"14 Ζωές στη Σαλονίκη",Βίκυ Κλεφτογιάννη



σύνθεση εικόνας V.G.


Αυτή η Θεσσαλονίκη!Kάτι έχει και μας μαγεύει όλους και δεν είναι ο μύθος της μονάχα πως είναι μαγική και μάγισσα.Χίλια δυο μαρτυρούν ότι είναι ξεχωριστός ο αέρας της.Κι όταν δεν γεννά, ας πούμε ένα παράδειγμα, η ίδια όλα τα νέα κι αξιόλογα καλλιτεχνικά φυντάνια, όταν εκείνα βρεθούν κοντά της τα κάνει δικά της και τα εμπνέει να γράφουν γι αυτήν.
Κάτι τέτοιο φαντάζομαι έγινε και στην περίπτωση της ταλαντούχας Βίκυς Κλεφτογιάννη για την οποία διαβάζω στο αυτί του ολιγοσέλιδου βιβλίου πως γεννήθηκε στα μέρη μας στον Νότο (στην Βοιωτία) αλλά πήγε για σπουδές στη πλανεύτρα πόλη κι από τότε παραδόθηκε στην σαγήνη της και καλά έκανε, γιατί αν η Θεσσαλονίκη την εμπνέει κι ενδυναμώνει έτσι δημιουργικά το ταλέντο της, τότε,χαλάλι η απιστία για χάρη του Βορρά.

Τεχνικώς και τα 14 διηγήματα -μηδενός εξαιρουμένου-είναι άρτια.Είναι πανέμορφα,ευφυή,απλά, πειθαρχημένα ως το τέλος τους.Ένα τέλος που στα περισσότερα είναι το καλύτερο σημείο τους και πότε σε αιφνιδιάζει χωρίς να σε ξενίζει,πότε το μαντεύεις μα στο μεταξύ σε έχει συνεπάρει το μαστόρικο ξεδίπλωμα της ιστορίας,τέλος-σφραγίδα το οποίο σχεδόν σε όλα φωλιάζει σε μια δυο αράδες κι είναι το δια ταύτα της συλλογής μοιρασμένο στα 14.
Ποιο είναι αυτό το ενιαίο δια ταύτα ;Η ζωή στην μάγισσα-πόλη,η πόλη που αλλάζει και η ιστορία της,οι άνθρωποί της,η καθημερινότητα,οι ανάσες της/τους,οι χτύποι της καρδιάς της/τους στους δρόμους, στα σοκάκια,στις πολυκατοικίες,στα θέατρα μέσα στα δασάκια,στις συναυλίες,στην παραλία,στις γειτονιές της,στις βόλτες και στα ερωτικά ραντεβού των ενηλίκων,στις ποδηλατάδες των παιδιών.Στα λαϊκά μαγαζιά,στις πλατείες,στα μέρη που το παλιό συναντάει το καινούργιο κι οι παρέες κάθε λογής ζυμώνονται και ζυμώνουν μαζί την ιστορία της τωρινής Θεσσαλονίκης.


Διαβάζουμε κλασσικά (σ)το οπισθόφυλλο:
Με την αύρα της Θεσσαλονίκης να υπερχειλίζει ή να υπονοείται, δεκατέσσερις ανθρώπινες -και όχι μόνο- ιστορίες παίρνουν τη θέση τους στις γωνιές της πόλης, αρχές Σεπτέμβρη, με το καλοκαίρι να ανασαίνει ακόμη.Μια αλλιώτικη συναυλία στο θέατρο Δάσους, ένας φοιτητής που νυστάζει, μια σχέση ενός αιώνα, βιβλία που θα σταματήσουν να δανείζονται, μια παλιά ρεμπέτισσα και τα γιασεμιά της φωνής της, η πολύβουη αγορά στο Καπάνι, ένας αμετανόητος εργένης, καφές στη Λεωφόρο Νίκης με ένα κόκκινο πορτοφόλι, δυο αδελφές ψυχές, το Σέιχ-Σου αναδασωμένο με τη μνήμη του '97, ένας άστεγος που δειπνεί στον Λευκό Πύργο, επιστροφή απ' τη Χαλκιδική, ένα παγκάκι με παρέα στην Αριστοτέλους.
Κι ένα παιδί με ποδήλατο, που παρατηρεί, προσπερνά, αφουγκράζεται και συνδέει τις ιστορίες.
Ωραίο και δελεαστικό οπισθόφυλλο.Από κείνα  που σε καλούν να διαβάσεις οπωσδήποτε το βιβλίο.Μοιάζει να το έγραψε η ίδια κι αν όχι, όποιος το έγραψε διάβασε κι αγάπησε τις 14 ιστορίες εντός του και με λίγες, καθαρές κουβέντες έδωσε στίγμα. Τι καλύτερο;

Όλων των διηγημάτων τα  θέματα έλκουν τον αναγνώστη και τον αφορούν,σε πολλά θα βρει κάτι δικό του από μύχιες σκέψεις και συναισθήματα.Υποκειμενικό το ποιο από τα 14 και σε ποια συγκυρία θα μιλήσει περισσότερο στον καθένα μας.
Ας πούμε η υψηλής κλάσης τεχνική του "Για καφέ" σχεδόν με υποχρεώνει να το  χαρακτηρίσω έξοχο γιατί όντως είναι αψεγάδιαστο μα με άγγιξε το πρώτο της συλλογής,το αιφνιδιαστικά όμορφο, θεματικά ιδιαίτερο,τρυφερό και γεμάτο ανθρωπιά κι ελπίδα "Συναυλία".
Ίσως πάλι αν οι καιροί ήταν πιο ανέμελοι να απολάμβανα πιο πολύ και πιο χαλαρά στο "Έμεινε Άγαλμα"το πανέξυπνο γαϊτανάκι των ατελών σχέσεων που εύκολα φτιάχνουν και ακόμα πιο εύκολα χαλάνε όλοι αυτοί οι άνθρωποι της εποχής μας που δεν τους φτουράει ποτέ καμιά σχέση και μιλώντας στα κινητά τους ο ένας με τον άλλον κι όχι πάντα πρόσωπο με πρόσωπο ανακατεύουν αλήθειες και ψέμματα σαν μέσα αποφυγής και υπεκφυγής.Όμως να που αυτόν τον θλιβερό Ιούλιο του 2015 με συγκίνησε το μελαγχολικό "Αδελφή Ψυχή",ένα διήγημα που θεώρησα ότι συνδέει τις πιο δύσκολες δεκαετίες στην ελληνική ιστορία ,του΄40 και του ΄50, φτάνοντας στα αποτέλεσματά τους στην τωρινή,χωρίς αυτό καθαυτό το διήγημα να είναι πολιτικό,μην πάει το μυαλό σας εκεί ,ο αναγνώστης αφήνεται ελεύθερος να το ερμηνεύσει με τα δικά του μέτρα και σταθμά αλλά ποιος από όλους μας δεν έχει αναλογιστεί και μια και δυο φορές διαβάζοντας ποιων άλλων ζοφερών εποχών τα λάθη και τις επιλογές δεν πληρώνουμε τώρα... .

Η Βίκυ Κλεφτογιάννη με έπεισε ότι είναι αυτόφωτο ταλέντο.Ψυχανεμίζομαι, από τον τρόπο που γράφει, πως υπάρχουν καλά διαβάσματα στα μπαγκάζια της σαν υποδομή αναγνωστική.Δεν γίνεται να ζεις και μάλιστα να (θέλεις να) κάνεις λογοτεχνία στην Θεσσαλονίκη και να μην έχεις διαβάσει τους μεγάλους της,τον Σκαμπαρδώνη και τον Σφυρίδη,τον Τσίζεκ,τον Πεντζίκη,τον Χριστιανόπουλο και τους άλλους και -κυρίως αυτό- να μην σε έχουν επηρεάσει.
Διέκρινα,και νομίζω όχι επειδή μου αρέσει πάρα πολύ ο Σκαμπαρδώνης, ένα δικό του άρωμα πολύ διακριτικά αποτυπωμένο στην γραφή της, όμως δεν είναι μόνο οι αναγνωστικές της καταβολές που υποθέτω και θεωρώ απολύτως λογικό ότι συνεισέφεραν,όχι,η συγγραφέας έρχεται σεμνά μεν μα έρχεται πανέτοιμη,γεννημένη για λογοτεχνία,εκείνην την αυθεντική ,την καλή που μπορεί να απευθύνεται στο ευρύ κοινό χωρίς εκλεκτικισμούς και φανφάρες .
Γιατί απλούστατα η μικρή φόρμα είναι δύσκολη και εκεί δοκιμάζονται οι πεζογράφοι.Με εντυπωσίασε η ευχέρεια του λόγου,το ότι δεν καταφεύγει σε κλισέ,η μεγάλη γκάμα θεμάτων και κατά συνέπεια ηλικιών και ομάδων ανθρώπων που καλύπτει( και γι αυτόν τον λόγο βρήκα αφοπλιστικά γοητευτική και την νεανικότητα της εξιστόρησης στο πολύ καλό "Εξεταστική"),η συμπύκνωση των πλοκών που δεν καταλήγει σε βιασύνη και εκτός των άλλων με κέντρισε και το ότι κάνει τριτοπρόσωπη αφήγηση χωρίς να επεμβαίνει στα των ηρώων της σαν να είναι μαριονέτες,μπορείς δηλαδή εσύ που διαβάζεις και πλάθεις εικόνες με την φαντασία σου να στήσεις και το σκηνικό που σε εκφράζει.Το δικό μου ,θα το εκμυστηρευτώ,παραπέμπει σε ταινία του Φελλίνι.

Δεν μπορεί, και κλείνω μ΄αυτή την διαπίστωση/ευχή παρά να έχει ανάλογη συγγραφική συνέχεια μια τόσο καλή πένα.Ας της δώσουμε εμείς οι αναγνώστες την ευκαιρία κι ας δυσκολευόμαστε όλο και πιο πολύ στην αγορά βιβλίων,της αξίζει.

Σχόλια

  1. Όντως δροσερή γραφή και καλοστημένες ιστορίες.
    Αναρωτιέμαι όμως μέσα στην κρίση
    ποιος θα αγοράσει μια άγνωστη συγγραφέα
    και δεν θα προτιμήσει να επενδύσει τα χρήματά-του σε ένα δοκιμασμένο όνομα;
    Ωστόσο τέτοια πρωτολειακά βιβλία αξίζει να προσεχθούν;
    Πατριάρχης Φώτιος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πατριάρχη μου,δεν ξέρω πια τίποτα με σιγουριά.Με τα καίρια ερωτήματά σου πυροδοτείς προβληματισμούς μου που δεν έχω ξεμπερδέψει με δαύτους.Πίστευα και πιστεύω ακόμα στο δικαίωμα του καθενός μας για καλλιτεχνική έκφραση. Μετατράπηκε σε ψυχρή οικονομική συναλλαγή όμως κι ο συνωστισμός των συναλλασσομένων στο ταμείο με τρομάζει μα κι οι ιδανικοί (τέλειοι και αψεγάδιαστοι οι ίδιοι) αναγνώστες και κριτικοί αναζητούνται με το φανάρι του Διογένη.
      Θεωρητικά βεβαίως και πρέπει να μας ενδιαφέρουν τα πρωτόλεια,να τα ψάχνουμε, να τα κατηγοριοποιούμε χάριν της διάδοσης της φιλαναγνωσίας ώστε,ναι,σαν μπλόγκερς αφού το΄χουμε το κουσουρομεράκι να προτείνουμε τα καλύτερα. Ειδικά στο ευρύ κοινό.Που δεν ακολουθεί τους εφημεριδίσιους διότι συνεχίζουν πλην ελαχίστων να παρουσιάζουν ένα βιβλίο από επαγγελματική υποχρέωση και με ακαταλαβίστικα κείμενα που διώχνουν αντί να τεκμηριώνουν. Έχω θέμα με το ευρύ κοινό,το έχω ξαναπεί,αν μπορώ να προτείνω καλά διαβάσματα για να κάνει/κάνουμε ένα βηματάκι ,νιώθω καλά με τον εαυτό μου.Από την άλλη κάθε πικραμένος δίνει λεφτά και βάσει μιας εξωφρενικής ταρίφας βγάζει βιβλίο, μ΄αυτόν θ΄ασχολούμαστε;Τι να πω.
      Η διευρυμένη βιβλιοφιλική κριτική (μην κολλήσουμε στην λέξη) ομήγυρη της μικρής μας χώρας δεν έπαψε ποτέ να διαβάζει καλά και κακά,στημένα ή αυτόφωτα πρωτόλεια –όπως κι αν έχουν εκδοθεί- επειδή φτάνουν σ΄ αυτήν είτε ως προτάσεις ανθρώπων της που έχουν το χούι του λαγωνικού και τα εντοπίζουν είτε free sample προσφερόμενα από τους δημιουργούς τους.
      Ας πάρουμε την περίπτωση των πρωτόλειων που έχουν κάτι να πουν θεωρώντας ότι οι παραπάνω αποδέκτες είναι/είμαστε σε θέση να διακρίνουν/με τα πιο αξιόλογα και να πουν/με κάτι ειλικρινές γι αυτά.Αν η πρόσληψη εκφραστεί θετικά στα μκδ (και ιδού γιατί και η κουβέντα που κάνουμε τώρα στο δικό σου μπλογκ είναι επίκαιρη ), στις παρέες τους, που φαντάζομαι κι αυτές θα είναι βιβλιόφιλες και στο μεταξύ κινείται και το βιβλίο από τον/την συγγραφέα και τον εκδότη (παρουσιάσεις κτλ) τότε,ίσως, όταν βρεθεί ο αναγνώστης στο ενημερωμένο βιβλιοπωλείο -οπότε εδώ μπαίνει και το ερώτημα πόσα, ποια και που είναι αυτά-ή σε μια παρουσίαση, ίσως ξαναλέω, θυμηθεί τα καλά λόγια που διάβασε ή άκουσε και ΑΦΟΥ ΤΟ ΞΕΦΥΛΛΙΣΕΙ κι ο ίδιος τότε θα σκεφτεί να το αγοράσει/δανειστεί/διαβάσει.Αυτά ως μια κάποια απάντηση στο ποιος είναι πιθανόν να επενδύσει και πως σ΄έναν άγνωστο συγγραφέα.Το γιατί το θεωρώ δεδομένο για τον καθένα μας που ψάχνει και ψάχνεται λογοτεχνικά και δεν την έχει δει ελίτ.
      Θα μου πεις είναι σωστό αυτό;Και ναι και όχι,πάντα όμως έτσι κάπως γινόταν μια αρχή και πάντα υπήρχε και υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι εκείνος που λέει μια καλή κουβέντα για ένα βιβλίο, πρωτόλειο ή όχι, του κάνει διαφήμιση για τον α ή β λόγο.Για λεφτά (μπλιαχ) ή να εξασφαλίσει βιβλία(ξαναμπλιάχ ).
      Εγώ δεν γράφω κατά παραγγελίαν γνώμη,λίγα βιβλία μου στέλνουν και αισθάνομαι αμήχανα να σου πω την αλήθεια αλλά κολακεύομαι κιόλας και να΄ναι καλά που με τιμούν, οι συγγραφείς κυρίως. Πριν μερικά χρόνια μάλιστα ήμουν πιο απόλυτη. Έγιναν τόσο δύσκολα όμως τα πράγματα για τους καινούργιους,κυκλοφορεί τόσο σκουπίδι (και δεν μιλάω για τα ροζ και τις θείτσες,εδώ σε θέλω)που έριξα νερό στο κρασί μου και αν κάποιος μου στείλει το βιβλίο του και το διαβάσω,αν λέμε και όποτε, και αν το βρω καλό με τα κριτήρια που έχω διαμορφώσει εναρμονισμένα με τις συγκυρίες πάντα, θα συμβάλω τώρα πια μέσω του μπλογκ στο να ρισκάρει ο επισκέπτης (μου)να το αναζητήσει για να το αγοράσει ή να το διαβάσει με όποιον τρόπο μπορεί. Νομίζω ότι πρέπει να το κάνω.
      Και να στο κάνω λιανά αυτό το πρέπει:τέλειωσα τις "Αναστατώσεις του Οικοτρόφου Ταίρλες" του Μούζιλ,δεν μου το έστειλε,πρότεινε κανείς κτλ.Ωραία,μπράβο μου,που το ξετρύπωσα και που τα καλύτερα θα πω και αρκετοί που ξέρουν τον Μούζιλ(πόσοι αλήθεια;)θα συμφωνήσουν κτλ κτλ.Ε,και;Μέσα στην κρίση οφείλω να αναφερθώ στην κάθε καλή και καθ΄όλα οικεία και ποιοτική Κλεφτογιάννη (αφού εμένα μ΄ενδιαφέρει πάντα το ευρύ κοινό),το ίδιο έντιμα και απλά όπως στον ανυπέρβλητο Μούζιλ που δεν μπαίνει σε κανενός είδους διαβαθμίσεις.

      Διαγραφή
  2. Βιβή, όταν σε πυροδοτήσουν γίνεσαι τυφώνας.
    Η σκέψη-μου δεν αφορούσε εμάς τους κατεστραμμένους βιβλιόφιλους ή τους κριτικούς.
    Πιο πολύ με πήγε στον απλό αναγνώστη που μπαίνει στο βιβλιοπωλείο και θα προτιμήσει μια Γαλανάκη παρά μια Κλεφτογιάννη, έναν Κουμανταρέα παρά έναν Παπαντώνη.
    Αλλά εδώ έδωσες μια πολύ καίρια απάντηση:
    όσο εμείς ξεκαθαρίζουμε με τίμια και αυστηρά κριτήρια την ήρα από το στάχυ,
    τόσο το ευρύ κοινό μπορεί να νιώθει ότι στοιχίζεται με τις επιλογές-μας
    και εμπιστεύεται την Degas ή τον Χ Μπλογκερόπουλο.
    Σωστά.
    Π.Φ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Διαβάζοντας το πρώτο σκέλος σκέφτηκα "σιγά μην προτιμήσουν ακόμα και Γαλανάκη και Κουμανταρέα αν μπουν σε σουπερ μάρκετ ή μεγαλοβιβλιοπωλείο",άρα ας ξεχωρίζουμε τα βασικά: που αγοράζει δηλαδή κάποιος βιβλίο και που προϊόν κι αν είναι ή όχι προϊόν το βιβλίο (εγώ πια λέω ότι είναι προϊόν)και πότε είναι κακό αυτό.

    Διαβάζοντας το δεύτερο σκέλος σκέφτηκα η καχύποπτη "με δουλεύει ο αμαρτωλός" αλλά μετά μου άρεσε ο ρόλος του ιππότη της φιλαναγνωσίας και πλάκα πλάκα έτσι δεν κάνουμε;Τώρα σε πόσο κοινό και ποιο,να το συζητήσουμε κι αυτό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμος25/7/15 22:23

    Ωραία κουβέντα μα αδύνατον να συμμετέχω.Η πολιτική επικαιρότητα με έχει εξουθενώσει.Όμως χαίρομαι να σας διαβάζω.
    α.α

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α,μα γιατί αφεθήκατε σε τέτοιο ξόδεμα;Μην λέω μεγάλα λόγια βέβαια,όλοι έχουμε αγωνία μ΄αυτά που γίνονται....Να΄'στε καλά,τι να πω.

      Διαγραφή
  5. Ευχαριστούμε, Βιβή, για την πρόταση. Όταν προτείνει νέο αίμα κάποιος του οποίου τη γνώμη εμπιστεύεσαι, τότε ναι, θα το προτιμήσεις. Γιατί πάντα αναζητούμε μια φρέσκια ματιά, - ίσως μας έχουν κουράσει τα πολύ μεγάλα ονόματα - αλλά δίχως να έχουμε μια ιδέα περί τίνος πρόκειται, είναι δύσκολο να την ξεχωρίσουμε στον πάγκο του βιβλιοπωλείου και να ρισκάρουμε, ιδιαίτερα αυτή την εποχή, που κάθε έξοδο το υπολογίζουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να΄σαι καλά Ρέα.Συνετά μιλάς.Δεν γίνεται διαφορετικά,πράγματι κάπως πρέπει να στηρίξουμε και τους καινούργιους αν τύχει και πάρουμε κι εμείς είδηση ότι κάτι αξιόλογο έχουν να δείξουν.Με την επιφύλαξη του υποκειμενικού πάντα.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου