"Καλοκαιρινό Ειδύλλιο",Ουίλιαμ Τρέβορ



Ιρλανδία,δεκαετία του 1950:Ένας μελαχρινός άγνωστος,με το ποιητικό όνομα Φλοριάν,εμφανίζεται στην κωμόπολη Ραθμόι,την ώρα της κηδείας της γηραιάς κυρίας Κόναλτι.Φωτογραφίζει σκηνές από την τελετή,κινείται με τη σιγουριά ενός ντόπιου στην περιοχή,γεννά διάφορες εικασίες για την παρουσία του ανάμεσα στους κατοίκους,αλλά κυρίως τραβάει την προσοχή της νεαρής Έλι.Παντρεμένη με τον αγρότη Ντίλαχαν,ο οποίος ακόμη πενθεί την απώλεια της πρώτης του συζύγου και του παιδιού του, η νεαρή κοπέλα ζει βυθισμένη στη σιωπή και τη μοναξιά.Θα ερωτευτεί τον Φλοριάν και θα ονειρευτεί την προοπτική μιας άλλης ζωής μαζί του. Όμως οι κόσμοι τους είναι διαφορετικοί...




Ο Ουίλιαμ Τρέβορ είναι ένας από τους συγγραφείς που έτυχε στο παρελθόν έργα τους να τα διαβάσω στη γλώσσα που τα έγραψαν και όχι μεταφρασμένα στα ελληνικά.Έτυχε και δεν έχει σημασία πώς και γιατί.Απόλαυσα λοιπόν στις αναγνώσεις που έκανα την εκπληκτική ατμόσφαιρα που δημιουργεί στην αφήγησή του,όποιο κι αν είναι το θέμα της,και το ότι πετυχαίνει αμέσως σχεδόν και σε βάζει κι εσένα σ' αυτή,θαρρείς δίχως να καταβάλει τον παραμικρό κόπο.
Η ικανότητά του αυτή άμεσα διακριτή στη γραφή του όπως και η πειθαρχία και η οξύνοιά του είναι μια μόνο από τις δικαίως υμνημένες τεχνικές του αρετές,αποδεκτή και από εκείνους που τον αγαπούν σαν συγγραφέα συνολικά μα κι από εκείνους,όπως εγώ,που τον θεωρούν αναμφίβολα συγγραφέα αξιώσεων και μάστορα του λόγου μα νιώθουν ότι η θεματολογία του δεν τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα ή τουλάχιστον όχι το ίδιο σε όλες τις φάσεις της αναγνωστικής τους ζωής.Αυτό είναι αναγνωστική στάση και τάση που η αιτιολόγησή της βρίσκεται στην πραγματική ζωή στην καθημερινότητα της χώρας στην οποία ζούμε,λογικό δεν είναι; 
Eσείς κι εγώ,για παράδειγμα,προφανώς και δεν γίνεται να έχουμε τις ίδιες αναγνωστικές και λοιπές προσλαμβάνουσες με τους Ευρωπαίους του Βορρά παρόλο που καταναλώνουμε μαζική κουλτούρα της ίδιας φάμπρικας.Χορτάτοι άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο πάνω στα πληκτρολόγιά μας  δυτικοτραφείς αναγνώστες είμαστε κι αυτοί κι εμείς μα ιδού μια διαφορά που κάνει την...διαφορά:οι αφεντιές μας εδώ στον Νότο είμαστε και βαλκάνιοι(έξτρα μπελάδες δηλαδή),εκ των πραγμάτων άρα πολυσυλλεκτικοί ως προς την επαφή μας με τις εθνικές κουλτούρες των άλλων αλλά από το 2009-2010 γίναμε και επισήμως πιο δυστυχείς σαν πολίτες ή,αν προτιμάτε μια πιο σύνθετη έκφραση, ανθρώπινα υποκείμενα εκτεθειμένα δίχως άμυνες στον ιστορικό τους χρόνο,εν δυνάμει ήρωες της λογοτεχνίας των καιρών τους που αναζητούν διέξοδο στην τέχνη το καθένα για τους δικούς του λόγους,πολίτες που δίνουμε παράλληλα με όλα τα άλλα-κοινά μερικά και με τους βόρειους του παραδείγματος-, άνιση μάχη επιβίωσης ζώντας σε μια χώρα μικρή και μονίμως αναταραγμένη πολιτικά,ριγμένοι ανελέητα σε μακρόχρονη τεχνητή,πιστεύω, οικονομική κρίση.Λογικό δεν είναι να προσλαμβάνουμε αλλιώς πολλά πράγματα και ανάμεσά τους και τη λογοτεχνία σε συνάρτηση με την συγκυρία;

Η λεπτεπίλεπτα υφασμένη,ακριβής,ευαίσθητη και πολλαπλών εμβαθύνσεων πεζογραφία του Τρέβορ που έχει περγαμηνές και στο διήγημα και στο μυθιστόρημα όχι και λίγες(ο ιρλανδός συγγραφέας απεβίωσε στα 88 του τον Νοέμβριο του  2016 ¹ αφήνοντας μια ιδιαίτερα ποιοτική κληρονομιά στα ευρωπαϊκά γράμματα)είναι όμορφη και διαθέτει υψηλή αισθητική και άρτια δομή-το διαπίστωσα και πάλι πριν μερικούς μήνες διαβάζοντας το "Καλοκαιρινό Ειδύλλιο" σε αψεγάδιαστη μετάφραση της Αργυρώς Μαντόγλου για τις εκδόσεις Μεταίχμιο-,και επιπλέον η καλοσύνη και η ανωτερότητα,η γλυκύτητα και η ισορροπία και σύνεση με την οποία πλέκει το ανευόδωτο ειδύλλιο της Έλι και του Φλοριάν στην ιρλανδική επαρχία του ΄50,την οποία απεικονίζει εκπληκτικά,άξιζε τον χρόνο μου κι ας μη με κέρδισε ολοκληρωτικά,τι να πω,δεν ξέρω,ότι παραείναι ευγενική και αισθαντική αν και τόσο διεισδυτική η πένα αυτή του Τρέβορ για μένα στα 2018 ή στριμωγμένη ανάμεσα στα πολιτικά θηρία που με κατασπαράζουν βρίσκω από ανάγκη πνευματικό καταφύγιο στις λογοτεχνίες άλλων επειδή αυτοί βροντοφωνάζουν (τις) διαχρονικές αλήθειες;

Η Αργυρώ Μαντόγλου -που την εκτιμώ συνολικά για το έργο της γιατί αυτό δεν είναι μόνο το  μεταφραστικό-, γράφει στο Index"Ο Τρέβορ,ως συγγραφέας,δεν υψώνει ποτέ τη φωνή του,δεν υπάρχουν λογύδρια,κατηχήσεις, ανακοινώσεις,ούτε εύκολα μαθήματα και ηθικά διδάγματα,μόνο φευγαλέοι υπαινιγμοί για κρίσιμα ηθικά ζητήματα που προκαλούν τον αναγνώστη να στοχαστεί" και έχει απόλυτο δίκιο.


υγ.Δείτε τις προσφορές ενηλίκων του Μεταίχμιου,έχω την εντύπωση-δεν ορκίζομαι κιόλας-,ότι ισχύουν και στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας,ρωτήστε το.Εντόπισα ενδιαφέροντες τίτλους πχ την "Κόμη της Αφροδίτης" του Σίσκιν -που εδέησα κι έγραψα ένα μπιλιετάκι πρόσφατα- σε μια πολύ χαμηλή τιμή (εγώ το είχα πάρει, αφήστε...).Γενικά να ψάχνετε τις προσφορές των εκδοτών,μπορεί να βρείτε φοβερά βιβλία.

Σχόλια