Ανταίος Χρυσοστομίδης (από το αφιέρωμα στο Cantus Firmus)

Ανταίος Χρυσοστομίδης


Το εργατικό μυρμήγκι των ελληνικών γραμμάτων στο οποίο,από το 1998 χρωστάμε και τυπικά - όλοι μας- την πλατιά γνωριμία με την αφρόκρεμα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.







Δυο λόγια ευγνωμοσύνης από μια απλή αναγνώστρια.

Τετάρτη βράδυ,18 Δεκεμβρίου του 2013 σ΄ένα κατάμεστο από κόσμο βιβλιοπωλείο της Αθήνας ο Ανταίος Χρυσοστομίδης υποδέχεται τον Άμος Οζ και οι δυο τους (με την αρωγή στην διερμηνεία του Ίωνα Βασιλειάδη),μπροστά σε μας που είμαστε αυτό το βράδυ ένα κοινό που κρέμεται από τα χείλη τους κάνουν μια από τις πιο μεστές,έντιμες, ωραίες, σεμνές και μαζί ευφυείς και εφ΄ όλης της ύλης κουβέντες που έχω  παρακολουθήσει ποτέ.

Η ευγένεια και οξυδέρκεια του Ανταίου,το ταμπεραμέντο του Άμος και η ορμή και ζεστασιά του κόσμου ενώνονται καταλυτικά.Η βραδιά μετατρέπεται γρήγορα σε γλυκιά γιορτή.Εμείς,ένα κοινό ζωντανό σαν πολύβουο μελίσσι,συμμετέχουμε,ρωτάμε και τους δυο διάφορα, συζητάμε μεταξύ μας μα και μ΄εκείνους,συμφωνούμε ή και διαφωνούμε,αστειευόμαστε,γελάμε,απορούμε, ανησυχούμε, κριτικάρουμε, χαιρόμαστε, περνάμε καλά και γινόμαστε ένα στην τεράστια αίθουσα, εκφραστές και δέκτες του κοινού μας πάθους για την Λογοτεχνία.

Το ίδιο εκείνο βράδυ γυρίζοντας σπίτι μου πάω κατ΄ευθείαν στην βιβλιοθήκη,παίρνω στην τύχη ένα μεταφρασμένο βιβλίο των εκδόσεων Καστανιώτη και ανοίγοντάς το βλέπω αυτό που ήδη από χρόνια γνωρίζω πολύ καλά:επιμέλεια Χρυσοστομίδης Ανταίος.
Ανοίγω δεύτερο βιβλίο,το ίδιο.Τρίτο,τέταρτο,πέμπτο.Εικοστό.Το όνομα του Ανταίου Χρυσοστομίδη βρίσκεται σε δεκάδες βιβλία,κυρίως του Καστανιώτη,το γνωρίζω αυτό,γνωρίζω το έργο του μα ως τότε,όνομα και έργο, τα θεωρώ δεδομένα.Αναλογίζομαι κάπως ενοχικά,από πού κι ως πού δεδομένα;
Aκριβώς αυτό το βράδυ του Δεκεμβρίου του 2013 νιώθω τον μόχθο που υπάρχει σε κάθε έκδοση που δεν θεωρεί τον αναγνώστη πελάτη,καταναλωτή.Aκριβώς αυτό το βράδυ του Δεκεμβρίου του 2013 καταλαβαίνω αλλιώς το ειδικό βάρος του συγκεκριμένου ονόματος.

Το όνομα Ανταίος Χρυσοστομίδης είναι η πάγια εγγύηση στο μυαλό μου,η μηχανική αποτύπωση της πλήρους εμπιστοσύνης μου ως απλής αναγνώστριας,προς τον ακάματο άνθρωπο των γραμμάτων,η ανιδιοτελής και ατόφια εμπιστοσύνη που χτίστηκε δίχως προσωπική επαφή (δεν τον έχω γνωρίσει ποτέ) και η οποία ανανεωνόταν συνεχώς χωρίς φανφάρες και μεγάλα λόγια και με τον καιρό,που δεν έχω καλοκαταλάβει πώς περνάει γιατί αναγνωστικώς καλπάζει,έχει γίνει η ευκρινής σφραγίδα στο διαβατήριο που φέρνει εν λευκώ την παγκόσμια λογοτεχνία στο σπίτι μου,στα σπίτια όλων μας.
Δεν χρειάστηκε ποτέ,σκέφτομαι ξαφνικά,να ψάξω πολύ για τον συγγραφέα που μου πρότεινε. Ήξερα επί χρόνια πως το έχει κάνει ήδη εκείνος και το έχει κάνει με αγάπη για την Λογοτεχνία  και για τον κάθε άγνωστό του αναγνώστη,φίλο εν τέλει και εν βιβλίοις πιστό του συνοδοιπόρο.

Τον ευγνωμονώ για την πολύτιμη σειρά του Καστανιώτη "Ξένη λογοτεχνία /συγγραφείς απ΄ όλο τον κόσμο"και όχι μόνο γι αυτή.Τον ευγνωμονώ για τις μεταφράσεις,τις παρουσιάσεις βιβλίων και συγγραφέων,τις εκπομπές, για όλα.Μου σύστησε  συγγραφείς που η ανάγνωση των βιβλίων τους με επηρέασε σαν άνθρωπο. Τον ευγνωμονώ για τον Οζ,τον Σαραμάγκου,τον Άντριτς,τον Γεοσούα, τον Γκρόσμαν,τον Καμύ,τον Έκο,τον Καλβίνο,τον Μπέλοου,τον Κέρτες,τον Χεμινγουέι,την Γκράτσια, την Γκόρντιμερ,τον Λιόσα,τον Ισιγκούρο,τον Φο,τον Μπολάνιο,τον Παδούρα, τον Μπάνβιλ,τον Μαλαπάρτε,τον Μοράβια,τον Πρίμο Λέβι και τόσους ακόμα και το σπουδαιότερο;Τον ευγνωμονώ επειδή ήταν τελειομανής και "ανακατευόταν" παντού κατά την έκδοση του κάθε βιβλίου κι έτσι όλοι αυτοί οι τεράστιοι συγγραφείς έμειναν σώοι και αβλαβείς και μετά την μετάφρασή τους στην ωραία μας μα δύσκολη γλώσσα.

Θα θυμάμαι όσο ζω τις -έξοχες στην πλειοψηφία τους- δικές του μεταφράσεις από τα ιταλικά. Θα συνειδητοποιώ  ξανά και ξανά ότι ο Χρυσοστομίδης είναι εκείνος που εκτός από Ταμπούκι,Σάσα, Καλβίνο,Αμανίτι, Πάολο Ντι Πάολο κά έχει μεταφράσει (για τις εκδόσεις Αστάρτη) -με άψογο, τίποτα λιγότερο,τρόπο- την "Έρημο των Ταρτάρων",το αριστούργημα του Ντίνο Μπουτζάτι,ένα από τα λίγα βιβλία που για κάποιο δικό μου λόγο αγαπώ ιδιαίτερα και σταθερά,επί χρόνια. 

Θα σκέφτομαι με συγκίνηση τις πάμπολλες παρουσιάσεις εκτός από αυτήν την κομβική για μένα-τις φροντισμένες με ουσιαστικούς τρόπους,μακριά από κριτήρια του συρμού (του διασυρμού δεν θα διστάσω τώρα πια να πω βλέποντας το ολοένα και πιο μπακάλικου τύπου αλισβερίσι που γίνεται).

Θα αναζητώ στο διαδίκτυο τις πράγματι πρωτότυπες,μη στατικές εκπομπές του,τα περιεκτικά και εύστοχα κείμενά του σε έντυπα και εφημερίδες από την εποχή ακόμα του "Θούριου" και των τελευταίων χρόνων τις χαμηλών τόνων μα τόσο ποιοτικές συζητήσεις του με δεκάδες ανθρώπους της Τέχνης σε βιβλιοπωλεία, καφέ,στέκια και συναφείς χώρους.


Θα τον μνημονεύω με σεβασμό όταν παίρνω στα χέρια ένα βιβλίο που έχει βάλει την σφραγίδα του, ψιθυρίζοντας πάντα ένα ανυπόκριτο και μεγάλο ευχαριστώ.

υ.γ.Άξια πάρα πολλών συγχαρητηρίων η Νότα Χρυσίνα,η οικοδέσποινα του Cantus Firmus, για την υλοποίηση του αφιερώματος,το οποίο ολοκληρωμένο υπάρχει δημοσιευμένο σε τέσσερα μέρη στο Cantus Firmus: 

Σχόλια

  1. Βιβή, ευχαριστώ για την συμμετοχή σου στο αφιέρωμα και την στήριξη σε όλα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο.Οι ευχαριστίες ανήκουν σε σένα που είχες την πρωτοβουλία.

      Διαγραφή
  2. Τόσο αληθινό και συγκινητικό το κείμενό σου Βιβή!
    Ευχαριστούμε
    Σουμέλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η απώλειά του,φοβάμαι,θα φανεί σύντομα Σουμέλα.Κρίμα που έφυγε τόσο νωρίς γιατί στους στεγνούς καιρούς είναι που μας χρειάζονται περισσότερο οι ανοιχτόμυαλοι άνθρωποι.Ας τον θυμόμαστε τουλάχιστον με ευγνωμοσύνη.

      Διαγραφή
  3. Σαν να τα έγραψα εγώ Βιβή. Τα αφιερώματα στο Cantus Firmus ήταν πολύ καλά, όπως και ο τόμος που κυκλοφόρησε από τρεις εκδότες μαζί: Άγρα, Ίκαρο και Καστανιώτη. Ο Ανταίος Χρυσοστομίδης ήταν ιδιαίτερος και έφυγε πολύ νωρίς!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κατερίνα μου,πνευματικώς φτωχαίνουμε και η (όποια) ζύμωση συμβαίνει-γιατί όλο και κάτι κινείται,κάτι κυοφορείται-αργεί ακόμα να φέρει το νέο,το διαρκές και το αξιόλογο.Ας τιμούμε τουλάχιστον εκείνους που μας έφυγαν,καθένας μας με τον τρόπο του.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου