"Hotel Living",Ιωάννης Πάππος










Λοιπόν,καλέ μου εν βιβλίοις συνοδοιπόρε,οι σχολιασμοί για το πρώτο μυθιστόρημα του Ιωάννη Πάππου,το "Hotel Living", που στην Ελλάδα (1)κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2016 από τις εκδ. Λιβάνη, άρχισαν και στα εγχώρια σόσιαλ μίντια και πυκνώνουν όντας κυρίως θετικοί και δικαίως, διότι το "Hotel Living" είναι από κείνα τα ενδιαφέροντα βιβλία που τα συζητάς ακόμα κι αν δεν έχεις πειστεί για την αιτία που τα γέννησε (ανάγκη για πολιτική ή ερωτική έκφραση/έκρηξη ή και τα δυο). Ως εκ τούτου θα σου πω δίχως περικοκλάδες μερικές κι από τις δικές μου σκέψεις κι εσύ μάζεψέ τα όλα και κρίνε ο ίδιος αν σου κάνει σαν διάβασμα στην θολούρα που ζούμε.

Το "Hotel Living" (αυτό της δικής ανάγνωσης)δεν θα μπει στα ράφια της μνήμης σαν ένα δυνατό, αυθάδικο,πρωτάρικο μυθιστόρημα,όπως άλλα που έχω διαβάσει,κι ας είναι τύποις τέτοιο και το αν είναι ή όχι γκέι,post-gay ή δεν ξέρω τι άλλο γκέι (post gay το χαρακτηρίζει κι ο Πάππος πάντως) που είναι το πρώτο σημείο του στο οποίο είδα ότι στέκονται αμέσως πολλοί κι ας λένε το αντίθετο (2), εμένα δεν με απασχόλησε ·το ότι ο κεντρικός ήρωας στο συγκεκριμένο βιβλίο είναι γκέι κι όχι ένας ακόμα κιτς γιάπης/σεξιστής/γαμίκος/ Έλληνας γυναικάς, απ΄τα μιλιούνια των ηλίθιων του είδους που τρώμε στην μάπα στην αληθινή ζωή και στην λογοτεχνία από καταβολής της και μέχρις αηδίας,είναι ευρηματικό δομικό στοιχείο ενός χαρακτήρα που χτίζει ο συγγραφέας υπερβαίνοντας το φύλο,άρα εστιάζοντας στον άνθρωπο. Είναι αυτό που δίνει,στις συγκυρίες στις οποίες τοποθετεί την πλοκή,την πολιτική αντίληψη που φωλιάζει εντός του(και βρίσκω δευτερεύον το πόσο βολική για τον καθένα μας είναι βάσει και του πού τοποθετούμαστε ιδεολογικά )κι αυτό που μπολιάζει την ερωτική ιστορία που τελικά ίσως σε κερδίζει περισσότερο.

Δεν με απασχόλησε επίσης,ούτε με νοιάζει αν είναι ή όχι ένα βιβλίο που υπόσχεται πολλά,λίγα ή τίποτα κι αν ο συγγραφέας του μπορεί ή δεν μπορεί να γίνει ο νέος(3)Φιτζέραλντ και εννοείται ότι δεν το είδα σαν επιβεβαίωση της εθνικής κοτσάνας έξω ο Έλληνας μεγαλουργεί κτλ (sic),σαν να του ήρθε στα καλά του καθουμένου να γράψει ένα μυθιστόρημα και τσακ το έγραψε με επιφοίτηση επειδή έξω ο αέρας είναι καλύτερος.Ταλέντο (δείχνει να)έχει ο Ιωάννης Πάππος και ήρθε η στιγμή του στον χρόνο να απασχολήσει (αφού μπορεί) την ελληνική εκδοτική σκηνή την ώρα που αυτή προσθέτει μάλλον επιφανειακά (και με ιδιοτέλεια θα ισχυριστώ)την κρίση στον θεματικό της αποτα- μιευτήρα και εκείνος το πετυχαίνει με το θέμα του που σαν καταγεγραμμένη οικονομική κατρακύλα (4) στις ΗΠΑ που επηρέασε κι ακόμα επηρεάζει όλον τον πλανήτη έχει προηγηθεί - δεκαετία του '00 -,με το ρεαλιστικό και επί τούτου,έτσι νομίζω, ωμό ύφος του και την απλή κατ΄ αρχάς αφηγηματική τεχνική του που όμως ούτε αυτή με απασχολεί ποια ακριβώς είναι κι αν είναι όντως απλή ή έτσι φαίνεται (μάλιστα λάκισα τρέχοντας από μια αξιολύπητη παραφιλολογική κουβέντα που πήγαν να με χώσουν, κι αρχικά τσίμπησα σαν χάνος, στο cafe μκδ,πού αλλού).

Τον σκοπό του,να συζητηθεί το βιβλίο του,ο Πάππος τον πέτυχε.Αν γράψει κι άλλο (μακάρι),τότε εδώ,ελπίζω,θα΄μαστε και θα πιάσουμε και τα φιλολογικά.Τώρα ας απολαύσουμε την καταιγιστική πρωτοπρόσωπη εξιστόρηση μιας ζωής που τρέχει και τα παίρνει όλα σβάρνα,ένα κράμα επινόησης και πραγματικότητας που γίνεται σφιχτοπλεγμένη ιστορία που μπορούν να την διαβάσουν και να την νιώσουν,αυτό κυρίως,οι πάντες,θετικά ή αρνητικά κρίνοντάς την.

Κάπου σ΄αυτό το σημείο πρέπει να πω και περί τίνος πρόκειται και μια και δεν συμπαθώ να κάνω περιλήψεις επιστρατεύω περιγραφή από την Βιβλιονέτ ευγνωμονώντας την για την δουλειά που κάνει :

Ο Στάθης Ρακής αφήνει το χωριό του στο Τρικέρι σπρωγμένος από την περιέργεια και την τύχη, για να βρεθεί στην Καλιφόρνια την εποχή της φούσκας των dot-coms. Επιστρέφει στην Ευρώπη για ΜΒΑ και στη συνέχεια πιάνει δουλειά σε γαλαζοαίματη εταιρεία συμβούλων επιχειρήσεων γεμάτη golden boys, που τον οδηγεί από πελάτη σε πελάτη και από πόλη σε πόλη.Ερωτευμένος με κάποιον που είναι το άκρως αντίθετό του (οικολογία, κομουνισμός, ανταρσία...),περνάει το λίγο χρόνο που δεν είναι φυλακισμένος στο γραφείο δικαιολογώντας τις επιλογές του, λεηλατώντας το μίνι μπαρ, παλεύοντας με την αϋπνία και παραγγέλνοντας ρουμ σέρβις (φαγητό, αλλά και άλλα...)σε σουίτες στη Νέα Υόρκη, στο Λος Άντζελες,στο Παρίσι και στο Λονδίνο.Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, και καθώς η οικονομία καλπάζει ξέφρενα προς την επόμενη φούσκα,ο Στάθης συμπαρασύρεται προς τα πάνω και γίνεται μάρτυρας της παρακμής και των χρηματιστηριακών οργίων που θα οδηγήσουν στην κρίση του 2008,μπλεγμένος σε ένα σκάνδαλο που έχει στηθεί γύρω του.

Σε ένα χώρο διαπλεκόμενων -από συγχωνεύσεις και εξαγορές μέχρι πολεμικούς ανταπο- κριτές και σταρ του Χόλιγουντ-, παραμένει ο αιχμάλωτος αουτσάιντερ: υπερβολικά Έλληνας για να μείνει, υπερβολικά κυνικός για να φύγει.
Μοναδικά ξενοδοχεία, κοστούμια ραμμένα κατά παραγγελία, insider trading,γροθιές, ουσίες και γρήγορο σεξ, σε μια ιστορία αγάπης αλλά και κοινωνικής κριτικής, γραμμένη από κάποιον που έζησε τα ιλιγγιώδη χάι του επιχειρηματικού κόσμου στα '00s και επέζησε για να πει την ιστορία από μέσα.
Θρήνος,κωμωδία,κλαυσίγελος και σάτιρα,όλα μαζί,ένα θέατρο γκροτέσκο, λαϊκό και λεφτάδικο,με λαμπερά σκηνικά και πρωταγωνιστή έναν αντιστάρ γκέι νεαρό από κάποιο καραχωριό της Ελλάδας με μνήμες από σαράβαλα αγροτικά και γονείς ψαράδες,έναν ευφυή άνθρωπο που τα βγάζει πέρα στα δύσκολα των ξένων πανεπιστημίων όταν του κληρώνει το λαχείο της μετανάστευσης μα όταν μπαίνει στην αγορά εργασίας δεν κουμαντάρει την ευφυία του εκτός των άλλων και γιατί αφήνεται στην αγάπη του για άνθρωπο όχι απαραίτητα καλύτερό του μα τόσο εκτός του περιβάλλοντος που εκείνος έχει με κόπο τρυπώσει.Ο Ρακής γελοιοποιεί με την μη πειθήνια ζωή του το σύστημα που τον καλο- πληρώνει και δεν είναι τόσο ασφαλές και γενναιόδωρο όσο αυτοδιαφημίζεται .Του "επιστρέφει" την σαπίλα του βουτηγμένος ο ίδιος ως τον λαιμό σ΄αυτήν,σαπίλα ανάκατη με θλίψη, πώς αλλιώς να το πεις,όταν βγάζει ένα τσουβάλι λεφτά μα κατεβάζει την πρέζα με το κιλό.

Το "Hotel Living" τεχνικά είναι μια κατασκευή από φράσεις-γροθιές που στοχεύουν και χτυπάνε κατ΄ ευθείαν στο ψαχνό.Το λέω κατασκευή γιατί πιστεύω πως δεν γράφτηκε αυθόρμητα.Είχα την αίσθηση ότι τα δούλεψε μεθοδικά όλα αυτά ο Πάππος για να ιντριγκάρει όσο το δυνατόν πιο πολύ κόσμο,τα έντυσε συνειδητά με κειμενική ωμότητα,με μη λόγιο λεξιλόγιο και τα διάνθισε με επιμελώς αρετου- σάριστες σκηνές σεξ,πόρτα για μπει στο δια ταύτα ο αναγνώστης (μια εξ αυτών των σκηνών είναι εμετική,γιατί έτσι έπρεπε,εκτιμώ,να είναι κι αυτή την αντίδραση να προκαλεί στον αναγνώστη ώστε να αναγνωρίσει την σκληρότητα της εξουσίας και στις διαπροσωπικές σχέσεις και θυμήθηκα τον Ρόμπερτ Μούζιλ και τι περιγράφει,υπαινικτικά εκείνος,ότι συμβαίνει ,και κυρίως γιατί ,στο εκπλη- κτικό "Οι Αναστατώσεις του Οικότροφου Τέρλες" και πώς ο κοινωνικός φασισμός υφέρπει και εκδηλώνεται εκεί που νομίζεις ότι δεν θα εύρισκε χώρο).
Είναι βιβλίο ζωντανό φορμαρισμένο σαν εξομολογητικό παραλήρημα που έχει αδυναμίες και κάνει κοιλιά ,έτσι λέω,και με κούρασε με τα πιασιάρικά του σημεία(η φολκλορίστικη ελληνικότητα του Ρακή πχ) που τα ζυμώνει ακατάπαυστα.Από την άλλη σε μια χαοτική,με τρομερές ωσμώσεις αχταρ- μική κοινωνία που βασίζεται στα διάφορα φολκλόρ,στην κατανάλωση και στο εφήμερο δεν ζούμε; Ε,αυτό ακριβώς μοιάζει ή αν θέλετε ας δεχτούμε εμείς ότι είναι το θέμα του και πάντως με τις αγκυλώσεις μας(5) τις πολλές και ποικίλες παίζει κρυφτό και δεν έχει άδικο.Άρα είναι εκ των πραγμάτων και πιασιάρικο επειδή είναι αληθινό και μας αφορά,ό,τι κι αν (δηλώνουμε πως) είμαστε σεξουαλικά και πολιτικά.Αν ο Ιωάννης Πάππος γράψει και δεύτερο βιβλίο τότε θα έχουμε,νομίζω,πολλά να πούμε.

Το "Hotel Living" θα ήθελα να το αποκαλέσω αληθιστόρημα κι ας διάβασα σε συνεντεύξεις του συγγραφέα,ότι έχει επινοήσει αρκετά από όσα αφηγείται κι ότι ο ίδιος δεν είναι ο Στάθης Ρακής (Έλληνας μα σε καμία περίπτωση ελληνάρας) κεντρικός του ήρωας.Ένας ήρωας-αντιήρωας είναι ο Ρακής (ε,τώρα κι αυτό το Ρακής,ένα από τα βαρετά στερεότυπα (6)που έλεγα),μετανάστης γιάπης και golden boy, όμως και απείθαρχος τύπος που κάνει του κεφαλιού του κι ας είναι εξυπηρετητής εν γνώσει του(το λέει και ξαναλέει ο ίδιος και φέρεται, σε σύγκριση ας πούμε με τον εραστή του,σαν πολιτικός κόπανος, γιατί θέλει και πρέπει να βγάζει έναν σκασμό λεφτά), ενός συστήματος που τον πιέζει ασφυκτικά.Ο Ρακής είναι σκλάβος και μαζί ελεύθερος άνθρωπος που ζει/δεν ζει στο ίδιο σύστημα που ξερνάει ξεζουμισμένο και διαλυμένο κι αυτόν που πάει γυρεύοντας μπελάδες και τον υπάκουο γραβατάκια της μητρόπολης των ουρανοξυστών,τους χρησιμοποιεί σαν αναλώσιμα κι ας τους μπουκώνει λεφτά για να βγάζει αυτό ακόμα περισσότερα.

Να΄χεις λοιπόν υπόψη ότι απ΄την στιγμή που θ΄αρχίσεις το βιβλίο μπαίνεις σε αναγνωστικό ρινγκ και δεν θα΄σαι σε ασφαλή ακρούλα να παρακολουθείς άλλους να δέρνονται κι άλλους να καταριούνται ή να επευφημούν.Από την στιγμή που θα διαβάσεις στ΄αλήθεια, εννοώ και με τα μάτια της ψυχής, το βιβλίο με τα τρωτά και τα δυνατά του σημεία (τα δυνατά βαραίνουν περισσότερο στην πλάστιγγα) , δεν θα σε παίρνει να προσποιείσαι ότι εσύ είσαι εκτός συστήματος και καλά πορεύεσαι.Ψάξε το λίγο. Πήξαμε στους άρτους και τα θεάματα,τα παχιά λόγια,τον εθισμό στο άδικο και στο ατομικίστικο.Και στα εύκολα συγχωροχάρτια.
Αν απορείς γιατί καταλήξαμε σε αυτοπαρηγόριες τύπου μπόρα είναι και θα περάσει , ίσως να βρεις στις σελίδες του μια απάντηση.Η πολιτική αλήθεια χωμένη στις λέξεις και στις πράξεις του Στάθη, που δεν δίνει μια για την πολιτική παρόλο που έχει πλήρη συναίσθηση της δουλειάς που κάνει, θα σε βρει ακόμα κι αν καμωθείς ότι δεν την βλέπεις,θα σε πετάξει σαν τσουβάλι στα σκοινιά του ρινγκ.

Κλείνω βεβαιώνοντάς σε ότι δεν είναι βιβλίο δύσκολο ή πνιγμένο σε ακαταλαβίστικη φιλοσόφηση. Ο ήρωάς του θα σε συγκινήσει με την αστόλιστη αλήθεια του,τα πικρά δάκρυά του, την απόγνωση από την σχέση του με ευνοημένους ανθρώπους που έχουν πατρικές πλάτες και μιλάνε ή πράττουν εκ του ασφαλούς, την ανείπωτη -ερωτική και όχι μόνο- τρυφερότητα που ξεχειλίζει από τις σελίδες,την συγκινητική -ερωτική κι όχι μόνο ερωτική- αγάπη. Την βαθύτατη, πέρα και πάνω από όλα και σε όλα αναδυόμενη ανθρωπιά του.


(1)Σε μετάφραση Ιωάννη Πάππου και Χρήστου Καψάλη και μεταφραστική επιμέλεια Δέσποινας Γιανναρούδη.

(2)Εκείνος ζει στην Νέα Υόρκη που (μοιάζει να) είναι πιο μπροστά από την Αθήνα στην αποδοχή της ετερότητας.Εδώ οι γκέι επιτρέπουν να γίνονται καρικατούρες πχ στα πιο γελοία σήριαλ που μπορεί να φανταστεί άνθρωπος, λυπηρό μου φαίνεται.

(3)Γιατί να γίνει ο νέος οτιδήποτε και να μην είναι ,αν μπορέσει,ο εαυτός του,σκέφτηκα όπως κάθε φορά που ακούω κάτι ανάλογο, καθώς δεν συμμερίζομαι τις δηλώσεις τέτοιου τύπου ,όσο κι αν είναι καλοπροαίρετες.

(4)Μήπως κι ο Ντέηβ Εγκερς αυτό δεν κάνει δίνοντας το 2010 και με τον δικό του βέβαια τρόπο,το έξοχο "Ένα Ολόγραμμα για τον Βασιλιά";

(5)Τις σεξουαλικές προκαταλήψεις ειδικά του φασιστάκου περιπατητή του cafe μκδ να δεις πώς τις συνθλίβει,αυτού που υποδύεται τον υπεράνω,εκείνον που τάχα δεν νοιάζεται τι κάνει καθένας στο κρεβάτι του,μα παρακολουθεί τους πάντες και τα πάντα από άθλιες τηλεκλειδαρότρυπες.

(6)Ή μπορεί να είναι διακωμώδηση καταστάσεων αλλά και πάλι δεν μου φάνηκε πειστική.

υγ.το κείμενο δημοσιεύτηκε στον Amagi στις 12/10/2016 με την φροντίδα του Κ.Α.

Σχόλια