"Ο Άσος στο Μανίκι",Γιάννης Πλιάγκος

Ψάχνοντας στην μεγάλη χύτρα... 




Κουταλιανοί και πικραμένοι της λογοτεχνίας όλου του κόσμου ενωθείτε και κλαπ κλαπ μασείστε ή μπουκωθείτε με τα βιβλία σας,καταπιείτε τα και μετά all together στο w.c.κι ύστερα ανακύκλωση και ξανά!Κι όσο για το τι μπορεί να έμεινε από το τύπου σκοτώνω-την-ώρα-μου-διάβασμα;Έλα μωρέ, και τι έγινε!Μπορεί να έμεινε η πληροφορία του τίτλου και μια γενική εντύπωση,το θέμα είναι να το κάνουμε το κομμάτι μας ότι διαβάζουμε,εδώ έχουμε ένα σωρό άλλα θέματα,αυτό ας το πάρουμε για ένα ακόμα ντιλίβερι,ξέρετε, όταν σαβουρώνουμε αηδίες κι ό,τι να΄ναι και βολευόμαστε και να,βγήκε άλλη μια μέρα.

Τι με έπιασε,ε;Απλώς σκεφτόμουν διάφορα.Πάλι,ναι,πάλι.Ότι κυκλοφορούν τίτλοι κατά δεκάδες, για όλα τα γούστα και τα βαλάντια,ότι οι εκδιδόμενοι και οι εκδίδοντες ανοιγοκλείνουν χαρούμενοι για τον δικό του καθένας λόγο τα πορτοφόλια τους και δεν πα΄να κουρεύεται η κρίση,ότι το μότο είναι "δώστε fiction στον λαό" κι όσο για το λογοτεχνικόν του πράγματος αυτό καθαυτό;Μωρέ,ντιλίβερι να΄ναι κι ό,τι να΄ναι.Και στην συνέχεια άμα εσύ, επειδή είσαι δονκιχωτικής αντίληψης αναγνώστης πάνω απ΄όλα,πεις μιαν αμερόληπτη και καθαρή κριτική κουβέντα σού επιτίθενται οι πάσης φύσεως κουταλιανοί και ντιλιβεράδες του εκδοτικού φαστφουντάδικου,επειδή, ας πούμε,δεν αποκάλεσες αριστουργήματα τις παπάρες τους ή διότι ήσουν περιέργως επιεικής μ΄εκείνον τον μετριούλη (γιατί σκέφτηκες ότι αύριο μεθαύριο θα κάτσει επιτέλους στ΄αυγά του, καθώς απλούστατα θα του έχουν τελειώσει τα πεντοχίλιαρα που ακόμα έχει,αλήθεια πού βρίσκουν τόσα λεφτά όλοι αυτοί οι περίεργοι τύποι και πάνε και βγάζουν βιβλία;) ή επειδή ήσουν αυστηρός με τον ικανό και ταλαντούχο, ακριβώς επειδή κατάλαβες ότι πρέπει να τον τσιγκλίσεις,να μην του χαϊδέψεις τα αυτιά,για να συνεχίσει και να κάνει ακόμα καλύτερη λογοτεχνία και βέβαια να μην αναγκαστεί να πληρώνει για να βλέπει το έργο του να γίνεται βιβλίο.

Κάτι τέτοια σκεφτόμουν.Κι επίσης ότι αυτά τα ξέρουν (εκείνοι που οφείλουν να τα ξέρουν)και πολύ καλύτερα μάλιστα από μένα μα κανείς δεν τα λέει δυνατά,όλοι τα απορρίπτουν μετά βδελυγμίας ως θλιβερή και αντιλογοτεχνική πρακτική μα ιδού πως πληθαίνουν οι γιαλαντζί γραφιάδες και σαν να μην έφτανε αυτό, όλοι ασχολούνται με όλα.Όλοι είναι ειδήμονες στα και για τα πάντα και,μια και μιλάμε για βιβλία,όλοι ανεξαιρέτως είναι μετενσαρκώσεις του Τολστόι και του Ντοστογιέφκσι,το λιγότερο,όσο για το ξεπετέ,ημιλογοτεχνικό ρεπορταζάκι πλασαρισμένο σαν κριτική σε σελίδες κι εφημερίδες κι από΄δω κι από΄κει καλά κρατεί κι αυτό (και καλά κάνει κι ο κόσμος από την πλευρά του και την έχει δει και το έχει πιστέψει ότι είναι και μουσικός και συγγραφέας και ποιητής και τρανός ζωγράφος και φυσικά κριτικός όλων αυτών που είναι τα προηγούμενα κι όλα τα υπόλοιπα),η τεράστια χύτρα της παλαβής μας κοινωνίας βράζει σαν τρελή κι ίσως, ίσως λέμε,κάτι καλό θα βγει, από το ατέλειωτο σκουπιδαριό,τις μόδες,τις αλαζονείες,τους λογής ναρκισσισμούς,τις μαχαιριές,τις ιδεοληψίες,τα φρικτά στιχάκια,τα τραγικά διηγήματα,την ημιμάθεια, τις συμφωνημένες διθυραμβικές κριτικές ή τις επίσης συμφωνημένες χολές στις φυλλάδες και τα δημοσιοσχετίστικα μισόλογα σε μπλογκς,τα πανάθλια μυθιστορήματα και όλα τα άλλα που ρίχνει ο κάθε πικραμένος εντός της.
Ζήτω οι πικραμένοι!

Αφορμή για τα παραπάνω (σου)ρεαλιστικά και γλυκόπικρα ήταν αυτή την φορά ένα αξιόλογο βιβλίο με τον (κοινό στα μάτια μου πάντως) τίτλο "Ο Άσος στο Μανίκι",ωραίο μυθιστόρημα το οποίο δεν πήρα χαμπάρι το 2014 που κυκλοφόρησε από τον Κέδρο,μα τώρα που έπεσε στην αντίληψή μου (μου το χάρισαν,να πω την αλήθεια) και το διάβασα,νιώθω την ανάγκη να γράψω δυο καλά λόγια, εννοώντας τα πέρα για πέρα,εκτιμώντας /προβλέποντας ότι ο Γιάννης Πλιάγκος,ο δημιουργός του, έχει δυνατότητα να ξεφύγει,με κάποιες προϋποθέσεις βέβαια και με δουλειά ακόμα,από το σφοδρό ανακάτεμα των πάντων στην περί ης ο λόγος χύτρα και να ξεχωρίσει.

Με τι καταπιάνεται ο Γιάννης Πλιάγκος;Με το κομματάκι της νύχτας που λέγεται τζόγος.Δηλώνω μαύρα μεσάνυχτα,ούτε τα χρώματα της τράπουλας δεν ξέρω καλά καλά,μα καθώς ο τζόγος είναι κοινωνική αρρώστια με νοιάζει η διερεύνηση της εκμετάλλευσης,η μηχανή πάνω στην οποία έχει στηθεί .Έχει βέβαια όνομα η μηχανή παραγωγής και διαιώνισης της σαπίλας,καπιταλισμό την λένε, και όλο αυτό βγαίνει ανάγλυφο ακόμα και μέσα από το ερωτικό τρίγωνο της ιστορίας του Πλιάγκου , ο οποίος στήνει ένα αρκετά πλατύ,γενικό πολιτικό *φόντο και μέσα σε ελκυστική τις περισσότερες φορές ατμόσφαιρα,θα τολμούσα να την πω noir,τυλίγει και ξετυλίγει με άνεση ένα έξυπνο κουβάρι αφήγησης μη γραμμικής και με πολλές εγκιβωτισμένες ιστορίες που της προσδίδουν ενδιαφέρον και που αν βγάλει -ο άσχετος με χαρτοπαιξία,ρουλέτα και τα σχετικά- την ετικέτα "τζόγος" βλέπει εντός της καθαρά και τα δεκάδες άλλα άθλια και μίζερα,πάθη και παθογενή κολλήματα της ζωής μας στις ατελείς κοινωνίες εκμετάλλευσης και απανθρωπιάς που φτιάξαμε,στις οποίες δυστυχώς κυριαρχούν συμπλέγματα οδυνηρών καταστάσεων που συχνά πάνε πολλά σε ένα πακέτο.Πακέτο συμφορών αξεπέραστων για τον μέσο πολίτη που είναι το τελευταίο υποτίθεται μα στην πραγματικότητα το βασικό γρανάζι στα πάντα μα και το εν δυνάμει θύμα,το πάσχον υποκείμενο το οποίο (φροντίζουν να)βυθίζεται και να αναλώνεται πρώτο στα σκοτάδια της ανισότητας και της αδικίας αυτών των κοινωνιών.
Κάπου στις αρχές της Συγγρού γυρίζει ασταμάτητα ο τροχός μιας ρουλέτας. Ο Παύλος, στον άχαρο ρόλο του κρουπιέρη, παρατηρεί τις μισογκρεμισμένες ζωές των παικτών και παράλληλα αισθάνεται ερωτική έλξη για τη Ναταλία, Ρουμάνα οικονομική μετανάστρια η οποία εργάζεται στην ίδια λέσχη. Ανάμεσά τους στέκονται εμπόδιο ο Μάριος, η ατέλειωτη νύχτα και η τυραννία του τζόγου. Στο αποπνικτικό σκηνικό της παράνομης λέσχης ξεκινά μια στημένη παρτίδα χωρίς ξεκάθαρους κανόνες, με μοναδικό προορισμό το απόλυτο σκοτάδι. Πόσα αντέχεις να χάσεις μέχρι να βγεις νικητής; Ο άσος στο μανίκι είναι το φτηνό κόλπο του χαρτοπαίκτη που πασχίζει απεγνωσμένα να παραμείνει στο παιχνίδι - η πικρή περιπέτεια ενός ανθρώπου που κινείται στις παρυφές του υπόκοσμου και μιας κοινωνίας που βρίσκεται σε παρακμή.(από το οπισθόφυλλο)
Δεν είναι παθογενείς με τον ίδιο τρόπο οι ζωές όλων των παικτών πάντως,ο εφοπλιστής Ταδόπουλος παίζει αβέρτα και προκλητικά με ποσά που είναι το φαγητό δεκάδων οικογενειών, το κάθαρμα,όταν η μισή και περισσότερο υφήλιος λιμοκτονεί και η προσφυγιά εκ των πολέμων δεν έχει τελειωμό κι όσα και να χάσει,ο καθίκης,δεν καταλαβαίνει Χριστό,αυτός έχει άλλα τόσα και άπειρες φορές τόσα από τις βρωμοδουλειές με τα άλλα αρπαχτικά, για να ξανάρθει και να επαναλάβει τα ίδια.
Η κούκλα/αντικείμενο/αρπακτικό(κι αυτή ένα όρνιο είναι,καλά εκπαιδευμένο) ερωμένη του,γνήσιο προϊόν της σάπιας εποχής και του σάπιου κόσμου που ο Πλιάγκος περιγράφει αδρά, είναι μια χαρά βολεμένη στην κυριλέ εκπόρνευσή της.Η ωραία (ταξικά αφυπνισμένη όπως του παρουσιάζει εαυτόν) Ναταλία και ο κολλητός του,ο Μάριος,λαϊκό παιδί που θυμίζει δαλιανιδικής ταινίας ήρωα δεκαετίας του '80, αποδεικνύονται καλά παρτάκικα σκατά και του λόγου τους,ο ιδιοκτήτης της λέσχης κι όχι μόνο αυτής της λέσχης μα πολλών νυχτερινών "επιχειρήσεων ",ο επονομαζόμενος Ξανθός,είναι κουμάσι πρώτης τάξεως,τι θα ήταν άλλωστε,και τέλος πάντων πάσης φύσεως μπράβοι,αλλοδαποί και ντόπιοι,πόρνες,εργαζόμενοι διαφόρων διαβαθμίσεων,"εργοδότες" και λοιπό χαρμάνι της νύχτας φτιάχνουν έναν ευκίνητο χάρτινο θίασο εντός ενός μυθιστορήματος καλογραμμένου, ευρηματικού, αρκετά ψυχογραφικού που έχει άποψη,νεύρο,τσαγανό και επομένως και ενδιαφέρον και που παρά την έλλειψη μιας μεστότερης εμβάθυνσης,όσο η πλοκή αναπτύσσεται και επινοούνται κι άλλες και ξανά κι άλλες καταστάσεις που εμπλέκουν τα πρόσωπα και καδράρουν μάλλον ζοφερά τις σχέσεις,ο αναγνώστης δεν το αφήνει από τα χέρια του.
Ίσως πάλι,σκέφτομαι, αν γινόταν μεγαλύτερη εμβάθυνση κι άρχιζε να εστιάζει ας πούμε πιο επίμονα ή εμμονικά σ΄αυτά που ήδη έχει απλώσει επί τάπητος να κατέληγε σε κούφια πολιτική φλυαρία και δασκαλίστικη αμπελοφιλοσοφία και να έχανε τον στόχο του,που τώρα αφήνεται στον αναγνώστη.Ας ψάξει ο αναγνώστης κι ας εμβαθύνει εκείνος,ο Πλιάγκος του έχει ανοίξει τα πιο βατά μονοπάτια, αφηγούμενος πρωτοπρόσωπα πότε τις σκέψεις του σαν Παύλος,ο κεντρικός δηλαδή πρωταγωνιστής-ο κρουπιέρης του παράνομου καζίνου μα και ρομαντικά ερωτευμένος και μαζί υποψιασμένος για πολλά νέος άνθρωπος που ζορίζεται κι αυτός όπως οι περισσότεροι γύρω του ζώντας σε μια χώρα που βιώνει ξανά θλιβερές στιγμές- πότε περιγράφοντας γεγονότα που τον συνδέουν ή τον χωρίζουν από αυτούς τους άλλους,αναπτύσσοντας γρήγορα αρκετά μοτίβα πάνω στον ίδιο μυθοπλαστικό καμβά χωρίς να πέσει σε κενά εξιστόρησης,χωρίς να χαθεί και να χάσει την ροή του,κάτι που του αναγνωρίζω ως αρετή διότι καταπιάνεται με ειπωμένα πράγματα και καταφέρνει να τα παρουσιάσει με φρέσκο και πειστικό τρόπο και να κάνει ανατροπές που δεν τις προβλέπει ο αναγνώστης κι αυτό οπωσδήποτε είναι ένα διόλου αμελητέο συγγραφικό προσόν.

Στο τέλος ο Παύλος αφού έχουν αποκαλυφθεί πολλά-οι κάλπικες σχέσεις,οι προδοσίες,οι μικροψυχία και η φτήνια ειδικά αυτών που είπαν τα πιο μεγάλα λόγια-παίρνει την κατάσταση στα χέρια του,όχι, δεν κάνει κανέναν φόνο για να σώσει την κοινωνία από τους κακούς πλούσιους,κηφήνες,καρχαρίες και λοιπά εκ του ζωικού βασιλείου παρμένα.Απλώς με λίγη τύχη και θαρροθράσος,κάπου ανάμεσα στην χίμαιρα και στην δικαιοσύνη γράφει μόνος του τον καλύτερο επίλογο,κάνοντας τον αναγνώστη να χαμογελάσει και να πει,"λες;"

Λες,ρε παιδί μου,λες;


*Δεν υπήρχε όμως,κατά την ταπεινή μου γνώμη,κανένας λόγος να ανακατέψει τον Δεκέμβρη του 2008 στην ιστορία του.Είναι ένα οδυνηρό,άψαχτο ακόμα υλικό με πολύ παρασκήνιο το οποίο δεν προσφέρεται για σημείο ημερολογιακής αναφοράς,έτσι λέω. 

Σχόλια

  1. Νικολέτα16/3/16 11:23

    Καλημέρα Βιβή μου.Το είχα υπόψη το βιβλίο γιατί με ενδιαφέρει σαν θέμα στη λογοτεχνία και μια και το προτείνεις και εσύ θα ήθελα να το διαβάσω αλλά 12,50 €(ή 11,50 με την μικρή έκπτωση του 10%)με αποτρέπουν.Τι θα γίνει με τις συνεχιζόμενες υψηλές τιμές των βιβλίων; Πόσο πρέπει να περιμένει ο αναγνώστης χαμηλής αγοραστικής δυνατότητας για να μπουν σε μια προσφορά;Ένας από τους λόγους που δεν κινούνται τα νέα βιβλία ενώ ακούγονται καλά σχόλια είναι η τιμή τους.Γιατί να πάρω τον άγνωστο Πλιάγκο και όχι ένα κλασικό που μπορεί να λείπει από τη βιβλιοθήκη μου και το έχει τρελή έκπτωση η Πολιτεία;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλημέρα Νικολέτα, τι να πω παραπάνω,έτσι είναι.Πάντως κυκλοφορούν βιβλία που οι ίδιοι οι οίκοι κατεβάζουν τις τιμές τους και έτσι τα βρίσκεις και στα μικρά βιβλιοπωλεία που είπαμε,πρέπει να τα στηρίζουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου