"Ο Έλληνας Γιατρός",Καρολίνα Μέρμηγκα



Σύνθεση V.G. 



Τον Δεκέμβριο του 1874 γεννιέται στη Λακωνία ο Κωνσταντίνος Μέρμηγκας,γιος του Νικολάου και της Στασινούλας,ένα διαφορετικό,ευφυές και με έντονη προσωπικότητα παιδί που θα εξελιχθεί σε εξέχοντα επιστήμονα και φημισμένο καθηγητή της Ιατρικής,θα αφήσει πίσω του επιστημονικό και μεταφραστικό έργο [1]και θα έχει εκλεκτική πλην έντονη πολιτική ανάμειξη  -εκλεγμένος βουλευτής με τον Βενιζέλο το 1911 και διορισμένος δήμαρχος της Αθήνας το 1941-,και θα πορευτεί αξιοπρεπώς μέχρι τον θάνατό του με γνώμονα το καθήκον προς την επιστήμη,όπως αυτή οφείλει να υπηρετεί τον Άνθρωπο.Αυτά τα εβδομήντα χρόνια με τις ελάχιστες στιγμές πραγματικής ειρηνικής ανάπαυλας ζωντανεύουν στις πεντακόσιες ογδόντα σελίδες ενός πειθαρχημένου ιστορικού μυθιστορήματος,προσεκτικά γραμμένου από τη συγγραφέα που εστιάζει στον γιατρό και ιατροφιλόσοφο,όπως τον είπαν πολλοί,Κωνσταντίνο Μέρμηγκα,δίχως να παραληρεί για την πολιτική της εποχής ή να ξεστρατίζει από την έκδηλη σε όλο το μυθιστόρημα πρόθεσή της να μιλήσει θετικά αλλά και όσο πιο αντικειμενικά και σεμνά γίνεται, παρουσιάζοντάς τον κυρίως σαν πολυμαθή ανθρωπιστή και χαρισματικό γιατρό που δεν διστάζει να εμπλακεί στην πολιτική αν είναι να φανεί χρήσιμος στον συνάνθρωπό του.Πρόκειται για μια έντιμη και αξιέπαινη συγγραφική επιλογή που είχε ως αποτέλεσμα ένα ελκυστικό ιστορικό μυθιστόρημα από τα πιο σοβαρά που έχουν γραφτεί την τελευταία δεκαετία.

Η Καρολίνα Μέρμηγκα,βρίσκεται εξαρχής αντιμέτωπη με τη διπλή της ιδιότητα-της συγγραφέως και της εγγονής-,και τα καταφέρνει και στην ιστορική έρευνα όπου αυτή σχετίζεται στενά με τον πρόγονό της αλλά και την αρμονική ανάπτυξη της ιστορίας ως μυθιστόρημα.Ακόμα και αν ανιχνεύσουμε στο θεματικό της βάθος τις ηθελημένες, φαντάζομαι,μη αναφορές -την απουσία για παράδειγμα εκείνου του πολιτικού μάγματος που ήταν,όπως και ό,τι ήταν,η ελληνική αριστερά [2] της εποχής,που όμως έπαιζε έντονο ρόλο στην πολιτική ώσμωση ήδη πριν τον μεσοπόλεμο-,θα το αδικήσουμε αν δεν του αναγνωρίσουμε και εκθειάσουμε τις τόσες άλλες λογοτεχνικές αρετές του.
Πολιτικοί,βασιλιάδες,λογοτέχνες,απλοί πολίτες,επώνυμες κυρίες,αφανείς ανθρωπιστές,άνδρες που επιζητούν χρήματα και πόστα,σκληρές νοσοκόμες των πεδίων των μαχών,εύθραυστες ερωμένες, πιστές και μοιχαλίδες σύζυγοι,αστοί,επαρχιώτες,στρατιώτες,γέροι,νεαροί, παιδιά κά είναι ψηφίδες σ΄ ένα μωσαϊκό που κατασκευάζει με αφηγηματική δεινότητα  η συγγραφέας για να διηγηθεί τριτοπρόσωπα σαν παντογνώστης αφηγητής τη δόξα και τη ντροπή,όπου και όπως αυτές διαδέχονται η μια την άλλη στο χρονικό διάστημα 1874-1941,που είναι τα 67 χρόνια ζωής του Κωνσταντίνου Μέρμηγκα.Η μικρή μας χώρα με τη βαριά κληρονομιά,που προσπαθεί να ξαναγίνει ό,τι πρώτη εκείνη υπήρξε -η πολιτισμένη Ευρώπη-,καθρεφτίζεται ατόφια και αφτιασίδωτη-γι αυτό όμορφη και την ίδια στιγμή άσχημη-,στις ατομικές μυστικές και τις συλλογικές δημόσιες και σε κάθε περίπτωση άρρηκτα δεμένες μεταξύ τους πικρές και μεγαλειώδεις ιστορίες του βιβλίου , φροντισμένη έκδοση του 2016 από το Μελάνι,με επιπλέον προτέρημά του μια θαυμάσια γλωσσική επιμέλεια,καιρός ήταν να ξαναρχίσουμε να απολαμβάνουμε και τη γλώσσα.
Η πολιτικά φλεγόμενη απ΄άκρη σ΄άκρη μόλις λίγες δεκαετίες απελευθερωμένη από τον οθωμανικό ζυγό Ελλάδα αυτών των χρόνων σέρνεται -θα πω και θα ισχυριστώ ότι το "είδα" για μια ακόμα φορά σ΄ένα ακόμα βιβλίο-,από τους ξένους και ντόπιους δημίους της σε νέες καταδίκες για τις οποίες ευθύνονται κύρια και καίρια τις περισσότερες φορές οι άλλοτε κακόβουλοι και ανήθικοι και άλλοτε υπέρ του δέοντος άκαμπτοι αν και ηθικοί πολιτικοί της και ανελλιπώς το ξενόφερτο παλάτι που δεν προσαρμόζεται στην ελληνική πραγματικότητα όσο κι αν μερικά μέλη του δείχνουν να προσπαθούν.
Όταν τα συμφέροντα που υπηρετούν οι πότε αγγλόφιλοι,πότε γερμανόφιλοι ή γαλλόφωνοι πολιτικοί συγκρούονται με εκείνα του γερμανόφιλου βασιλιά το νεοσύστατο κράτος πληρώνει βαρύ τίμημα που ποτέ δεν εξοφλείται πλήρως,όσο αίμα κι αν χυθεί από τον λαό που κατεβαίνει φρενιασμένος στα πεζοδρόμια των διαδηλώσεων και των συμπλοκών και εντέλει οδηγείται σε πολέμους που πλην ελαχίστων περιπτώσεων καταλήγουν σε οικτρές ήττες που μόνο εκείνος πληρώνει με φτώχεια και ανέχεια.Γιατί ;Επειδή είναι ένας μονίμως έφηβος λαός,πονηρός και μαζί εύπιστος,που διχάζεται και μπλέκει εύκολα,που κομπάζει για την αρχαία του Ιστορία αλλά δεν την ξέρει κι ό,τι απ΄αυτήν ξέρει το ξεχνά όταν δεν τον βολεύει,ένας λαός πολύ ταλαιπωρημένος και αμέτρητες φορές εξαπατημένος που θυσιάζεται για την πατρίδα όταν τον φέρουν στο φιλότιμο οι λιγοστοί φωτισμένοι ηγέτες που του λαχαίνουν αλλά και προσκολλάται σε λανθασμένες πολιτικές ιδιοτελών που του τάζουν λαγούς με πετραχείλια και ενώ βλέπει πως τον κοροϊδεύουν γίνεται κομμάτια -βασιλικοί και βενιζελικοί εν προκειμένω-,και τρώει από τις σάρκες του διαιωνίζοντας μίση  που δεν θα ξεπεραστούν ποτέ.Ο διχασμός θα σημαδέψει τόσο βαθιά την νεότερη ελληνική Ιστορία και θα αφήσει τέτοια συντρίμμια πίσω του- ειδικά ένα,το τραγικότερο όλων και που δεν χρειάζεται να ειπωθεί ποιο είναι-,που ακόμα και σήμερα,όσο κι αν μοιάζει υπερβολικό,δεν έχουν ανορθωθεί στη συλλογική συνείδηση ή έστω καθαρίσει κάπως από την βρωμιά των  αληθινών πρωτεργατών της κατεδάφισης που τα προκάλεσε, μιας από τις πολλές που σημειώθηκαν στη χώρα.

Η Καρολίνα Μέρμηγκα ξεκινά το ξετύλιγμα του κουβαριού από τις μέρες του Τρικούπη και πότε τραβώντας ακάνθινα και πότε λεπτεπίλεπτα νήματα απ΄αυτό αφηγείται, φιλτράροντάς τις μέσα από την προσωπική ζωή κι εξέλιξη του προγόνου της,αληθινές και επινοημένες ιστορίες για τα πρόσωπα και τις καταστάσεις.Οι αληθινές είναι δοσμένες με μέτρο,ιστορική ακρίβεια και νηφαλιότητα που κερδίζει τον αναγνώστη ακόμα κι αν (θεωρήσει ότι)διακρίνει μια ελάχιστη,συναισθηματική κατά βάσιν κλίση της συγγραφικής πλάστιγγας προς τη μια ή την άλλη πλευρά.[3]Η ίδια γράφει-και την τιμά αυτό-,στον επίλογό της:
Ακούμπησα ονόματα,ακούμπησα ζωές,γιατί εκμεταλλεύτηκα τα "απερίγραπτα δικαιώματα επί της τέχνης". Γι αυτό παρακαλώ τον αγαπητό αναγνώστη να μην ξεχάσει ούτε λεπτό ότι αυτό που κράτησε στα χέρια του,είναι,μόνο, ένα μυθιστόρημα.
Όμως δεν πειράζει,ειλικρινά,αν κάποιος πέσει -ακριβώς επειδή είναι γραμμένο και σαν να μην είναι  μόνο μυθιστόρημα-,με τα μούτρα στο αμιγώς ιστορικό κομμάτι και αρχίσει να σκαλίζει, για να βρει πληροφορίες, τις βιογραφίες όλων αυτών των προσώπων που σφράγισαν ο καθένας με τον τρόπο του μιαν ολόκληρη εποχή και έτσι φεύγει από τον μύθο και καταφεύγει στην Ιστορία.Στη δική μου την ανάγνωση συνέβη αυτό,με παραξένεψε λιγάκι η σαν πανεπιστημιακή εργασία δομή και οργάνωσή του μα αυτό το  τολμηρό πάντρεμα ήταν ένα από τα δώρα του βιβλίου.
Το ότι πολλές φορές ανέτρεξα στις εγκυκλοπαίδειες για τον Μιμήκο και τη Μαίρη του,την Ασπασία Μάνου,την Πηνελόπη Δέλτα,την Άννα Μελά-Παπαδοπούλου,τον Παύλο Νιρβάνα,τον Βικέλα,τον Λούη,τον Σουρή,τον Παπαδιαμάντη,την Καλλιρόη Παρρέν,αλλά και τους βασιλιάδες της περιόδου, τον Τρικούπη,τον Δηλιγιάννη και βεβαίως τον Βενιζέλο αλλά και τον έμπορο όπλων Ζαχάρωφ,τον Πέτρο Πρωτοπαπαδάκη εκ των έξι,τον Έιζα Τζένινγκς,και πολλούς ακόμα -ως και τη Λαίδη Λω που ο τελευταίος της σύζυγος ήταν ο κατοχικός δοσίλογος Πειρουνάκης-,ονόματα που ήξερα μεν σαν προσωπικότητες της ελληνικής λογοτεχνίας και δημόσιας ζωής τού χτες μα δεν είχα φανταστεί σαν εν δυνάμει ήρωες ενός σοβαρού και αξιόλογου μυθιστορήματος που γράφεται στη δική μου εποχή και επίσης το ότι άνοιξα βιβλία Ιστορίας για να χωθώ για πολλοστή φορά στις μαύρες σελίδες με τα τρομερά εκείνα πολιτικά γεγονότα,διόλου δεν λειτούργησε σε βάρος της αισθητικής απόλαυσης που από την αρχή προσέφερε η μυθοπλασία.Προσωπικά βρήκα εξόχως τολμηρό και ενδιαφέρον -μάλιστα σε εποχές που ως ιστορικό μυθιστόρημα πλασάρονται απίστευτες αηδίες είτε είναι είτε παριστάνουν τη λογοτεχνία-,το ότι η συγγραφέας συνδυάζει ή δεν αποφεύγει να αναμείξει τις φόρμες προκειμένου να δέσει γερά τις αληθινές ή επινοημένες ιστορίες τόσων πολλών προσώπων πάνω στην κεντρική.Ο σπουδαίος Ε.Λ. Ντοκτόροου είναι,θαρρώ, από τους πρώτους διδάξαντες.Κάνει πάνω κάτω το ίδιο τολμηρό δέσιμο ιστορίας και μύθου στα μυθιστορήματά του "Ragtime", "Η Στρατιά", "Χόμερ και Λάνγκλεϋ" και σωστά,ας πω καλύτερα ευφυώς,η Linda Hutcheon ονομάζει το είδος που υπηρέτησε ο Doctorow "ιστορικογραφική μεταμυθοπλασία" μια ποιητική του μεταμοντέρνου.[4] Θα προτείνω τον όρο της Hutcheon και για το πόνημα της Μέρμηγκα.

Βλέπετε,όταν ο συγγραφέας εμπλέκεται είτε προσωπικά είτε ιδεολογικά στην αφήγησή του -και έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει αν και όταν αυτό υπαγορεύεται από δηλωμένη στράτευσή του εμείς τότε πρέπει να μιλήσουμε για μια άλλου τύπου λογοτεχνία,πιο πολιτική ή μόνο πολιτική-, είναι αδύνατον να τηρήσει εκατό τοις εκατό τις ίσες εκείνες αποστάσεις από το ιστορικό πρόσωπο ή το γεγονός που οι γνώσεις του γι αυτό,η καλλιέργεια,το συγγραφικό του ήθος αλλά και η λογική τού υποδεικνύουν. Πόσο μάλλον όταν δεν είναι ιστορικός,τι ευτυχία από μια μεριά,άρα δεν οφείλει στο κάτω κάτω εν ονόματι καμιάς επιστημονικής δεοντολογίας να το κάνει,αφού τότε μπορεί δίχως πιέσεις να αφεθεί στο συναίσθημα και να επικαλεστεί την προσωπική του ελευθερία στη δημόσια έκφραση.



13   20 Δεκεμβρίου 1941 [5]

Πρώτο Μέρος (1874-1899)
19   ΜΑΧΑΩΝ
38   ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ
77   ΕΙΡΗΝΗ & ΠΟΛΕΜΟΣ

111 1901

Δεύτερο Μέρος (1904-1914)
117  ΜΕΤΕΒΛΗΘΗ ΕΝΤΟΣ ΜΟΥ 
        Ο ΡΥΘΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
161  Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ

Τρίτο Μέρος (1915-1922)
215  ΕΥΘΥΜΙΑ
293  ΤΟ ΔΑΓΚΩΜΑ ΤΗΣ ΜΑΪΜΟΥΣ

397   Καλωσύνη

Τέταρτο Μέρος (1935-1941)
403  ΠΟΤΝΙΑ ΜΗΤΗΡ


571  ΕΠΙΛΟΓΟΣ
573  ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ  
[6] 
577  ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Κλείνοντας θα σχολιάσω θετικά και το ότι όσο κι αν η δομική οργάνωση,η αυστηρότητα του ύφους και οι υποσημειώσεις -που αποτελούν μια αυτόνομη ανάγνωση γιατί είναι τρομερά ενδιαφέρουσες-, παραπέμπουν σε πανεπιστημιακή εργασία υψηλού επιπέδου,το βιβλίο δεν κουράζει τον αναγνώστη κι ας είναι τόσο εκτενές.Αυτό οφείλεται και στην κατάτμησή του στα παραπάνω μέρη,γραμμικά γραμμένα με εξαιρετικά,όπως λέει το κλισέ,ελληνικά,που γίνεται αφού η συγγραφέας μας βάλει στο βαρύ πολιτικό κλίμα που απλώνεται σε όλο το κείμενο.Πώς;Μετατρέποντας το ημερολογιακό τέλος της ιστορίας σε βατήρα για κατάδυση στα βαθιά νερά της Ιστορίας.
Οι τίτλοι των μερών αλλά και των ενοτήτων -αυτούς δεν τους παρέθεσα,ας κρατήσουμε λίγα μυστικά για τη χαρά της ανάγνωσης-,είναι λιτοί και συνοδεύονται από χρονολογίες,σχεδόν πρόκειται για περιοδολόγηση.Σημαντικό μερίδιο στο αποτέλεσμα έχουν η παράθεση επιστολών,χειρογράφων που χρησιμεύουν ως μπιλιέτα κτλ αλλά και οι λίγες φωτογραφίες που δεν αφορούν τα επώνυμα πρόσωπα και ορθώς μα τον κεντρικό ήρωα,του οποίου σταθερά εντός του κειμένου τονίζεται η ανθρώπινη πλευρά και η ανθρωποκεντρική αντίληψη για τη ζωή και την κοινωνία,με χαμηλούς τόνους μεν αλλά επίμονα προκειμένου να γίνουν καλύτερα κατανοητές,έτσι νομίζω,οι αποφάσεις που πήρε ειδικά τις φορές που ενεπλάκη με την πολιτική και κυρίως για να φωτίσει τον διορισμό από τους Γερμανούς ως δήμαρχο Αθηναίων από τον Ιούνιο ως την 1η Αυγούστου 1941,οπότε και παραιτήθηκε εγκαίρως  αντιλαμβανόμενος ότι επρόκειτο για λανθασμένη από μέρους του εκτίμηση ότι έτσι θα μπορούσε να βοηθήσει τον δοκιμαζόμενο αθηναϊκό λαό.
Τέλος,από τα εκτός κειμενικού σώματος μέσα που στηρίζουν την αφήγηση εντυπωσιακότερο όλων , κατά τη γνώμη μου,είναι οι μικρές ή μεγάλες επισκοπήσεις των ετών,οι επισημάνσεις,όπως μπορεί να τις πει ο αναγνώστης,των σημαντικών γεγονότων που συμβαίνουν εκτός ή εντός Ελλάδας και καθώς έχει καθένα το ειδικό του βάρος  στην εποχή ορθώς παρατίθενται στο τέλος κάθε μέρους που έχει την ίδια χρονολογική σήμανση στον τίτλο του.Έτσι:

{1918}
Αθήνα,μέσα Ιανουαρίου
αφήγηση/κείμενο
...........................
Αθήνα,23 Ιανουαρίου
αφήγηση/κείμενο (για την ακρίβεια μια επιστολή του Δ.Γλυνού
...........................
Την ίδια μέρα,απόγευμα
σημείωμα/κείμενο
...........................
Αθήνα,11 Νοεμβρίου 
αφήγηση/κείμενο 
...........................
και ούτω καθεξής ώσπου κλείνει:

1918
-Τον Σεπτέμβριο  υπογράφεται ανακωχή μεταξύ των Συμμάχων και των Βουλγάρων.Οι απώλειεςτου ελληνικού στρατού είναι 269 αξιωματικοί και 5.031 οπλίτες.
-Τον Οκτώβριο η Τουρκία....
-Η Ελλάδα έρχεται σε συμφωνία...



φωτογραφία V.G.

[1]Ο Μέρμηγκας ήταν γερμανομαθής.Αφού αποφοίτησε από το ελληνικό Πανεπιστήμιο ειδικεύτηκε στη χειρουργική και τη στρατιωτική υγειονομική στο Βερολίνο.Μετέφρασε το δεύτερο μέρος του "Φάουστ" του Γκαίτε,το 1935.
[2]Έχω σαρκάσει όχι και λίγες φορές το πόσο έχει χρησιμέψει (sic) σαν αλατοπίπερο η αριστερά και τα καλά και κακά της πραγμένα σε απίστευτα πολλούς και ποικίλους πονηρούς και τις περισσότερες φορές ατάλαντους γραφιάδες ειδικά όταν ήταν πολύ της μόδας.Εδώ μάλλον καλά κάνει,σκέφτομαι από τη μια,και την αφήνει απ΄έξω η συγγραφέας -γιατί κι έναν μόνον ήρωά της να εμφάνιζε με το πιο απλό αριστερό προφίλ θα οδηγούσε σε άλλα μονοπάτια την αφήγηση-, αλλά από την άλλη πιστεύω ότι ίσως και να συμπλήρωνε καλά την εποχή.Είμαι δε σίγουρη ότι αν το επιχειρούσε θα το έκανε με την ίδια εντιμότητα που χαρακτηρίζει όλο το μυθιστόρημα.
[3]Υπάρχει μια (μη πολιτική πάντως)επιείκεια/ρομαντική ματιά/κατανόηση,δεν επιλέγω λέξη και το αφήνω έτσι, για τους βασιλείς της εποχής,μια υπαγωγή τους στα κοινά ανθρώπινα μέτρα(ότι γίνονται θύματα της μοίρας των εκλεκτών,είναι κι αυτοί άνθρωποι κτλ).
[4]Ντοκτόροου Ε.Λ.,Η Στρατιά,μτφρ Τίνα Θέου,πρόλογος Ανδριάννα Καλφοπούλου,εκδ.Πόλις, Αθήνα 2010,σ.10.
[5]Η εισαγωγή που κάνει η συγγραφέας βασίζεται σε ένα αληθινό περιστατικό,μια συζήτηση που έλαβε χώρα ανάμεσα στον αντιπρόεδρο της δοσιλογικής κυβέρνησης του Τσολάκογλου Κωνσταντίνο Λογοθετόπουλο και τον ζωγράφο Περικλή Βυζάντιο ,στο σπίτι μεγαλοαστής οικοδέσποινας (μιας κυρίας Νάζου) και την οποία κουβέντα ο Βυζάντιος διηγείται στην αυτοβιογραφία του.
[6]Θαυμάσια και η βιβλιογραφία,λίστα με προτάσεις ανάγνωσης που αξίζουν πραγματικά τον κόπο.

Σχόλια

  1. Άρης Γ.Παπαδάκης15/2/18 13:24

    Καλημέρα αγαπητή οικοδέσποινα του Degas!Δεν γνώριζα τίποτα για την πρωτοβουλία του ιερέα Τζένινγκς στη Σμύρνη το ΄22.Η αλήθεια είναι ότι αρκέστηκα στη σχολική ενημέρωση και διάφορα άρθρα κυρίως στο διαδίκτυο όταν έμπαινε η Μικρασιατική καταστροφή στην επικαιρότητα. Δεν έκατσα ποτέ να μελετήσω το κομμάτι αυτό της ελληνικής Ιστορίας,ίσως από αντίδραση για ό,τι γίνεται κάθε φορά που δεν θα συμφωνήσει κάποιος με την προσέγγιση ενός άλλου. Θυμάμαι τη φάση με τη Ρεπούση και θυμώνω με την έλλειψη σοβαρότητας.
    Εκτός από ωραίο σαν είδος είναι και πρακτικά χρήσιμο το ιστορικό μυθιστόρημα όταν είναι σοβαρό.Το συγκεκριμένο με δελέασες και θα το διαβάσω,όχι όμως τώρα.(Αλήθεια πώς βρίσκεις χρόνο για λογοτεχνία με τόσα μαθήματα;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μήνυμα ελήφθη,όβερ,"πρακτικά χρήσιμο το ιστορικό μυθιστόρημα όταν είναι σοβαρό"!
      Μετάφραση σε απλά ελληνικά:πάμε να μελετήσουμε πέντε τόμους Ιστορία και να διασταυρώσουμε πηγές.
      Άρη,είναι καλό βιβλίο αυτό της Μέρμηγκα,σοβαρή λογοτεχνία και μακάρι να το διαβάσεις.Οι συζητήσεις μας πάντως με αφορμή την επο 21 μου λένε ότι είσαι άλλων διαβασμάτων,σε συγχωρώ.
      Τι πώς βρίσκω χρόνο,βρίσκω.Για τη λογοτεχνία (ρε γαμώτο)πάντα θα βρίσκω.Κοιμάμαι λίγο έτσι κι αλλιώς,δεν δουλεύω,βλέπω ελάχιστη τηλεόραση,διαβάζω γενικώς γρήγορα (όχι παραλείποντας,δεν εννοώ κάτι τέτοιο),δεν πήρα τρεις ενότητες όπως εσύ, δεν κάνω απιστίες με την ποίηση(χαχα) κτλ κτλ
      Μπορείς να ζηλέψεις.

      Διαγραφή
    2. Άρης Γ.Παπαδάκης22/2/18 11:53

      Ζηλεύω αλλά λίγο.Όσο για το ιστορικό μυθιστόρημα ουσιαστικά το έχω εγκαταλείψει γιατί καταλήγω κάθε φορά να στρέφομαι στην Ιστορία σε διαφορετικές πηγές και έτσι μαζεύονται πολλά βιβλία.
      Αγόρασα της Μέρμηγκα και να σου πω την αλήθεια από το πρώτο ξεφύλλισμα κλώτσησα με τις τόσες υποσημειώσεις,γιατί;Για μυθιστόρημα μιλάμε και όχι δοκίμιο.Αλλά πάλι αν δεν το διαβάσω δεν ξέρω.Στο μεταξύ το διαβάζει η Ε., δεν το αφήνει από τα χέρια της.Απέκτησες μια φανατική θαυμάστρια,αγόρασε κι άλλα για τα οποία έχεις γράψει.
      Λόγω εαπ εγώ έχω αλλάξει αντίληψη για τη λογοτεχνία και κοιτάζω στον ελάχιστο χρόνο που διαθέτω να καλύψω τις πραγματικές ελλείψεις οπότε έπιασα ορισμένα κλασικά από την αρχή.Τώρα διαβάζω Σταντάλ.
      Φλωμπέρ,Σταντάλ,Μωπασάν,Μπαλζάκ κά.Τεράστιοι.Και δεν είναι μόνο οι Γάλλοι,σχεδόν όλη η Ευρώπη έχει να δείξει μεγάλους συγγραφείς που δεν γίνεται να μην ξέρεις αν θες να λες ότι διαβάζεις. Μετά γίνεσαι αυστηρός, μετράς ακόμα και τα δευτερόλεπτα που πρέπει να διαθέσεις σε έναν καινούργιο.

      Καλές αναγνώσεις!

      Διαγραφή
    3. Σταντάλ,ε;Μπράβο.Δίκιο έχεις για τους μεγάλους συγγραφείς αλλά πού να το βρεις.Θερίζει μυαλά η τηλεόραση.
      Όταν διαβάζω ιστορικό μυθιστόρημα κι εγώ έτσι κάνω,καταλήγω να διαβάζω και Ιστορία.Δεν γίνεται αλλιώς.Όμως απολαμβάνω και τη μυθοπλασία.
      Σε φρίκαραν οι υποσημειώσεις σε λογοτεχνική αφήγηση,ε;Κι όμως είναι καλά δεμένες με το κείμενο, το συμπληρώνουν,το φωτίζουν.Όταν το διαβάσεις θα το καταλάβεις.

      Διαγραφή
  2. Μόνο διά της ποιήσεως εισέτι σχολιάζω:


    ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

    Η ποίηση είναι ανάγκη εξομολόγησης

    Όσο πιο ώριμα σύντομη, τόσο διάφανη σε κατανόηση.
    Ο πρώτος πνευματικός δέκτης είναι το κενό των ημερών
    που συγκατανεύει και ενθαρρύνει χωρίς όμως ποτέ, να δίνει άφεση.

    Κλείνεις τότε ερμητικά τις λέξεις σε φιάλη διάσωσης
    και την πετάς προς άγνωστο παραλήπτη στο μανιασμένο πέλαγος του χρόνου.

    Κάποτε τα δάχτυλα της ανάγνωσης υποδέχονται την απρόσμενη άφιξη
    αγνοώντας τη ταραχώδη διαδρομή

    Έτσι αρχίζει η αρρώστια της επικοινωνίας με τους άλλους.

    Υ.Γ. Το ποίημα είναι το ναυαγισμένο πλοίο
    που τελευταίοι αντί να ποντιστούμε μαζί του στη σιωπή,
    το εγκαταλείψαμε.

    ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΛΙΑΣ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Υπέροχο.Συνεννοημένοι είστε με τον Παπαδάκη να με βάλετε στον ίσιο δρόμο (της ποίησης); Διότι σιγά μη διαβάσει 500 και βάλε σελίδες πεζό,πάλι ποιήματα θα σκαλίζει σαν κι εσάς...

      Έχω κι εγώ κάτι(φίλος μου το έστειλε):

      Μηχανεύομαι
      μια έκφραση τελεστική
      μια έκρηξη νοήματος
      σαν κατώτερη ατελέσφορη μολπή
      σαν θάλασσα
      που κρέμεται
      από το αιώνια άδειο
      σαν μέλος
      που αποκόπτεται
      από την άμορφη γραφή
      για να σαπίσει ύστερα
      στην άγονη επιφάνεια

      Σαράντος Ρηγάκος,Γαλάζιο Λίκνο,εκδ.Σκαρίφημα

      Διαγραφή
  3. Α, υπενθυμίζω ότι κι εγώ διαβάζω μυθιστορήματα σαν τρελή, αλλά, παράλληλα, θέλω τη δόση μου σε (καλή) ποίηση, που να μου λέει κάτι, κοινώς, να ταυτίζομαι. Απλά λόγια και σταράτα, σαν αυτά:

    Μόνο μια ιδέα απροσδόκητη, φωτεινή
    μπορεί να σταματήσει
    τον ηλίθιο καταρράκτη της ματαιότητας
    μόνο ένα γέλιο
    μπορεί να χρωματίσει
    τη σκούρα πραγματικότητα’
    μόνο η καλοσύνη μπορεί να σώσει

    ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ-ΡΟΥΚ


    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μμμ...η καλοσύνη,ε;
      Μια φίλη ξετρύπωσε σήμερα στο φατσοδρόμιο αυτό :

      Υπάρχει μια αφρικάνικη φυλή, η οποία έχει ένα πολύ ενδιαφέρον έθιμο.Όταν κάποιος από την φυλή κάνει κάτι άσχημο, μαζεύονται όλοι στο κέντρο του χωριού, τον περικυκλώνουν και για δύο μέρες θυμούνται όλα τα καλά που έχει κάνει και τον ευχαριστούν γι αυτά.
      Οι άνθρωποι αυτής της φυλής πιστεύουν ότι όλοι ερχόμαστε στον κόσμο αυτό καλοί, ότι όλοι θέλουμε αγάπη, ευτυχία, ειρήνη και ασφάλεια, αλλά μερικές φορές στην επιδίωξη αυτών των αξιών κάνουμε λάθη. Η φυλή βλέπει αυτά τα λάθη σαν μια κραυγή για βοήθεια. Γι’ αυτό ενώνουν τις προσπάθειες τους για να βοηθήσουν τον αδερφό τους να ανακτήσει την αληθινή του φύση και να του υπενθυμίσουν ποιος είναι πραγματικά!

      Διαγραφή
  4. Οι δύο λύκοι

    Ένα βράδυ ένας γέρος ινδιάνος της φυλής Τσερόκι, μίλησε στον εγγονό του για τη μάχη που γίνεται μέσα στην ψυχή των ανθρώπων και του είπε:
    – Γιέ μου, η μάχη γίνεται ανάμεσα σε δυο λύκους που έχουμε όλοι μέσα μας.
    Ο ένας είναι το Κακό. Είναι ο θυμός, η ζήλια, η θλίψη, η απογοήτευση, η απληστία, η αλαζονεία, η ενοχή, η προσβολή, τα ψέματα, η ματαιοδοξία, η υπεροψία, και το εγώ.
    Ο άλλος είναι το Καλό. Είναι η χαρά, η ειρήνη, η αγάπη, η ελπίδα, η ηρεμία, η ταπεινοφροσύνη, η ευγένεια, η φιλανθρωπία, η συμπόνια, η γενναιοδωρία, η αλήθεια, η ευσπλαχνία.
    Ο εγγονός το σκέφτηκε για ένα λεπτό και μετά ρώτησε τον παππού του:
    – Και ποιος λύκος νικάει;
    Ο γέρος Ινδιάνος Τσερόκι απάντησε απλά:
    – Αυτός που ταΐζεις.

    ***
    Θέλω να γράψω ένα ποίημα
    για τα κρυμμένα αστέρια της καθημερινότητας:
    την εξυπνάδα, την καλοσύνη, την ευθυμία
    που σιωπηλές κι ανειδίκευτες
    μας βοηθάνε να ζήσουμε
    Οι κυρίες επιστήμες, γνώσεις, αρετές
    κάθονται στο σαλόνι
    ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ-ΡΟΥΚ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δίλημμα.Να μαζέψω τα ποιήματα που μου έχετε στείλει κατά καιρούς και να τα βάλω σε μια ή περισσότερες αναρτήσεις για να τα απολαύσουν οι επισκέπτες ;Ή να τα αφήσω ως έχουν στα διάσπαρτα σχόλια σαν τον προσωπικό μας κώδικα επικοινωνίας που λοξοκοιτάζουν κι άλλοι;

      Διαγραφή

  5. Εσείς αποφασίζετε τι θα κάνετε όσα ποιήματα σας έχω στείλει, δεν χρειάζεται η έγκρισή μου. Σίγουρα, τα συγκεκριμένα είναι προσωπική μου προσέγγιση-σχόλιο.
    Έχω την εντύπωση ότι οι επισκέπτες αντέχουν το πολύ ένα- δυο ποιήματα κάθε φορά -και ούτε... Πρέπει να είναι εντελώς βαρεμένος κανείς για να μπορεί περισσότερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ανώνυμος20/2/18 11:52

    Το βιβλίο είναι une pèrle που λένε και οι Γάλλοι, νοιώθεις ότι η ιστορία είναι πάντα παρούσα και μας δείχνει το παρόν και το μέλλον. Είναι σαν να μην άλλαξε τίποτε από εκείνη την εποχή.
    Πολύ ωραία η ανάρτηση μπράβο Βιβή.
    Τα ποιήματα της Rosa Mund είναι πάντα μοναδικά και η ιδέα να τα αναρτήσεις όλα μαζί είναι εξαιρετική.
    Σουμέλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι,το σκέφτομαι να τα κάνω υλικό για μια ανάρτηση ή ενιαία ή σε συνέχειες,μια θεματική που θα πιάνει και το ωραίο κομμάτι της φιλίας που αναπτύσσεται μεταξύ του μπλόγκερ και των τακτικών του επισκεπτών,όπως κι εσύ,καλή μου Σουμέλα,που αν κάνουν καιρό να εμφανιστούν ανησυχεί,τους ψάχνει.

      Είχα καιρό να διαβάσω τόσο έντιμο και όμορφα ζυγιασμένο ιστορικό μυθιστόρημα.Αγαπώ το είδος και νευριάζω με τα σαχλά ευκολάκια που νέμονται τη μερίδα του λέοντος.
      Αυτό το une pèrle που τόσο ταιριάζει στην προσεκτική και ευγενική Μέρμηγκα εκλάπη ήδη ανερυθρίαστα.Μερσί!

      Διαγραφή
    2. Είναι άραγε αρκετό το να είναι "έντιμο και όμορφα ζυγιασμένο",επίσης "πειθαρχημένο και προσεκτικά γραμμένο" ένα ιστορικό μυθιστόρημα όταν άπτεται της πρόσφατης πολιτικής Ιστορίας και δεν την προσεγγίζει από ευθαρσώς δηλωμένη θέση ώστε να ξέρει ο αναγνώστης και να μην εικάζει από ποια οπτική την ψαύει ο συγγραφέας έστω μυθιστορώντας;

      Διαγραφή
    3. Βάζετε (ξανά)ένα τεράστιο θέμα (χωρίς όμως να δηλώνετε τη δική σας άποψη,αν κάνω λάθος διορθώστε με).Δεν έχω κουράγιο να ανοίξω,εδώ μέσα τουλάχιστον,άλλη μια ατέρμονη,ίσως, συζήτηση,ψευτοπατρι-ωτική/ψευτοπολιτική,ξανά ίσως,οργισμένη ή πονηρή ή δεν ξέρω τι άλλο. Εσείς είστε ένα άγνωστό μου Ε. κι εγώ υπογράφω φαρδιά πλατιά με το όνομά μου τα πάντα σ΄αυτό το μπλογκ.Αντί άλλης απάντησης λοιπόν θα σας παραπέμψω στο κείμενό μου για το πολύ αξιόλογο ιστορικό μυθιστόρημα "Μαύρο Φυλαχτό" του Βαγγέλη Μπέκα.

      Διαγραφή
    4. http://lesxianagnosisbiblioudegas.blogspot.gr/2017/09/blog-post.html

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου