"Μαύρο Φυλαχτό",Βαγγέλης Μπέκας

Ωχ,φωτιές που μας ανάψατε κύριε Μπέκα στα πολιτικά μας τα μπατζάκια τα κουρελιασμένα ...

 Βιβλίο πάνω σε  Παλιό Υφαντό,Αιάντειο Σαλαμίνας,2017
(photo V.G.)

Περί ιστορικού μυθιστορήματος την σήμερον ημέραν.

Ένα ιστορικό μυθιστόρημα μπορεί να δημιουργήσει τις ίδιες μεγάλες προσδοκίες στον αναγνώστη του όπως και αν έχει γραφτεί,ανεξάρτητα δηλαδή από την τεχνική δόμησης που ο συγγραφέας επιλέγει από τις τρεις που ακολουθούνται συνήθως,εκείνη που έχει περισσότερη φαντασία,αυτή που μένει προσηλωμένη στο ιστορικό γεγονός ή την τρίτη που επιχειρεί ίσο μοίρασμα μύθου και γεγονότος.Σε κάθε περίπτωση τις περισσότερες φορές σημαντικό ρόλο παίζει η ποιότητα της έρευνας για το αφετηριακό ιστορικό γεγονός, τα αληθινά πρόσωπα και  αυτές καθαυτές οι  περίοδοι που τοποθετείται η δράση,που αυτές και μόνον είναι ικανές λόγω των συναισθηματικών φορτίων που άφησαν ως καλή ή κακή παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές να προκαλέσουν μεγάλες έριδες.Το ιστορικό μυθιστόρημα είναι είδος δύσκολο,αυτό πιστεύω,και από την φύση του -την κρίσιμη σχέση του με την Ιστορία-προσφέρεται ,δηλαδή εκείνοι το χρησιμοποιούν έτσι,σε ορισμένους όχι για να κάνουν λογοτεχνία αλλά ύφανση πολιτικών ψεμάτων που σαν βιβλία τάχα λογοτεχνίας θα μείνουν στην μνήμη και πολύς κόσμος που δεν  πάει παραπέρα (άντε ,δεν λέω που μπουκώνεται βιβλία δίχως καλά καλά να καταλαβαίνει τι και γιατί διαβάζει ,για να μην με πείτε στρίγγλα) άρα δεν ψάχνει πηγές, θα τα εκλάβει αυτά ως Ιστορία. Λάθος του ρηχού αναγνώστη μα και η τακτική του συγγραφέα απολύτως μεμπτή και μικρόψυχη και  δεν έχει να κάνει με την ελευθερία του λόγου που επικαλείται και το δικαίωμά του στην καλλιτεχνική έκφραση μα με την εξυπηρέτηση άλλων σκοπών.
Παρά τα εν δυνάμει κουσούρια του όμως το ιστορικό μυθιστόρημα -τι φταίει ως είδος στο κάτω κάτω-δικαίως αρέσει στο αναγνωστικό κοινό όλου του κόσμου και κατά καιρούς πέφτω κι εγώ με τα μούτρα και αναζητώ την ατμόσφαιρα στην οποία με έχουν καλομάθει τα παλιά κλασικά ιστορικά μυθιστορήματα ρισκάροντας τώρα τον χρόνο μου με την ανάγνωση νέων που πέφτουν στην αντίληψή μου ή μου τα προτείνουν άνθρωποι που εμπιστεύομαι την κρίση τους.
Γιατί  μιλάω για ρίσκο;Θα σας πω παρακάτω αλλά πρώτα επιτρέψτε μου να μοιραστώ μαζί σας την βεβαιότητά μου ότι κορυφαίο δείγμα του είδους από κάθε άποψη είναι η έξοχη "Πριγκηπέσσα Ιζαμπώ" του Άγγελου Τερζάκη. Συμφωνείτε;

Για την  "Πριγκηπέσσα Ιζαμπώ"

Την "Πριγκηπέσσα Ιζαμπώ" την ξαναδιάβασα τον χειμώνα του 2016  και με ενθουσίασε ο Τερζάκης τον οποίο έτσι κι αλλιώς συγκαταλέγω στους αγαπημένους μου συγγραφείς,εκείνους στους οποίους καταφεύγω σαν σε λιμάνι απάνεμο όταν με πιάνει απελπισία από την συγκαιρινή μας ελληνική λογοτεχνική ένδεια(ε,καλά,μην μου πείτε ότι δεν υπάρχει,το ελληνικό μυθιστόρημα πάσχει και από θέμα και από γραφή,προέκυψε κι αυτή η μάστιγα των επιμελητών που έχει κατεβάσει απίστευτα το γλωσσικό επίπεδο με αποτέλεσμα όχι μόνο να διαβάζουμε πάνω κάτω τις ίδιες ιστορίες που γράφονταν και πριν δεκαετίες μα επιπλέον αυτές να είναι στεγνωμένες ,στυμμένες κυριολεκτικά από την φασόν επιμέλεια του κάθε ανίδεου που έμαθε σχολική γραμματική και μ΄αυτήν ισοπεδώνει ό,τι πέσει στα χέρια του).Την Ιζαμπώ όμως την βρήκα  και πάλι υπέροχα γραμμένη και την προτείνω ανεπιφύλακτα και σ΄εκείνους που θέλουν να διαβάσουν μεγάλης κλάσης πεζογραφία,πέρα και πάνω από είδη,αλλά και σ΄αυτούς που θέλουν οι ίδιοι να γράψουν καλό ιστορικό μυθιστόρημα.Σπουδαίος δάσκαλος για τους δεύτερους είναι, νομίζω και ο Μίκα Βάλταρι, ας τον μελετήσουν οι γραφιάδες μας μπας και ξεκολλήσουμε από την εμπορική πολυλογία που με την μάλλον αβίαστα βαλμένη ετικέτα "ιστορικό μυθιστόρημα" βγαίνει στην ελληνική αγορά με την σέσουλα.
(Κι ο Ε.Λ. Ντοκτόροου είναι υποδειγματικός μάστορας και τον προτείνω κι αυτόν με σιγουριά ,είναι Αμερικανός βέβαια και καταπιάνεται με τα δικά τους αλλά προσεγγίζει τα θέματά του με τόσο οικουμενική κριτική ματιά που τελικά καταλαβαίνει και ο εκτός ΗΠΑ αναγνώστης πόσο ίδια (μπορεί να)είναι η ζωή των ανθρώπινων πλασμάτων σ΄όλη την γη παρά τις διαφορετικές γλώσσες, κουλτούρες κτλ). Όσο για το ρίσκο που έλεγα πιο πάνω εννοώ απλά ότι μπορεί να ξεκινήσω με τις καλύτερες διαθέσεις την ανάγνωση ενός ιστορικού μυθιστορήματος αλλά αργά ή γρήγορα αυτό να με απογοητεύσει γιατί είναι δομημένο με τυφλό πολιτικό μίσος.Μου έχει τύχει πολλές φορές και δεν το μπορώ πια αυτό.

Για ό,τι θέλω

Ας είναι καθένας ό,τι θέλει,δεξιός,αριστερός,πράσινος,πορτοκαλής και ό,τι τραβάει η ηθική του αρκεί να μην βαφτίζει βεβαιωμένη Ιστορία πράγματα που δεν έγιναν ποτέ ή δεν έγιναν έτσι όπως τα κόβει και τα ράβει κάποιος σ΄ένα μυθιστόρημα επειδή τον πληρώνουν γι αυτό ή είναι τόσο φανατικός στις πολιτικές του απόψεις οπότε λέει μονομερώς ό,τι του κατέβει.
Το ιστορικό μυθιστόρημα όμως για να είναι αξιόλογο και να μπορεί να σταθεί σαν καλή λογοτεχνία πρέπει πάνω απ΄ όλα να΄χει ανθρωπιά εντός του και εντιμότητα,να αντλεί από πηγές διασταυρωμένες και (το λέω απόλυτα αυτό)να μην γίνεται όπλο μίσους γιατί αλλιώς είναι φτηνιάρικη μπαρούφα ή χυδαιότητα ειδικά όταν καταπιάνεται με τα πιο οδυνηρά κομμάτια της Ιστορίας ενός τόπου,σαν τον ελληνικό Εμφύλιο ας πούμε.
Μου προκαλεί θλίψη το μίσος και το ψέμα με το οποίο ποτίζεται πάλι η σχετική βιβλιογραφία,όλα τα΄χαμε αυτή την στιγμή σαν χώρα,δεν μας φτάνουν τα πειράματα του καπιταλισμού στην καμπούρα μας, η νέα αντικομμουνιστική υστερία της (τσίπικης σε όλα της) εγχώριας Δεξιάς μας μάρανε τώρα!Και το ότι βάλθηκε μ΄αυτόν τον θλιβερό τρόπο να μας σώσει.Ξανά.Και δεν είμαι δικηγόρος της μπαζοκυβέρνησης του Τσίπρα αλλά και τόσο σανός περί σωτηρίας απ΄ αυτούς που οι πολιτικές οι δικές τους και κανενός άλλου επί δεκαετίες έστρωναν τον δρόμο για να γίνει κυβέρνηση -πάνω στο ζενίθ των μνημονίων- μέχρι και το τόσο τοις εκατό της τρία πουλάκια κάθονται ελληνικής κουλτούρας και διανόησης ,παρέα με τον Καμμένο, έλεος,συν ολίγην από πασόκ των χρονοντούλαπων,ε,αυτό δεν μασιέται.Πρέπει να΄ναι κανείς πολύ βολεμένος ή ηλίθιος (να το παίζει δηλαδή ηλίθιος γιατί έμαθε να έχει λαμβάνειν,ηλίθιος δεν είναι πραγματικά κανείς,άλλα είναι)για να διαλέγει στρατόπεδο και να τον καταπίνει τον σανό αμάσητα.
Γιατί,τι λένε και πάλι οι πατριδοσώστες της αντιπολίτευσης και ως πρόσφατα κυβέρνησης ;Στην ουσία τίποτα.Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου με άλλα ονόματα, το ίδιο κλισέ όλοι(και η κυβέρνηση),ότι τάχα νοιάζονται για το καλό του τόπου.Ένα καλό που σαν ήρθε ο αριστερός (εδώ γελάνε ή κλαίνε) Σύριζα -ήρθε,φύτρωσε σαν να μην υπήρχαν συγκεκριμένες αιτίες που έκανε όπως την έκανε αυτήν την κυβέρνηση -εξαφανίστηκε το ειδυλλιακό τοπίο που είχαν φτιάξει εκείνοι και μας έκοψαν οι ...κομμουνιστές οι τσιπραίοι την... ευημερία στην μέση (δεν ξέρω αν πρέπει να κλάψω ή να βάλω τα γέλια με όλα αυτά, ότι θέλουν να μας κάνουν φτωχό μαδουριστάν ενώ με τις πολιτικές τους που ήταν λουκουμάκι για το ΔΝΤ και τους υπόλοιπους ήμασταν σε άνθηση και σε μεγάλες δόξες, αλίμονο,ότι η κυβέρνησή τους είναι το ένα ή το άλλο,για παράδειγμα ταυτοχρόνως ακροεθνικιστική και αντιπατριωτική και λοιπά κωμικοτραγικά πλην πονηρότατα και παρμένα δίχως ντροπή ή λες κι αυτοί ήταν άμεμπτοι,από την σκουπιδοσακούλα της θεωρίας της εξίσωσης των πάντων που την εφοδιάζει με υλικό κυρίως η αρχιμαγδαληνή η Γερμανία μα δεν κακοπέφτει και σε πολλούς άλλους και που στην Ελλάδα τα εξ αυτής συνθήματα μίσους τα εκσφενδονίζουν, όχι με το αζημίωτο, οι καναλάνθρωποί τους προς όλες τις κατευθύνσεις μα εκείνο που βγάζει μάτι και μένα με φοβίζει σαν Ελληνίδα και λέω ότι είμαστε ετοιμόρροποι και πιο ευάλωτοι σαν λαός από ποτέ,είναι ό,τι η δεξιά αντιπολίτευση,όχι ότι οι άλλοι πάνε πίσω, είναι εκτός από λανθασμένη και επικίνδυνα διχαστική,είναι τύπου όλα χύμα στον πάγκο του χασάπη, ο,τιδήποτε αρκεί να ξαναπεράσει η στρόφιγγα της κάνουλας στα χέρια τους ).

Ελλάδα μου...

Ελλάδα μου κατακαημένη,δεν σε/μας βλέπω καλά,φοβεροί,αλάνθαστοι κι αγνοί και τίμιοι σωτήρες σφάζονται στην ποδιά σου για τα κρυφά σου τα κάλλη μα εσύ άσωστη μένεις...Τι κακό,τι κατάρα είναι αυτή να μην μονοιάζει ποτέ αυτός ο τόπος και να γίνονται βορά του εχθρού οι ήρωές του!Τι θα κάνει μετά ο λαουτζίκος;Θα σκύψει το κεφάλι.Θα βγει από την υποταγή του αν και όταν του προκύψουν απελπισμένα Μεσολόγγια για να μονοιάσει!Και πάλι  δηλαδή να μονοιάσει πρόσκαιρα, ίσα ίσα για να γράψει ξανά συγκλονιστική Ιστορία που δύσκολα θα λερώσουν με ψευτιές(την σημασία της Εξόδου εν προκειμένω,που δεν μπορεί να την αλλάξει κανείς γραφιάς με το καλά ή κακά πληρωμένο πολιτικό του μίσος)και σύντομα θα ξαναρχίσει την φαγωμάρα. Και ξανά. Μόνο που εδώ και τώρα,στον ίδιο τόπο μα στα 2017,φοβάμαι ότι στερέψαμε εντελώς από ήρωες και μας έχει δηλητηριάσει ανεπανόρθωτα η διχόνοια που οι ισχυροί και οι υπηρέτες τους σπέρνουν σ΄έναν ανεπίδεκτο,ως φαίνεται,μάθησης από τα παθήματά του λαό που καταδέχεται να μαζεύει αποφάγια από το γλεντοκόπι της εναλλασσόμενης μάσας,ενώ ξέρει τι δίχως μπέσα κουμάσια ήταν και είναι όλοι αυτοί που (τον πάνε με χίλια κόλπα και)ψηφίζει.

Για το "Μαύρο Φυλαχτό"(καιρός ήταν) 

Σ΄αυτό το σημείο οφείλω να ζητήσω κατανόηση από τον Βαγγέλη Μπέκα και συγγνώμη για το πολιτικολόγικο σεντόνι.Ο άξιος Ηπειρώτης συγγραφέας πολλές ελπίδες μου είχε δώσει και με τις προηγούμενες δουλειές του,ειδικά το "Φετίχ", για το μέλλον της ελληνικής λογοτεχνίας ,ένα μέλλον που περνάει σιγά σιγά και όχι δίχως προβλήματα σε μια γενιά νεότερων δημιουργών, και το ωραίο μυθιστόρημά του "Μαύρο Φυλαχτό",ήταν η αιτία-πολύ ζουμερή αιτία ομολογουμένως-να σκεφτώ όλα τα παραπάνω και να βγω εκτός θέματος (άμα μπλέκει με την πολιτική ο άνθρωπος που δεν ανήκει σε κομματικές φατρίες και είναι πρώτα και από επιλογή του Έλληνας και κορώνα στο κεφάλι του έχει την γλώσσα και μετά όλα τα άλλα,αυτά παθαίνει)και πάντως να αγχωθώ με τα διαιωνιζόμενα μίση και χάλια μας.

Βιβλία πάνω σε Παλιό Υφαντό
photo V.G.

Βλέπετε, ο Μπέκας τοποθετεί ημερολογιακά την αφήγησή του στα χρόνια που το Σούλι πέφτει στα χέρια του Αλή πασά κι όμως οι πανίσχυροι πολεμιστές και που έχουν βιος μπόλικο, οι Μποτσαραίοι κι η φάρα τους κι οι φάρες που την ακολουθούν τρώγονται (στην εποχή που αρχηγός γίνεται ο σπουδαίος Φώτος Τζαβέλας) σαν τα κακά σκυλιά με τους επίσης πανίσχυρους κι έχοντες βιος μπόλικο Τζαβελαίους ή πείτε το  ανάποδα για να μην εκληφθεί σαν να παίρνω θέση εγώ, όταν ο συγγραφέας -και είναι προς τιμήν του- λέει και ξαναλέει στο εισαγωγικό του σημείωμα ότι διάβασε μεν και μελέτησε την Ιστορία του τόπου του και από αντίθετες πηγές και πηγές που συμπίπτουν μα το δικό του κείμενο είναι μυθιστόρημα κι όχι Ιστορία.
Η ουσία είναι, κι αυτό καταλαβαίνει με θλίψη του από την πρώτη στιγμή ο αναγνώστης, ότι τρώγονται δίχως σταματημό εκείνοι που μέχρι πριν λίγο ήταν συμπολεμιστές κι έδιναν το αίμα τους και το αίμα των παιδιών τους κατά του δυνάστη και κοινού εκμεταλλευτή που τώρα τους ταχταρίζει και με μυστικοσυμβούλους και με προδότες και με κρυφές επαφές με τους δολερούς Φράγκους που πουλάνε κάλπικο επαναστατιλίκι ευρισκόμενοι  απέναντι, στην Κέρκυρα, που υποτίθεται την ελευθερώνουν από τους Βενετούς με τους οποίους βέβαια οι ντόπιοι ,αστοί και νεόπλουτοι και ο λαός έχουν μια χαρά εμπορικές δοσοληψίες που αποφέρουν ουκ ολίγα μπικικίνια στους δυο πρώτους και ένα κομμάτι ψωμί στον τελευταίο που δεν είναι πάντα ξεροκόμματο .Άλλοι καραγκιόζηδες βέβαια κι αυτοί στην Κέρκυρα(στους Κορφούς,έτσι το έλεγαν το νησί),μορφωμένοι και αμόρφωτοι δημοκράτες στα λόγια μα φραγκόφιλοι στις τσέπες.Όχι όλοι αλλά τι τα θες,δεν αρκούν οι μειοψηφίες.
Με παχιά λόγια ο Αλή πασάς και με σχέδια δίβουλα και μοχθηρά στα οποία μπάζει ως και την Πύλη τους παίζει στα βρωμερά του δάχτυλα πότε τον ένα πότε τον άλλο.Κι ενώ το ξέρουν κι οι Τζαβελαίοι κι ο γερο Μπότσαρης ότι ο σατανικός πασάς τους δουλεύει ψιλό γαζί και το μόνο που θέλει είναι να τους κάνει μια χαψιά, αυτοί το βιολί τους,εκεί,να σπαταλάνε δυνάμεις στην μεταξύ τους κόντρα.

Ο Βαγγέλης Μπέκας έχει πλάσει πολύ ευρηματικά ομολογουμένως τον κεντρικό του ήρωα σαν έναν χαρακτήρα που κουβαλάει τίτλο τιμής αλλά και ασήκωτο σακί ηθικού και πραγματικού βάρους το ότι είναι Σουλιώτης.Τον ονομάζει Μάρκο και είναι ένα έξυπνο και καλόγνωμο παλικαράκι στα 20 που το έχουν ήδη στείλει στα Γιάννενα να μάθει γράμματα.Δεν είναι ο τυπικός Σουλιώτης που ΄χει στο μυαλό του τον πόλεμο και πόσους εχθρούς θα σκοτώσει κι αυτό αμέσως βάζει την αφήγηση σε άλλο επίπεδο,την προστατεύει από πιασιάρικες κοινοτυπίες που θα μπορούσαν να ξεφυτρώσουν σαν ζιζάνια,την φωτίζει, της δίνει την δυνατότητα να επεκτείνεται στα πολλά που τριβελίζουν το μυαλό του νεαρού άντρα χωρίς να ζορίζεται από τα βαρίδια της προσωπικότητας που θα (έπρεπε να ) είχε αν ήταν χτισμένος σαν ένας σκληρόπετσος πολεμιστής και τίποτ΄άλλο.Το ότι ξέρει πέντε γράμματα και έχει βγει έξω από τα στενά όρια της Σουλιώτικης γης τον έχει,φυσικά,επηρεάσει ακόμα περισσότερο. Δεν διστάζει,καθώς αυτός είναι κι ο αφηγητής,να παραδεχτεί -σαν να εξομολογείται πρόσωπο με πρόσωπο με τον ,συγκινημένο απ΄όλα αυτά,αναγνώστη-, το κόχλασμα του μυαλού του για χίλια δυο, το θάμπωμα από τα πρωτόγνωρα γι αυτόν που βλέπει να γίνονται μπροστά του,την δυσκολία του να βάλει φραγμούς στους πειρασμούς που έχει μάθει ότι δεν τιμούν έναν Σουλιώτη γιατί καταλαβαίνει ότι παίρνει στραβά μονοπάτια.Δεν διστάζει να ομολογήσει την δειλία του τελικά(σε σύγκριση πάντα με την τρελή ,δίχως μέτρο και λογική γενναιότητα των άλλων Σουλιωτών),το ότι το αίμα τού προκαλεί τέτοια ταραχή που γι αυτό παίρνει μέρος στις μάχες μα προτιμά να συμμετέχει από τα μετόπισθεν,σαν καλός σκοπευτής που όντως είναι.

Εδώ θέλω να πω -και να ρωτήσω και την δική σας γνώμη επ΄αυτού-ότι η αφήγηση σε α΄πρόσωπο για τέτοιας εποχής γεγονότα μου φάνηκε δίκοπο μαχαίρι και γλωσσικά και στα άλλα υλικά της δόμησης της πλοκής γιατί δεν αρκούν, νομίζω,οι παλιές λέξεις,για παράδειγμα,που δίνουν ίσως επιφανειακά την ατμόσφαιρα αν και πρέπει να πω ότι αυτό δεν το είδα στο "Μαύρο Φυλαχτό".Στην αρχή λοιπόν δεν ήμουν σίγουρη ότι έκανε καλά ο Μπέκας να έχει σαν αφηγητή * και κεντρικό πρόσωπο τον ίδιο χαρακτήρα,φοβήθηκα ότι κάπου θα του ξεφύγει ο χρόνος και θα διηγείται τα παλιά ένας Μάρκος από το σήμερα και με τρέχουσα γλώσσα.Ευτυχώς διαψεύστηκα και αμαρτία εξομολογουμένη δεν είναι αμαρτία,έτσι δεν λένε;Διότι στην συνέχεια κι όσο πύκνωνε με ωραίο μέτρο και δίχως να γίνεται ψευτοεπική η εξιστόρηση του Μάρκου και εξελισσόταν σε λεπτοκεντημένη σύνθεση σκέψεων και γεγονότων,διλημμάτων και παθών κτλ βεβαιώθηκα ότι καλώς,και μάλιστα με αρμονικά μοιρασμένες τις επιμέρους ιστορίες και των άλλων προσώπων,αφηγείται ο πρωταγωνιστής.

Ας σταθούμε επομένως λιγάκι παραπάνω στον αφηγητή μας,του αξίζει. Ο Μάρκος ανήκει σε μια απλή και φτωχή οικογένεια που δεν ακολουθεί τις ισχυρές φάρες αν και έχει γίνει βλάμης του Φώτου Τζαβέλα με τον οποίο ήταν φίλοι αχώριστοι από παιδιά.Ο νεαρός Σουλιώτης εκτελεί με ζήλο και επιμονή και συχνά και με αυτοθυσία τις εντολές που παίρνει από το Κριτήριο-το συμβούλιο των αρχηγών των χωριών του Σουλίου δηλαδή-και όταν τον στέλνουν στην Κέρκυρα για κατασκοπεία πηγαίνει δίχως τσιριμόνιες κι εκεί βλέπει πράγματα και θαύματα σ΄έναν άλλο κόσμο, εντελώς διαφορετικό από εκείνον στα Γιάννενα κι εκείνον του Σουλίου,όχι απαραίτητα καλύτερο ή χειρότερο σε κάποιους τομείς,μα οπωσδήποτε ξένο και επίσης διπλοπρόσωπο:απ΄έξω δαντέλες και αρώματα, γοητευτικές, ελευθεριάζουσες συμπεριφορές και αλλιώτικες,θεωρούμενες και που είναι σε πολλές περιπτώσεις πράγματι, προοδευτικές ιδέες κι από μέσα ασχήμια και σαπίλα και υποταγή στο χρήμα, που κινεί σχεδόν τα πάντα και που στο κυνήγι του θυσιάζονται και ηθικές και πατρίδες και ιδέες.
Στο Σούλι για παράδειγμα- μα δίχως να εμβαθύνουμε στην απανθρωπιά και τον μισογυνισμό του όλου πράγματος με την τωρινή μας αντίληψη που και πάλι δεν είναι η κυρίαρχη παγκοσμίως μα και γιατί δεν είναι της παρούσης να καταπιαστούμε με ένα τόσο μεγάλο πρόβλημα-, οι μοιχαλίδες τιμωρούνται με άγριο τρόπο,στους Κορφούς όμως οι ανύπαντρες μέλλουσες μανάδες (οι γυναίκες της αστικής τάξης τουλάχιστον ) αγοράζουν έναν γαμπρό κι έληξε το θέμα.Ο Μάρκος έχει την πικρή ευκαιρία να τον δει αυτόν τον φαλλοκρατικό και ταξικό κυνισμό σε εκδοχές που πλήττουν δυο κοντινά και αγαπημένα γυναικεία πρόσωπα και δεν κάνει τίποτα για καμιά,σιωπά στην επιβολή του άθλιου νόμου και κώδικα και στους δυο κόσμους ενώ καταλαβαίνει πόσο άδικος και παράλογος είναι και ψέγει τον εαυτό του για την στάση του.
Στους Κορφούς έρχεται σε επαφή με τις περιλάλητες ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης που φέρνουν ενθουσιασμό στο νησί και ξεσηκώνουν τον κόσμο και γίνεται φίλος με τον Χριστόφορο Περραιβό και με δυο μορφωμένα αδέλφια,τον Νικηφόρο και τη Ελένη,τα παιδιά του πλούσιου Κερκυραίου που τον φιλοξενεί.Με τον ρομαντικό γιο της οικογένειας γρήγορα μοιράζεται τον ενθουσιασμό για τις καλύτερες μέρες μιας ελεύθερης πατρίδας που θα έρθει με την βοήθεια των Γάλλων, υποτίθεται, και με την όμορφη και εγγράμματη κόρη βιώνει έναν δίχως μέλλον έρωτα που θα τον πληγώσει πολύ. Παράλληλα βασανίζεται από την θλίψη και την άγνοια για τις συνθήκες και τις αιτίες της δολοφονίας της λατρεμένης του αδερφής Δέσπως στο Σούλι.

Ποιος είχε και τι λόγους να σκοτώσει την πιο όμορφη του Σουλίου που έχει αρραβωνιαστεί έναν από τους πιο γενναίους πολεμιστές από πλούσια και ισχυρή φάρα;Το Κριτήριο δεν μοιάζει να βιάζεται και πολύ να βρει τον φονιά παρόλο που ο φόνος γυναίκας θεωρείται βαρύ χρέος και πρέπει να αποδοθεί σκληρή τιμωρία:τέσσερις άντρες από τη φάρα του φονιά για να έρθει το αίμα στα ίσα
Γιατί όμως κωλυσιεργεί το Κριτήριο;Για να αποφευχθεί η βεντέτα;Ποιοι ξέρουν,αν ξέρουν κάτι παραπάνω και γιατί δεν μιλούν; Ποιος σηκώνει στο σημείο του φονικού πέτρες, έθιμο που σημαίνει κήρυξη της βεντέτας και με στόχο ποιον ακριβώς;Ενώ με χίλιους τρόπους ζυγώνει ο Πασάς το μέχρι τότε απρόσιτο Σούλι κι ενώ ο γερο-Μπότσαρης πεισματικά παραμένει στο Παλιοχώρι κι όχι στο τετραχώρι της συμπολιτείας,τι (μπορεί να) συμβαίνει;Τι ρόλο παίζει ο ασκητικός καλόγερος ο Σαμουήλ και ποιοι είναι οι δικοί του δαίμονες/εμμονές που πρέπει να παλεύει διαρκώς μαζί τους;Πώς καταλήγει να γίνει ένα αγρίμι ζωσμένο με όπλα η μικρότερη αδερφή του Μάρκου,τι του κρύβουν ή τι περισσότερο ξέρουν ή ψυχανεμίζονται ο πατέρας, η μάνα κι ο παππούς του όσο αυτός είναι στους Κορφούς και γιατί δεν του λένε;

Αυτή η πολύ καλά μελετημένη και σε σωστές δόσεις απλωμένη πινελιά μυστηρίου για το φονικό και τις κρυφές πτυχές των χαρακτήρων των αληθινών προσώπων (του Περραιβού,των Τζαβελαίων,του γέρο-Μπότσαρη κά)λειτουργεί σαν δυνατή κόλλα που ενοποιεί ομαλά το μυθιστόρημα κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον  και,το κυριότερο, χωρίς να σαμποτάρει το υπόλοιπο αφήγημα στο ιστορικό μέρος.Ο Μπέκας αποδεικνύεται δεινός μάστορας που σέβεται και χρησιμοποιεί με σύνεση το υλικό του όντας ταυτόχρονα λιτός από άποψη αισθητικής και μαζί γαλαντόμος στην κάθε περιγραφή ξεχωριστά που ορθώς την κρατά σε χαμηλούς τόνους γιατί έτσι την κάνει άμεση και πειστική, με ποικιλία ετερογενών περιγραφομένων που βέβαια δεν είναι παρά το χαρμάνι της ίδιας μας της ζωής αν το καλοσκεφτείς διαχρονικά όλων των ανθρώπινων πλασμάτων -προδοσίες, φονικά, πόλεμοι, έρωτας,αγάπη,γέννηση,ζωή και θάνατος δηλαδή-που την παράθεσή τους απολαμβάνει ο αναγνώστης μέσα από σμιλεμένο κείμενο στοχαστικό,ουμανιστικό και όμορφο που άλλοτε το συγκρατεί διακριτικά η καλώς εννοούμενη οικονομία του λόγου σε τεχνικό επίπεδο κι άλλοτε το απογειώνει η εμφανής αισθαντικότητα της γραφής.
Χίλια μπράβο **στον Βαγγέλη Μπέκα.



*στην σελίδα 20 γράφει "απ΄τη μια είχε τα δίκια του ο μουργο-Γιώργης που φέρνει σε στριμμένο άντερο,μα σαν..."και αναρωτήθηκα αν αυτό το φέρνει σε στριμμένο άντερο είναι ταιριαστό με το 1797,αν λεγόταν και τότε η φράση αυτή η ιδιωματική που λέμε σήμερα(γιατί όχι βέβαια,αλλά στην αρχή ήμουν πιο επιφυλακτική)

** παρόλο που με έβαλε να ανατρέχω στα του 1821 για τα οποία έχω μαύρα μεσάνυχτα και έτσι φτιάχτηκε, άθελά μου σχεδόν, κι άλλη ντάνα με αδιάβαστα,αμιγώς ιστορικά αυτά,ούτε δέκα ζωές δεν μου φτάνουν 

υγ.ρίξτε μια ματιά στα παρακάτω,έχουν ενδιαφέρον

Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ
http://www.academia.edu/5273041/%CE%9F_%CF%87%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B1%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9D%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%86%CF%8C%CF%81%CE%BF%CF%85_%CE%A3%CE%B3%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%8D_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%A0%CF%81%CE%B9%CE%B3%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%AD%CF%83%CF%83%CE%B1_%CE%99%CE%B6%CE%B1%CE%BC%CF%80%CF%8E_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%86%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%BF%CF%85_%CE%A4%CE%B5%CF%81%CE%B6%CE%AC%CE%BA%CE%B7


Χριστόφορος Περραιβός
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%8C%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%82_%CE%A0%CE%B5%CF%81%CF%81%CE%B1%CE%B9%CE%B2%CF%8C%CF%82

Σχόλια