα στο ραντεβού, τον παρατηρεί με την άκρη του ματιού του από τη διπλανή αίθουσα. Αυτό είναι το σημείο από όπου ξεκινά αυτή η κωμωδία (ο Μπέρνχαρντ διαλέγει πάντοτε προσεκτικά τους υποτίτλους του), που δεν είναι άλλη από την κωμωδία της τέχνης, των καλλιτεχνών, των συγγραφέων, των φιλοσόφων, των συνθετών, τους οποίους ο συγγραφέας στέλνει διαδοχικά στην πυρά με μια ενθουσιώδη σκληρότητα. Για να μη μιλήσουμε για την Αυστρία και τους Αυστριακούς, που για μια ακόμη φορά τους εξευτελίζει. Μια κωμωδία γεννημένη από την υπερβολή, μια υπερβολή που κάνει να ξεπετιούνται, όπως ο παλιάτσος από το κουτί, οι αλήθειες που, κατά το επικρατούν πνεύμα, δεν είναι καλό να λέγονται.

Κείμενα-βόμβες σαν αυτό με την στοιχειώδη του μυθοπλασία,ίσα-ίσα σαν ραχοκοκαλιά γερή να πατήσουν πάνω της τα ευάριθμα πρόσωπα που θα χρησιμοποιήσει ο Μπέρνχαρντ για να ορμήσει καταπάνω μας,θα τολμήσω να πω ότι δεν είναι ή δεν έχει σημασία αν είναι τυπικώς μυθιστορήματα γιατί πάνω απ΄ όλα (πρέπει να)λογίζονται σαν ευφυή και αιχμηρότατα κείμενα εστιασμένης και οξύτατης εφ΄όλης της ύλης κριτικής.
Είναι μεγαλειώδη εναύσματα (μην τα πω και μπροσούρες καθολικής κοινωνικής ανατροπής και με παρεξηγήσετε) που δεν μπορεί παρά ένα πράγμα να κάνουν καλά:να τραντάζουν σαν ξαφνικό όμως σωτήριο χαστούκι σε κρίσεις πανικού τον παραλυμένο από φόβο,παθογένεια ανάκατη με βολική συνήθεια αναγνώστη/πολίτη/ άνθρωπο και να τον εμπνέουν να θέλει ένα και μόνο.Nα πάει κόντρα στο χυδαίο και απάνθρωπο και σάπιο σύστημα,αυτό το υποκριτικό και άκρως ανταγωνιστικό στο οποίο (τον εκπαίδευσαν επενδύοντας πάνω του κι όταν είχε μιαν διέξοδο επιλογής εκείνος δέχτηκε να) ζει τάχα σαν ανώτερος κοντά στους ανώτερους στην πυραμίδα των χορτασμένων δούλων των ολίγων,όμως μισώντας και καταστρέφοντας (κι ο γαμοδερνικός βιβλιοφάγος σταθερά από κοντά κι αυτός τρομάρα του),τον πλανήτη του τον ίδιο κι όλα τα άλλα πλάσματα πάνω σ΄αυτόν!
Μα είναι δυνατόν να είναι τέρατα και οι άνθρωποι που διαβάζουν;Να μην αγανακτούν ποτέ;Να μην αντιδρούν;Να είναι στην καθημερινότητά τους απαθείς συλλέκτες λογοτεχνίας και χρηματολάγνοι φασίστες; Δυσκολεύομαι να το δεχτώ.

Όμως πώς έγινε κι αντί να πω δυο κλασσικές κι ανώδυνες για το μπλογκ κουβέντες,"ακαδημαϊκές" και μετρημένες κτλ κτλ που να μην ενοχλούν,από πού ξετρύπωσα αφορμή τρελής πυροδότησης των παραπάνω με τον Τόμας Μπέρνχαρντ και το βιβλίο του"Παλιοί Δάσκαλοι"να έχει λειτουργήσει μέσα στο κεφάλι μου σαν σκανδάλη;
Στο φέησμπουκ.Το είπα ήδη,εκεί,ναι,στο μέσο αυτό το περίεργο μα που το θεωρώ ένα προς το παρόν καλούτσικο εργαλείο επικοινωνίας και πλουραλιστικής πληροφόρησης (και το΄χω σκεφτεί πολύ αυτό πριν το προσυπογράψω) και στο οποίο αρκετοί δυστυχώς από εκείνους που έχω τις -εκ του τύπου αυτού καθαυτού του μέσου γιαλαντζί φιλικές- επαφές καμαρώνουν οι καημένοι πως ασχολούνται στα σοβαρά με την Λογοτεχνία,την Τέχνη γενικά,τον Πολιτισμό και διάφορα οπωσδήποτε ωραία και καλά,μα που όταν σχολιάζουν την επικαιρότητα (κυρίως την πολιτική) και ειδικά εκείνη που αφορά γυναίκες σε διάφορα πόστα εξουσίας -εκεί φαίνεται η σαπίλα του μυαλού τους καθαρά- μετέρχονται έναν εκφασισμένο και στενόμυαλο τρόπο που δεν ήθελα καν να φανταστώ ότι έχουν ως τον μοναδικό για να αρθρώσουν μια γνώμη...

"Άνδρας με Λευκή Γενειάδα", Tιντορέττο, 1570/78


Εξαιρέσεις(που μπορώ άμεσα και σίγουρα να σκεφτώ)

Ευτυχώς ο κανόνας έχει εξαιρέσεις κι αυτές συχνότατα δικαιώνουν την λέξη που τις περιγράφει και παρηγοριέμαι κι εγώ ότι δεν έχουν χαθεί όλα.
  • ολοκληρωμένη λοιπόν παρουσίαση του Μπέρνχαρντ από τον Ναυτίλο,εξαιρούμενο και  εξαιρετικό αναγνώστη/μπλόγκερ, εδώ
  • ωραία και πάντα πολύ προσωπική ανάρτηση για το συγκεκριμένο βιβλίο του Μπέρνχαρντ από τον επίσης εξαιρετικό αναγνώστη και μπλόγκερ No14me 
  • ατελείωτο μπερνχαρντικό μπίρι μπίρι από την αγαπημένη κι εξαιρετική Διαβάζοντας με  ολίγην από εξαιρετικό Μαραμπού, ιδού 
  • και βέβαια σχόλιο-σαΐτα σε ανάρτηση για άλλο βιβλίο από την (για αδελφή ψυχή την κόβω), εξαιρετική αναγνώστρια Rosa Mund,άγνωστη μα αγαπητή,τακτική επισκέπτρια του μπλογκ που έδωσε την τελική σπρωξιά να ανοίξω τις επικίνδυνες παρτίδες με τον συγχωρεμένο. 

Σχόλια

  1. Με έχουν απασχολήσει οι ίδιες απορίες και ο προβληματισμός σας. Μόνο που δεν έχω βρει τις απαντήσεις.
    Δεν ξέρω τι σόι αναγνώστης είμαι: αν είμαι ό,τι νομίζετε ή ό,τι νομίζω εγώ ότι είμαι.
    Γεγονός είναι ότι, έτσι αναρχοαυτόνομα που διαβάζω, μάλλον ανήκω στο πασιφανές "Κάθε αναγνώστης και μια ιστορία από μόνος του". Επίσης, δεν θέλω να αποδείξω τίποτα. Σε κανέναν.

    Το σχόλιό μου επί του σχολίου σας:
    Σε μερικούς ανθρώπους δ ε ν έρχεται ποτέ η μέρα να αναλογιστούν τη νοσηρότητα της σκέψης και της γλώσσας τους, που διαρκώς επικρίνει τους πάντες και τα πάντα, στάζοντας δηλητήριο για όσα φτάνει και όσα δεν φτάνει η αλεπού. Αλλά κι όταν φτάνει, δεν της αρκεί (της ...αλεπούς), αν δεν πληγώσει και κάποιους. Η ...σωματοποιημένη κακία είναι αρρώστια.

    Φαίνεται ότι ο Μπέρνχαρντ πολύ μου πάει. Ή τον πάω πολύ. Μου ανοίγει μάτια, αυτιά, πόρους του δέρματος. Απομένουν ακόμα πολλά δικά του να διαβάσω, μαζί και οι "Παλιοί δάσκαλοι". Με ξεκουνάει όταν σπανίως εφησυχάζω. Μου αρέσει το μπίρι-μπίρι του, που σου λέει και σου ξαναλέει τα ίδια, μήπως και δεν τα έχεις ήδη προσέξει και χάσεις το νόημα, με έναν συγκλονιστικά απλό και απομυθοποιητικό(;) τρόπο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Χαχαχαχα!! Αυτοί οι ΠΟΤΑΠΟΙ φωστήρες που προτείνουν Μπέρνχαρντ δεξιά και αριστερά, ενώ δεν έχουν συλλάβει ούτε στο ελάχιστο την δυναμική της σκέψης του, με διασκεδάζουν με την ΑΜΒΛΥΝΟΙΑ τους!!! Επίσης, μου θυμίζουν και την φράση του Μπέρνχαρντ την οποία αντέγραψα και στην αναρτήσή μου την οποία και έκανες μνεία και σ' ευχαριστώ γι' αυτό.


    ...ζούμε πάντοτε με την πλάνη ότι, όπως έχουμε εξελιχθεί εμείς, άσχετα προς τα πού, έχουν εξελιχθεί και οι άλλοι, μα αυτό είναι πλάνη, οι περισσότεροι έχουν μείνει στάσιμοι και δεν έχουν καθόλου εξελιχθεί, ούτε προς την μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση, δεν είναι ούτε καλύτεροι ούτε χειρότεροι, έχουν μόνο γίνει γέροι και, με τούτο, στον ύψιστο βαθμό αδιάφοροι. Πιστεύουμε ότι θα αιφνιδιαστούμε από την εξέλιξη ενός ανθρώπου που έχουμε πολύ καιρό να τον δούμε, μα, όταν τον ξαναβλέπουμε, αιφνιδιαζόμαστε μόνο από το ότι δεν έχει εξελιχθεί καθόλου, από το ότι είναι μόνο κατά είκοσι χρόνια πιο γέρος και αντί να έχει καλή μορφή, έχει τώρα χοντρή κοιλιά και μεγάλα κακόγουστα δαχτυλίδια στα χοντρά δάχτυλα, που μας φαίνονταν κάποτε πολύ όμορφα.

    ...και αυτό δυστυχώς επεκτείνεται και στις αναγνώσεις μας. Εμένα με ενδιαφέρει η λογοτεχνία να είναι ελεύθερος χώρος και όχι ένα περίκλειστο σύστημα με προσκλήσεις και βαρετές δεξιώσεις. Δεν ενδιαφέρομαι να συνασπιστώ σε ένα κόμμα με παντιέρα τον Μπέρνχαρντ ή οποιονδήποτε άλλο. Εμένα με νοιάζει μόνο να διατηρώ το δικαίωμα, το "Άγιο Δισκοποτήρο" του καθενός να μπορώ να το χρησιμοποιήσω για να πιω το κακάο μου!!

    Σήμερα ένιωσα ξαφνικά πολύ κενός σχετικά με τα διαβάσματά μου και τι νομίζεις πως έκανα; Αγόρασα την Πρόζα του Μπέρνχαρντ! Διάβασα μόλις τρεις σελίδες και τι νομίζεις πως συνέβη; Ένιωσα ξαφνικά και πάλι καινός!

    Τα σέβη μου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μαραμπού, είμαι σε φάση μεγάλης τρεχάλας,Βέγγος και λίγο σου λέω.Είδα το χειμαρρώδες σχόλιό σου και ήθελα να σου γράψω κι εγώ διάφορα αλλά έπεφτα ξερή από την κούραση.
      Προσυπογράφω μια μια τις λέξεις του σχολίου σου και μ΄όλη αυτή την όψιμη -ή μήπως πως πάντα έτσι γινόταν;-εμμονή με τον Μπέρνχαρντ απίθανων τύπων έχω πάθει την πλάκα μου...Συγκρατούμαι με το ζόρι να μην την πω χοντρά,πολύ χοντρά όμως,σε κάνα βλάκα...

      Διαγραφή
  3. "Επί του προκειμένου: περπάτησα ως το Παρσάλεν, γιατί δεν ήθελα να τρελαθώ˙ πρέπει να βγαίνω από το σπίτι αν δεν θέλω να τρελαθώ. Η αλήθεια είναι ότι θέλω να τρελαθώ, θέλω να τρελαθώ, τίποτα περισσότερο από το να τρελαθώ στ' αλήθεια, όμως φοβάμαι ότι απέχω πολύ απ' το να καταφέρω να τρελαθώ. Θέλω να τρελαθώ επιτέλους! Δεν θέλω απλώς να φοβάμαι ότι θα τρελαθώ, θέλω επιτέλους να τρελαθώ."

    Τόμας Μπέρνχαρντ.Πρόζα, "Η τραγιάσκα", μετ. Βασίλης Τσαλής.

    Διασκεδαστικότατος και αιχμηρότατος! Εξαιρετικά διηγήματα, μακάρι να είχε καμιά 20αριά ακόμη. Εύχομαι να εκδοθούν και άλλα. Και οι εκδόσεις Κριτική, πολύ κομψές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι στα πολύ προσεχώς.Ξέρω και τον Βασίλη Τσαλή (από την ευρύτερη παρέα του Booktalks) και πόσο το παίδευε και τι ψείρας είναι και ανυπομονώ να το διαβάσω.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου