"Η Αγάπη μιας Καλής Γυναίκας", Άλις Μανρόου/Alice Munro,"The Love of a Good Woman"

11 διηγήματα της Άλις Μανρόου σε ελληνική έκδοση.



Έντεκα δομικώς άρτια,ευρηματικά διηγήματα της σπουδαίας Καναδής Άλις Μανρόου* αποτελούν την ελληνική συλλογή "Η Αγάπη μιας Καλής Γυναίκας" που κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο το 2016 σε μετάφραση Τρισεύγενης Παπαϊωάννου,επιλεγμένα από την πλούσια θεματική δεξαμενή της συγγραφέως. Ορισμένα απ΄αυτά -μαζί και το ομότιτλο-,μπορούμε να τα θεωρήσουμε λόγω της έκτασής τους αριστοτεχνικές,μικρές νουβέλες.Μαζί τους με δένει μια προσωπική περιπέτεια κι επειδή τα μπλογκς είναι κι αυτά προσωπικά, στοιχείο που είναι κττμγ** η ομορφιά τους, σκέφτηκα να την μοιραστώ με τους εν βιβλίοις συνοδοιπόρους /επισκέπτες μου,τους τόσο υπομονετικούς και υποστηρικτικούς οφείλω να συμπληρώσω.

Το καλοκαίρι του 2016 λοιπόν απόλαυσα την φροντισμένη αυτή συλλογή κι ας μη το είχα τότε σκοπό να την διαβάσω.Γιατί δεν το είχα σκοπό ;Διότι είχα συνδέσει, βλακωδώς όπως αποδείχτηκε, την ταλαντούχα Μανρόου με τα Νόμπελ που δεν μου εμπνέουν εδώ και χρόνια εμπιστοσύνη κι όταν την βράβευσαν κι εκείνην είπα επιπόλαια: α,καλά,την διαβάζω αργότερα.Είχα ήδη στα αδιάβαστα-την φοβερή ντάνα που δεν κατεβαίνει ποτέ,ποτέ όμως η άτιμη-μια ακόμα δική της συλλογή,πρόσθεσα και του 2016 και τις ξέχασα.Όμως τρεις μήνες μετά την έκδοση της δεύτερης συλλογής,για τις ώρες που έπρεπε αναγκαστικά να περάσω στο νοσοκομείο σε αναμονές για ακτινογραφίες και τα σχετικά για το σπασμένο μου πόδι-Μάρτιο τώρα του 2017 μου φαίνεται τόσο μακρινή η περιπέτεια αυτή,τότε μου τσάκισε το ήδη πεσμένο λόγω της παρατεταμένης μου ανεργίας ηθικό-, τράβηξα από την ντάνα τυχαία,απλώς αντί ενός μυθιστορήματος,την "Αγάπη μιας Καλής Γυναίκας",επειδή θεώρησα πιο πρακτική ιδέα την ανάγνωση διηγημάτων,για να μειώσω την απώλεια αναγνωστικής απόλαυσης από τις συνεχείς διακοπές του διαβάσματος ενός μυθιστορήματος ας πούμε ,διότι το σπάσιμο του ποδιού μπορεί καλοκαιριάτικα να μου έριξε κι άλλο το ηθικό,όπως ήδη εξομολογήθηκα,αλλά όχι και την όρεξη για βιβλία,οπότε τι άλλο καλύτερο θα έκανα περιμένοντας την σειρά μου εκτός από το να διαβάζω;

Αποζημιώθηκα πλήρως για την ακούσια σπατάλη του χρόνου σε ένα αγχωτικό περιβάλλον, που δεν είναι και το καλύτερο για να διαβάσεις μα είναι φρονιμότερο,αν βρεθείς εκεί,να χώνεσαι σ΄ ένα βιβλίο παρά να περιμένεις κοιτάζοντας τους τοίχους ή την παρόμοια ανημπόρια των άλλων ασθενών -πολύς κόσμος με σπασμένα πόδια,χέρια και πλευρά φέτος ή ιδέα μου ήταν;- και τα χάλια των νοσοκομείων της χώρας για τα οποία έχεις φορολογηθεί άγρια επί δεκαετίες κι ακόμα πληρώνεις μα εξαιτίας του κωλομνημόνιου και των κυβερνήσεων που πάμε και ψηφίζουμε σαν ζώα στο μαντρί, έχουν διαλυθεί και δεν φτάνει ούτε στο ελάχιστο το φιλότιμο των γιατρών -που δεν είναι κι όλοι δηλαδή φιλότιμοι,υπάρχουν και κάτι απίστευτα καθίκια-,για να σωθούν τα ύστατα προσχήματα ότι τάχα δεν είμαστε τριτοκοσμικοί.
Στα νοσοκομεία και στα σχολεία φαίνεται η διάλυση και η ξεφτίλα.Και στη Βουλή φαίνεται ,θα μου πείτε,αλλ΄αυτό ας το αφήσω γιατί είμαι τίγκα στην οργή κι ας ξαναγυρίσω στην με όλη την σημασία της λέξης κυρία Άλις Μανρόου.

Η ήρεμη και διεισδυτική Μανρόου με την λιτή, φιλοσοφημένη γραφή της διαθέτει μια ντόμπρα μεταφεμινιστική οπτική κι ας μη δηλώνει στις συνεντεύξεις της καραφεμινίστρια -την ρωτάνε συνεχώς αυτό το πράγμα κι εκείνη λέει τα δικά της με πολύ χιούμορ είναι η αλήθεια-, και η πλατιά ανθρωποκεντρική της προσέγγιση καταλήγει να υπερκαλύπτει σοφά την πιο στενή,την αμιγώς γυναικεία:η βαναυσότητα του κόσμου μας (και) απέναντι στις γυναίκες είναι μια μόνο πτυχή της γενικότερης βλακώδους και αναίτιας ανισότητάς του.

Γράφει,ας πούμε,στο μάλλον αυτοαναφορικό "Ζωές Κοριτσιών και Γυναικών" αφηγούμενη την ζωή των γυναικών -της μητέρας της,μιας φίλης τους,την δική της σαν έφηβη κτλ -,στο Τζούμπιλι του Καναδά την δεκαετία του' 50 και βάζει στο στόμα της μητέρας που είναι δασκάλα,τα εξής αληθινά, υπέροχα,απλά λόγια:
"θα υπάρξει,νομίζω,μια αλλαγή στη ζωή των κοριτσιών και των γυναικών. Ναι. Αλλά από μας εξαρτάται να την κάνουμε να έρθει.Το μόνο που είχαν μέχρι τώρα οι γυναίκες ήταν η σχέση τους με τους άντρες.Το μόνο που είχαμε.Στην πραγματικότητα ,δεν είχαμε δική μας ζωή παρά μόνο ως οικόσιτα ζώα.Θα σ΄έχει όταν το πάθος θα΄χει χάσει την πρώτη ορμή του,λίγο πιο κοντινή από τον σκύλο του,λίγο πιο ακριβή από το άλογό του.Ο Τένισον το΄γραψε αυτό.Είναι αλήθεια.Ήταν αλήθεια." 
Και το ίδιο μεστά,με αμεσότητα και ευθύτητα που συγκινεί και τον πιο σκληρόπετσο,γράφει για τις στρατιές των loosers,αντρών και γυναικών,που ζουν τις μικρούλες,συμπαθείς μα και τόσο ασήμαντες μπροστά στη μεγαλοσύνη του Σύμπαντος ζωές τους στο αρκετά πιο σκοτεινό "Κάτι που Σκόπευα να σου Πω",που σου αφήνει μια ξεραΐλα στο στόμα με την διάχυτη μελαγχολία του.

Η Μανρόου γράφει με ακρίβεια,διαύγεια και διεισδυτικότητα βουτώντας την πένα στην κοινωνική καθημερινότητα του Καναδά σε λίγο παλιότερους καιρούς -της νεότητάς της κυρίως,τώρα η Άλις είναι 86 ετών-,μετατρέποντάς την σε δεξαμενή από την οποία αντλεί υλικό (μύθο και διαχρονικές τελικά ιστορίες) και συναίσθημα που περνά στον αναγνώστη με εξαιρετικό και χαμηλών τόνων λόγο και τρόπο .
Από τους τίτλους των έντεκα ιστοριών και μόνο μου έγινε εξαρχής φανερό ότι οι κεντρικές ηρωίδες της Μανρόου είναι γυναίκες σε διάφορες και διαφορετικές εκδοχές(ηλικία,κατάσταση και τάξη) αλλά και ξεκάθαρο πως  αν ήθελα εύκολη φεμινιστική κατήχηση εφ΄όλης της ύλης θα περίμενα άδικα.Δεν διάβασα τα διηγήματα με την σειρά που είναι τυπωμένα αλλά ξεφυλλίζοντας το πολυσέλιδο βιβλίο (537 σελίδες)άρα όποιο μου έγνεφε εκείνη την στιγμή και δεν έχω τον παραμικρό ενδοιασμό να ομολογήσω πως ταυτίστηκα με τις ηρωίδες σε πολλά κι ας είναι αυτές Καναδές παλιότερων χρόνων κι εγώ Ελληνίδα του άθλιου τώρα.Η παγκοσμιοποίηση έχει κάνει καλά την δουλειά της και από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά οι δυτικοί/δυτικοποιημένοι άνθρωποι έχουμε πολλές κοινές πλευρές παρά τις επιμέρους κουλτούρες μας.Αν σκεφτώ κιόλας ότι εμάς εδώ στην ταλαίπωρη αποικία μας γυρνάνε πίσω ,στην μετεμφυλιακή ή στην πρώτη μεταπολιτευτική φτώχεια,αυτό εξηγείται μια χαρά.


Ζωές κοριτσιών και γυναικών

Κάτι που σκόπευα να σου πω

Πώς γνώρισα τον άντρα μου

Η αγάπη μιας καλής γυναίκας 

Τζακάρτα 

Τα παιδιά μένουν

Το όνειρο της μητέρας μου 

Η θέα από το Κασλ Ροκ

Δουλεύοντας για να ζήσεις 

Παραδουλεύτρα

Στο σπίτι 



*Άλις Μανρόου την ήξερα,Μανρόου ακούω και στα βίντεο,εδώ,να την προσφωνούν οι ομόγλωσσοί της. Μανρόου την λέει και η Καναδέζα φίλη Τζούντυ Μ.που είναι και μέλος στην Λέσχη μας του Κέδρου. To Μονρό δεν ξέρω πώς βγήκε στην καλή κατά τ΄άλλα ελληνική μετάφραση και πάντως δεν το υιοθετώ.
**κατά την ταπεινή μου γνώμη

Σχόλια

  1. Απολαμβάνω πάντα τις βιβλιοκριτικές σου! Πέρα από την διεισδυτικότητα της ανάγνωσής σου, και όλο το ''κλίμα'' που τις περιβάλλει! Τι κριμα να είμαστε τόσο μακριά, θα ήθελα πολύ να συμμετέχω στη λέσχη ανάγνωσης !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σ΄ευχαριστώ για τα καλά λόγια.Αλήθεια στην Θεσσαλονίκη τι γίνεται από λέσχες;

      Διαγραφή
  2. Θούλη Στάικου27/5/17 16:03

    Πολύ ωραία τα λες Βιβή! Κορυφαία, νομίζω, πεζογράφος. Γι' αυτό θυμώνω με τα άθλια εξώφυλλα που έχουν τα βιβλία της στα ελληνικά (αυτό που βλέπουμε παραπάνω είναι από τα λιγότερο κακά). Σαν να θέλει ο εκδοτικός οίκος να προσελκύσει (παραπλανώντας) και το γυναικείο αναγνωστικό κοινό των ροζ αναγνωσμάτων, αλλά έτσι μας κοροϊδεύει όλους. Κι αυτές οι αναγνώστριες θα απογοητευτούν από το περιεχόμενο, κι εγώ έκρυβα το εξώφυλλο μέσα στο τρένο, γιατί ντρεπόμουν να νομίζει ο κόσμος ότι διαβάζω τέτοια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευγενική μου Θούλη!Είναι πολύ κυνική η πραγματικότητα (και) του βιβλίου δυστυχώς.Και μεγάλη η κουβέντα γενικότερα περί κατανάλωσης τέχνης ή προϊόντων που υποδύονται ότι είναι τέχνη.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου