Ένα κείμενο στο facebook για τον Γιάννη Ρίτσο.






Νοέμβριο του 1990 έφυγε ο Γιάννης Ρίτσος,ο σπουδαίος αυτός ποιητής, ένας από τους μεγάλους ποιητές -και ο πιο ξεχωριστός θα πω και θα εξηγήσω γιατί, όσο μπορώ,πιο κάτω- που ο Μίκης Θεοδωράκης με τη μουσική του "άνοιξε" διάπλατα,δώρισε κυριολεκτικά στον κόσμο.Και ευτυχώς.

Τα σκληρά* χρόνια που πέρασαν σαν οικονομικός/ ιδεολογικός οδοστρωτήρας πάνω από το έργο του Ρίτσου -αν και όχι μόνο το δικό του-μέσα στο φοβερό κλίμα του καταναλωτισμού που άλωνε τα πάντα μεταπολιτευτικά ,άρα και τον χώρο της Τέχνης, δικαίωσαν σε κάθε περίπτωση την ποίηση του ενός και τη μουσική του άλλου.


Κάποιοι μετά τον θάνατό του βάλθηκαν να τον αποδομήσουν. Απέτυχαν,εκτιμώ,πλήρως.Αναμετρήθηκαν με εμπάθεια με τον Ρίτσο, εστίασαν στην εποχή του Τρακτέρ** (1934),έκλεισαν τα μάτια στο ύστερο έργο του που είναι καταπληκτικό και πιστεύω δεν έχει προσεγγιστεί με τις αναγνώσεις και τις αναλύσεις σε βάθος που του αξίζουν -είναι ένας συγκλονιστικός Ρίτσος,πώς είναι δυνατόν να μην το νιώθεις -και τελικά αποδείχτηκαν οι ίδιοι ανεπαρκείς στην κρίση τους.





Γιατί επιχείρησαν κάτι τέτοιο;Πικρή η απάντηση:επειδή ο Γιάννης Ρίτσος ήταν κομμουνιστής,ξεκάθαρα,κι όχι από την φιλολογική σπουδή τους σε ένα κάποιο έστω επιστημονικό επίπεδο,ούτε καν. Αυτήν ίσως την κατανοούσαμε (αν την διέθεταν),τη σπουδή την επιστημονική τους ας την πούμε,με επιείκεια, έτσι.Δεν ήταν αυτή το κίνητρό τους όμως και είναι κατάντια γενικότερα αυτό που γίνεται ολοένα και πιο συχνά: χλεύη,διαστρέβλωση και απόρριψη του λογοτέχνη επειδή δεν ταιριάζει πολιτικά μαζί του εκείνος που αποπειράται να τον κρίνει.




*σκληρά από την άποψη της μεγάλης απώλειας κριτηρίων και αισθητικής στη Τέχνη (μεγάλη και η σχετική κουβέντα,δεν γίνεται να την κάνουμε από΄δω )






υ.γ.Να πώς χάνουν την βαρύτητά τους οι λέξεις όταν χιλιάδες κείμενα της στιγμής που εύκολα φέρνει η συνειρμική αλυσίδα (διαβάζω κάτι σ΄ένα ποστ,όπως λέγεται,μου δημιουργείται συναίσθημα και σπεύδω και καλά κάνω να το εκφράσω)περνάνε με τέτοια ασταμάτητη ροή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης .Δυστυχώς αυτά που γράφουμε στα μκδ -και καλά κάνουμε γιατί είναι προσιτά για όλους εργαλεία επικοινωνίας και ελεύθερης έκφρασης αν θέλουμε-, πολλοί τα θεωρούν επιβεβαίωση του λογοτεχνικού και κριτικού τους ταλέντου και γι αυτό μετά βγαίνουν ανερυθρίαστα στο εκδοτικό παζάρι και εκεί λόγω της απληστίας και αλλοτρίωσης και πολλών εκδοτών,ειδικά κάτι νεόκοπων που παριστάνουν τους εναλλακτικούς,γίνεται του κάθε πικραμένου το κάγκελο.  

Σχόλια

  1. Μα ναι, είναι συγκλονιστικός ο Ρίτσος στο ύστερο έργο του. Όποιος επιμένει στη "Ντραγκάντα" και δεν θέλει να τον δει συνολικά, είναι τυφλός, μικρόνους, εμπαθής.
    Του ταιριάζει το ρηθέν: «Ανέγνως, αλλ' ουκ έγνως. Ει γαρ έγνως, ουκ αν κατέγνως».

    Ο Ελύτης δήλωσε για το Ρίτσο:
    "Θαυμάζω /εκτιμώ τόσο το έργο του ποιητή, όσο και τον άνθρωπο για τις ιδέες του."
    (Δεν θυμάμαι τα ακριβή λόγια, όμως το νόημά τους ήταν περίπου αυτό.)

    Ελύτης και Ρίτσος:
    http://www.avgi.gr/article/10812/7407125/elytes-kai-ritsos

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ενδιαφέρον άρθρο.Μου κάνει εντύπωση η τοποθέτησή του για τον Σεφέρη,δεν είναι υβριστική βέβαια,δεν είναι και μπράβο του με το ζόρι αποδομητική για να ωφεληθεί μια αντίπαλη πολιτική,έχει παραγίνει αυτό,σκέτη αηδία πια.Εμένα μ΄αρέσει ο Σεφέρης,έτσι απλά.
      Από ποίηση δεν ξέρω πολλά,τεχνικές,ρεύματα,γιατί και πώς.Νομίζω όμως πως νιώθω την αρμονία των στίχων,την ομορφιά τους.Και ο Ρίτσος και φυσικά ο Ελύτης,ο Σεφέρης, ο Καρούζος,ο Λειβαδίτης και όλοι αυτοί οι μετακαβαφικοί,ας τους πω έτσι,έχουν μια αρμονία παρά την διαφορετικότητά τους που όμοιά τους δεν υπήρξε στη συνέχεια γιατί μετά το ΄80 αλλιώτεψαν (ναι, επίτηδες δεν λέω άλλαξαν γιατί στην ουσία τίποτα δεν έχει αλλάξει ακόμα) οι συγκυρίες και τα κοινωνικά/οικονομικά πλαίσια οπότε γράφτηκε διαφορετική ποίηση,μια ποίηση τραχιά σε πολλές περιπτώσεις,που βάζει μπροστά τη μοναχικότητα των ανθρώπινων υποκειμένων,ίσως.Και τώρα ,νομίζω,γράφεται μια ακόμα πιο ειδική λόγω της έντασης και του βαθέματος της κρίσης.Θα δείξει.

      Διαγραφή
  2. Πολύ καλό! Η αλήθεια είναι ότι κι εγώ γνώρισα από πιο κοντά τον Ρίτσο όταν διάβασα το "Τροχιές σε διασταύρωση" με τις επιστολές που είχε ανταλλάξει με Καίτη Δρόσου και Άρη Αλεξάνδρου. Η εκτίμηση και η φιλία του για τον Αλεξάνδρου ήταν έξω από τις στενές κομματικές γραμμές της εποχής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ...Μια ρίζα δεντρολίβανο και κανένα καπνισμένο τσουκάλι να σε χαίρεται η μανούλα σου που καθαρίζει φρέσκα φασολάκια...

      Κατάλαβα ότι ο Ρίτσος είναι τόσο σημαντικός όταν πριν από χρόνια-πάντως μετά τις παραπάνω ηλιθιότητες του Σαββόπουλου στους Αχαρνής που τις είχα φάει αμάσητες όλες σαν φοιτήτρια-έπεσε τυχαία στα χέρια μου το "Ίσως Να΄ναι κι Έτσι".Από το εκπληκτικό αυτό πεζό πήγα στην ποίησή του,ανάποδα δηλαδή απ΄ό,τι συνηθίζεται,και κατάλαβα πόσο μεγάλος είναι ο Ρίτσος και πόσο πρόστυχος και συστημικός υπήρξε σε πολλά ο Σαββόπουλος (που παραδέχομαι πως ακόμα θυμάμαι απ΄έξω κι ανακατωτά που λένε τα τραγούδια του κι ακόμα τον αγαπώ γιατί,δεν ξέρω να σου πω,τέλος πάντων).Η φωτισμένη στάση του Ρίτσου προς την Μέλπω Αξιώτη και φυσικά τον Αλεξάνδρου με επηρέασε ακόμα περισσότερο να ψάξω και να καταλάβω καλύτερα.

      Διαγραφή
    2. Όλα Ρίτσος. Κι αυτά κι εκείνα.

      Μαρτυρία Μανόλη Πρατικάκη:
      http://gianniszelianaios.blogspot.gr/2008/04/blog-post.html

      Διαγραφή
    3. Ναι.Πάντα.Έμαθα μαζί κι ένα ακόμα ενδιαφέρον μπλογκ,ευχαριστώ.

      Διαγραφή
    4. Ω ναι και στη Μέλπω Αξιώτη. Έχω τις επιστολές, νομίζω είναι το είδος που βλέπεις από πιο κοντά και τον άνθρωπο...
      Για το Νιόνιο είναι όπως ακριβώς το λες, είναι ο καλλιτέχνης που αγαπάμε γιατί άγγιξε τη νιότη μας, από κει και πέρα, αν αρχίσουμε αυτό και κείνο θα φτάσουμε και στο ... αυτόν ή τανκς...

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου