"Αγάπη μου,Θέλω να Γίνω Ψάρι", Μαρία Πετρίτση


Βιβλίο Πάνω σε Παλιό Ξύλο.Αιάντειο Σαλαμίνας,2017
(photo V.G.)

Όταν βλέπεις (την) διαφορά.

Μόνον πολύ καλά λόγια αξίζουν στην Μαρία Πετρίτση για την συλλογή διηγημάτων "Αγάπη μου, Θέλω να Γίνω Ψάρι" που περιέχονται στο καλαίσθητο μικρόσχημο ομότιτλο βιβλίο της το ωραία φροντισμένο από τις εκδόσεις Bibliotheque,επειδή με θάρρος και έμπνευση αποπειράται,συνειδητά θέλω να πιστεύω,εκείνην την δυσεύρετη και πολύτιμη λογοτεχνία,την αλλιώτικη και υποψιασμένη της οποίας η διαφορά και διαφορετικότητα από την πλειοψηφία των διηγημάτων και μυθιστορημάτων που πλασάρονται στην αγορά του βιβλίου και σαν καλλιτεχνικά έργα,τρομάρα τους,ενώ δεν είναι παρά μόνον προϊόντα διασκέδασης με ημερομηνία λήξης,σε κάνει να ελπίζεις ότι ως μορφή τέχνης και όχι εφήμερης διασκέδασης η Λογοτεχνία θα βγει αλώβητη από την εμπορευματοποίηση και όλη την κακοποίηση που δέχεται εξ αιτίας της  ημιμάθειας και της οίησης των κακών γραφιάδων και των ρηχών αναγνωστών της εποχής.

Τι θέλω να πω μιλώντας για διαφορετικότητα και υποψιασμένη λογοτεχνία;Ότι στους καιρούς του παγκόσμιου ανακατέματος των πάντων με ειπωμένα/γραμμένα,κινηματογραφημένα,ζωγραφισμένα και γενικώς καμωμένα,σχεδόν τα πάντα παντού κι από τους πάντες σ΄ένα απερίγραπτο αλαλούμ,σ΄ένα γκροτέσκο πάντρεμα ασχήμιας και ομορφιάς που μοιάζει πανίσχυρο, εκείνη η θαρρετή λογοτεχνία που έχει κάτι να αφήσει -όσο κι αν αυτό το κάτι το έχουμε (ξε)χάσει και δεν θα μπορούσαμε ομαλά και με σιγουριά να συμφωνήσουμε σ΄έναν καινούργιο ορισμό του-δεν είναι η καημενούλα στα ποιοτικότερά της ούτε την προτιμά ο πολύς κόσμος.Το αντίθετο συμβαίνει.Έχει γίνει κομμάτι από τον μαζικό πολιτισμικό σανό που σερβίρεται με την(τηλεοπτική πρωτίστως)σέσουλα,εξελίχθηκε σε καθημερινότητα στον χειραγωγούμενο κόσμο μας στην οποία εμείς τι κάνουμε εκπαιδευμένοι επιτυχώς; Παράγουμε και καταβροχθίζουμε προϊόντα με κοντινή ημερομηνία λήξης οπότε αδυνατούμε τις περισσότερες φορές να εντοπίσουμε και,κυρίως,να χαρούμε σε βάθος χρόνου τα διαφορετικά εκείνα,τα πραγματικά καλλιτεχνικά έργα που όμως να που γεννιούνται ακόμα και αν μη τι άλλο τους αξίζει να φτάσουν στο έστω λιγοστό κοινό που δεν έχει έντονη την έξη -όλοι την έχουμε δυστυχώς-να καταναλώνει , να μπουχτίζει τα τρέχοντα και να θέλει γρήγορα τα επόμενα.
Η Τέχνη στον περιλάλητο 21ο,να το πω αλλιώς,δείχνει να έχει (όχι τυχαία ή από λάθος φυσικά) ξεχάσει/απεμπολήσει ιδεολογικά και πρακτικά τον ουμανιστικό προσανατολισμό της κι αυτό δεν είναι ό,τι πιο ελπιδοφόρο γι αυτήν σε όλες της τις εκφάνσεις,ποτέ δεν ήταν.Η Λογοτεχνία εκτός από αισθητική απόλαυση -την οποία όχι μόνον δεν αρνούμαι αλλά αναζητώ στην ανάγνωση,αυτό για να μην παρεξηγηθώ- μπορεί και πρέπει να προσφέρει κι όλα εκείνα τα δονκιχοτικά και ωραία και μεγαλόπνοα που περιμέναμε και είχαμε πράγματι  πάρει γενιές και γενιές απ΄αυτήν: να αφυπνίζει συνειδήσεις, να υπηρετεί την Δημοκρατία, να υμνεί την Ελευθερία και να ανοίγει πνευματικούς ορίζοντες, ναι, μάλιστα,να κάνει όλα όσα (τα δασκαλίστικα στερεότυπα θα μου αντιτείνει κάποιος ) έκανε με κάμποση επιτυχία μέχρι τώρα. Αλλιώς τι να την κάνουμε...απλά να περνά ο καιρός μας, ε, εγώ δεν το μπορώ αυτό.

Η Μαρία Πετρίτση και μπράβο της, με ωραία ,αισθαντική γλώσσα και με κύριο ατού την πλούσια θεματική της βεντάλια σπάει χωρίς κομπασμούς την κυρίαρχη συνταγή της λογοτεχνίας σαν εμπορικό προϊόν και γίνεται εξαίρεση του κανόνα με τα διηγήματά της παρόλο που μερικά εμφανίζουν, κατά την γνώμη μου,αδυναμίες στους αρμούς τους, χάνουν δηλαδή ενάργεια από την αρχική ιδέα που κυοφορήθηκε πιστεύω καλά στο ευρηματικό της μυαλό μα μια βιασύνη στην αποτύπωσή της ή μια πιο φειδωλή απ΄όσο εγώ θα προτιμούσα προσέγγιση την υπονόμευσε σαν συντελεσμένη πια αφήγηση στο χαρτί.Ίσως και να φταίει που είναι άνισα,μα κι αυτό αν το καλοσκεφτώ θα το δικαιολογήσω,γιατί εκτός από υποκειμενικά ιδωμένο από τον καθένα μας το κάθε βιβλίο-και δη στην α ή β συγκυρία που μπορεί να βρισκόμαστε την στιγμή που το διαβάζουμε-, είναι απολύτως φυσικό ειδικά σε μια συλλογή διηγημάτων να υπάρχει ανισότητα,δηλαδή δεν γίνεται να΄ ναι όλα αριστουργήματα. Εδώ έτσι κι αλλιώς πρόκειται για καλά έως πολύ καλά διηγήματα που επειδή (μόνον) από τους ταλαντούχους (μπορούμε πια να) περιμένουμε φως,τα κρίνουμε τελικά πιο αυστηρά,ας μας το συγχωρήσουν.Ψιλά γράμματα,θα μου πείτε λοιπόν και δεν διαφωνώ αλλά σε ένα ωραίο κείμενο όταν βλέπουμε κάτι που μπορεί να διορθωθεί πρέπει,νομίζω,να το λέμε.
Το σημαντικότερο το έχει ήδη πετύχει η συγγραφέας,κι αυτό είναι ότι κάνει λογοτεχνία αξιώσεων. Αυτό με συγκινεί,μου αρκεί και την ευχαριστώ θερμά. 




ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΡΟΣΩΠΑ
Petro
Γιατρός πουτάνα
Η σιωπή των σωμάτων
Ο θάνατος του Τσε
Ένα γιαπωνέζικο παραμύθι
Τις νύχτες δυσκολεύομαι να κοιμηθώ
Μαριάνθη ντε Φλώρινα
Σηγνώμη που πέθανα εδό
Είσαι μία πόρτα που κλείνει

ΛΟΥΠΕΣ
Καινούρια άφιξη
Wondermarket
Η βόλτα
Η σιδερώστρα
Ένας φίλος
Το σκαθάρι
Η κρυστάλλινη σφαίρα
Η ζωή εν τάφω
Το μυρμήγκι

ΕΙΠΑΝ ΠΩΣ...
Το κορίτσι χαλούμι
Πού πετάνε τα εξαμβλώματα;
Εσταυρωμένος
Κάλλιο οι λύκοι να με φάν' παρά η κατουρλίλα
Είμαι κούκλα ζωντανή
Αγάπη μου, θέλω να γίνω ψάρι
Πυροσβεστικό σώμα
Χωρίς τρυφερότητα
Διακοπές στο Λουτράκι
Μόνικα
Μια απειροελάχιστη ταλάντωση σε μεγάλα ύψη
Μια άδικη ανοιξιάτικη ιστορία

Σχόλια