"Ταξιδιώτης Δίχως Αποσκευές", Ζαν-Κριστόφ Γκρανζέ

Ζαν -Κριστόφ Γκρανζέ. Ένας εξαιρετικός λογοτεχνικός ταξιδιώτης με πολλές αποσκευές. 

σύνθεση εικόνας  V.G.


Μιλώντας για τον Γκρανζέ

Με δώδεκα* θαυμάσια ανθρωποκεντρικά μυθιστορήματα βαλμένα με τάξη στις συγγραφικές του αποσκευές ο Γάλλος Ζαν-Κριστόφ Γκρανζέ εδώ και μια δεκαπενταετία ταξιδεύει στον κόσμο (καλά μεταφρασμένα στα ελληνικά κυκλοφορούν από Καλέντη και Libro τα οκτώ **) και γίνεται παντού δεκτός ως ένας εκ των πιο ευρηματικών και πολυθεματικών αστυνομικών συγγραφέων της εποχής, εργάτης της λογοτεχνίας μυστηρίου και από τους εκλεκτούς των γαλλικών γραμμάτων που έφεραν το φημισμένο γαλλικό νουάρ στο επίκεντρο της εκδοτικής επικαιρότητας, μπολιάζοντάς το με ιστορίες στις οποίες απορροφώνται έξοχα οι κραδασμοί των ζωών που βιώνουν κεντρικοί και δευτερεύοντες ήρωες που δεν είναι πάντα ή δεν είναι μόνον Γάλλοι μα και άνθρωποι μη γαλλικής ή ευρωπαϊκής γενικότερα  κουλτούρας οι οποίοι κουβαλάνε -ερχόμενοι στην Γαλλία του καινούργιου αιώνα από τα πέρατα της γης, με επιλογή τους ή εξ αιτίας συγκυριών που δεν είναι πάντα ειρηνικές-,την ιστορία των τόπων τους, ατόφιο υλικό το οποίο στο φωτισμένο μυαλό του Γκρανζέ μετασχηματίζεται σε λογοτεχνία για το παγκόσμιο κοινό.

Ο Γκρανζέ είναι πάνω απ΄όλα ένας συνθετικός συγγραφέας.Αν και το αστυνομικό μυστήριο παραμένει η κύρια πλατφόρμα ανάπτυξης των αφηγήσεών του εν τούτοις την μυθοπλαστική εξέλιξη της κάθε ιστορίας την ενισχύουν τεχνικές δόμησης που ακολουθούν αυτόνομα άλλα λογοτεχνικά είδη (για παράδειγμα:κάθε μυθιστόρημα του Γκρανζέ είναι αστυνομικό αλλά παράλληλα και μυθιστόρημα περιστατικών και μυθιστόρημα χαρακτήρων,συχνά ψυχογραφικό θρίλερ αλλά και σταυρόλεξο),ο δε τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται στα βιβλία του τα πολιτισμικά στοιχεία της πολυεθνικής και χαοτικής σημερινής Γαλλίας είναι εξαιρετικός, υπόδειγμα διαχείρισης της οπτικής γωνίας από την οποία εξιστορεί,άρα και μεταβιβάζει ως γνώση, άποψη και εμμέσως, μα όχι προσηλυτιστικά, επιρροή στον αναγνώστη,χωρίς ποτέ να προβάλλεται ο ίδιος αν και παραμένει σταθερά ο κυρίαρχος της μυθοπλασίας και αυτός που ασκεί κριτική μέσω των ηρώων του έργου του.

Τις τελευταίες δεκαετίες που η Γαλλία-μια χώρα με μεγάλη παράδοση ανοχής της ετερότητας με την πλατύτερη έννοια που θα της δίναμε αλλά και βίαιο αποικιοκρατικό παρελθόν που δεν μπορεί να ξεχαστεί-,μοιάζει να πληρώνει τις πολιτικές της επιλογές με βαρύ τίμημα,ο Γκρανζέ που ξεκίνησε ως δημοσιογράφος που έφερνε στο προσκήνιο αλλιώτικα θέματα,δεν μπορεί παρά να εμπνέεται, ως σκεπτόμενος και με δημοκρατικές αρχές πνευματικός άνθρωπος,από τις ιστορίες του ετερογενούς και συχνά σε πολιτισμική, θρησκευτική και ταξική σύγκρουση πληθυσμού της χώρας του και να παράγει τελικά μια πειστική μυθοπλασία που στηρίζεται εξίσου σε κοινωνικοπολιτικές αλήθειες και δομικές επινοήσεις για να γίνει ένα ενιαίο ελκυστικό καλλιτεχνικό προϊόν που έχει να προσφέρει εκτός από αναγνωστική απόλαυση και πολύ σημαντικά κοινωνικά μηνύματα .
Η Γαλλία παραμένει,κατά την ταπεινή μου γνώμη, η χώρα της Ευρώπης με τον πιο ενδιαφέροντα πολυφυλετικό κοινωνικό ιστό και την πιο επιδραστική και ανοιχτόμυαλη διανόηση,ένα άξιο σοβαρής μελέτης χωνευτήρι πολιτισμικών στοιχείων απ΄όλη την γη που βεβαίως και γι αυτό είναι εκρηκτική η πραγματικότητά της και άρα φυσικό και το να στρέφεται πάνω της η αφυπνισμένη προσοχή ενός τόσο  παρατηρητικού λογοτέχνη όπως ο Γκρανζέ , που σ΄αυτήν την Ευρώπη του ρευστού παρόντος καταλαβαίνει την διπλάσια αξία που θα έχει στο μέλλον η λογοτεχνία εκείνη που δεν προσκολλάται στο είδος που κατ΄αρχάς υπηρετεί με συνέπεια μα αναδεικνύει τις πότε ειρηνικές πότε σφοδρές συγκλίσεις και συγκρούσεις των πολυφυλετικών κρατών της περιόδου στην οποία παράγεται(το "Καϊκέν",για παράδειγμα, ένα από τα πιο εύγλωττα αυτής της συνθετικής αντίληψης πονήματα του Γάλλου συγγραφέα,αν και λιγότερο καταιγιστικό από το αριστουργηματικό "Ελέησόν με" ,είναι σε μεγάλο βαθμό μια κατάδυση στην διαφορετικότητα των ανθρώπινων πλασμάτων αλλά και στην κοινή τους μοίρα,μονταρισμένο σαν ιστορία μιας Γιαπωνέζας - ο Γκρανζέ δεν καταπιάνεται μόνον με τους φερμένους σωρηδόν από τις χώρες που κατάκτησαν ή ενεπλάκησαν σ΄αυτές με πολέμους οι Γάλλοι- που επιλέγει να κατοικεί στο Παρίσι με την οικογένειά της αρνούμενη την παράδοση της χώρας καταγωγής της,και ακριβώς αυτής της κουλτούρας -που εκείνη θέλει να αφήσει πίσω- ο Γάλλος σύζυγος,αστυνομικός που πρέπει να ξεμπλέξει χωρίς να χάνει χρόνο στις προσωπικές του ομφαλοσκοπήσεις δεκάδες ακραίες και σκοτεινές υποθέσεις κινούμενος στο σαν καζάνι που βράζει Παρίσι, είναι ο ορκισμένος λάτρης της και απόλυτος μιμητής της αισθητικής της!).
Ας μη θεωρηθεί όμως,έτσι νιώθω έχοντας πια διαβάσει όλον τον μεταφρασμένο στην γλώσσα μας Γκρανζέ, αυτή η άλλοτε περισσότερο εξωτική άλλοτε περισσότερο ιστορικοπολιτική ατμόσφαιρα ως ένα ντεκόρ σαν αυτά που συνηθίζονται κατά κόρον για να διατηρηθεί η ένταση του μυστηρίου στα περισσότερα βιβλία του είδους.Το φολκλόρ και το εφέ δεν είναι αυτοσκοπός για τον Γκρανζέ.Το συνήθως έξυπνο κύριο αστυνομικό αίνιγμα,οι δολοφονίες,οι λογής πλεκτάνες,οι διαφορετικές γλώσσες,οι κόσμοι και οι ιστορίες των ανθρώπων που συναντιούνται στα βιβλία του είναι απλώς το πρόσχημα και φυσικά και το μέσο για να τεθεί ξανά και ξανά το μεγάλο, αναπάντητο υπαρξιακό ερώτημα,η αγωνία (και) της κλασικής λογοτεχνίας:πού πάμε,τι κάνουμε και γιατί,τι θα απογίνουμε πάνω σ΄έναν πλανήτη στον οποίο η πλειονότητα του πληθυσμού του φυτοζωεί υποφέροντας τα πάνδεινα και γιατί δεν μοιράστηκαν ποτέ ως τώρα δίκαια και έντιμα τα καλά και τα όμορφα που φτωχοί και πλούσιοι,ισχυροί και ταπεινοί,όλοι το ίδιο θριαμβικά μα εντέλει με κούφια καυχησιά καμαρώσαμε για την επίτευξή τους...

Ο Γκρανζέ,εκπροσωπώντας -εκ της ηλικίας (1961,Παρίσι) μα και των θεμάτων και της τεχνικής  της σύνθεσης που φαίνεται να προτιμά- μια ασφαλώς πολύ νεότερη του κλασικού Ζωρζ Σιμενόν (1903-1989) ή και του (πάλαι ποτέ εναλλακτικού θεωρηθέντος,συνεχίζω να έχω τις ενστάσεις μου, πλην πάντα ενδιαφέροντος) Ζαν- Πατρίκ Μανσέτ γενιά αστυνομικών συγγραφέων,έχει όσοι λίγοι πια*** την ικανότητα να διαλέγει από το παλιό,καλό και ασφαλές θησαυροφυλάκιο του μεσογειακού crime fiction αλλά το τελικό του αποτέλεσμα να είναι, κάθε φορά, μια φρέσκια και με σύγχρονη λεκτική διατύπωση ιστορία,την αισθητική της οποίας δεν θυσίασε στον βωμό των άνευρων σουξέ της μιας σαιζόν.Ο αναγνώστης οδηγείται, χωρίς να πατρονάρεται,σ' ένα ουσιαστικό και εύληπτο δια ταύτα με τις συναρπαστικές και συνήθως πολυσέλιδες μυθοπλασίες του Γκρανζέ,συναρμολογημένες σαν μυθιστορήματα στα οποία συνυπάρχουν αρκετά επιμέρους είδη και στυλ γραφής,με ευδιάκριτο τον κοινωνικό προβληματισμό που εισήγαγε το γαλλικό polar, με σκοπό -επιτρέψτε μου να επιμένω σ΄ αυτή την άποψη- πέρα απ΄το να μας ικανοποιήσει με κάθε βιβλίο του σαν αυτό που πάνω απ΄όλα πρέπει να είναι,ας είμαστε ειλικρινείς,ένα πλήρες καλλιτεχνικό έργο για τέρψη και σκέψη,να ξυπνήσει υγιείς αμφιβολίες για τις βίαιες, άνισες, διαιρετικές και ανοήτως ανταγωνιστικές κοινωνίες μας.
Ο Γκρανζέ κατέχει επάξια αυτήν την στιγμή τον τίτλο του κορυφαίου αστυνομικού συγγραφέα ή, αν προτιμάτε, παραμυθά της Γαλλίας.Από την έκδοση του πρώτου του βιβλίου ("Le Vol des Cigognes", 1994) έδειξε τάσεις διαφοροποίησης από το ευρωπαϊκό αστυνομικό μυθιστόρημα που ξέραμε ως τότε,για παράδειγμα το πολυλιβανισμένο κάποιων Άγγλων (δεν αναφέρομαι φυσικά στην Άγκαθα Κρίστι) και φορτωμένο ελεεινά ρατσιστικά και σεξιστικά στερεότυπα  που δεν θα έπρεπε ούτε γι αστείο να τρυπώνουν στην λογοτεχνία της εποχής μας κι αυτή η στάση και ιδεολογική θέση του  Γκρανζέ είναι ένας ακόμα λόγος που τον εκτιμώ - όταν εισήγαγε λοιπόν με προσεκτικές κινήσεις στην δική του γραφή στοιχεία παρμένα από το κεντροευρωπαϊκό κοινωνικό μυθιστόρημα, καλά και σοφά αφομοιωμένα και φερμένα με μαεστρία στα μέτρα μας· στοιχεία που έδειχναν την συγγραφική του κλάση η οποία επιβεβαιώθηκε στο "Les Rivières Pourpres" 1998/ "Πορφυρά Ποτάμια" του 1999, αυτό που τον έκανε ευρύτερα γνωστό χάρη και στην δια χειρός Ματιέ Κασοβίτς αρκετά πιστή κινηματογραφική μεταφορά του,που ακολούθησε το "Le Vol des Cigognes", ένα πολύ φιλοσοφημένο και με σημαντική σημειολογία μυθιστόρημα.




Στα μυθιστορήματα του Γκρανζέ υπάρχει πάντα,μα πάντα,μέτρο και αληθοφάνεια σε ό,τι επινοεί (δεν σκαρφίζεται δηλαδή εξωφρενικά γεγονότα για να κρατήσει σε φτηνή αγωνία τον αναγνώστη) και διαύγεια διατύπωσης είτε είναι η κύρια ιστορία είτε μικρής ή μεγάλης έκτασης εγκιβωτισμένες ιστορήσεις που γίνονται με παλινδρομήσεις στον αφηγηματικό χρόνο.Όσα διηγείται τα διαποτίζει έντονα η εσωτερικότητα και μοναχικότητα που υπαγορεύει αποφάσεις ζωής και θανάτου στους ήρωές του και τα πνίγει συχνά πυκνά ο βραχνάς του ανοίκειου που εκείνοι κουβαλάνε από εμπειρίες που είχαν στις παιδικές τους ηλικίες που συνήθως είναι τραυματικές και οι οποίες παρά τις επιτυχίες που τυχόν ήρθαν στην ενήλικη φάση τους -σπουδές,δουλειά,κάποια σχέση κτλ-δεν αντισταθμίζουν το μόνιμο συναίσθημα της απώλειας και του ανοίκειου,το βαθιά ριζωμένο στην ψυχή τους που είναι ό,τι τους εμποδίζει να δουν το ποτήρι της ζωής μισογεμάτο.
Ο "Ταξιδιώτης Δίχως Αποσκευές"είναι η επιτομή αυτής της θεώρησης.Ο Γκρανζέ χτίζει με προσοχή ήρωες που είναι μαχητές του Καλού,ας το πούμε έτσι,αδιάφθοροι,γενναίοι,ηθικοί,ενδιαφέροντες μα όχι απαραιτήτως ηγέτες(άρα έξω από τα κέντρα λήψης αποφάσεων που θα μπορούσαν να είναι σωτήριες).Οι αστυνομικοί,οι γιατροί,οι καλλιτέχνες ή άλλης επαγγελματικής ιδιότητας ερευνητές των υποθέσεων,γυναίκες και άντρες, είναι συνήθως υποψιασμένοι και έξυπνοι μεν,σύγχρονοι, κοινοί,μέσοι άνθρωποι με τα ελαττώματα,τα προτερήματα,τα πάθη,τις αρετές,τις καλές και κακές πτυχές του χαρακτήρα τους μα η ευαισθησία που προέρχεται από την οξυδερκή παρατήρηση αρχικά, την σε βάθος γνώση κατόπιν και την συχνά εν είδει προσωπικής ήττας αποδοχή της δραματικότητας και του ανέλπιδου του κόσμου τούς κάνει αδύναμους απέναντι στον εχθρό ,είτε αυτός είναι ο  ίδιος τους ο εαυτός είτε η απρόσωπη εξουσία των (κάποιων) άλλων.

"Ταξιδιώτης Δίχως Αποσκευές"

Στον πολυσέλιδο αλλά αψεγάδιαστο τεχνικά "Ταξιδιώτη Δίχως Αποσκευές",από τα πιο ψυχογραφικά μυθιστορήματα του Γκρανζέ,το κύριο βάρος της αφήγησης σηκώνει ο μελαγχολικός και μοναχικός Ματίας Φρερ,ψυχίατρος,που έχει μόλις εγκατασταθεί στην διάσημη για τα κρασιά της γαλλική πόλη. Ο Φρερ κατά την διάρκεια εφημερίας στο ψυχιατρικό νοσοκομείο Πιερ-Ζανέ στα νοτιοδυτικά του Μπορντώ δίνει τις πρώτες βοήθειες σ΄έναν μεγαλόσωμο άνδρα γύρω στα πενήντα,τον οποίο φέρνουν στο ιατρείο του οι αστυνομικοί της βάρδιας.Ο άνδρας δεν έχει πάνω του αποδεικτικά χαρτιά της ταυτότητάς του,είναι σε κατάσταση σοκ και δεν θυμάται πώς λέγεται, ποιος είναι και τι έχει κάνει, ούτε πώς,από πότε και γιατί περιφερόταν στον σιδηροδρομικό σταθμό του Μπορντώ νυχτιάτικα κρατώντας ένα τεράστιο γαλλικό κλειδί κι έναν ματωμένο,μα όχι από το δικό του αίμα όπως δείχνουν οι εξετάσεις,ογκώδη τηλεφωνικό κατάλογο.
Όταν η αστυνομία βρίσκει το πρώτο πτώμα που φανερώνει τελετουργικό βγαλμένο κατευθείαν από την ελληνική μυθολογία που πρέπει να αποκωδικοποιηθεί για να γίνει ο έγκαιρος εντοπισμός τού ή των δραστών πριν βυθιστεί η πόλη στον τρόμο,ένα μέρος του αφηγηματικού βάρους περνάει στην νεαρή αστυνομικίνα Αναΐς Σατλέ,γέννημα θρέμμα της πόλης,κόρη ενός σκληρού ανθρώπου που έχει χέρια βουτηγμένα ,κάποτε,σε αίμα αθώων.
Ο μοναχικός Φρερ και η ανασφαλής Σατλέ ενώνουν κάποια στιγμή τις δυνάμεις τους -και όχι μόνο αυτές-για να ξεμπερδέψουν το μυστήριο των άλλων και να μπερδέψουν τις δικές τους ζωές σ΄αυτήν τουλάχιστον την φάση.Αμφότεροι έχουν βαριές σκιές στο παρελθόν τους,διαφορετικές αλλά το ίδιο ικανές να τους βουλιάξουν στην κατάθλιψη με την πρώτη δυσκολία που θα βρουν στην υπόθεση του αμνήμονα, που αρκετά σύντομα πάντως ανακαλύπτουν αν όχι ποιος είναι -γιατί στην αρχή "θυμάται" και λέει ότι είναι ο Πασκάλ Μισέλλ-ή ποιος έγινε, παίρνοντας την θέση κάποιου-γιατί στην συνέχεια γίνεται ο Πατρίκ Μονφίς- ,συνεχίζοντας την ζωή ενός άλλου και πιο πριν κάποιου ακόμη και ούτω καθεξής σε μια φρενήρη πορεία αποδοχής και απόρριψης ταυτοτήτων που πυροδοτεί η πάθησή του που στην ψυχιατρική αποκαλείται ψυχική φυγή ή φυγή αποσυνδετικού τύπου ή το σύνδρομο του ταξιδιώτη χωρίς αποσκευές,μια ψυχοπαθολογία,όπως μας πληροφορεί ο Γκρανζέ,εξαιρετικά σπάνια, όμως γνωστή ήδη από τον 19ο αιώνα.
Η ανακάλυψη που κάνουν ο Φρερ και η Σατλέ δεν βοηθάει και πολύ στην λύση του γρίφου τον οποίο συνεχίζουν να προσεγγίζουν από την δική του καθένας επαγγελματική σκοπιά.Τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται πλην ελαχίστων περιπτώσεων.

Ο Γκρανζέ ούτε καν στα μισά μιας αφήγησης -ποταμού ανατρέπει τα πάντα χωρίς να κατακερματίσει την κεντρική ιστορία αν και σπέρνει αμφιβολίες για ό,τι είχε ως τώρα περιγραφεί. Στο κυνηγητό των προσώπων και της εξακρίβωσης των ταυτοτήτων τους γρήγορα εμπλέκονται κι άλλα πρόσωπα, ένας επιμελής δικαστικός,ένας ακόμα κλοσάρ,ένας υπεύθυνος εστίας φιλοξενίας απόρων,προκύπτουν έτσι κι άλλοι απίθανοι συσχετισμοί,ανατρέπονται βεβαιότητες που μόλις είχαν σχηματιστεί και μια απ΄ αυτές είναι η απόλυτη ανατροπή του κόσμου του γιατί είναι η κατάρριψη της δικής του ταυτότητας!   Δεν είναι ο ψυχίατρος Φρερ του νοσοκομείου του Μπορντώ, δεν είναι αυτός και ό,τι πίστεψε,όσο το πίστεψε,είναι -ίσως είναι- ο κλοσάρ Βικτόρ Ζανύς της Μασσαλίας,ύποπτος για τον πρώτο φόνο στον σιδηροδρομικό σταθμό,θύμα σκληρών περιστάσεων,τραυματικής παιδικής ζωής και μιας ανελέητης ειμαρμένης,ίσως πιο πριν ο Νάρκισσος στην Νίκαια,ο Νονό ή ο γιατρός Κουμπιελά με το βαρύ σλάβικο οικογενειακό φορτίο στο Παρίσι, σε κάθε περίπτωση ένας ταξιδιώτης κι ο ίδιος χωρίς αποσκευές, ένας δυστυχής που κυνηγάει στα φωτεινά διαλείμματα της αρρώστιας του τον εαυτό του, κυνηγός και κυνηγημένος σε μια σκληρή κοινωνία που δεν κατανοεί,δεν συγχωρεί,δεν ελπίζει.
Το μυθιστόρημα έχει αρμονική τριτοπρόσωπη αφήγηση που πότε εστιάζει στην Σατλέ και πότε στον Ταξιδιώτη,ο οποίος ανακαλύπτει (και έτσι αποκαλύπτει και στον αναγνώστη)πολλά για το ποιοι και πως μα και για ποιον λόγο ερευνούν και πειραματίζονται συνεχώς πάνω στον έλεγχο του εγκεφάλου με ουσίες, ιούς,εμφυτεύματα και τα συναφή και καθώς φτάνει στην μάλλον αληθινή του ταυτότητα, συνειδητοποιεί ποια ήταν η δική του συμμετοχή σε κάτι που τον ξεπερνά,κάτι ανήθικο που μοιάζει επιστημονική φαντασία ή σενάριο συνωμοσίας,δίχως να ξέρει πόσο και πως θα κρατήσει η καθαρή μνήμη και κρίση του και πώς,κυρίως αυτό,μπορεί να βγουν σε καλό οι ανακαλύψεις του και το λυτρωτικό (αν είναι τελικά λυτρωτικό) φωτεινό διάλειμμα να κρατήσει αρκετά για να ξεπλύνει την βρωμιά.Η Σατλέ από άλλες οδούς-εκείνην την ενδιαφέρει και το ποινικό κομμάτι,το έγκλημα αυτό καθαυτό- φτάνει στις ίδιες περίπου απαντήσεις μα και στο ίδιο αδιέξοδο για το ποια θα ήταν σ΄αυτές τις συγκυρίες η φρονιμότερη και επωφελέστερη για το κοινωνικό σύνολο χρήση τους.Η περιπέτεια και η αναζήτηση δεν σταματούν εκεί ,έννοια σας και υπάρχουν άπειρες και απίθανες λεπτομέρειες που κάνουν το βιβλίο συναρπαστικό και όσα και να πει αυτός που το έχει διαβάσει σ΄εκείνον που σκέφτεται να το κάνει η περιέργειά του,αυτού του δεύτερου, δεν υπάρχει περίπτωση να ικανοποιηθεί παρά μόνο αν αφεθεί κι ο ίδιος στην ανάγνωση.Και να θέλεις δηλαδή να κάνεις spoil επίτηδες-επειδή έχεις βαρεθεί την γνωστή καραμέλα -σ΄αυτό το μυθιστόρημα spoil δεν γίνεται με τίποτα και αυτό δεν είναι τυχαίο.

Κλείνοντας θέλω να κάνω ένα πολύ γενικό σχόλιο για τον όγκο των βιβλίων ως κριτήριο για την ανάγνωσή τους, επειδή με αφορμή τον "Ταξιδιώτη Δίχως Αποσκευές" άκουσα φίλους (σε μια από τις λέσχες ανάγνωσης που συμμετέχω μα και σε παρέα βιβλιοπωλείου-καφέ που βρέθηκα) να λένε πως για ένα τόσο ογκώδες βιβλίο,αστυνομικό κιόλας,θα χρειαστεί πολύς χρόνος και η επιλογή του μπορεί να ματαιώσει την ανάγνωση άλλου.Δέχομαι κατ΄αρχάς ότι έχει σημασία η προσωπική στιγμή και η φάση στην οποία βρίσκεται κάποιος που διαλέγει το α βιβλίο κι όχι το β.Μα πόσο να καθορίσει την ορθότητα της επιλογής ο αριθμός των σελίδων;Περίεργο μου φαίνεται.
Από την άλλη,το σκέφτομαι κι αυτό, και πώς να μην τρομάξει ο πολιορκούμενος από δεκάδες βιβλία αναγνώστης και με τον όγκο κάποιων μυθιστορημάτων όταν καλείται να διαλέξει από όλα αυτά που βλέπει ο ίδιος και άλλα τόσα που του προτείνουμε συνεχώς κι εμείς -συντονιστές λεσχών,μπλόγκερς και λοιποί βαρεμένοι του βιβλίου κινδυνεύοντας να χάσει ,έτσι θεωρεί,τον χρόνο του αν η επιλογή δεν αποδειχτεί καλή.Το καταλαβαίνω κι αυτό μα δεν θεωρώ αξιόπιστο κριτήριο τον αριθμό των σελίδων,είναι δυνατόν να απορρίπτεται ένα βιβλίο εξαιτίας του όγκου του;
Ο "Ταξιδιώτης Δίχως Αποσκευές"είναι πράγματι ένα μεγάλο σε όγκο,ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα με πλοκή που ανατρέπεται συνεχώς και διαλόγους που δεν γίνονται απλώς για να υπάρξουν μα γιατί δίνουν ουσιαστικές πληροφορίες για τα δρώμενα,άρα δεν είναι φρόνιμο να τους παραλείψει κάποιος, ακόμα κι αν τους αντιπαθεί γενικότερα.
Ο Γκρανζέ, μια και μιλάμε για το δικό του βιβλίο σήμερα,που όμως δεν είναι ένα ακόμα αστυνομικό αλλά πολλά παραπάνω, έχει φροντίσει από την στιγμή της συγγραφής να αποζημιώσει τον αποφασισμένο για τις 950 σελίδες αναγνώστη με την ποιότητα των γραφομένων του και αν μια από τις πανθομολογούμενες τεχνικές αρετές του είναι η ελεγχόμενη κλιμάκωση των γρήγορων ρυθμών του εκτεταμένου κειμένου κι ο αρμονικός καταμερισμός των κεφαλαίων,αν η ευλαβική μα όχι μονότονη τήρηση γερής νοερής αφηγηματικής γραμμής τύπου μίτος της Αριάδνης, που ο αναγνώστης θα έχει οδηγό του σε όλη την ανάγνωση είναι μια άλλη αρετή και αν μια τρίτη εξίσου αξιοσημείωτη είναι κι εκείνη της διάκρισης της καίριας στιγμής που το κείμενο έχει ανάγκη αποφόρτισης από την ένταση των μελαγχολικών και σκληρών σκηνών του, τότε ο Γκρανζέ δείχνει την κλάση του γιατί επιστρατεύει με ζηλευτή μαεστρία τις άλλες μεγάλες του αγάπες,την μουσική και το σινεμά.
Οι μουσικές και σινεφίλ αναφορές,εκλεκτές σφήνες μοντέρνας διακειμενικότητας,δεν λείπουν ούτε στον "Ταξιδιώτη Δίχως Αποσκευές" και γίνονται με μέτρο,φινέτσα και απλότητα, ακριβώς όταν και εκεί που τις χρειάζεται σαν ανάσες του,το καταιγιστικό σε ρυθμούς και πυκνό σε νοήματα γκρανζικό μυστήριο.Μη το φοβηθείτε λοιπόν,τουλάχιστον το συγκεκριμένο, επειδή είναι πολυσέλιδο κι επίσης ας γίνεται γύρω μας της τρελής κατίνας, εμείς γενικότερα ας μην πάψουμε να εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλο,έτσι απλά, μέσα από τις παρέες που βήμα βήμα χτίσαμε,τις λέσχες ανάγνωσης που χρόνια μοχθούμε γι αυτές αφιλοκερδώς,τα ιστολόγια και τα στέκια μας που τ΄αγαπάμε γιατί μέσα απ΄αυτά κάναμε νέους καλούς φίλους κι όχι εφήμερους χειροκροτητές.Για βιβλία στο κάτω κάτω πρόκειται κι εδώ που τα λέμε ποτέ κανείς δεν έπαθε κακό από τα βιβλία,έτσι δεν είναι; 

*
"Le Vol des Cigognes",1994
"Les Rivières Pourpres", 1998
"Le Concile de Pierre", 2000
"L'Empire des Loups", 2003
"La Ligne Noire", 2004
"Le Serment des Limbes",2007
"Miserere",2008,
"La Forêt des Mânes",2009
"Le Passager",2011
"Kaïken",2012
"Lontano",2015
"Congo Requiem",2016

**
"Ταξιδιώτης Δίχως Aποσκευές",2016
"Καϊκέν",2014
"Ελέησόν με"2011 από εκδόσεις Καλέντη
"Η Μαύρη Γραμμή",2009,
"Ο Πέτρινος Κύκλος",2006
"Η Αυτοκρατορία των Λύκων",2004
"Το Πέταγμα των Πελαργών",2002
"Πορφυρά Ποτάμια" ,1999 από εκδόσεις Libro.

***
Οι άλλοι είναι -έτσι νομίζω,εξ όσων ξέρω δηλαδή-ο Jean Francois Parot,ο Franck Thilliez,o Caryl Férey και φυσικά οι κυρίες Brigitte Aubert και Fred Vargas.

Σχόλια