"Τρυφερή Είναι η Νύχτα",Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ/Francis Scott Fitzgerald," Tender Is The Night"





Η κατά Φιτζέραλντ μεσοπολεμική αστική τάξη.Πώς πέρασε στην μυθιστορηματική αιωνιότητα.

Ευρώπη,1917-1930.Ο Αμερικανός Ρίτσαρντ (Ντικ) Ντάιβερ,γιος κληρικού από το Μπάφαλο των ΗΠΑ,καλή πάστα ανθρώπου και φέρελπις ψυχίατρος που πήρε μέρος στον α' παγκόσμιο πόλεμο και κατάφερε να μην είναι ένας από τα εκατομμύρια εκείνων που θυσιάστηκαν στα πεδία των μαχών, συναντιέται με την όμορφη δεκαοχτάχρονη Νικόλ,επίσης Αμερικανίδα,κόρη του ανόητου πάμπλουτου Ντεβρού Γουόρεν από το Σικάγο και μικρή αδελφή της Μπεθ ή Μπέιμπυ, φαντασμένης νεαρής που θαρρεί -και επιβεβαιώνεται συνεχώς- ότι οι πλούσιοι,οι πλούσιοι Αμερικανοί στην ταλαιπωρημένη από τον πόλεμο Ευρώπη,μπορούν να αγοράζουν σχεδόν τα πάντα με τα λεφτά τους,μεταξύ τους και με άλλους συναλλασσόμενοι.

Η Νικόλ έχει σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και έρχεται στην Ελβετία με τον πατέρα της για να βρεθεί αποτελεσματική θεραπεία χωρίς να μαθευτεί πώς ξεκίνησαν αυτά.Ο Γουόρεν είναι η κύρια πηγή τους και αν και έχει,και πάλι καλά,συναίσθηση της ηλίθιας πράξης που έκανε σε μια στιγμή αδυναμίας και οπωσδήποτε ανηθικότητας,το μόνο που θέλει, και ανεπίτρεπτα και βλακωδώς,είναι να ξεφύγει από το μπλέξιμο και τις πιθανές του συνέπειες και γι αυτό, χωρίς να πει περισσότερα, αφήνει την Νικόλ και το θλιβερό μυστικό στην άλλη άκρη του Ατλαντικού και στα χέρια τρίτων και επιστρέφει,έτσι κι αλλιώς δεν είναι ό,τι καλύτερο γι αυτήν το να τον βλέπει,εξάλλου εκείνοι στα χέρια των οποίων την παραδίδει είναι οι ειδικοί και θα τους πληρώσει αδρά προκειμένου η μικρή να γίνει καλά.[1]
Ο Φιτζέραλντ βάζει,αν και δεν εστιάζει σ΄αυτό,το πρώτο γερό καρφί στο άρρωστο σώμα της αστικής τάξης,της τάξης του, της οποίας στην συνέχεια-στα δικά μου τα μάτια τουλάχιστον- θα αποκαλύψει την κενότητα και την μικρή ή μεγάλη,άκρως επιζήμια συχνά και εξοργιστική πάντα ηθική πτώση και παθητικότητα σε όλα τα επίπεδα της καθημερινής της ζωής μ΄έναν έξοχο,ασυνήθιστο,αφοπλιστικά αποκαλυπτικό τρόπο,μα δίχως αφοριστικές πολιτικές κραυγές και βολικές απαντήσεις, ευτυχώς,με γλυκόπικρες αναφορές στα όποια καλά των τυχερών αυτής της τάξης-δεν είναι φασιστόμουτρα ούτε δηλωμένοι λακέδες του κακού κεφαλαίου οι ήρωές του,είναι τρωτοί άνθρωποι που είχαν τύχη και με τα χρήματά τους είτε οι ίδιοι τα απέκτησαν συχνά δουλεύοντας πάρα πολύ είτε είναι των οικογενειών τους επιθυμούν να περνάνε καλά και τίποτα,μα τίποτα παραπάνω-και πάντως ο Φιτζέραλντ, (μεσο)αστός κι ο ίδιος,ιδιαίτερα καλλιεργημένος και αυτοαναφορικός ,γνώστης από πρώτο χέρι άρα ειλικρινής και πειστικός όσο δεν παίρνει άλλο,δεν θα επικαλύψει την κενότητα των βουτηγμένων στην γκλαμουριά του εφήμερου ζωών τους με χρυσόσκονη. 
[Ανήθικοι φυσικά δεν είναι αποκλειστικά και μόνο οι πλούσιοι και οι αστοί, η αιμομιξία και τα υπόλοιπα αισχρά και σάπια, που κάνουν οι άνθρωποι από καταβολής κόσμου και πολύ πριν γεννηθεί ο Μαρξ και οι άγιοι προλετάριοί του, δεν έχουν ταξική βούλα,αλλά όσο να΄ ναι το χρήμα καλύπτει πολύ περισσότερη μπόχα. Συνήθως.]

Ο Φιτζέραλντ θα ήθελε,έχω την εντύπωση, να μην είναι έτσι τα πράγματα και να ζούμε όλοι σ΄έναν ανέμελο κόσμο, όμορφο και χλιδάτο.Ο εστετισμός των ηρώων του και η φινέτσα,η εκλεκτικότητα της ίδιας του της γραφής αυτό μαρτυρούν, αλλά αφού τα πράγματα δεν είναι έτσι μα εφήμερα και ρηχά, εκείνος μέσω των σπουδαίων ανθρωποκεντρικών μυθιστορημάτων του εντοπίζει και βγάζει στο άπλετο φως όσες περισσότερες χέουσες πληγές μπορεί -και μπορεί πολλές και αβίαστα,σαν να είναι το πιο απλό έργο ενός οποιουδήποτε σκεπτόμενου ανθρώπου,βέβαια δεν είναι,είναι προϊόν της δικής του ευφυίας- και αυτό που κάνει δεν έχει ασχήμια ή μάλλον δεν ξερνάει ασχήμια στον αναγνώστη,η αλήθεια δεν επηρεάζει την ομορφιά αυτή καθαυτή της αφήγησης,ίσα ίσα κατά μοναδικό και περίεργο τρόπο,έναν ολότελα δικό του τρόπο,κάνει την εκπληκτική πένα του ακόμα πιο κλασάτη και δεν είναι υπερβολικό αν ισχυριστώ ότι αυτήν την δύναμη και την αξιοπρέπεια της εξομολόγησης δεν την επικοινώνησε έτσι άψογα ούτε ο Τζον Τσίβερ,ας πούμε, αργότερα,ούτε καν στο αριστούργημά του,τον έξοχο "Κολυμβητή" και ας μην ξεχνάμε ότι ο Τσίβερ καταγράφηκε στην παγκόσμια αναγνωστική συνείδηση σαν ένας συγγραφέας ιδιαίτερα αποκαλυπτικός και αυτοαναφορικός, άξιος συνεχιστής του φιτζεραλντικού μοτίβου (από μιαν άλλη οπτική βέβαια και κάνοντας γενικές λογοτεχνικές σκέψεις και όχι σύγκριση,διότι δεν χωράει σύγκριση).
  
Η Νικόλ, που μέσα στην θλίψη της έχει αποθέματα ενδιαφέροντος για το αντίθετο φύλο,πολιορκεί τον Ντάιβερ, ο οποίος τραβά από την πρώτη στιγμή την προσοχή της.Αρχικά συντηρεί την επαφή με τις ασυνάρτητες χαριτωμένες της επιστολές που δείχνουν τα σκαμπανεβάσματα της ασθένειάς της και αργότερα τον φλερτάρει και δια ζώσης με τον παιδιάστικο μα γοητευτικό της τρόπο.Ο Ντάιβερ την συμπαθεί και ανταποκρίνεται,στην αρχή επιφυλακτικά και επειδή είναι πολύ μικρή αλλά και γιατί ως γιατρός,ιδιότητα που δεν ξεχνά αν και πρακτικά την βάζει σε δεύτερη μοίρα λόγω των πολλών χρημάτων που τον περικυκλώνουν ασφυκτικά,αντιλαμβάνεται πλήρως την κατάστασή της.
  
Σύντομα η Νικόλ γίνεται και ασθενής και σύζυγός του,σχεδόν της τον αγοράζουν οι δικοί της,η αδελφή της για την ακρίβεια η οποία συμφωνεί/παζαρεύει μαζί του να αναλάβει κατ΄αυτόν τον συνδυαστικό πολλών καλών και για τους δυο τρόπο την νοσηλεία της.Εκείνος, καθώς δεν θίγεται η ιατρική του αξιοπρέπεια, δεν αρνείται το τερπνόν μετά του ωφελίμου κι έτσι μαζί πια,νέοι,ωραίοι, πλούσιοι,μπονβιβέρ,οπωσδήποτε καλλιεργημένοι,ευφυείς, λιγάκι ριψοκίνδυνοι στις επιλογές τους γενικότερα, μα ερωτευμένοι τελικά και θαμπωμένοι ο ένας από τον άλλο γίνονται μόνιμοι κάτοικοι Ευρώπης,αποκτούν δυο όμορφα,έξυπνα,γλυκά παιδιά (που δεν φαίνεται να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο ούτε στην αφήγηση ούτε,προφανώς,στις ζωές τους, ειδικά της Νικόλ και αυτό δεν είναι άσχετο από την όλη νοοτροπία που είχαν και αιωνίως έχουν οι άνθρωποι της τάξης τους ), γκουβερνάντες, πολλούς υπηρέτες, φίλους και "φίλους" και ευρύ κοινωνικό κύκλο όντας πάντα, και πιο πολύ η Νικόλ,γνήσιοι εστέτ.Απολαμβάνουν την ζωή των πλουσίων με τρυφηλά πάρτι,με πλούισα εδέσματα και καλά κρασιά,με συντροφιές,με εκδρομές με γιοτ στην Μεσόγειο, περνώντας τους ήσυχους χειμώνες και τα ηλιόλουστα καλοκαίρια τους στα πιο ειδυλλιακά και ενδιαφέροντα για κάθε εποχή μέρη -Άλπεις, Παρίσι,Ριβιέρα, Νίκαια, Κάννες,Παλμύρα κτλ-,σε ωραία εν γένει σπίτια κι αριστοκρατικά,εκλεπτυσμένα περιβάλλοντα στα οποία η πολιτική,για παράδειγμα, επικαιρότητα δεν διαπερνά εύκολα τις κομψές πόρτες τους, υφίστανται ως ένα βαθμό τις πιέσεις της κι εκείνοι,μα κι ας καίγεται ολοένα και πιο πολύ το πελεκούδι σε μιαν Ευρώπη που οδεύει πάλι σε επικίνδυνες εξελίξεις,εκείνοι δεν παίρνουν θέση,δεν θέλουν ούτε να χαλάσουν ούτε να διορθώσουν πράγματα που αφημένα όπως είναι τους προσφέρουν την καθημερινή απόλαυση.Εκείνοι απλώς με μια εξωφρενική για ενήλικες αθωότητα δέχονται την τύχη τους στην καλύτερη εκδοχή και την απολαμβάνουν από την ωραία της και μόνον πλευρά,φτιάχνοντας σκηνικά και ξανά σκηνικά,φωλιές και προστατευτικά κουκούλια μέσα στα οποία ζουν, εξωραΐζοντάς τα και φέρνοντάς τα στα μέτρα τους και ευτυχώς υπάρχει μπόλικο χρήμα για να το πετυχαίνουν σχεδόν πάντα.

Ο ορμητικός Τόμι Μπαρμπάν,θαυμαστής της Νικόλ με ομολογημένο τον έρωτά του γι αυτήν και η νεαρή Αμερικανίδα ενζενί Ρόζμαρι Χόιτ που ερωτεύεται τον Ντικ, σύντομα παίρνουν κι αυτοί τις θέσεις τους στο φαινομενικά άψογο κοινωνικο-οικογενειακό σκηνικό των Ντάιβερ,οι οποίοι διασκεδάζουν και με τα φλερτ τους,ανταποδίδουν με τακτ και κολακεύονται όμως κρατάνε για καιρό την βιτρίνα τους άθιχτη:είναι ένα συνδεδεμένο ζευγάρι που προτεραιότητα δείχνει να δίνει στην οικογενειακή του ζωή. 
Μαζί τους πορεύονται και άλλοι στο ίδιο περίπου στυλ,οι Μακίσκο,οι Νορθ,οι Γκρεγκορόβιους, ζευγάρια ή εργένηδες, νέοι ή μεσήλικες,αριστοκράτες με τίτλους ή αστοί με περιουσίες,επίδοξοι συγγραφείς,λογής καλλιτέχνες, διανοούμενοι,γιατροί,σύζυγοι γιατρών,ένα ετερόκλητο μα που σφύζει από ζωντάνια, χορτάτο πλήθος αστών που κάνει πάνω κάτω τις ίδιες επιλογές,δεν πειράζει κανέναν και μοιάζει να έχει αφήσει για τα καλά πίσω του τις κακές στιγμές του συλλογικού παρελθόντος φτωχών και πλουσίων (τον φρικτό α΄παγκόσμιο πόλεμο)και τώρα ζει την ζωή του ως το μεδούλι της, χαίρεται τα χρήματα που έχει,όσα κι όπως κι απ΄όπου τα έχει ή αποκτώντας καινούργια και παρατείνει με κάθε τρόπο την ανεμελιά του  και ακόμα κι όταν έχει προβλήματα είναι ικανό να παλέψει και να τα υπερνικήσει.

Όμως οι Ντάιβερ δεν συνεχίζουν έτσι ξέγνοιαστα και καλά.Πώς να συνεχίσουν;Τα θεμέλιά τους δεν είναι γερά.Ο γάμος και η σχέση τους ξεφουσκώνουν σαν μπαλόνια χαρούμενου, πολύχρωμου, φασαριόζικου πανηγυριού σε πολύ λιγότερο χρόνο απ΄όσον χρειάστηκαν για να τα γεμίσουν με τα χρήματα των Γουόρεν και κοπανιστό αέρα και να αφεθούν σε πλασματικά απάνεμο ουρανό.
Ο Ντικ με αφορμή την Ρόζμαρι,χρόνια μετά την πρώτη τους συνάντηση,βουτηγμένος στο κυριλέ και πρώτης ποιότητας αλκοόλ που του ροκανίζει τις πιθανότητες μιας καλύτερης καριέρας και η Νικόλ με αιτία και αφορμή τον Μπαρμπάν, που καιροφυλακτεί, αφήνουν χαλαρά-έτσι μοιάζει-στην λήθη, χωρίς να διστάσουν,και πιο πολύ η μάλλον αποθεραπευμένη πια Νικόλ,τα καλοκαίρια και τους χειμώνες που πέρασαν μαζί μ΄αυτόν τον οπωσδήποτε ρομαντικό με τα δεκανίκια των χρημάτων της και άνετο τρόπο και χωρίζουν.
Τα παιδιά τους όλα αυτά τα χρόνια έχουν μεγαλώσει με την βοήθεια νταντάδων -αποσπώντας τους ένα μεγάλο ποσοστό αγάπης μα όχι και ουσιαστικής γονεϊκής επιμέλειας -και η σαφώς πιο έντονη διάθεση ποιοτικού,όπως σωστά τον λέμε σήμερα,χρόνου κατά καιρούς από τον πολύ πιο συναισθηματικό και επιρρεπή σε τύψεις Ντικ περισώζει την ύστατη ετικέτα του γονιού γι αυτόν και αναδεικνύει στο έπακρο την ανεπάρκεια της επιφανειακής Νικόλ,την θλιβερή εκ του χαρακτήρα της ακαταλληλότητά της να αποκτήσει σοβαρές ευθύνες.




Στο τέλος επέρχεται κομψός συμβιβασμός.Πολιτισμένος και ωραιοποιημένος Μοιάζει κατάκτηση της τέλειας διαπροσωπικής συμπεριφοράς ανάμεσα σε ανθρώπους που σχετίστηκαν τόσο στενά,και είναι πράγματι, μα ταυτόχρονα είναι και η απόλυτη επιβράβευση του συναισθηματικού κενού και της παθητικότητας,που τα χρήματα δεν αποτρέπουν.Οι Ντάιβερ θα συνεχίσουν τα κοκτέηλ πάρτυ,τις ερωτοτροπίες  και τις κοινωνικές απολαύσεις ξεχωριστά ο καθένας, αλλού και με τον δικό του τρόπο. Δεν ξέρουν να κάνουν τίποτ΄άλλο.Και σε τελική ποιο είναι αυτό το περιβόητο άλλο που δεν είναι παθητικό και δεν οδηγεί σε κενό;Μήπως το κυνήγι της ευτυχίας δεν είναι αυτοσκοπός,δεν είναι δικαίωμα για κάθε ανθρώπινο πλάσμα;Γιατί να μην είναι;
Ο Ντικ επιστρέφει στις ΗΠΑ και δεν κάνει ποτέ την λαμπρή καριέρα που θα μπορούσε.Μετά την Νικόλ,το αλκοόλ έχει φροντίσει να τον κρατήσει στην μετριότητα.Στην αρχή όλο και κάτι μαθαίνει η Νικόλ γι αυτόν,ώσπου κάποια στιγμή χάνονται τελείως.Σαν να μην υπήρξαν ασθενής και θεράπων, φίλοι,εραστές και σύζυγοι,σαν να μην έκαναν τόσα πράγματα μαζί και κυρίως δυο παιδιά,οι όμορφοι,πλούσιοι και καλοζωισμένοι Ντάιβερ τράβηξαν μια λουστραρισμένη μονοκοντυλιά κι αυτό ήταν και πάει.

Κάπως έτσι έζησαν εκατοντάδες,χιλιάδες εύποροι άνθρωποι,μια ολόκληρη γενιά κι ο ίδιος ο Φ.Σ. Φιτζέραλντ(1896 -1940) κυρίως με την πρώτη του γυναίκα την  Ζέλντα Σάιρ (1900-1948) και όχι άδικα το γοητευτικό και χαμηλών τόνων,μελαγχολικό και ταλαιπωρημένο,όπως λένε, από τις μεταφράσεις του ανά τον κόσμο "Τρυφερή Είναι η Νύχτα"- υποδεέστερο κατά πολλούς μα και για μένα, αν μετράει η γνώμη μιας απλής αναγνώστριας,σε λάμψη ή νοηματική πυκνότητα,σε σχέση τουλάχιστον με τον εκρηκτικό "Μεγάλο Γκάτσμπυ" που εκτιμάται ως το αριστούργημά του και το βαθιά διεισδυτικό "Όμορφοι και Καταραμένοι" που είναι ένας αριστοτεχνικός ποταμός αφήγησης σύνθετων και πολύ πιο έντονων καταστάσεων,πολύ καλύτερα γραμμένο - θεωρείται και νομίζω κι εγώ πως πράγματι είναι,το πιο αυτοαναφορικό και αδύναμο αν και όχι λιγότερο όμορφο από τα πέντε του μυθιστορήματα.("This Side of Paradise "του 1920, "The Beautiful and Damned" 1922,"The Great Gatsby" 1925, "Tender Is the Night" 1934 και "The Love of the Last Tycoon" που αν και ημιτελές εκδόθηκε το 1941,έναν χρόνο μετά τον θάνατό του).
Γράφει στο επίμετρό του (που συνοδεύει την ελληνική έκδοση που έκανε πρόσφατα το Μεταίχμιο) ο μεταφραστής του μυθιστορήματος Μιχάλης Μακρόπουλος: 
Στη 1 Μάη 1925,τρεις εβδομάδες μετά την κυκλοφορία του "Υπέροχου Γκάτσμπυ",ο Φιτζέραλντ έγραφε στον εκδότη του για το νέο του μυθιστόρημα:"Είναι κάτι αληθινά ΝΕΟ στη μορφή,την ιδέα,τη δομή- για την εποχή μας,αυτό το πρότυπο που αναζητούν ο Τζόις και η Στάιν και που δεν το βρήκε ο Κόνραντ".Η συγγραφή του πέρασε στη συνέχεια  από σαράντα κύματα-η κατάρρευση της Ζέλντα το᾽30 κι ο εγκλεισμός της σε κλινική στην Ελβετία,το ταξίδι της επιστροφής των Φιτζέραλντ στην Αμερική το ΄31,η υποτροπή της Ζέλντα, ο εκ νέου εγκλεισμός της σε κλινική.Το μυθιστόρημα εκδόθηκε σε συνέχειες και , μ΄ αναθεωρήσεις και περικοπές,σε μορφή βιβλίου τον Απρίλη του 1934,με τα επεισόδια βαλμένα σε άλλη σειρά,μπρος πίσω, κι όχι στην ευθύγραμμη χρονολογική τής κατοπινής έκδοσης-αυτής που έχετε ανά χείρας.

Η αλήθεια ή ένα μεγάλο μέρος της όντως είναι ότι το μυθιστόρημα είχε επικές περιπέτειες και ενώ ο Φιτζέραλντ πειραματίστηκε με ενθουσιασμό αρχικά,στην συνέχεια ζορίστηκε και ρίσκαρε με τις αναποδιές που του έφερνε ο χρόνος στην οικογενειακή του ζωή -η Ζέλντα χειροτέρευε- μα και την μορφή,την τεχνική και την στρατηγική έκδοσης που επέλεξε.Ο Φιτζέραλντ θέλησε να αποφορτίσει τα δικά του βάρη διαχέοντάς τα στην σφαίρα της λογοτεχνικής αιωνιότητας,να τα πει,να κάνει τις έγνοιες του βιβλίο στο οποίο κι άλλοι θα βρουν και θα ξορκίσουν ταυτιζόμενοι τα δικά τους φορτία, μα έτσι έχασε,θαρρώ, την ώθηση που δίνει η επινόηση ,η φαντασία στην μυθοπλασία.
Η έντονη αυτοαναφορικότητα και η νοικοκυρεμένη εν τέλει αφήγηση λειτούργησαν σαν τροχοπέδη και συγκράτησαν την ορμή που έχει ένα τέτοιο θέμα από το καλούπι του και έτσι και το κλείσιμό του ήταν δυσανάλογα εσπευσμένο,σαν να ήθελε ο Φιτζέραλντ να τελειώνει πια με τις εξομολογήσεις, έδωσε ένα τέλος περιληπτικό σαν τους επεξηγηματικούς τίτλους ταινιών της εποχής μας λίγο πριν ρίξουν το "the end" τους-η Νικόλ έζησε ως τα...και δεν ξανασυναντήθηκε με τον Ντικ...ο Ντικ από τότε ...εκεί αυτό...η κλινική στην Ελβετία υπάρχει ακόμα αλλά έχει γίνει χειμερινό θέρετρο ή η Παλμύρα που κάποτε το ζευγάρι επισκέφτηκε δεν υπάρχει πια γιατί την ισοπέδωσαν οι τζιχαντιστές σ΄έναν ακόμα αισχρό πόλεμο στην περιοχή κτλ κτλ-τι παθητικό και θλιμμένο τέλος,Θεέ μου,μετά από τόση ομορφιά και ζωντάνια. Και πόσο άδικα και ντροπιαστικά εφήμερες και φορτωμένες λουσάτα προβλήματα ,κοντά στα αληθινά,οι ζωές των ανθρώπων...

[1]Νισάφι με την αρλούμπα του σπόιλ που έχει σκάσει σαν επιδημία. Η φειδωλή αποκάλυψη στοιχείων δεν χρειάζεται σε όλες τις αναγνώσεις, δεν ψάχνουμε τους δολοφόνους και τις εκπλήξεις σε όλα τα μυθιστορήματα, μια χαρά μπορούμε να μιλήσουμε για τα μεγάλα θέματα των νεότερων κλασικών βιβλίων όταν τα ξέρουμε κι από πριν, ναι;

υγ.Δημοσιεύτηκε στον Amagi στις 07/13/2016






Σχόλια

  1. Ανώνυμος20/11/16 16:10

    Καλησπέρα Βιβή,
    ποτέ δεν τρελαινόμουν για τον Φιτζέραλντ, διάβασα μόνο το Όμορφοι και Καταραμένοι και είδα στον κινηματογράφο τον Μεγάλο Γκάτσμπυ. Δεν ξέρω γιατί αλλά μου φαίνονται λίγο ρηχά τα βιβλία του, μπορεί να κάνω λάθος.
    Σουμέλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Σουμέλα.Δεν είναι ζήτημα λάθους ή σωστού,λέω,αλλά μη ταύτισης.Όταν στα φοιτητικά μου διάβασα τον Μεγάλο Γκάτσμπυ (επειδή κι εγώ πρώτα είδα την ταινία –την παλιά,με τον Ρέντφορντ- και ήμουν μαθήτρια ακόμα,αν είναι δυνατόν, και μου ήταν απολύτως ξένη η ατμόσφαιρά της αλλά κάτι με τραβούσε σ΄αυτήν)δεν καταλάβαινα αν ο συγγραφέας του(που όμως μου άρεσε η αφήγησή του τεχνικά)το πάει κάπου,αν και τι μπορεί να θέλει να δείξει.Eλεγα τι μας λέει τώρα αυτός,τι σχέση έχουμε εμείς με τον κόσμο του τον κούφιο;
      Υποθέτω δεν σε/μας έλκει ο αφάσιος κόσμος που περιγράφει επειδή υπήρχε πάντα και υπάρχει ακόμα σε μας μια κανονικότητα, δουλεύουμε,λέμε θα κάνω αυτό γι αυτόν τον λόγο,θα κάνω αυτό τότε,το άλλο μετά κτλ, κοιτάμε γύρω μας τι γίνεται και λίγο πιο κει από την οικογένειά μας και μας νοιάζει που πάμε σαν άνθρωποι συνολικά.Και αν κάνουμε έστω λιγότερα σκουπίδια και ανακύκλωση συστηματικά ,γιατί πχ μας νοιάζει ο πλανήτης,σου φέρνω ένα τυχαίο,ανώδυνο παράδειγμα, έχουμε τότε ένα κάτι,μια ευαισθησία που μπορούν να έχουν όλοι,ένα σκοπό, αν θες.
      Τους ήρωες του Φιτζέραλντ όμως δεν φαίνεται να τους νοιάζει τίποτα.Ο Γκάτσμπυ βέβαια καταλαβαίνει ,υποψιάζεται σε τι είναι χωμένος ως τον λαιμό.Εδώ ,σκασίλα τους.Κι έτσι ήταν και είναι πολλοί.Στην ρηχότητα των χορτάτων ηρώων του(ολόκληρη γενιά Αμερικανών κι όχι μόνον Αμερικανών ήταν και είναι έτσι)στηρίζει το μυθιστόρημα.Γι αυτό μιλάει, νομίζω,για το κούφιο αν και χορτασμένο πράγμα που είναι κάποιοι,η ζωή τους,η τάξη στην οποία ανήκουν αυτή καθαυτή και η καθημερινότητά της κι όσοι μπουν σ΄αυτήν όταν οι συγκυρίες το φέρουν έτσι, γιατί πχ είναι τυχεροί ή χρήσιμοι,όπως εδώ ο γιατρός για την πλούσια κακομαθημένη που είναι "τόσο γλυκιά και δεν πειράζει κανένα",η καημένη(στο τέλος βέβαια αυτή τους διαλύει όλους). Γύρω τους γίνεται ο κακός χαμός αλλά εκείνοι έχουν έτοιμα χρήματα ή τα αποκτούν σχετικά εύκολα και μετά τίποτα,ένα θέλουν:να περνάνε καλά,να μην κουράζονται για τίποτα,ούτε για τα λεφτά τους,να τους έρχονται ουρανοκατέβατα,ακοπίαστα.
      Θα μου πεις κακό είναι;Κατά βάθος όχι,αλλά πώς είναι τελικά αυτό το ακοπίαστο ,το δίχως ένα όραμα,αυτό το "περνάω καλά";Να ξημεροβραδιάζεσαι σε μια κούφια ζωή,μεμια σαμπάνια στο χέρι,δίχως έναν έστω ατομικό σκοπό; Για όλα να αναρωτιέσαι στο τέλος ένα "ε,και;" ;Κι αυτό δηλαδή να μην το εκφράζεις ποτέ;
      Οι ήρωές του είναι νάρκισσσοι, περνάει η ζωή τους και είναι όλα μια τρύπα στο νερό κι οι ίδιοι μπονβιβερίστες της συγκυρίας.Ακόμα και τα παιδιά τους είναι τυχαιότητα.
      Δεν το πάω στο πολιτικό ή ανθρωπιστικό(πρέπει να σώσουμε τον κόσμο πέρα από μας και την τάξη μας κτλ)αλλά γίνεται να είναι σε μόνιμη αφασία ένας άνθρωπος;Ε,αυτοί είναι. Όπως οι ήρωες του Τσίβερ στον "Κολυμβητή".

      Διαγραφή
    2. Βιβή καλησπέρα απο την Θεσσαλονίκη όπου είμαι από χθες και θα μείνω 1 εβδομάδα. Συμφωνώ απόλυτα με όσα γράφεις. Βέβαια ο Φιτζέραλντ ποτέ δεν με άγγιξε είναι θέμα χημείας ίσως. Αντίθετα ο κολυμβητής του Τσίβερ ή το τέταρτο παιδί της Λέσσιγκ που καταπιάνονται με το ίδιο θέμα μου φάνηκαν βαθιά, περιεκτικά, με προβληματισμό και πολυ τροφή για σκέψη.
      Σε λίγο θα πάω σε μια διάλεξη της κας Μαριάννας Κορομηλά για το Ιράν. Πιστεύω να καταφέρω να μπω στην αίθουσα γιατί είναι πλήρης αν και πήρα πριν 10 μέρες να δηλώσω συμμετοχή. Δεν έχω δει σε κανένα βιβλιομπλογκ σ'αυτά που σερφάρω κανένα από τα βιβλία της Κορομηλά. Τα έχω διαβάσει όλα και τα βρισκω εξαιρετικά.
      Σουμέλα

      Διαγραφή
    3. Πέμπτο παιδί ο τίτλος του βιβλίου της Λέσσιγκ.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου